Pagina's

Eurolac!

Een blog met (bijna) dagelijkse columns over borstvoeding, hoe het gaat, hoe het ook zou kunnen. Discussie, ironie, satire en parodie worden als stijlbloemen niet verguisd, naast gewone recht-toe recht-aan informatie.
Posts tonen met het label slaappatroon. Alle posts tonen
Posts tonen met het label slaappatroon. Alle posts tonen

maandag 25 maart 2013

Wakker

Foto: Thomas Ralph Spence (1855 - 1918): Sleeping Beauty
Ik ben al een poosje uit de kleine kinderen en uit de pubers. Ik wordt dus niet meer wakker voor nachtvoedingen, nachtmerries en nachtbrakers. Maar ik heb een paar honden die ’s nachts samen in de garage gaan. Dat vinden ze niet zo leuk en dus gaan ze blaffen, moet ik eruit en heb ik alsnog, zonder kinderen, gebroken nachten. Vannacht hadden we ze met de trapdeur open in de kamer gelaten, in de hoop dat ze dan niet zouden blaffen, en de buren en ik goed konden slapen. Nou, van de buren weet ik het niet, maar ik was evengoed een keer of wat wakker vannacht. Klaarwakker. En weer verder slapend. Ik heb me daar, na jaren kinderen en honden en nu in de overgang, op getraind. Je slaapt, je wordt wakker, doet eventueel iets, en slaapt weer verder. Daar zijn namelijk gewoon technieken voor. Dat kan je leren. Als mensen ervan overtuigd zijn dat je baby’s kan leren slapen, moeten ze ook geloven dat je jezelf kunt leren slapen. Ouders met kleine kinderen komt dat zeker ten goede. Een paar tips.

Voorkom dat je helemaal helder en klaarwakker wordt. Je lichaam mag niet te weten komen dat je hoofd wakker is. Overtuig je lichaam ervan dat het gewoon nog midden in de nacht is, dat er geen reden is om wakker te zijn en dat het nog uren duurt voor de wekker gaat. Dit doe je door bijvoorbeeld geen of zo min mogelijk licht te maken, als je moet praten dit heel zachtjes en met zo min mogelijk woorden te doen en de toon vlak te houden. Degene tegen wie je dan praat krijgt ook de boodschap door dat je eigenlijk samen helemaal niet echt wakker bent. Zet je bril niet op, beweeg je traag en zo gelijkmatig mogelijk.

Kijk niet op de klok. Als je een wekker nodig hebt, zet die dan achterste voren. Onder geen beding mag je weten hoe laat of hoe vroeg het is en hoeveel uur je nog hebt voor de wekker afgaat. Tel ook niet het aantal keren dat je wakker wordt in de nacht. Maak je geen zorgen hoe vaak je nog wakker zult worden en laat je niet verleiden je af te vragen hoe lang het zal duren voor je eindelijk weer slaapt.

Doe wat je doen moet op de automatische piloot, denk zo min mogelijk na. Zorg dat wat je ook in de nacht moet doen, geautomatiseerd is (oefen overdag). Beperk het aantal handelingen tot het absolute minimum. Als je weet dat je in de nacht eten of drinken nodig hebt, zet dat dan voor je naar bed gaat klaar. