Tip

Foto: Paul de Leeuw aan een vriendelijke moederborst
Mensen staan over het algemeen makkelijk klaar met advies aan anderen. Wat je ook doet, er is altijd wel iemand die je gevraagd of ongevraagd haarfijn uit kan leggen wat je moet doen of laten. Met name mensen die net een kind hebben gekregen of kinderen opvoeden staan bloot aan advies van Jan en Alleman. Iedereen weet hoe het moet, zelfs mensen die nooit een kind hadden en er evenmin in werden opgeleid. Gebrek aan feitelijke kennis over of inzicht in de te adviseren materie is over het algemeen geen enkele belemmering; soms lijkt het zelfs een extra aanmoediging. Het summum van advisering en tipgeverij is gericht op moeders die borstvoeding geven. Rijp en groen, opgeleid en leek, ervaringsdeskundig of zo groen als gras, iedereen staat te pas en te onpas klaar met gevraagde en vooral ongevraagde adviezen over hoe om te gaan met baby’s en borsten. Jan Publiek en zijn vriendjes lopen elkaar voor de voeten om hun afschuw over Paul de Leeuw uit te spreken,  die slechts zijn nieuwsgierigheid bevredigd kreeg aan de borst van een vriendelijke moeder. Niemand lijkt enige afschuw te voelen voor de lawine van tips en trucs die andere borstvoedende moeders over zich uit gestort krijgen.

Ik deed een kort oproepje op Twitter en Facebook waarin ik moeders vroeg met mij te delen wat zij als beste advies of tip hadden gekregen bij borstvoeding en wat als slechtste. De respons was overweldigend. Binnen een paar uur zat daar voor dagen stof voor blogjes mij aan te staren. Het aantal slechte adviezen overtrof het aantal waardevolle. Met stip bovenaan in de categorie goede tips en adviezen staat het verlaten van de klok en voeden op verzoek; de tegenhanger, alle variaties van voeden volgens schema’s voor tijd en duur, staat nummer 1 op de negatieve lijst, nek aan nek met de adviezen om vooral bij-/kunstvoeding te geven. De positieve lijst werd daarnaast voor een goed deel gevuld met adviezen om vooral dicht bij de baby te blijven en te vertrouwen op eigen kunnen en dat van de baby. De negatieve lijst werd verder volgemaakt met alles tussen misdiagnoses en onzinnige behandelingsmethodes tot en met klinkklare nonsens. In het rijtje diversen van de positieve lijst verzamelen zich de tips over goede informatie vinden en zoeken. Heel opmerkelijk is dat er weinig verschil is tussen de herkomst, leken of professionals, van de goede of de slechte adviezen.

Het is opvallend dat beide lijsten worden aangevoerd door de tips en advisering rondom hoe vaak, hoe veel en hoe lang een kind aan de borst moet, mag of kan. Het is even duidelijk dat adviezen om de voedingsfrequentie of de voedingsduur te beperken niet werken. Het beperken van het aantal keren dat een kind aan de borst mag, kan er toe leiden dat het kind te weinig melk krijgt en dat zijn moeder te weinig melk aanmaakt. Uiteindelijk kan dit leiden tot een ondervoed kind en een moeder die denkt dat zij geen borstvoeding kan geven.

Sommige moeders kunnen zóveel melk maken en bewaren in hun borsten dat zij de totale benodigde hoeveelheid melk in vier of vijf keer kunnen leveren. Sommige baby’s kunnen hun maag trainen om de dagelijks benodigde hoeveelheid melk in vier of vijf porties aan te laten leveren. De meeste baby’s kunnen dit niet of alleen met heel veel moeite.

Veel moeders zijn prima in staat om ruimschoots de liter die per dag nodig is te maken, maar hebben onvoldoende opslagcapaciteit om dit in vier of vijf keer af te leveren. In de eerste dagen hebben de meeste moeders sowieso een zeer frequente stimulatie van de borsten nodig om ook op termijn voldoende melk te kunnen blijven maken. In de eerste week is het maagje van vrijwel elke baby te klein en te weinig rekbaar om er ver uiteen liggende grote voedingen in kwijt te kunnen.

