Woorden

Foto: Woordzoeker

Een op zich heel lief twitter berichtje trok mijn aandacht en gaf me inspiratie om maar weer eens te schrijven over woordgebruik en naamgeving. Iemand meldde dat in haar vriendinnenkring in de afgelopen twee weken drie baby’s waren geboren. Ze was erg blij dat alle drie de kindjes borstvoeding dronken. Ik moet me bij zo’n bericht echt bedwingen om niet gelijk met mijn schooljuffen vingertje omhoog te reageren. Want terecht is ze blij dat alle drie die kindjes borstvoeding krijgen en heel goed dat ze die blijheid met iedereen deelt. En grandioos dat die nieuwe moeders een steunende vriendin hebben. Dus ik wil haar blijdschap niet minimaliseren of bederven door daar weer eens betweterig op te reageren. Maar o, wat is echt moeilijk om zoiets voorbij te laten gaan. En het gaat zo vaak op die manier. Moeders die trots vertellen dat ze zo en zo veel borstvoeding hebben gekolfd. Het schuurt elke keer langs mijn tender spots in het taalgebied van mijn hersenen. En de tender spot van mijn lactatiekundige hersendelen. Daarom gooi ik er vandaag nog maar een keer een lesje terminologie tussendoor.

Binnen het brede onderwerp zuigelingenvoeding, borstvoeding en menselijke lactatie bestaan en heleboel begrippen en woorden, die soms door elkaar gebruikt worden. Het is een complex geheel van woorden, begrippen, invullingen, opvattingen en ideeën. Woorden hebben soms niet alleen een betekenis, maar ook een gevoelswaarde. Sommigen woorden geven aanstoot voor sommige mensen en sommige woorden kunnen en verdoezelende werking hebben. Dat maakt het soms extra moeilijk om tot een juist woordgebruik te komen. ‘’Flesje’’, ‘’speentje’’ en dergelijke verkleinwoordjes verdoezelen, vergoelijken. Verkleinwoorden verschattigen de inhoudelijke betekenis. Aan de andere kant nemen mensen soms aanstoot aan een woord of begrip als kunstvoeding of kunstmatige zuigelingenvoeding, omdat ze dan het gevoel hebben hun kind met iets nepperigs af te schepen. (Anderen zullen daarop reageren met een ‘’en dat is ook zo’’.) Het word kunstvoeding is een verkortte weergave van kunstmatige zuigelingenvoeding en dat betekent zoveel als een vervangingsproduct voor moedermelk dat niet direct uit een melkklier komt, maar kunstmatig is toebereid om gelijkenis met moedermelk te vertonen. In die zin is het woord kunstvoeding een heel accuraat woord, wat op zichzelf geen oordelende betekenis heeft.

Het gebruik van het woord flesvoeding in plaats van kunstvoeding werkt verzachtend of vergoelijkend voor de nare bijsmaak die mensen soms van kunstvoeding krijgen (‘pun’ een beetje ‘intended’). Het is tevens onjuist woordgebruik, want flesvoeding duidt een proces aan, een toedieningswijze, terwijl kunstvoeding een product weergeeft. Het is precies dezelfde omkering die mij zo kriebelde in het twitterbericht waarmee ik dit stukje begon. Ook daar worden product en proces verkeerd om gebruikt, door elkaar gehaald. Borstvoeding is iets dat je doet, je geeft, krijgt of neemt het, terwijl melk iets is dat je drinkt. Die drie voornoemde baby’s krijgen dus borstvoeding en drinken moedermelk. En als je kolft komt er moedermelk uit je borst en geen borstvoeding.

Dus kunstvoeding is een product, flesvoeding en borstvoeding zijn processen, toedieningswijzen. In die fles kan van alles zitten, waaronder moedermelk of kunstvoeding. Borstvoeding is niet alleen een kwestie van eten geven, dat is er maar een onderdeel van. Borstvoeding geven is een complex geheel van voeden, beschermen, koesteren en opvoeden. Als mensen borstvoeding willen vervangen ze meestal alleen de melk en de toedieningswijze, niet al die andere dingen die borstvoeding ook is.

