Belasting

Foto: Julia Roberts en broer Eric Roberts, wel hetzelfde beroep, toch geen familiebedrijf. De laatste in de serie family business.

Vandaag komt er een belasting meneer bij me op bezoek. Nee geen meneer van de belastingdienst gelukkig, maar een meneer die mij gaat helpen met mijn belasting aangifte. Ik heb eindelijk aan mezelf durven toegeven dat de belasting die de belastingen mij geven te zwaar is en dat ik dat dus moet delegeren. Belasting moet namelijk altijd in evenwicht zijn met draagkracht. Ik dacht altijd dat de financiële belasting van een boekhouder mijn financiële draagkracht te boven ging, maar nu blijkt de werkdruk belasting, die het moeten afhandelen van belastingzaken mij oplevert, mij op te breken. Plus dat ik weliswaar heel goed in mijn vak ben, maar waardeloos in administratie en de zakelijke kanten van een onderneming. Ik wordt wel eens aangesproken als ondernemer, bijvoorbeeld door wervende post van de Kamer van Koophandel. Ik moet ondernemersnetwerken en naar ondernemers events. Maar ik ben geen ondernemer, ik ben een lactatiekundige onder eigen beheer en dat kan wettelijk eigenlijk alleen als je dat in een ondernemingsvorm doet. Een eenmansbedrijf. Eenvrouwsbedrijven bestaan niet. O, er zijn volop vrouwen die zelfstandig hun vak uitoefenen en als ondernemer geregistreerd staan. Maar allemaal als man. Eenman. Waarom heet dat niet al heel erg lang een eenpersoonsbedrijf of zoiets?

Nou ja, over belasting ging ik het hebben. Belasting van een vrouw die moeder is. Geldt hier ook dat belasting en draagkracht in evenwicht moeten zijn? Wel zeker! Moeders voelen zich vaak beet genomen en hebben het gevoel dat hun belasting veel groter is dan hun draagkracht. En krijgen dan het idee dat ze zaken moeten gaan uitbesteden om er niet aan ten onder te gaan. Ik ken het gevoel. Het is wel een goed idee om daarbij even na te denken over wat dan precies uit handen gegeven gaat worden. Zoals een ondernemer haar core-business ook in eigen hand houdt en de neventaken uitbesteedt aan een ander. Het zou voor mij niet echt werken als ik mijn lactatiekundige werk zou uitbesteden en zelf achter de cijfertjes aanging. Dat is mijn vak niet, ik weet daar te weinig van. Een moeder zou ook haar kerntaken bij zichzelf moeten houden en neventaken uitbesteden. De kentaken kan ze natuurlijk wel met haar levenspartner delen. Graag zelfs. Maar om uit te besteden zijn daar het huishouden en de sociale verplichtingen.

Wat zijn dan zoal de kerntaken van het moederschap (ouderschap)? Ruwweg gezegd: het zorgen en zogen. Voeden, beschermen, koesteren, zowel lichamelijk als psycho-emotioneel. Dat is een flinke taak zelfs voor twee ouders samen. Het is jammer dat ouders maar zo weinig verlof hebben om die kerntaken goed neer te zetten. Vaders krijgen een paar schamele dagen en moeders een week of 12. Dan kunnen ze allebei nog hun paar weken vakantie ertegenaan gooien, wat sjoemelen met ziekteverlof en gedeeld, onbetaald ouderschapsverlof. Maar dan is het echt op. Na drie maanden is de zorgtaak echt nog niet klaar, maar toch moeten veel moeders die dan toch gaan delegeren. Uitbesteden aan andere vrouwen, die vaak om dat te kunnen doen hun eigen zorgtaken elders moeten uitbesteden.

Veel ouders gaan gebukt onder die opgedrongen manier van uitbesteding van kerntaken. Uit sommige onderzoeken blijkt dat overwerktheid, burn-out, meer voorkomt bij vrouwen met een baan buitenshuis dan bij mannen met een baan buitenshuis. De managerziekte is niet langer voorbehouden aan directeuren van grote bedrijven, maar is ook een beroepsziekte van moeders. Ik ga een paar knuppels in hoenderhokken gooien met opties om hier wat constructiefs aan te doen en die belasting van ouders meer aan te laten sluiten op hun draagkracht.

• Langer verlof voor vaders en moeder, tegelijk of na elkaar.
• Meer mogelijkheden voor parttime werk voor mannen en vrouwen.
• Meer aandacht voor informele onderlinge kinderopvang met een paar gezinnen samen in combinatie met meer mogelijkheden voor flexibele werktijden.
• Meer mogelijkheden voor ouders om hun kind mee naar het werk te nemen. (heel wat meer soorten werk dan wordt gedacht zijn prima uit te voeren met een kind op je rug. OK, neurochirurg of gevechtspiloot vallen daar wellicht niet onder, maar leerkracht, winkelbediende, kantoormedewerker, …
• Meer mogelijkheden om het werk mee naar huis te nemen, thuis te werken. Het meeste kantoorwerk leent zich daar uitstekend voor. Is ook goed voor het milieu en het fileprobleem.

Wie weet er nog meer? Graag delen in de opmerkingen. Ik heb geen behoefte aan ‘’dat is niet realistisch’’ opmerkingen, ik wil graag een aanzet geven tot omdenken.

Persistentie

Foto: Vandaag jarig: 3 royalty's: King of jazz Louis Armstrong, president met royale mogelijkheden Barack Obama, en moeder van de de Koningin Queen Elisabeth (Queen Mother). Maar ik deed niet aan niet-acteur jarigen in deze serie, dus bleef de keus tussen Daniel Dae Kim vooral bekend van Lost en Hawaii-five-O (die het dus niet werd) en Richard Belzer, een acteur met een zwarte soort humor die hem als kind en puber van meerdere scholen geschopt deed worden, maar die hem vooral van pas kwam in zijn rol als detective Sergeant John Munch, een rol die hij speelde in maar liefst 10 verschillende TV series sinds 1990.