Restricties in de voedingsduur (of het bepalen dat een voeding juist een minimaal aantal minuten moet duren) negeert het feit dat alle kinderen een unieke en persoonlijke manier en techniek van drinken hebben. De een werkt zijn maal snel en efficiënt naar binnen en de ander houdt van een gezellige maaltijd met meerdere gangen.  De snelheid en kracht waarmee de melk stroomt is aan de kant van de moeder ook individueel bepaald. Bij de een stroomt de melk al als ze nog maar denkt aan haar kind, de andere moeder heeft even wat tijd en aanmoediging van de borst nodig voor de melkstroom op gang komt. 

Allemaal uniek en normaal en niet in schema’s en voorschriften te vangen.

Met dank (voor dit bericht en die van de komende dagen) aan @BorstgevoedNL, @bvBennebroek, @ElsJF, @KaboutertuinNL, @Marjolief, @melpronk, @NancyPloeger, @nelsy_salden, @POHMiranda voor hun bijdragen via Twitter en Angelina van Es, Anita Paardekooper, Anja Mones, Barbara de Lugt, Cynthia Groenveld Breebaart, Efrat Altman, Inge Höpe, Irina Reulink-Bosman, Myrte van Lonkhuijsen , Nadine Paasschens-Barroso, Nish Barnard, Simone Compier, Stephanie Van Schaik, Susanne Boekhorst via Facebook
Eurolac Flits! met label of zoekterm voeden op verzoek, schema, vertrouwen, advies. Deze links leiden elk naar een lijst met blogs met dit label, klik op de plaatjes in de linkerzijbalk voor meer verhaaltjes.

Vertrouwen

Foto: Sarah Clarke als Erin McGuire  en Eric McCormack als Mason McGuire  in Trust me.
In de zorg voor cliënten moet elke zorgverlener er te allen tijden voor zorgen dat er een vertrouwensrelatie ontstaat. De zorgvrager en de zorgverlener beiden moeten de andere partij kunnen vertrouwen. In een zorgrelatie zonder wederzijds vertrouwen kan niets goed gebeuren. Ook de borstvoedingsrelatie is er een van wederzijds vertrouwen. Als moeder en kind zichzelf en elkaar niet vertrouwen, kan er weinig goeds van komen. Het werk van een lactatiekundige bestaat voor een flink deel in het herstellen van het vertrouwen van moeder en kind. Vertrouwen in zichzelf en in de ander. Vertrouwen dat het waarschijnlijk goed komt als je het de kans geeft. Vrees voor falen, ofwel een gebrek aan vertrouwen, veroorzaakt juist falen. Zoals die mooie oude spreuk zegt: ‘’De mens lijdt het meest door het lijden dat hij vreest, maar dat nimmer op komt dagen’’. Een andere spreuk zegt: ‘’In theorie zijn theorie en praktijk hetzelfde, in de praktijk zijn ze dat niet. Die angst voor het lijden dat misschien komt en het vooruitzicht dat de praktijk heel anders zal zijn dan de theorie zorgen voor verlies van vertrouwen. In zichzelf, in de ander en in het werken van het hele instituut borstvoeding.
De levenshouding vertrouwen of wantrouwen wordt al in de eerste levensjaren bepaald. Volgens de grondlegger van de moderne pedagogiek, Erikson, is de ontwikkelingstaak van de baby in zijn eerste levensjaar het vestigen van een basisvertrouwen. Later werd dit door Bowlby ook uitgewerkt in zijn hechtingstheorie. Die twee theorieën blijken in de praktijk precies gelijk te zijn aan de theorie: als er geen basisvertrouwen is, is er basiswantrouwen en geen veilige hechting. Dat basisvertrouwen krijgt een kind door in zijn eerste levensjaar steeds weer de bevestiging te krijgen van zijn perceptie bij zijn geboorte: de wereld is goed. (Hij heeft nog tijd genoeg om erachter te komen dat de wereld niet altijd goed is, maar tegen die tijd wil je dat hij is toegerust om de wereld te verbeteren.) Die bevestiging krijgt een kind door het opbouwen van een veilig gehechte relatie met zijn moeder en een zeer klein aantal andere primaire hechtingsfiguren. Regelmaat en voorspelbaarheid helpen ook mee, maar het allerbelangrijkste is dat een kind, door keer op keer ervaren, dat zijn moeder (of andere primaire hechtingsfiguur) er altijd is als hij haar nodig heeft. Dat zij hem hoort en op een goede manier op zijn behoeften reageert. Een kind dat leert dat hij gehoord wordt, en dat hij het waard is gehoord te worden, leert  basisvertrouwen. Dat vertrouwen is gelijk ook de basis voor zijn veilige hechting. Basisvertrouwen en veilige hechting zijn het patroon voor alle vormen van relaties die een kind in zijn verdere leven zal aangaan en onderhouden. Ze bepalen de manier waarop hij in het leven zal staan.
Wanneer die basis van vertrouwen in zijn hechtingsfiguren gebeiteld zit, is het kind klaar voor de volgende stap in vertrouwen: zelfvertrouwen. Zelfvertrouwen kan alleen groeien in een voedingsbodem van vertrouwen in de mensen in de directe omgeving, met name de moeder. Want op die basis van vertrouwen dat er altijd een veilige haven is, kan het kind de wereld en zijn eigen vaardigheden daarin gaan exploreren. De taak van de ouders hierin is duidelijk: die veilige haven blijven, het basiskamp van de ontdekkingsreiziger, en zorgen voor een stimulerende en veilige omgeving waarin het kind zijn ontdekkingsdrang kan uitleven. Zowel het aan zijn lot overlaten als het overmatig beschermen beperken het kind. Hij zal niet leren zichzelf te vertrouwen, niet leren vertrouwen op zijn eigen kunnen, weten en vaardigheden. Het zijn daarbij niet opdrachten en complimenten die het kind aanzetten tot exploratie, maar zijn eigen ingebouwde nieuwsgierigheid en werklust. Want zoals een andere grote denker over opvoeding over het kind zei “Mijn spelen is mijn leren en mijn leren is mijn spelen’’ (Maria Montessori).

