Van alles wat

Foto: Vandaag jarig: Helen Mirren, gaf gezicht aan koninginnen en rechercheurs, speelde TV detective series en Shakespeare vertolkingen, science fiction en suspense, noem het maar en ze speelde het. Van alles wat en dan nog wat.

De herhaalde stukjes van vandaag zijn ook zo van alles wat: kinderopvang, slapen en eten, moeders onder elkaar.

Reclame voor kunstvoeding misleidend
Zwanger vrouwen en jonge moeders zijn het doelpubliek voor de fabrikanten van kunstmatige zuigelingenvoeding (''kunstvoeding'') en de reclame die deze fabrikanten maken is dus te vinden op plaatsen waar zwangeren en jonge moeders komen en wat ze zien en lezen. (In Nederland is directe reclame voor kunstvoeding voor kinderen tot 6 maanden verboden, maar met de reclame voor nr 2 voeding gericht op zwangeren en pasbevallen moeders wordt hetzelfde effect bereikt.) Stang et al onderzochten wat die advertenties zoal gebruiken om hun product aan de man (cq vrouw) te brengen. Vaak bleken dit gezondheidsclaims te zijn: dit of dat merk kunstvoeding zorgt voor een betere ontwikkeling van ogen of hersenen, geeft minder darmproblemen of minder allergie. Een overvloed van andere onderzoeken heeft echter inmiddels allang aangetoond dat deze claims onterecht zijn: kunstvoeding scoort op all punten van groei, gezondheid en omwikkeling lager dan borstvoeding. De verschillende merken kunstvoeding verschillen maar minimaal.
En ander verontrustende ontwikkeling is het toenemende aanbod van borstvoeding informatie lijnen door kunstvoeding fabrikanten. Dit is een zeer gevaarlijke vorm van marketing omdat het het publiek en feel-good gevoel geeft: de fabrikant zelf lijkt immers te zeggen dat er iets is dat beter is dan zijn eigen product.
6 september 2010

en

Moeder-tot-moeder hulp werkt
Peer-counseling, het begeleiden van mensen door mensen uit hun eigen sociale groep, blijkt een zeer effectieve manier van borstvoedingbegeleiding te zijn. Chapman et al analyseerden de onderzoeken uit 26 verschillende wetenschappelijke vaktijdschriften over dit onderwerp. Dat leverde een overweldigende hoeveelheid bewijs dat peercounseling (moeder-tot-moeder begeleiding, zoals dat in Nederland wordt geboden door Borstvoedingorganisatie LLL en door Vereniging Borstvoeding Natuurlijk) leidt tot meer en meer exclusief en langer borstvoeding. Ook werd gevonden dat er een daling was het vóórkomen van diarree bij zuigingen en van langer uitblijvende vruchtbaarheid. De onderzoekers bevelen daarom aan om deze organisaties op te nemen in nationale borstvoeding promotie campagnes en gezondheidsprogramma's voor moeders en kinderen.
7 september 2010

en

Nachtelijk eten en slapen
Onderbroken slaap en het niet afmaken van volledige slaapcycli kan leiden tot verminderd functioneren overdag. Ouders van jonge kinderen kunnen dit soort verstoorde slaap ervaren omdat de slaappatronen en nachtelijke behoeftes van hun kinderen niet binnen het volwassen slaappatroon passen. Voor moeders komt deze slaapverstoring bovenop de veranderd slaap die zij al in de zwangerschap ervaarden. (Kohn et al, 2008). Onderzoek van Montgomery-Downs et al wees uit dat het niet zozeer de kortere slaaptijd is (in feite slapen jonge ouders net zo veel of meer dan andere volwassenen) maar de fragmentarische aard van de slaap. Doan et al hadden echter al eerder aangetoond dat moeders die borstvoeding geven gemiddeld 45 minuten langer slapen dan ouders die kunstvoeding geven. Moeders die hun kind in de nacht dicht bij zich houden (direct naast of in hun eigen bed) en borstvoeding geven, slapen het best van alle moeders
8 september 2010