De persoon Richard Belzer en het karakter John Munch hebben een persisterende relatie. Waar acteurs door het spelen van een karakter in één serie al het risico lopen nooit meer los gezien te kunnen van hun rol, speelt Belzer deze rol maar liefst niet alleen in een al jaren lopende serie, maar in wel tien verschillende series en TV shows. We kunnen hier zeker spreken van grote persistentie en karakter vastheid. Met eenzelfde soort vasthoudendheid blijf ik hier stukjes publiceren over allerlei aspecten van borstvoeding en de gezondheid van kinderen en vrouwen. In goed Nederlands: je  maintiendrai. Hoewel voor sommige moeders en kinderen het meer passend in het Zeeuws wordt verwoord: luctor et emergo

Borstvoeding en buitenshuis werken
Om borstvoeding goed op gang en gesetteld te krijgen moeten moeder en kind in de eerste weken veel tijd samen door brengen. Vroeg weer moeten gaan werken en voltijds werken kunnen factoren zijn die de exclusiviteit en de duur van borstvoeding negatief kunnen beïnvloeden. Mandal et al vonden dat binnen  12 weken weer gaan werken, ongeacht de wekelijkse werkduur en na 12 weken weer gaan werken voor  35 uur per week of meer leidde tot een significant kortere borstvoeding duur dan bij moeders die helemaal niet gingen werken. Balkam cs vonden dan weer dat bij vrouwen die weer gaan werken de steun op het werk ook veel uitmaakt. Zij vergeleken vrouwen die wel of geen gebruikt maakten van 1 of meerdere componenten van een lactatieprogramma bij een grote werkgever. Vrouwen die gebruik maakten van deze diensten gaven langer en/of meer exclusief borstvoeding dan zij die er geen gebruik van maakten. Lactatiekundigen kunnen hierin en rol van betekenis spelen door het opzetten van lactatieprogramma's in middelgrote en grote bedrijven en de werkgevers en managers er van te overtuigen dat het bedrijf er beter van wordt als vrouwen borstvoeding geven en er op het werk ook alle steun en mogelijkheid voor krijgen. Vrouwen die op het werk steun krijgen om de borstvoeding voort te zetten zijn loyalere werknemers, zijn minder vaak ziek en hebben minder bijzonder verlof nodig wegens zieke kinderen. 26 oktober 2010

en

Productieproblemen
Vrijwel alle moeders die borstvoeding geven twijfelen af en toe of vrijwel altijd aan de hoeveelheid melk die zij maken. Te weinig melk of ''verondersteld te weinig melk'' is in de literatuur uitgebreid beschreven, maar te veel melk is een vaak onderschat en nauwelijks op schrift besproken probleem. Toch beschreef Livingstone het al in 1996 en noemde het en syndroom, omdat het gepaard gaat met meerdere symptomen in moeder en kind. In respectievelijk 2005 en 2007 besteedden Smillie et al en van Veldhuizen-Staas aandacht aan het onderwerp. Smillie cs beschreven manieren waarop hyperlactatie kan ontstaan en van Veldhuizen beschreef een manier om het syndroom te behandelen op een effectieve en gebruikersvriendelijke manier. Zoals ook benadrukt door Kotterman (2007) in haar commentaar op van Veldhuizen is er nog steeds veel onbekend, met name over het waarom van overproductie en is er nog veel onderzoek nodig. 27 oktober 2010

en

Borstkanker
De eerste waarneming dat bepaalde groepen vrouwen ontvankelijker zijn voor borstkanker, staat op naam van de Italiaanse arts Bernardo Ramazzini (1633-1714), die opmerkte dat deze ziekte vooral voorkwam bij de celibatair levende nonnen. Recenter wetenschappelijk onderzoek toont inderdaad aan dat zwangerschap en borstvoeding de kans dat een vrouw borstkanker krijgt aanzienlijk vermindert. DaSilva et al deden een case-control studie onder 100 vrouwen met borstkanker (en 203 controle vrouwen zonder borstkanker met corresponderende verdere kenmerken) tussen 30 en 64 jaar. Zij vonden dat borstvoeding geven een duidelijk beschermende factor was voor het ontstaan van borstkanker en dat er een sterke dosis-response verhouding was: hoe meer en hoe langer borstvoeding gegeven, hoe lager de kans. DeRoo c.s. vergeleken de karakteristieken van vrouwen in Genève (relatief hoge borstkanker incidentie) met vrouwen in Sjanghai (relatief lage borstkanker incidentie) en ook zij vonden opmerkelijke verschillen. Vooral de verschillen in de reproductieve factoren (begin van de vruchtbare fase, duur van de vruchtbare fase, zwangerschappen -incidentie en aantal- en totale duur van borstvoeding geven) waren significant, net als roken, hormonale anticonceptie en hormoonvervangende menopauze therapie. Naast borstkanker hebben vrouwen die geen of weinig borstvoeding geven een verhoogd risico om epitheliale ovarium kanker te krijgen, aldus de resultaten van een onderzoek door Jordan et al. 28 oktober 2010