Eurolac Flits! met label vertrouwen, hechting, opvoeding. Deze links leiden naar lijsten met bijdragen met deze labels. Klik op de plaatjes in de linkerzijbalk voor meer verhaaltjes.
Meer lezen over hechting, vertrouwen en hechtingsstoornissen:
Acht levensfasen / ontwikkelingsfasen van de mens: Erikson, op mensensamenleving.infonu.nl
Onveilige hechting en veilige gehechtheid (kind/volwassenen) Inclusief goede literatuurlijst, op mensensamenleving.infonu.nl
Nicolai N: Hechting en psychopathologie: een literatuuroverzicht online bij Empty Memories
De Knoop, Stichting voor Hechtingsstoornissen/Geen-Bodem-Syndroom(GBS)

Trouw

Mandy Moore als Ava en Kellan Lutz als Charlie geven elkaar het ja-woord in Love Wedding Marriage en merken dat trouwen één ding is, trouw iets heel anders.
Vandaag 32 jaar geleden beloofden mijn lief en ik elkaar, hij in het beige en ik in het donkerbruin, heel erg seventies,  ten overstaan van de ambtenaar van de burgerlijke stand trouw en zorg voor elkaar. Dat is best wel goed gelukt al die 32 jaar. Wat hobbels en strubbelingen zoals ieder die wel heeft, maar voldoende wederzijds vertrouwen om die trouw te laten uitkomen en die zorg aan elkaar te bieden. Trouw zijn aan elkaar heeft, naar mijn ervaring, meer te maken met trouw naar binnen dan met trouw naar buiten. Die trouw naar buiten is maar een stukje van de hele belofte. De trouw naar binnen is de rest: zorg voor en trouw aan elkaar in gezondheid en ziekte, voor- en tegenspoed, rijkdom en armoede. Ook als elkaars eigenschappen, die in het begin misschien vertederend leken je nu tot het uiterste tergen. Ook als je partner steeds meer op je schoonmoeder gaat lijken. Ook als je toch op een aantal punten een aardig afwijkende mening blijkt te hebben en toch alles wat de ander leuk vindt ook echt kunt waarderen. Kortom, niet alleen in de rozengeur en maneschijn, maar ook als alles er minder florissant uitziet.
Trouw en zorg horen ook bij andere soorten relaties. Een onderwijzer of leraar moet trouw zijn aan de belofte die een onderwijsovereenkomst inhoudt; een zorgverlener moet trouw zijn aan de belofte die het aangaan van een zorgovereenkomst eigenlijk is. Zorgverlener en zorgvrager moeten beide een behoorlijke dosis vertrouwen hebben om zo’n overeenkomst aan te kunnen gaan. De zorgverlener moet er op kunnen vertrouwen dat de zorgvrager eerlijke en volledige informatie geeft over de situatie. De zorgvrager moet erop kunnen vertrouwen dat de zorgverlener weet wat ze doet, waar ze het over heeft en dat ze geen dubbele agenda heeft. Trouw en vertrouwen, zorg en eerlijkheid, wederzijds en gelijkwaardig, net als in een huwelijk.
Zorgvrager en zorgverlener hoeven het niet altijd met  elkaar eens te zijn. Ze kunnen andere prioriteiten hebben of zaken anders interpreteren. Dat geeft niet, dat mag. Zolang ze er allebei maar eerlijk en oprecht zijn. Zorg bij borstvoeding heeft te maken met erg veel vertrouwenskwesties. Een vrouw die net of even geleden moeder is geworden is kwetsbaar. Alles wat haar aangaat gaat haar kind aan en alles wat haar kind aangaat gaat haar zelf aan. En voor je er als nieuwbakken moeder zelf al helemaal aan gewend bent, komt er een vreemde zich mee bemoeien. En ook al heb je zelf die vreemde erbij geroepen, het blijft een vreemde. Heeft zij wel hetzelfde doel voor ogen? Zal ze jouw keuzes wel goedkeuren of op zijn minst respecteren? Zal ze vinden dat je er een potje van hebt gemaakt?