Dan hebben we nog het woord lacteren. Lacteren is het produceren van melk in de borsten. Meestal geven lacterende vrouwen ook borstvoeding, maar dat hoeft niet. Ze kunnen ook enkel kolven en die melk aan om het eender welk kind via een andere toedieningswijze (laten) geven. Aan de andere kant zijn er ook vrouwen die niet lacteren, maar wel borstvoeding geven. Deze vrouwen gebruiken een hulpmiddel om voeding (melk van een andere moeder of kunstvoeding) om het kind melk te laten drinken, terwijl ze dat kind aan de borst voeden. Alle andere dingen, behalve de melk, die borstvoeding ook is (de bescherming tegen ziekte uitgesloten) geven ze hun kind wel: de optimale ontwikkeling van de mond, kaken en gezicht, de koestering, de opvoeding. Een vrouw die wel lacteert, maar niet aan de borst voedt, geeft strikt gesproken geen borstvoeding, maar moedermelkvoeding.

Taal en woorden blijven ongewoon boeiend.

Haar

Foto: Dewi Pechler zingt Aquarius in Hair
Soms wordt je ergens zomaar met huid en haar ingetrokken. Een discussie bijvoorbeeld over een onderwerp dat je na ligt. Er zijn nogal wat rode knoppen die mij in zo’n discussie treken en meestal hoef je er niet eens erg hard op te drukken. Uiteraard zo’n beetje alle deelonderwerpen van mijn professie, maar sommige meer dan andere. De oplettende lezer van mijn blogs zal opgemerkt hebben dat de knoppen ‘’keuze’’, ‘’reclame’’, ‘’fanatisme’’ en ‘’wetenschap’’ maar een klein duwtje nodig hebben. De mooiste effecten krijg je als enkele van deze knoppen tegelijk worden ingedrukt. Bijvoorbeeld ‘’keuze’’ met ‘’reclame’’ en misschien nog ‘’fanatisme’’ erbij voor special effects. Een zekere manier om mij in een discussie te krijgen is door er allerlei andere rode knopjes met de haren bij te trekken. Afgelopen week ontspon zich een mooie discussie die ik graag met u, lieve lezer, wil delen.
Het begon, heel onschuldig, met de link naar een filmpje* dat een collega deelde op FaceBook** en waar ik een quote uit citeerde: ''10% van wat er gebeurt in de borst bij borstvoeding gaat over voeding.'' Waarop voornoemde collega een andere collega aanhaalde, die op bijscholingen de vraag voorlegt aan de cursisten wat meer borstvoeding is: kunstvoeding bijvoeden aan de borst of moedermelk uit een fles. Dat vond ik leuk, want diezelfde vraag leg ik vaak zelf ook voor aan cursisten. Het antwoord is natuurlijk dat het voeden aan de borst borstvoeding definieert en niet het soort melk dat wordt gevoed.
Deze overwegingen werden opgemerkt door iemand die erop wees dat sommige kinderen zelf niet aan de borst willen worden getroost. En dat kan natuurlijk. Maar kinderen die niet getroost willen worden aan de borst vormen niet de fictieve groep van ‘’het gemiddelde kind’’. Het kunnen kinderen zijn van moeders met een te grote of te felle melkstroom, waardoor het drinken aan de borst geen plezierige, kalmerende bezigheid is; of kinderen met neurologische problemen of problemen met sociale interactie. Aan de andere kant zijn er moeders die alle melk gekolfd geven. Vaak een interventie die voor sommige moeders het enig haalbare is (of dat nu is omdat zij zelf issues met lichamelijkheid hebben of dat zij problemen ervaren met voeden aan de borst waarvoor zij geen oplossing hebben), maar die alle andere aspecten van borstvoeding verwaarloost. Die moeders zouden, net als moeders die kunstvoeding geven, extra veel moeten dragen, vasthouden, praten, knuffelen en zo om die niet-voeding aspecten van borstvoeding, de andere 90%, te compenseren.