en

Osteoporose
In tegenstelling tot wat vroeger werd gedacht is borstvoeding geven niet slecht voor vrouwengezondheid. Vrouwen die nooit borstvoeding geven hebben juist een verhoogd risico op verschillende vormen van kanker (Nieuwsflits 28-10-2010). Ook de botdichtheid (Bone Mass Density, BMD) wordt door borstvoeding geven uiteindelijk niet verminderd. Onderzoeken in bijvoorbeeld Japan (Kurabayashi  c.s. 2010), Zweden (Karlsson  e.a. 2005) en Sri Lanka (Lenora  e.a. 2009) tonen dit onomstotelijk aan. Karlsson wijst op het feit dat de BMD tijdens zwangerschap en lactatie ook door allerlei andere factoren wordt beïnvloed dan alleen de onttrekking van calcium ten behoeve van het kind, maar dat uiteindelijk ook meerdere zwangerschappen en een lange totale lactatietijd geen negatief effect heeft op de BMD. Lenora et al vonden in hun studie onder 210 Sri-Lankese vrouwen tussen 46 en 98 jaar dat dit ook nog geldt voor postmenopauzale vrouwen. Recent Japans onderzoek toonde aan dat na het initiële verlies van BMD (5%) dit na het spenen weer toeneemt en vervolgens  5-10 jaar stabiel blijft. Vrouwen die de zwangerschap ingingen met een lage BMD kunnen hier dus een risico lopen, omdat in deze periode de botdichtheid niet stijgt. Het is daarom zaak ervoor te zorgen dat vrouwen met kinderwens vooraf worden voorgelicht over manieren om te zorgen voor en hogere botdichtheid bij de start van de zwangerschap. 29 oktober 2010

Kurabayashi  T, Tamura R, Hata Y, Nishijima S, Tsuneki I, Tamura M, Yanase T: Secondary osteoporosis UPDATE. Bone metabolic change and osteoporosis during pregnancy and lactation. Clin Calcium. 2010 May;20(5):672-81.
Karlsson MK, Ahlborg HG, Karlsson C: Maternity and bone mineral density. Acta Orthop. 2005 Feb;76(1):2-13.
Lenora J, Lekamwasam S, Karlsson MK: Effects of multiparity and prolonged breast-feeding on maternal bone mineral density: a community-based cross-sectional study. BMC Womens Health. 2009 Jul 1;9:19.
DeRoo LA, Vlastos AT, Mock P, Vlastos G, Morabia: Comparison of women's breast cancer risk factors in Geneva, Switzerland and Shanghai, China, Preventive Medicine, In Press, Uncorrected Proof, Available online 2 October 2010,
(http://tinyurl.com/263q8rt)
De Silva M, Senarath U, Gunatilake M, Lokuhetty D: Prolonged breastfeeding reduces risk of breast cancer in Sri Lankan women: A case–control study. Cancer Epidemiology 34 (2010) 267–273
Jordan S, Siskind V, C Green AC, Whiteman D, Webb P: Breastfeeding and risk of epithelial ovarian cancer. Cancer Causes and Control, 2010, 21(1):109-116
van Veldhuizen-Staas CG: Overabundant milk supply: an alternative way to intervene by full drainage and block feeding. Int Breastfeed J. 2007 Aug 29;2:11.
Kermaline Cotterman (2007): Outstanding article will be cited often. (Reply to van Veldhuizen-Staas, 2007)
Christina M. Smillie CM, Hetzel Campbell S, Iwinski S: Hyperlactation: How Left-brained ‘Rules’ for Breastfeeding Can Wreak Havoc With a Natural Process. Newborn and Infant Nursing Reviews, 2005; 5(1):49-58
Livingstone V: Too much of a good thing. Maternal and infant hyperlactation syndromes. Can Fam Physician. 1996; 42:89–99.
Mandal B, Roe BE, Beck Fein S: The differential effects of full-time and part-time work status on breastfeeding. Health policy, 2010; 97(1):79-86
Balkam J, Cadwell K, Fein S: Effect of Components of a Workplace Lactation Program on Breastfeeding Duration Among Employees of a Public-Sector Employer. Maternal and Child Health Journal, 2010. online pub.: http://dx.doi.org/10.1007/s10995-010-0620-9
Carothers C: Calculating the Economic Viability of Breastfeeding for Employers. Syllabus ILCA&VELB Congres 2010

Dragen

Foto: Michael Caine als Dr. Henry Jekyll / Mr. Edward Hyde in Jekyll & Hyde

‘’De eisen die natuurlijk moederschap en borstvoeding aan een moeder stellen zijn in onze westerse samenleving haast niet op te brengen.’’ Dat is een klacht die ik vaak hoor als ik weer eens aankom met mijn ‘’om de haverklap voeden en dan nog eens’’ en mijn benadrukking van de grote wederzijdse behoefte aan lichamelijke nabijheid die moeder en kind hebben. Men vindt dat allemaal goed en wel, maar soms moet je ook nog eens wat productiefs doen, je kan niet zomaar hele dagen met je kind zitten rondtuttelen. Nou, ik heb goed nieuws: ik verwacht van geen enkele moeder dat ze maar hele dagen met haar kind zit aan te prutsen (hoewel ik het veel meer moeders van harte zou gunnen om daar eens aan toe te kunnen geven). Vrouwen hebben door de hele geschiedenis heen gewerkt, hard gewerkt en over de hele wereld werken de meeste vrouwen ook nu nog heel hard. Met kinderen of zonder kinderen. Als vrouwen niet werken komt er in het grootste deel van de wereld geen brood op de plank, als er al een plank is. Wanneer we het grote plaatje overzien, is het duidelijk dat de wereldeconomie en het overleven van gemeenschappen draait op de arbeid van vrouwen. Met en zonder kinderen.
Het probleem met ons deel van de wereld is dat we alles opdelen in losse onderdelen. Wij zijn analytische denkers, geen synthetiserende denkers: wij halen uit elkaar en zetten niet in elkaar. Niet alleen concepten en dingen, maar ook mensen. We zien mensen liever als individuen dan als componenten van een relatie of een gemeenschap. En zelfs de mens delen we op in lichaam en geest en dat lichaam en die geest ook nog in verschillende, apart te bestuderen onderdelen. En zo krijgen we mensen die over een enkel klein onderdeeltje vrijwel alles weten wat er te weten valt, maar geen enkel idee hebben hoe dat deel in het grote geheel past en functioneert. En we halen het leven uit elkaar. Wonen, werken, eten, slapen, recreëren, samenzijn, … het zijn allemaal aparte zaken die in aparte ruimten en plaatsen thuishoren. Zo zeer uit elkaar geplaatst dat we haast allemaal meervoudige persoonlijkheden zijn. In elke rol zijn we een ander mens, een compleet ander personage. Zo zeer dat als we de tandartsassistente in de winkel tegenkomen, we elkaar niet herkennen.
Bijzonder schrijnend is het uit elkaar halen van moeders en kinderen. Want moeders en kinderen uit elkaar halen werkt gewoon niet lekker. Beide functioneren minder goed dan ze zouden doen als ze samen waren. Zonder de vrijwel voortdurende nabijheid van zijn moeder is het voor een kind onnodig hard werken om gezond naar lichaam en geest op te groeien en er komen zo makkelijk allerlei foutjes in het patroon. Kleine foutjes, die meestal niet eens erg opvallen, maar toch. En moeders worden gedwongen tot het maken van keuzes die ze misschien eigenlijk niet willen maken. En die ze niet zouden hoeven maken in de meeste gevallen, wanneer moeders en kinderen ook in onze contreien zouden worden gezien als de eenheid die ze zijn. Het vergt wel enig omdenken, natuurlijk, om je te kunnen voorstellen dat er plotseling in allerlei werkomgevingen kinderen zouden zijn. Vanzelfsprekend zijn er beroepen waarbij een kind niet zo’n goed idee is, voor het kind of het werk. Maar heel vaak zou het best kunnen en op zijn minst kan er een opvang* heel dicht in de buurt kunnen zijn.