Straks mag ik weer naar een moeder en haar kleine babytje toe. Ze heeft haar vertrouwen in mij gesteld om de knoop waarin zij en haar kind terecht zijn gekomen te helpen ontwarren. Het zal geen vertrouwensrelatie worden die 32 jaar standhoudt, maar dat wil niet zeggen dat ik er minder in ga investeren. Zij hoopt geholpen te worden. Ik hoop dat vertrouwen waard te zijn en haar die zorg te kunnen geven.
Eurolac Flits! met label deskundig, vertrouwen, zorgverlener, zorgverleners, zorgen

P.S.:
Op verzoek van lezers: mijn eigen trouwfoto, in sepia-tinten, passend bij de kleding van het bruidspaar. In het middeleeuwse Stadhuis van Middelburg.

Volleybal

Bij volleybal spelen twee teams elk op hun eigen veld en proberen te scoren door de bal op de vloer in het vak van de tegenstanders te laten terechtkomen. Onderlinge samenwerking, gebruikmaking van de specialiteiten van elke individuele speler en het gebruiken van slimme tactieken geven de meeste kans op overwinning. Maar voor een zestal heel verschillende mensen als een goed geoliede machine kan samenwerken, daar is wel een en ander aan oefenen en trainen voor nodig.
Om, met enig succes, volleybal te kunnen spelen hebben elk van de teamleden individuele vaardigheden nodig en moeten ze die ook samen kunnen uitvoeren. De manier waarop de bal bij volleybal wordt gehanteerd is heel anders dan bij enige andere balsport en het vergt veel oefening om dat te leren.  Dan moeten al die technieken en vaardigheden worden uitgevoerd op een manier die het voor de teamgenoten mogelijk maakt hun ding te doen en voor de tegenstanders onmogelijk maakt om dat te doen. De teamgenoten moeten elkaar goed kennen en vertrouwen.
Het beginnen met borstvoeding kun je vergelijken met het opzetten van een beginnend volleybalteam, waarvan de deelnemers sportief zijn ingesteld en min of meer weten hoe het spel in elkaar zit, maar geen of weinig ervaring hebben en helemaal geen ervaring hebben met elkaar, elkaar zelfs nauwelijks kennen.
Na de geboorte van een kind moeten moeder en kind als twee mensen die elkaar nog maar nauwelijks kennen samen een complex spel gaan leren spelen met allerlei technieken en spelregels die ze nog nooit eerder hebben toegepast. Daar gaat nogal wat tijd inzitten. Net als bij het opzetten van een nieuwe volleybalteam dat naar de Olympische Spelen moet ben je een poosje even nergens anders mee bezig*. Ja, in het kraambed staat even alles in het teken van borstvoeding. Dat is logisch, dat is normaal, dat is te verwachten. Dat is nodig. Eigenlijk is het verbazingwekkend dat mensen daar verbaasd over zijn. Elke sporter zal het een moeder kunnen vertellen: Als je ergens goed in wil worden, moet je je daar op focussen, even nergens anders mee bezig zijn en alleen oefenen en trainen, tranen en oefenen. En voor sporten die samen moeten worden gedaan moet je ook zoveel mogelijk tijd als team samen doorbrengen, zodat je elkaar leert kennen en vertrouwen. Hoe intensiever het team daar in de begin periode aan werkt, hoe soepeler het hele spel in allerlei situaties later zal verlopen. Wanneer moeder en kind in die eerste week of weken intensief met elkaar bezig zijn, alles in het teken van elkaar zetten en zich op elkaar, hun samenwerking en speltechnieken focussen, hoe meer plezier en vreugde ze in het hele verdere verloop van hun borstvoedingrelatie zullen hebben en hoe eenvoudiger ze samen eventuele tegenslagen en sterke tegenspelers aan zullen kunnen. De service ligt bij team mama en baby!
*) Nadine Barosso: Een goed begin. Column bij Kenniscentrum Borstvoeding

Olympiade

Afbeelding: iconisch: borstvoeding als olympische prestatie
Zwanger zijn en vervolgens een kind baren wordt wel vergeleken met een Olympische duursport. Die Olympische prestatie wordt als het aan het lichaam van de moeder en aan de baby ligt afgerond met een lange en intensieve cooling down: borstvoeding. Ter ere van de Olympische Spelen en van de Olympische prestatie die elke vrouw levert als zij moeder wordt zolang de Spelen duren elke dag een stukje met een olympische sport als thema en afbeelding. Deze serie begon met een Proloog op 26 juli.

Vertrouwen

Foto: Robert Pattinson als vampier Edward Cullen tegen Kristen Stewart als Bella Swan: ‘’Never trust a vampire, trust me’’ (Vertrouw nooit een vampier, geloof me maar), in Twilight Saga: New Moon.
Eigenlijk is het helemaal gewoon een kwestie van vertrouwen, dat hele borstvoeding gebeuren. Vertrouwen dat het allemaal wel goed zal komen. Vertrouwen in jezelf als moeder. Vertrouwen dat je baby heus wel weet wat hij doet. Vertrouwen in de mensen om je heen, dat die ook weten wat ze doen en waar ze het over hebben. Vertrouwen in jezelf en je baby is goed, daar kan je redelijk van op aan. Zolang je omgeving je met rust laat en je niet afleidt met talloze ge- en verboden, weten jij en je kind gewoon hoe het werkt. Laat jezelf ontspannen achterover vallen, lekker steuntje in je rug, leg je baby ergens bovenop je en laat het die baby dan maar zelf uitzoeken. Zo simpel zou het kunnen zijn. La dolce vita meets Panta rhei  zou je kunnen zeggen. Lui achterover hangend je kind het werk laten doen is zeker weten het zoete leven en door zo te voeden zal ook alles, vooral de melk, rijkelijk stromen. Om nog maar eens mijn wijze Grootmoe te citeren: Mijn liefje wat wil je nog meer?
Maar dat andere vertrouwen, dat in de mensen om je heen. Partner, gezinsleden, familie, vriendinnen. Zorgverleners. Die laatste zou je onvoorwaardelijk moeten kunnen vertrouwen. veel moeders doen dat ook en dat is waar de problemen beginnen. Want dat vertrouwen is, het is heel erg jammer dat het gezegd moet worden, maar al te vaak onterecht. Vol goede bedoelingen, maar voorzien van niet-accurate en vaak fragmentarische kennis verlaten zij hun respectievelijke opleidingen en worden op de jonge ouders losgelaten. Soms met een overdaad aan vertrouwen in eigen kennis en vaardigheden, maar vaak ook met voldoende zelfkennis om daarin aarzelend te zijn, vertellen ze moeders dat ze vooral borstvoeding moeten geven. Behalve dat zorgverleners vertrouwd moeten worden, moeten ze zelf ook vertrouwen hebben. Vertrouwen in de capaciteiten van moeders en baby’s om het zelf te kunnen zonder interventies. Vertrouwen in zichzelf dat als het bij individuele moeders en baby’s toch niet werkt zoals verwacht, dat ze effectief kunnen helpen.
Maar ja, wie kan je nog vertrouwen? De komende dagen ga ik proberen een basis te leggen om er allemaal met elkaar op te kunnen vertrouwen dat borstvoeding gewoon werkt.