Een beetje van mijn stuk was ik wel door de volgende opmerking, dat moeders die alles kolven en daarmee denken toch nog het beste voor hun kind te doen, door die stelling over 10%, niet meer zouden zien waarvoor zij nog de moeite doen. Zij zouden voelen dat borstvoeding wordt gedevalueerd als het maar voor 10% om voeding gaat. Maar de functie van borstvoeding is een biologisch en psychologisch feit, niet een keuze, een voorkeur of een overtuiging. Het klinkt misschien hard, maar vrouwen die alles kolven en flessen devalueren zelf de borstvoeding tot die 10% voeding. Natuurlijk geven ze hun kind nog steeds de beste melk die er te vinden is, maar als ze niet ook die andere 90% van het voeden aan de borst vervangen, doen ze inderdaad zichzelf en hun kind te kort.
Ik vervolgde met de uiteenzetting dat er in de hele borstvoeding versus geen-borstvoeding discussie een paar dingen zijn die het bespreken moeilijk maken. Ten eerste het feit dat veel mensen moeite hebben met het onderscheiden van de fysiologie en de uitzonderingen, ofwel tussen de algemene theorie en de toepassing op individuen. En ten tweede het feit dat onze maatschappij, cq. tijdsgeest gericht is op de vervulling van het Ik en het voor heel veel mensen heel erg moeilijk is, het vaak niet eens in ze opkomt, om ook vanuit een ander te denken, de behoeften van anderen voor te laten gaan of zelfs maar in overweging te nemen. Daardoor kan zuigelingenvoeding worden gezien als een persoonlijke keuze of zelfs een levensstijlkeuze van de ouders waarmee het kind eigenlijk vrij weinig te maken heeft. Daardoor kunnen ook bij problemen oplossingen gekozen worden die vooral goed werken voor de volwassen individuen en -helaas-pindakaas- minder goed voor het kind.
Ik realiseer me dat ik hiermee kort-door-de-bocht generaliseer, maar het is wel de tendens in onze maatschappij. Maar dat mensen denken dat het verschil in melk marginaal is omdat de melk maar een klein deel uitmaakt van het geheel van borstvoeding is gewoon een denkfout. Dat is echt niet wat er gezegd wordt. Het is wel te verklaren, want een ander aspect van onze maatschappelijk bepaalde manier van denken maakt dat wij vooral productmatig denken en niet procesmatig. Tja, en directheid, ik denk dat dat nodig is om mensen wakker te schudden. Sussen, ''respecteren'' en andere zachtere technieken bevestigen eigenlijk alleen wat wordt gedaan en gedacht. Net zo goed als een echte vriendin het je rechtuit zegt als een broek je afschuwelijk staat en een ander je probeert te vriend te houden door te zeggen dat die broek best ook heel leuk is.
De volgende opmerking sloeg toch wel een beetje mijn stoel onder me vandaan en sleurde me vervolgens aan mijn haren naar mijn volgende rode knop. Een link naar een discussie op het Fokforum waar de ‘borstvoeding promotie is religie’-kaart werd gespeeld. Nu ben ik geen fan van Fok en ik vind daar, net als bij Viva juist het respect in de toon meestal ver te zoeken, met name naar mensen die wel borstvoeding geven en er voor uit komen. Wie kunstvoeding geeft maakt eigen keuzes en wie borstvoeding geeft en daar ook nog wetenschappelijk funderingen voor heeft, is evangelisch, ja, ja. En dan deze quote van de Fok-discussie: ''Nuance is er namelijk nauwelijks als je er vast van overtuigd bent dat je een baby tekort doet door het geen borstvoeding te geven.'' Mag je dat dan niet vinden? Is dat dan evangelisch als je vind dat je een kind te kort doet als je hem niet geeft wat hij nodig heeft en waar hij recht op heeft, vooral als je wel in staat bent om hem dat te geven? (Voor alle duidelijkheid: ik heb het dus over mensen die al a priori kiezen voor geen borstvoeding, niet over hen die probeerden maar die om welke reden ook er niet in slaagden). Kijk, je kan proberen er linksom of rechtsom omheen te gaan of er overheen te walsen of er onderuit te proberen te komen, maar het feit blijft dat borstvoeding biologische gezien en om al die andere aspecten de enige echt geschikte voeding voor een zuigeling is. Punt. Niets evangelisch aan, want er valt weinig aan te geloven. Het is gewoon een feit. Evangelisch gaat over dingen die je maar moet aannemen omdat een priester zegt dat ooit een profeet het heeft gezegd of omdat het in een boek met verhalen staat.
En is het rot voor moeders die wel probeerden maar niet slaagden? Zeker, hartstikke rot. Moet je het er daarom maar niet over hebben? Nee. Als je het niet mag hebben over alle dingen in het leven die niet gaan zoals je ze zou willen, zou er weinig gespreksstof over blijven, met name als het om gezondheid en dergelijke gaat. Ik ben erg voor de waarheid en ik houd niet erg van verdoezelen en waarheden achter houden omdat ze zo hard lijken voor hen die in een ander idee van waarheid geloven of er liever de ogen voor zouden sluiten. Voorbeeld? Ik heb overgewicht, vrij ernstig overgewicht. Ik vind het absoluut rot om te weer eens te lezen of te horen dat ik daar wat aan moet doen, dat het ongezond is en dat ik misschien wel verkeerde keuzes heb gemaakt en nog maak wat betreft voeding, beweging en gezondheid. Ik zou daar, heel eerlijk gezegd, liever niets over horen. Moeten mensen die die wetenschappelijk onderbouwde feiten over overgewicht, levensstijl en risico’s ventileren maar hun mond houden omdat ik me er ongemakkelijk bij voel? Nee. Absoluut niet.
Gelukkig heb ik mijn haar nog. Nog steeds lang genoeg, zij het wat dunner dan vroeger, om me aan mee te sleuren naar boeiende discussies.
*) Bottled up! Via Vimeo
**) donderdag 27 december, terug te vinden op mijn tijdlijn van die dag
Eurolac Flits! met label terminologie, wetenschap. Deze links leiden naar een lijst met blogs met dit label, klik op de plaatsjes in de linkerzijbalk voor meer verhaaltjes.