In culturen waar kinderen niet stelselmatig van hun moeder worden gescheiden, worden kinderen veel gedragen. Toegegeven, niet alleen door de moeder, maar wel vrijwel altijd gedragen. Dragen is een species-specifieke manier van zorg. Mensen horen bij de zoogdieren die hun jongen dragen. De meeste soorten die dat doen hebben ingebouwde gereedschappen om dat dragen makkelijk te maken. Met name de vacht waaraan de jongen zich kunnen vasthouden met hun aangeboren sterke grijpreflex is daarbij belangrijk. Het dragende dier, meestal de moeder, heeft dan de voorste ledematen vrij om zich te voort te bewegen of voedsel te zoeken. Want het leven gaat gewoon door en ook een gorillamoeder moet werken voor de kost, net als een mensenmoeder. Bij een mens was het evolutionair voordeliger om de vacht af te schaffen en dus is er weinig houvast meer voor de baby, afgezien van moeders hoofdhaar. Daarom ontwikkelden mensenmoeders andere draagsystemen.
Over de hele wereld en door de hele geschiedenis hebben moeders hulpmiddelen gebruikt om hun kinderen te dragen**, want de hele dag zo’n kind op je arm is niet praktisch. Moeders gebruiken repen leer, buidels, doeken en lappen, netten en draagmanden. Vandaag ga ik meedoen aan een workshop waar moeders een aantal manieren om te dragen in langere en kortere doeken op de buik en de rug kunnen leren. Misschien dat dat helpt bij een begin van een omslag om moeders en kinderen bij elkaar te houden en moeders aan het werk te houden.

 
Eurolac Flits! met label dragen, draagling, moeder-en-kind-nabijheid, werkende moeder. Deze links leiden naar een lijst met blogs met dit label, klik op de plaatjes in de linkerzijbalk voor meer verhaaltjes.
*) En die opvang, daar zou ook nog een en ander te verbeteren zijn aangaande het bieden van soort-specifieke zorg. Als we het belangrijk vinden dat varken, kippen en mestkalveren worden gehouden en verzorgd op een manier die overeenkomt met hun biologische behoeften, dan toch zeker voor mensenkindjes.