en 

Borstvoedingkansen en kinderopvang

De Millennium Cohort Study Child Health is een langlopend onderzoek In Engeland met veel deelnemers met veel deelonderzoeken. Een van die deelonderzoeken onder leiding van Pearce keek of er een verband is tussen incidentie en duur van borstvoeding en de manier van kinderopvang. Vergeleken werden de manieren van kinderopvang die startten voor het kind 4 maanden was en minimaal 10 uur per week besloeg en kinderen die niet of minder dan 10 uur per week naar een vorm van opvang gingen (door ouders alleen verzorgd-groep). Opvang kon informeel zijn (grootouders, vrienden, andere bekenden, familie) of formeel (kinderdagverblijf, crèche, etc.). Daarnaast werd onderscheid gemaakt naar sociaal economische situatie (SES). In alle sociale groepen was verminderd borstvoeding gerelateerd aan informele kinderopvang, zowel parttime als fulltime. Bij formele kinderopvang werd verminderd borstvoeding vooral gezien in minder bevoorrechte milieus (lage SES). In alle groepen en alle vormen van kinderopvang waren de borstvoedingcijfers lager dan wanneer kinderen alleen door de ouders werden verzorgd of als opvang minder dan 10 uur per week was.
9 september 2010

Pearce, A, LI L, Abbas J, Ferguson B, Ferguson, Graham H, C Law (the Millennium Cohort Study Child Health Group): Childcare use and inequalities in breastfeeding: findings from the UK Millennium Cohort Study. Arch Dis Child doi:10.1136/adc.2009.177337
Kohn, M., & Murray, B. (2008). Sleep and Quality of Life in Pregnancy. In J. Verster, S. Pandi-Perumal, & D. Streiner, Sleep and Quality of Life in Clinical Medicine (pp. 497-504). Humana Press.
Montgomery-Downs, H., Insana, S., Clegg-Kraynok, M., & Mancini, L. (2010). Normative longitudinal maternal sleep: the first 4 postpartum months. American Journal of Obstetrics and Gynecology , in press.
Doan, T., Gardiner, A., Gay, C., & Lee, K. (2007). Breast-feeding Increases Sleep Duration of New Parents. Journal of Perinatal & Neonatal Nursing , 21(3):200-206.
Chapman DJ,  Morel K, Anderson AK, Damio G,  Pérez-Escamilla R: Review: Breastfeeding Peer Counseling: From Efficacy Through Scale-Up. J Hum Lact  August 2010   vol. 26  no. 3  314-326
Stang J, Hoss K, Story M: Health Statements Made in Infant Formula Advertisements in Pregnancy and Early Parenting Magazines. ICAN: Infant, Child, & Adolescent Nutrition  February 2010   vol. 2  no. 1  16-25
http://tumblingboobs.tumblr.com/post/1065910428/its-not-just-parenting-websites-promoting-similacs
http://dou-la-la.blogspot.com/2010/09/breast-is-best-sponsored-by-simfamil.html

School

Foto: Shakira vindt borstvoeding geven zo leuk dat ze gekscherend zegt ermee door te gaan ‘’till he goes to college’’.

Als ik eens verlegen zit om en onderwerp om deze pagina’s te vullen kijk ik wel eens wat er op Twitter onder de hashtag #borstvoeding langskomt. De vangst was dit keer, in tegenstelling tot die van de haringvloot, ruim en interessant. Naast wat aankondigingen stonden er een paar heel aardige onderwerpen: een logopediste die borstvoedende moeders op het hart drukt vooral tijdig te beginnen met oefenen met flesvoeding, het gemis van borstvoeding in de nationale preventieplan, de moeder die de vijfling die ze verwacht borstvoeding wil gaan geven en Shakira (zie tekst bij afbeelding). Allemaal dingen die te maken hebben met hoe we tegen borstvoeding en zuigelingenvoeding aankijken. De quote van Shakira vind ik persoonlijk het leukst. Je moet die natuurlijk niet, zoals sommige deden, letterlijk nemen. Natuurlijk gaat ze niet achter hem aanrennen als hij tussen de middag met zijn mede-brugklassers op het plein pauze zit te houden. Het is gewoon de enthousiaste uiting van een moeder die het moederschap omarmt en voor wie borstvoeding geven daarin een vanzelfsprekende en vreugdevolle plaats heeft. Toevallig is deze moeder een bekendheid en dus worden haar woorden breed uitgemeten.

De moeder van een vijfling kreeg virtuele aanmoediging en verguizing. Een vijfling is een zeer uitzonderlijk gegeven als het een spontane vijfling is. Veel mensen bekritiseerden dan ook gelijk het risico dat was genomen door te veel embryo’s na het in vitro fertiliserend terug te plaatsen. Haar openbaar geuite voornemen om al haar kinderen borstvoeding te gaan geven stuitte op bewondering en ongeloof. Biologisch gezien hoeft het geen enkel probleem te zijn om voldoende melk voor vijf baby’s tegelijk te maken. Hoe meer melk wordt gevraagd, hoe meer er zal worden gemaakt. De moeder zal uiteraard met weinig anders dan voeden bezig kunnen zijn en ze zal voor alle andere dingen hulp nodig hebben. Maar dat zal ze zeker ook nodig hebben als ze al die kinderen kunstvoeding wil geven (stel je voor: dagelijks 8 keer 5 flessen klaarmaken, voeden en de rommel weer opruimen; op een kinderdagverblijf zijn er maar vier baby's per leidster). De mate van toewijding die dit van een moeder vraagt past niet in ons huidige idee van zelfverwezenlijking en ‘’het moet wel leuk blijven’’ cultuur.