Vriezer

Foto: Daryl Hannah als Ayla, een jonge vrouw die in The Clan of the Cave Bear (naar het gelijknamige boek van Jean Auel) opgroeit, jong moeder wordt en zich staande houdt in een vijandige omgeving is een wereld die voor een groot deel is veranderd in een vriezer
Het eerste waar mijn oog op valt als ik deze ochtend mijn Tweetdeck open is ‘’borstvoeding weer veilig in de vriezer’’. Daarvan slaat mijn beelddenkende taalpuristenhart een slag over en mijn taalpuristische beeddenkershoofd op hol. Wat een geschenk, zo’n bericht. Instant inspiratie voor een borstvoeding blogger. Als taalpurist gebruik ik graag het juiste woord in de juiste context, bij voorkeur ook nog juist gespeld en grammaticaal correct ingezet. Daar beleef ik genoegen aan, dat appelleert aan mijn gevoel voor schoonheid, orde en regelmaat. Goede woorden op de verkeerde plaats, of verkeerde woorden op de goede plaats, verstoren die taalpuristische schoonheid en orde, maar  wat zijn diepe foute woorden een geschenk voor mijn beelddenkende kant. Die ziet dat tafereel namelijk helemaal voor zich.
‘’Borstvoeding veilig in de vriezer’’, zo’n opmerking is voldoende om een schilderij of zelfs een korte film in mijn hoofd te laten beginnen. Een flinke diepvrieskist, gezellig aangekleed met kleedjes en een schemerlampje en bekleed met kussens, de wanden gecapitonneerd als een isoleercel. Veilig en heel knusjes zitten daarin een moeder en haar kind zich bezig te houden met borstvoeding; de moeder gevend, de baby nemend. Mijn meer zwarte kant probeert er dan een paar alternatieve vervolgscenario’s tussen te schuiven zoals die waarin iemand buiten de vriezer het aanknopje aanzet of die waarin iemand vergeten is voor ventilatie te zorgen. Die scenario’s moet ik beslist weghouden, want dan is het helemaal niet meer veilig in die vriezer met die borstvoeding. Aan de andere kant zullen meerdere voedende moeders de afgelopen dagen nu en dan gewenst hebben dat ze in de vriezer borstvoeding konden gaan geven.
Mijn taalpuristische kant ondertussen beredeneert dit alles met koele logica. Natuurlijk bedoelde die moeder helemaal niet dat ze veilig borstvoeding kon geven in de vriezer, maar dat ze haar moedermelk veilig in de vriezer kon bewaren. De terminologie rondom het voedsel en het eten geven van zuigelingen is dan ook redelijk verwarrend en allerlei termen worden door elkaar gebruikt en woorden worden vaak ten onrechte als synoniem gebruikt. Bij het kiezen van een woord is het handig om eerst na te gaan of het om een proces of een product gaat. Dus of het over het eten geven gaat of over het soort eten dat wordt gegeven. Als het in de vriezer kan is het zeker weten geen proces, maar een product. Moedermelk gaat dus in de vriezer, borstvoeding niet. Bij de alternatieven voor borstvoeding en moedermelk is flesvoeding de tegenhanger van borstvoeding en kunstvoeding die van moedermelk. Om het nu even ingewikkeld te maken, let op: dit is de les voor gevorderden, je kan kunstvoeding aan de borst geven en moedermelk uit de fles. Dan heb je ‘’aan-de-borstvoeding’’ en ‘’moedermelkvoeding’’. En tenslotte de masterclass: Een vrouw die alle melk kolft en per fles geeft, lacteert wel, maar geeft technisch gezien geen borstvoeding; een vrouw (of een man!) die kunstvoeding met een hulpmiddel aan de borst geeft lacteert niet, maar geeft op een bepaalde manier wel borstvoeding.
Om alle losse eindjes netjes af te werken toch ook nog even over de combinatie vriezer en veilig. Het twitterbericht dat deze keer de muze was voor mijn schrijfsel ging over uitvallende en teruggekeerde stroom, waardoor de vriezer weer de gewenste veiligheid aan de erin opgeslagen producten gaf. Invriezen is een heel veilige manier om moedermelk lange tijd te bewaren. In de laatste ijstijd bevroren mammoeten worden nu nog vrijwel ongeschonden en onbedorven uit het ijs gehaald. Een vriezer met een temperatuur van min achttien graden of lager houdt moedermelk ook vrijwel onbeperkt goed. Bij die temperaturen is er geen bacteriële activiteit mogelijk en dus ook geen bederf. De kwaliteit van de melk kan achteruit lopen omdat, de een na de ander, de beschermende stoffen in de melk ophouden te functioneren en niet meer gereactiveerd kunnen worden. Het vet in de melk kan afgebroken worden waardoor het ranzig wordt. Het maakt dat de melk vies gaat ruiken en smaken, maar technische gesproken is de melk niet bedorven. Wat betreft kwaliteit zou moedermelk niet langer dan zes maanden diepgevroren bewaard moeten blijven. Weggooien is niet nodig. Ontdooide moedermelk, die niet ranzig is en stinkt, kan worden gebruikt in elk recept waarin melk nodig is: pannenkoeken, soepen, sauzen, pap, pudding, ijs, milkshake, noem maar op. Het is namelijk gewoon melk, net als dat spul dat uit de uier van een koe kwam, in de fabriek werd geschud en ontvet en in een kartonnen pak  of plastic container verpakt. In geval de stroom langer uitvalt en de inhoud van de vriezer begint te ontdooien: vriezer niet openen en hopen dat er binnen 24 weer stroom is. De melk zal dan weer bevriezen en moedermelk is dan nog goed om te gebruiken. Dit geldt voor melk die vers is ingevroren. Moedermek die voor het invriezen werd verwarmd (bijvoorbeeld ‘’spruwmelk’’ of bij verhitten om de vetafbraak enzymen te deactiveren) is minder goed houdbaar na ontdooien.
van Veldhuizen-Staas G: Borstvoeding terminologie, gepubiceerd oline, 2011
Eurolac Flits! met label terminologie, bewaren, houdbaarheid