**) Op deze pagina van dit blog vind je, een beetje omlaag scrollend een compilage van dragen door tijd en ruimte.

Moeder de vrouw

Foto: Eddie Murphy als Charlie Hinton en Jeff Garlin als Phil  in Daddy Day Care 

In de hele geschiedenis van de mensheid en overal ter wereld werkten en werken vrouwen. Op allerlei manieren en in allerlei beroepen en functies. Economieën die afhankelijk zijn van de arbeid van vrouwen waren en zijn geen uitzondering. Daarbij maakt het niet uit of die vrouwen moeder zijn of niet. Een probleem met de combinatie werkende vrouw en moeder is er eigenlijk alleen in de Westerse wereld. En dat probleem gaat voornamelijk over de scheiding van moeder en kind. Een heel simpel feit. Een heel ongemakkelijk feit. Een feit dat moeilijk te verteren is in een kind- en vrouwonvriendelijke maatschappij.
Onze maatschappij is zo vrouwonvriendelijk dat zelfs feministen (van bepaalde stromingen) denken dat gelijkheid van vrouwen aan mannen moet betekenen dat zij identiek worden aan mannen en dat vrouwen alleen gelijkwaardig zijn aan mannen wanneer zij meedoen aan diezelfde ratrace, waar likken naar boven en trappen naar onder de meest profijtelijke strategie heet te zijn. Als een soort tegenwicht is er dan de tendens naar overseksualisering en pornificatie van de vrouw. In geen van beide ideeënwerelden is ruimte voor de vrouw als moeder, die zelfstandig en zelfverantwoordelijk haar eigen ding doet. Voor kinderen, met name jonge kinderen, is daarin al helemaal geen plaats en liefst worden die maar zo snel mogelijk groot en identiek aan de rest van de mensheid. Volgens macho-mannelijk model, wel te verstaan.
Wil ik dan maar weer alle vrouwen terug naar af met het aanrecht als enige recht? Nee, dank je wel, liever niet. Ik wil dat vrouwen, net als mannen, worden gezien en gewaardeerd als volwaardige mensen, die in staat zijn zelf te bepalen wie en wat ze zijn en wat goed voor hen is. Geen namaakmannen zonder Y-chromosoom, geen stoeipoezen ten behoeve van mannelijk vermaak en ter verhoging van de verkoopcijfers en vooral geen serviele huissloofjes. Tenzij ze dat zelf graag willen zijn. Ik ben zo blij met die deodorantreclame over sterke vrouwen, waarin als één van de voorbeelden een vrouw als moeder wordt getoond. Niet dat ik over het algemeen van reclame houd, integendeel, maar dat beeld raakt me. Sterke vrouwen. Vrouwen die zelf wel bepalen wat ze doen en die als ze hulp nodig hebben of advies, daar zelf wel om komen vragen.
Kindonvriendelijk is onze maatschappij ook. Hoe meer speciale voorzieningen voor kinderen er zijn en komen, hoe kindonvriendelijker de maatschappij als geheel wordt. Want al die voorzieningen stoppen kinderen weg, zodat ze de gewone mensen niet storen en voor de voeten lopen. Videohoekjes in de supermarkt, ballenbak in de woonwinkel, afgeschermde speelplaats bij het fastfoodrestaurant. En voor-tussen-na-buitenschoolse opvang. En kinderdagverblijf. Vooral de opbergplaatsen voor kinderen van (vooral) werkende moeders zijn een teken van de verregaande kindonvriendelijkheid (én vrouwonvriendelijkheid!) in onze samenleving. Vrouwen die kiezen voor het zelf voeden, verzorgen en opvoeden van hun kinderen wordt vertelt dat ze parasieten zijn die geen enkele bijdrage leveren aan het welzijn van de samenleving; terwijl als die kinderen in verzamelplaatsen door andere vrouwen (die nota bene daarvoor soms hun eigen kinderen in een andere verzamelplaats moeten onderbrengen) worden verzorgd en gevoed, die vrouwen belangrijk en gewaardeerd werk doen waarvoor ze nog betaald krijgen ook.
Erkens (2012) schreef een boek over kinderopvang voor het jongste kind. Wat zij daarin zegt is voor sommige mensen een verademing: zie je wel, ik ben niet gek, onderzoek bewijst het gelijk van mijn instincten. Voor anderen is het een klap in het gezicht. Een uitermate onaangenaam bericht. Erkens stelt dat de manier waarop wij in het algemeen de zorg voor het jonge kind in onze samenleving invullen niet goed is voor kinderen. Daarbij doelt ze dan met name over de groepsopvang van baby’s in kinderdagverblijven en crèches. De kwaliteit van de zorg is niet in overeenstemming met wat het jonge kind nodig heeft voor een goede groei en ontwikkeling op lichamelijk, maar vooral emotioneel-psychisch gebied. De zorg in de kinderopvang is bijna uitsluitend toegespitst op veiligheid en lichamelijke zorg. Op gebied van een opvoedkundige kant is de kinderopvang nog niet veel geëvolueerd na het instituut bewaarschool*.
Er zijn ook andere oplossingen, toepasbaarheid uiteraard afhankelijk van persoonlijke leef- en werkomstandigheden. Langer ouderschaps- of moederschapsverlof, zoals in Scandinavië of Canada, voorkomt dat kinderen van nog geen jaar oud door een wisselend palet van vreemden worden verzorgd. In veel beroepen zou het ook goed mogelijk zijn om een kind mee te nemen. Echt, dat kan, probeer er eens met een open geest naar te kijken, naar dat idee. Over de hele wereld doen en deden moeders dat. Of kleine groepjes ouders (moeders én vaders) kunnen samen, om de beurt, voor de kinderen zorgen wanneer ze hun werktijden daarop afstemmen en een rooster opstellen. Ze kunnen dan ook allemaal het geld ervoor in hun zak houden en het biedt meer mogelijkheden om de eigen zorg en opvoeding en die van de oppas volledig op elkaar te laten aansluiten. Er kan een oppas in huis worden genomen, waardoor het aantal zorgfiguren wordt geminimaliseerd en het kind in de eigen omgeving blijft. Het aantal werkuren en de werktijden van zowel de vader als de moeder kunnen worden aangepast zodat er eigenlijk altijd wel één van beide ouders thuis is.
Maar voorlopig zullen de meeste ouders moeten roeien met de riemen die ze hebben en zullen de kinderen het leven moeten nemen zoals het komt. Weet dan dat er in de wet wel een en ander redelijk goed geregeld is op gebied van bescherming van de werkneemster die borstvoeding geeft en voor het voeden van of kolven voor het kind.
*) Ik scheer hier natuurlijk alle kinderdagverblijven over één kam, terwijl er ook instellingen zijn waar wel goed wordt gewerkt. Die zijn helaas wel sterk in de minderheid.

Feijen K en Hiemstra R: Borstvoeding en werken in Nederland. Kenniscentrum BorstvoedingBudding-Hennink A: Borstvoeding en werken gaat niet vanzelf. Redactie Medicalfacts, 1 augustus 2012Eerkens M: Wat doen we met de baby? -over hechting, hersens en kinderopvang. Bertram + De Leeuw Uitgevers BV, 2012. ISBN 9789461560766