Het advies van de logopediste om al met zes weken te beginnen een borstekindje aan de fles te wennen is curieuzer. Om te beginnen vind ik het altijd wat dubieus hoe logopedisten (logos betekent woord en het zijn dus in essentie spraakspecialisten, in het Engels heten ze dan ook Speachtherapist) in een subspecialiteit ook het gebied van de zuigelingenvoeding tot hun domein hebben gemaakt. Niet de voeding, de melk op zich, maar het voeden en gevoed worden. Over borstvoeding lijkt de gemiddelde (pre)logopedist niet veel af te weten. Volgens een officieel standpunt van de vereniging bestaat zoiets als zuigverwarring niet, want zuigen is zuigen en als ze het een kunnen, kunnen ze het ander ook. Waarom zou je dan moeten oefenen met een flesje? En waarom überhaupt een flesje? Kindjes die weg zijn van moeder kunnen hun gekolfde melk op allerlei manieren drinken, daar is niet perse een fles voor nodig.

Waar ik meer over val is het idee dat zuigen, zuigen is en dat het voor een kind niets uitmaakt of dat de fles of de borst is en dat afwisselend de een of de ander geen problemen kan geven. Dat gaat voorbij aan twee essentiële feiten. Het eerste is het gegeven dat in de praktijk blijkt dat kinderen die iets anders als zuigobject hebben gehad dan de borst vaker problemen hebben met het drinken aan de borst (zich uitend in onrust, verminderde melkintake en/of kapotte tepels en borstontstekingen bij de moeder). De onderzoeken waarop men zich baseert bij het bepalen van het al dan niet bestaan van zuigverwarring (ook tepel-speenverwarring genoemd) nemen meestal als enige uitkomst hoe lang er (exclusief) borstvoeding wordt gegeven, niet hoe problematisch, pijnlijk of moeizaam die borstvoeding gaat. Het tweede is dat zuigen aan een speen iets fundamenteel anders is dan drinken aan de borst. De mondmotoriek is volkomen anders, het slikken en ademen wordt anders gecoördineerd en er worden bij drinken aan de borst veel meer en andere spieren gebruikt dan bij zuigen aan een fles. De opmerkzame lezer heeft natuurlijk allang door dat ik het ene zuigen en het andere drinken noem. Een baby namelijk die zuigt aan de borst doet iets fout en zal hoogstwaarschijnlijk zijn moeder pijn doen en zelf weinig melk binnen krijgen.

Als uitsmijter de mega-misser van de overheid: het nationale preventieplan waarin borstvoeding als duurzame, goedkope en bewezen werkzame preventiemethode volslagen wordt genegeerd. Meer kinderen langer (exclusief tot 6 maanden en daarna naast geschikte andere voeding tot minimaal de tweede verjaardag) legt de beste basis voor een gezonde bevolking. Berekeningen door onder andere ons eigen TNO en RIVM tonen aan dat er grote gezondheidswinsten te behalen zijn door borstvoeding preventief in te zetten. Kosten voor de overheid: vergoeden van lactatiekundige zorg in het basispakket en nu eindelijk eens deugdelijke aandacht voor de theorie van de menselijke lactatie en de praktijk van de begeleiding bij borstvoeding  voor zorgverleners die te maken krijgen of kunnen krijgen met zwangeren, baby’s en peuters. Dat laatste hoeft (op termijn, als alle reeds opgeleide zorgverleners zijn bijgeschoold) nauwelijks extra geld te kosten, want dat past in het bestaande curriculum voor zorgopleidingen. Het vergt wel wat inzet van de wetgevers en ambtenaren, want de cadeautjes en aaien over de bol van de kunstvoedingsindustrie moeten tegelijk worden geweerd. Inclusief het geld dat zij meebrengen. De besparing op de kosten voor de volksgezondheid zullen dit ruimschoots compenseren.