Puur natuur

Afbeelding: ‘’Kleren van de keizer’’, parodierend schilderij van Fred de Heij
Wat heb je allemaal nodig om borstvoeding te geven? Minimaal 1 werkende borst en een willige baby. Zo kort is het lijstje. Wanneer je een rondgang maakt langs winkels die zich specialiseren in moeders, baby’s en borstvoeding  krijg je een heel ander idee. Maar, echt, over het algemeen zijn al die dingen niet echt nodig. Soms gewoon overbodig, soms niet echt handig, soms echt tegenwerkend in plaats van helpend. Een kort lijstje met alternatieven voor de alternatieven voor borstvoeding au naturel. Zonder parafernalia, zonder opschik; zo puur natuur als de nieuwe kleren van de keizer.
Voedingskussen. Nou, daar krijg je mij dus mee op de praatstoel. Niet op de voedingstoel. Voedingskussens zijn naar mijn mening complete ondingen. Ze zijn te hard of te zacht, liggen te bol of te diep of als een skihelling. Ze kluisteren moeder aan een vaste plaats om te voeden en aan een vaste houding. Het enige kussen dat wel goed werkt is eigenlijk moeders eigen buik. Die ligt altijd op de juiste plaats, is er altijd bij, is flexibel (soms meer dan moeder zelf zou willen). Het enige dat moeder hoeft te doen is een beetje of wat meer achterover te leunen in plaats van kaarsrechtop te zitten en baby op zijn buik bovenop haar te nemen. Overlangs, overdwars, diagonaal, dat kan allemaal. Deze houding heet Biological Nurturing of instinctief voeden en zorgt ervoor dat baby niet van de borst kan afzakken en dat hij alle reflexen kan gebruiken die hij als gereedschap heeft meegekregen. Moeder zit ontspannen, gebruikt niet onnodig allerlei spieren waarvan ze niet wist dat ze ze had en loopt niet met kussens te slepen.
Kolfapparaat. Ha, zult u zeggen, daar heb ik je te pakken. Een moderne vrouw kan geen borstvoeding geven zonder kolfapparaat. In feite kan je heel goed borstvoeding geven zonder kolf, want borstvoeding is iets dat de baby doet aan de borst. Melk afkolven doe je om moedermelk te kunnen geven als de baby om een of andere reden geen toegang heeft tot de borst. Technisch gezien is een baby laten voeden met moedermelk uit een flesje geen borstvoeding, maar moedermelkvoeding. En ja, dat kan nodig zijn als moeder en kind van elkaar gescheiden zijn. Maar dan nog is een kolfapparaat geen absolute noodzakelijkheid. Afkolven kan namelijk heel goed met de eigen handen gebeuren. Sommige vrouwen moeten zich er even overheen zetten om zo aan hun borsten te friemelen en manipuleren en het kan ook enig oefenen vergen, maar het ‘’melkkoe-aan-de-melkmachine’’ gehalte ervan is toch aanmerkelijk minder. Menig borst reageert ook veel enthousiaster op de tedere aanraking van handen dan op de toch wel koele aanpak van een reutelende machine.
Zoogkompressen. In de hectiek van het opstarten van de melkproductie lopen de borsten wel eens over en werken de open-en-dicht knopjes soms nog niet helemaal met als gevolg dat er een soms vrijwel constante stroom melkdruppels de borst ongevraagd verlaat. Dat is lastig en soms gênant en meestal erg kleverig. Wanneer de melkproductie is gestabiliseerd en een willige baby op gezette, niet te ver uit elkaar liggende momenten de borsten leegdrinkt, zal het lekken vanzelf stoppen. Een enkel ongelukje kan altijd gebeuren wanneer het lichaam reageert op een geluid, geur of beeld dat de trigger om melk te geven aanzet. Zo’n moment voelt een moeder aankomen en de melkstroom kan worden gestopt door de tepels in te drukken. Dat kan opvallend met de deurbelmethode, maar ook heel onopvallend door met de onderarmen of polsen tegen de borst te drukken. In het kraambed is een hydrofiel luier die in de bustier wordt gedragen of in het shirt wordt gespeld een goede oplossing. Zoogkompressen hebben namelijk, hoe effectief ze ook mogen zijn in het onzichtbaar maken van het melkverlies, ook nadelen. Door de constante warme vochtigheid kunnen de tepels week en kwetsbaar worden en de kans op schimmel (spruw) neemt toe. Daarbij lijken zoogkompressen het probleem in stand te houden. Dit kan komen door een soort aanzuigende werking van het vochtige kompres (denk aan de katoenendraadmethode om planten in de vakantie van water te voorzien), maar ook kan de constante druk van het kompres (vooral als dit in een strak-passende beha wordt gedragen) tegen de tepel en tepelhof een kolvende werking hebben waardoor steeds melk uit de borst wordt gevraagd. Wie toch zoogkompressen wil dragen of nodig heeft kiest liefst wasbare varianten zonder plastic voering en neemt meermalen per dag een schone (na elke voeding bijvoorbeeld).
Biological Nurturing, instinctief voeden in Flitsen
Terminologie in Flitsen
Afkolven in Flitsen
Afkolven van moedermelk op eurolac.net