Eurolac Flits! met label werkende moeder, werkgever

Taboe

Foto: Daniel Radcliff als Harry, Emma Watson als Hermione en Rupert Grint als Ron in Harry Potter and the Deathly Hallows Part 1, waar ze in een Londens café worden gevonden door hun achtervolgers door het uitspreken van een taboe woord.
Gisteren was het de dag van het taboe. Het borstvoedingtaboe werd breeduit besproken. Van Erp deed in het AD haar beklag over het verbod op flesjes voor baby’s die borstvoeding krijgen en in HP De Tijd vond Geurtsen het nodig om nog eens te benadrukken wat een ellende kolvende vrouwelijke werknemers eigenlijk zijn. In de Vlaamse krant Het Laatste Nieuws kon de redactie er niet over uit wat een ongehoord vreemd advies sommige beroemdheden over voeden en opvoeden geven. Drieënhalf jaar borstvoeding geven, samen slapen, natuurlijke geboorte, .. nou ja, daarvoor moet je natuurlijk wel zo een excentrieke Amerikaanse celebrity zijn om dat te kunnen adviseren. Ook uit de eerder genoemde artikelen (AD en HPDeTijd) klinkt duidelijk door dat je eigenlijk min of meer geschift moet zijn om zulke extreme dingen voor te staan als exclusief borstvoeding geven en kolven voor je kind als je moet werken. Van Erp was er niet over te spreken dat de medewerkers van het ziekenhuis, waar zij met haar kwetsbare te vroeg geboren kindje was, alles wilden inzetten voor de gezondheid van dat kind. Waarom niet gewoon een fles kunstvoeding erin? Nou, mevrouw, omdat de gezondheid van je kind ook jou vóór alles zou moeten gaan. Misschien was de uitleg niet voldoende of misschien was de manier waarop het werd gebracht niet optimaal en misschien had de begeleiding inderdaad beter gekund, vooral bij het pijnlijke en niets opbrengende kolven. Maar de intentie was niet om moeder te pesten of haar keuzevrijheid weg te nemen, maar om vol in te zetten voor de gezondheid van haar kind. En het is niet zozeer dat die fles taboe is, niet zoals varkensvlees taboe is voor Joden en Moslims, maar meer dat die fles nergens toe dient wat niet ook op een andere, betere manier bereikt kan worden. Met name voor een iets te vroeg geboren kind*, waarbij de instincten en reflexen nog niet voldoende aanwezig zijn om makkelijk drinken te faciliteren is het funest om met een fles te beginnen. En kunstvoeding is voor een kind met een nog zeer onrijpe lever- en longfunctie, heel erg ongezond. In plaats van te mekkeren over haar eigen ongemak en het veronderstelde wegnemen van haar eigen keus deed van Erp er beter aan zich druk te maken over haar kind, zijn ongemak, zijn eigen keus en bovenal zijn gezondheid. Een kind op de wereld zetten komt met verantwoordelijkheden. De vervulling van het eigen Ik komt dan soms op de tweede plaats.
Dan het taboe van de kolvende werkneemsters. Waarom is dat zo’n taboe? Een zo groot taboe dat veel moeders liever borstvoeding opgeven dan dát te moeten doen. Wettelijk is het in Nederland best goed geregeld: gedurende de eerste negen levensmaanden van haar kind mag zij een kwart van haar betaalde uren besteden aan het voeden van haar kind of het afkolven van moedermelk. En de werkgever moet, als de vrouw ervoor kiest om op het werk te voeden of kolven, zorgen voor een geschikte ruimte om dat te doen. De vrouw kan er ook voor kiezen om naar haar kind toe te gaan om te voeden, of later te beginnen en vroeger te stoppen of een mega middagpauze te nemen om te gaan voeden. Of ze kan er een paar keer per dag een halfuurtje tussenuit gaan om te kolven, of haar kind naar zich toe te laten brengen. Maar vrouwen worden er op aan gekeken dat zij hun werk onderbreken of korter werken (met behoud van loon!) om te kolven of te voeden. Of de vrouw heeft het gevoel er op te worden aangekeken. Het gevoel dat van haar wordt gedacht dat ze de kantjes ervan afloopt of haar collega’s voor het werk laat opdraaien. Deel van het taboe is, dat er niet over wordt gepraat en dat je er dus ook niet achter komt wat nu eigenlijk precies het probleem is. En dan zijn er nog de ranzige grappen die er naar het schijnt onvermijdelijk over moeten worden gemaakt. Ranzige grappen van viezige ventjes over pompen in afgesloten kamertjes. Zodra bepaalde taboe woorden worden uitgesproken volgt er een vrijwel automatische reactie in de hersenen van deze puberaal denkende ventjes, alsof er een toverspreuk over is uitgesproken. Ik denk dat de betreffende hersenen zorgen voor heel wat meer arbeidsonderbreking dan de 25% waar moeders recht op hebben.
Van Erp B: ‘’Hulpfles taboe op kraamafdeling’’, AD, 10-04-2012
WHO/Unicef: 10 vuistregels voor het welslagen van de borstvoeding
Geurtsen K: Kijkt u die vrouwelijke collega erop aan als zij een kwart van de werktijd in een hokje gaat zitten kolven? ‘’ Ze zijn zeldzaam in Nederland: échte taboes. Maar volgens mij hebben we er nog eentje gevonden.’’
HLN.be: Bekende mama's en hun vreemd opvoedingsadvies
* Eurolac Flits! met label laat-prematuur