Uit de kast

Foto: Daniel Radcliffe als Harry Potter in het eerste deel van de Harry Potter filmserie, waarin hij zijn slaapkamer in de kast onder de trap heeft.
De roep om transparantie en openheid groeit. Burgers moeten weten wat overheden doen; werknemers moeten weten wat bestuurders doen; kiezers moeten weten wie wat aan wie betaald. In een samenleving waar niets meer privé is en iedereen alles over iedereen weet kunnen overheden, bestuurders en verkiezingskandidaten zich niet meer permitteren onderhandse en bedekte spelletjes te spelen. Wie het toch probeert wordt openlijk te kijk gezet of door een dappere klokkenluider aan de paal genageld. Van burgers wordt verwacht dat zij met open vizier door de wereld gaan en niemand mag zich meer met bedekt gelaat in het openbaar vertonen. Met één uitzondering natuurlijk. Baby’s. En peuters. Etende baby’s en peuters wel te verstaan. Of liever gezegd drinkende baby’s en peuters, nog preciezer: aan de borst drinkende baby’s en peuters. Die moeten hun gelaat en de borst waaraan zij drinken bedekken. Men verblikt of verbloost in het maatschappelijk leven niet van een flinke portie appetijtelijk en minder appetijtelijk bloot, zelfs niet van zeer onappetijtelijk bloot dat boven een broeksband uitkomt. Vrijwel blote billen en borsten, geen punt. Outfits waarbij de opgesneden pijpjes en het decolleté elkaar in de buurt van de navel tegenkomen, prima. Broeken die zo laag hangen dat je blij bent dat de drager een ingebouwd kapstokje heeft om hem nog enigszins omhoog te houden, ach ja, mode hè. Maar een baby die aan een borst drinkt … A jakkie bah. Voedende moeders worden verwezen naar het toilet of een viezig achterkamertje of hen wordt aangeraden in ’t vervolg maar liever thuis te blijven. Meer vooruitstrevende toeschouwers vinden borstvoeding geweldig, maar ze vinden wel dat niemand hoeft te zien wat je als voedende moeder en baby doet. Doek erover dus. Er zijn gewone omslagdoeken, draagdoeken en speciale ingenieuze anderhalfpersoonstenten. Nog afgezien van het feit dat het ridicuul is om onder een doek te gaan zitten eten of voeden, vestigt zo’n doek alleen maar meer de aandacht op het bezig zijn van iets geheims, iets stiekems. Net als iemand die op het strand probeert onopvallend onder een handdoek zijn badkleding te verwisselen. Iedereen kijkt en kijkt en wacht tot de handdoek valt op het meest spectaculaire moment.
Punt is natuurlijk dat iedereen het zo raar vindt, omdat je het nooit ziet. Nieuw=vreemd=raar=eng. Maar als we het allemaal maar weg blijven stoppen zal het nooit een normaal beeld worden. Voedende moeders moeten gewoon uit de kast komen. Bij anderen, die zich vanwege hun ideeën of om wie ze waren, moesten verstoppen is dat ook gelukt. Toen Harry Potter uit zijn kast kwam werd hij een grote tovenaar die de wereld redde. Moeders die met hun baby’s uit de kast komen redden de wereld van de ondergang van borstvoeding. Zij laten de wereld genieten van een voedende moeder die magische melk aan haar kind geeft en een kind die vol overgave en zonder zich zorgen te maken over wat de mensen wel niet zullen denken doet wat hij moet doen. Borstvoedende moeders en hun kinderen laten de volgende generatie ouders zien hoe dat gaat, een kind aan de borst. Nu zijn kindertjes op het KDV er nog niet aan gewend* en maar ‘’waar je mee omgaat wordt je mee besmet’’ en als je iets vaak genoeg ziet wordt het vanzelf normaal. Beginnend-puberende jongens moeten kindjes aan de borst zien in het normale leven. Ook al giechelen ze nu bij het idee dat ze een borst zien, ooit zullen ze een jonge vader zijn en de moeder van hun kind moeten steunen bij borstvoeding geven. Het helpt niet echt als ze dan nog steeds alleen maar allerlei verwarrende ideeën in hun onderbuikhersenen krijgen bij het zien van een borst. Beginnend-puberende meisje moeten zien dat die gênante, scheef groeiende en pijnlijke bobbels ooit een mooie functie zullen hebben, ook als ze er niet uitzien als een gefotoshopt model.
@PuurSpeelGoed: k ben voor niet-discreet voeden in het openbaar. Geniet zo van het zien van drinkende kindjes

*) @daanjelle: maar nog veel opvoedwerk te doen op KDV, hoe kunnen kinderen gewend raken aan langvoeden als ze het nergens zien?
Maartje: Universitair kantinevoeden bij Kenniscentrum Borstvoeding
Meer Eurolac Flits blogs met het thema openbaar voeden