Waar heb je het eigenlijk over?

(Foto: de auteur geeft les aan medewerkers van een kraamafdeling en een neonatologie afdeling van een ziekenhuis.)

 Praten over borstvoeding – ik zou het dagen lang kunnen. In feite doe ik dat ook, want het is mijn vak. Hoe kun je daar nou zo veel over vertellen? wordt mij wel eens gevraagd. Nou, kijk eens rond bij anderen die hun vak serieus nemen: ze praten over niets anders. En ik wordt ook gevraagd om erover te praten. Krijg er zelfs voor betaald. Dat maakt het extra leuk. Borstvoeding is de eerste kennismaking van een kind met de wereld, veilig vanuit de nabijheid van zijn moeder. Het is de basis van zijn lichamelijke, emotionele en intellectuele gezondheid. Daarover mag wel een en ander gezegd zijn. Behalve gepassioneerd over borstvoeding, ben ik ook een beetje een taalpurist en een ouderwetse schooljuffrouw en noem ik zaken graag bij de juiste naam. En daar komt de ergernis om de hoek kijken, want waar hebben sommige mensen het eigenlijk over? Ze halen processen en producten door elkaar. Daarom maakte ik een overzichtje van de processen en producten die met borstvoeding te maken hebben. Maar waar we het eigenlijk over hebben als we praten over borstvoeding is een relatie; een relatie tussen twee mensen, twee individuen, die elkaar voeden en koesteren en aan en van elkaar leren wat het werkelijk betekent mens te zijn.

van Veldhuizen-Staas: Terminologie: waar hebben we het over? http://eurolac.net/index.php?p=137