Vrouwenwerk

Foto: Pink in de pose van Rosie the Riveter: ikoon van vrouwen in mannenwerk tijdens WO II.
Vrouwen werken. Hebben ze altijd gedaan, doen ze overal. Moeders werken. Hebben ze altijd gedaan, doen ze overal. Moederschap is en was voor het overgrote deel van alle vrouwen op de wereld geen reden om niet te werken. In het overgrote deel van de wereld en de geschiedenis zou dat ook niet mogelijk zijn (geweest). Toch, in onze tijd in de geschiedenis en onze plaats in de wereld werkend moederschap is een groot discussieonderwerp. Met felle kampen pro en contra. Mensen die mij een beetje kennen zullen zeggen dat ik stevig in het contra-kamp zit. Ben ik niet een van die lui die altijd maar beweren dat kleine kinderen en moeders bij elkaar horen? Toch? Ja, dat klopt. Toch ben ik niet tegen werkende moeders. Integendeel, ik heb ook nooit stilgezeten toen ik kleine kinderen had. Ik ben wel een grote voorstander van moeder en kind nabijheid. En dat is waar de schoen wringt. In onze cultuur is het gebruikelijk dat moeders van hun kinderen worden gescheiden als zij gaan werken. Vrouwen die moeder worden worden gedwongen te kiezen tussen moederschap en meedraaien in de maatschappij. En dat is jammer en voor veel vrouwen is het een reden om uitgeblust en uitgebrand te raken. Buitenshuis werkende, van hun kinderen gescheiden, vrouwen horen bij de bevolkingsgroep die het zwaarst worden getroffen door dingen als ‘’managersziekte’’. In de Westerse praktijk van alledag zijn buitenshuis werkende vrouwen daarnaast over het algemeen de eerst verantwoordelijke voor de zorg voor de kinderen en het huis (de mannen helpen mee, steken een handje uit of passen op de kinderen). Vrouwen werken met gemak 3 banen: voor een baas, als moeder en als huishoudster. Tel daarbij op de vrouwelijke neiging om zelf overal de verantwoording voor te nemen met de bijbehorende schuldgevoelens en daar is je recept voor ellende. Als moeders niet van hun jonge kinderen zouden hoeven te worden gescheiden en als vrouwen meer solidariteit met elkaar zouden hebben, zou het al een stuk beter gaan.
En waar is dan mijn link met borstvoeding? Wel, borstvoeding zou ook een stuk makkelijker zijn als moeders en kinderen dichter bij elkaar waren, niet alleen in de eerste uren en dagen nadat een kind geboren wordt, maar ook in de maanden erna als een kind nog zo van veelvuldige voedingen afhankelijk is en als hij nog veel beter gedijt als hij wordt gevoed, verzorgd en vooral gekoesterd door maar een paar hechtingsfiguren in plaats van door een hele reeks elkaar afwisselende, betaalde verzorgers.
Nee, ik pleit niet voor het terugplaatsen van moeders naar het aanrecht (gebruik dat geld voor kinderopvang maar voor huishoudelijke problemen!), maar naar hun rechtmatige plaats als moeder naast hun rechtmatige plaats als productief lid van de samenleving.

werkende moeder

Foto: vrouwen aan de melkmachine, uit de clip ‘’Raise your glass’’ van Pink
De Wereld Borstvoeding Week wordt in grote delen van de wereld de eerste week van Augustus gevierd. In andere delen zoals Nederland heeft men gekozen voor week 40. De WHO besteedt deze week aandacht aan borstvoeding door het publiceren vaan lijstje van 10 feiten over borstvoeding. In de eerste 10 dagen van augustus zal ik deze feiten een voor een als thema voor een stukje nemen. Vandaag dag 9: Werk en borstvoeding.

Om te beginnen wil ik stelling neerzetten: het is niet het werken van een moeder dat een gevaar is voor de borstvoeding, maar het niet bij haar kind zijn als zij werkt. Vrouwen werken, overal, en hebben dat altijd gedaan. Alleen als dat werken inhoudt dat haar kind niet bij haar is, wordt het een probleem. De WHO beveelt aan dat vrouwen pas 16 weken na de geboorte weer moeten gaan werken met achterlating van hun kind en dat dan voldoende tijd en ruimte of regelingen zijn om haar kind te kunnen voeden of melk af te kolven. In Nederland hebben we met 12 weken een wat krap verlof, maar het voedingsrecht is verder op papier goed geregeld. Op papier hebben vrouwen recht op een kwart van hun werktijd om in een daarvoor geschikte ruimte melk af te kolven of te gaan voeden gedurende de eerste negen maanden volgend op de geboorte. Voor zover de werkgever van deze wetgeving op de hoogte is, wordt hier redelijk de hand aan gehouden, hoewel het concept ''geschikte ruimte'' breed invulbaar lijkt. Licht en te luchten, afsluitbaar en schoon zijn ongeveer de basiskenmerken. Invalidentoiletten, kopieerruimtes en bezemkasten vallen daar niet onder. Privacy ten aanzien niet-moeders is goed, maar eventueel kunnen voedende moeders wel samen kolven. Voor sommigen levert dat meer melk op, gesteld dat men aangenaam zit en zich niet bekeken voelt. Belangrijkste factor is dat de kolvende vrouw zich geaccepteerd voelt in niet het idee krijgt dat ze er de kantjes vanaf loopt. Pluspuntje voor werkgevers die hier aan werken: vrouwen die de ruimte, tijd en mogelijkheden krijgen waar ze wettelijk recht op hebben zijn loyalere werkneemsters, die gemiddeld minder verzuimen en meer geneigd zullen zijn die extra stap te zetten als dat wordt gevraagd.
Meer informatie over borstvoeding&werken en kolven

http://www.borstvoeding.com/kolvenenwerken/twaalf-opties.html

http://www.borstvoeding.com/kindjeaandeborst/langer/baan1.html

http://www.borstvoeding.com/kolvenenwerken/fotoserie-kolven.html

http://www.ruimteomtekolven.nl/

Borstvoeding en werken in de herhaling

Wegens ziekte vandaag geen verse nieuwsflits. Ter ere van het Arubaanse symposium in verband met het implementeren van borstvoeding en werken regelingen een overzicht van alle nieuwsflitsen over borstvoeding en werken in de spotlights. Kijk ook eens bij Aruban Breastfeeding Mama's: http://arubanbreastfeedingmamas.blogspot.com/ ; Bella Sophia Carriers:
http://www.bellasophiacarriers.blogspot.com/ ; de aankondiging van het symposium: http://www.arubachamber.com/events/2011/Expo2011May5.htm ; columns van van Stefan Kleintjes over zijn bezoek aan Aruba: http://www.borstvoeding.com/columns/
http://eurolac.blogspot.com/2011/05/borstvoeding-en-werk.html
http://eurolac.blogspot.com/2011/01/borstvoeding-en-werken.html
http://eurolac.blogspot.com/2010/10/borstvoeding-en-buitenshuis-werken.html

Borstvoeding en werk

(foto: Miranda Kerr voedt haar baby tijdens haar werk als fotomodel)

Wereldwijd wordt door organisaties als de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), regeringen en artsenorganisaties aangeraden om kinderen 6 maanden exclusief en daarna tot in het tweede levensjaar of langer borstvoeding naast geschikte andere voeding te geven. Veel moeders willen dat ook (in Nederland geeft meer dan 80% van de vrouwen aan borstvoeding te willen geven), maar in de praktijk beginnen ze er al niet allemaal aan en na een maand krijgt nog maar de helft van de kinderen die op borstvoeding starten de borst en na 6 maanden krijgt nog maar een heel klein deel uitsluitend borstvoeding. Daarvoor zijn allerlei oorzaken aan te wijzen, sommige duidelijker, andere minder. Buitenshuis werken is voor veel moeders in geïndustrialiseerde landen een grote drempel om hun borstvoeding doelen te halen. Eigenlijk werkt dat alleen in landen, zoals de Scandinavische, die een lang moederschapsverlof kennen. Onderzoek, onder andere van Guendelmans et al, toont inderdaad aan dat  hoe korter het verlof, hoe groter het risico van stoppen met borstvoeding vóór de geplande tijd. Alleen het promoten van borstvoeding volstaat dus niet, het moet moeders ook mogelijk gemaakt worden de borstvoeding goed op de rails te zetten. Maar ook de werkomstandigheden spelen een rol. Veel werkgevers weten weinig over de wettelijke voorschriften, zijn bang voor onrust op de werkvloer door jaloezie van niet-borstvoedende collega’s en zijn bang voor mindere productiviteit wanneer vrouwen om de haverklap moeten gaan voeden of kolven. Chow c.s. merkten wel op dat veel werkgevers wel degelijk ook de voordelen zien van een pro-borstvoedingbeleid doordat dat loyalere werknemers geeft. Een interessante insteek heeft het onderzoek van Payne&Nicholls, die een Foucaultiaanse analyse gebruikten voor het verwerken van gegevens uit interviews met voedende moeders. Zij vonden dat moeders zich nogal in bochten wringen om zo min mogelijk zichtbaar te zijn in hun rol als moeder en zowel een goede moeder als een goede werknemer te zijn. Een minder gewenst neveneffect daarvan is volgens Payne en Nicholls dat borstvoeding daardoor onzichtbaar blijft en het combineren van moederschap en werk juist moeilijk laat blijven. Met andere woorden: vrouwen doen zichzelf, elkaar en hun kinderen  juist geen goed door zodanig hun rollen te jongleren dat ‘’niemand er last van heeft’’.
Payne D, Nicholls DA: Managing breastfeeding and work: a Foucauldian secondary analysis. Journal of Advanced Nursing, 2010, 66:1810–1818
Chow T, Smithey Fulmer I, Olson BH: Perspectives of Managers Toward Workplace Breastfeeding Support in the State of Michigan J Hum Lact March 9, 2011
Guendelman S, Kosa JL, Pearl M, Graham S, Goodman J, Kharrazi M: Juggling Work and Breastfeeding: Effects of Maternity Leave and Occupational Characteristics. Pediatrics 2009 123: e38-e46     

Borstvoeding en werken

Door alle tijden en over de hele wereld hebben vrouwen en moeders gewerkt, economieën zouden instorten als het werk van vrouwen niet zou worden gedaan. Maar wat onze tijd en plaats zo verschillend maakt is dat wij moeders en kinderen scheiden, sterke nog, dat wij kinderen vrijwel volledig uit het maatschappelijk beeld verwijderen. Kinderen horen volledig tot de privéwereld en als ze al ergens mee gaan met de ouders dan zijn er speciale voorzieningen om ze toch buiten het beeld en de aandacht van de volwassenen te houden. Voor buitenshuis werkende moeders die borstvoeding willen geven poseert dit een extra probleem. Om te beginnen moet het voeding-deel van de borstvoeding relatie worden ontkoppeld, het relationele deel worden uitbesteed en de voeding op een andere manier verzameld. Vervolgens is het nog veel grotere probleem dat onze maatschappij er niets van wil merken en weten dat er vrouwen zijn die zich in bochten moeten wringen en afwijkende dingen doen om voor de onzichtbaar gemaakte kinderen te zorgen. Het verzamelen van de melk wordt dus, ook al is het in ons land theoretisch wettelijk prima geregeld, een Hercules Karwei om uit te voeren. Onderzoeken uit verschillende delen van de wereld tonen aan dat het weer gaan werken leidt tot minder borstvoeding en hoe meer men werkt, hoe minder borstvoeding. Goede begeleiding en voorbereiding kan dit verbeteren, maar wat werkelijk werkt is een baas die actief zorgt voor een borstvoeding vriendelijke werkomgeving. Bedrijven die zorgen voor een borstvoeding programma zorgen ervoor dat onder hun employees meer vrouwen langer borstvoeding geven. Eerdere onderzoeken toonden al aan dat vrouwen die zich gesteund voelen door de werkgever in hun voornemen borstvoeding te geven loyalere en meer betrouwbare werkneemsters zijn.
Mandal B, Roe BE, Beck Fein S: The differential effects of full-time and part-time work status on breastfeeding. Health policy (Amsterdam, Netherlands), 2010, 97(1):79-86.
Chao-Hua Chuang, Pei-Jen Chang, Yi-Chun Chen, Wu-Shiun Hsieh, Baai-Shyun Hurng, Shio-Jean Lin, Pau-Chung Chen: Maternal return to work and breastfeeding: A population-based cohort study. International journal of nursing studies, 2010, 47(4):461-474.
Ortiz J, McGilligan K, Kelly P: Duration of Breast Milk Expression Among Working Mothers Enrolled in an Employer-Sponsored Lactation Program. PEDIATRIC NURSING, 2004, 30(2)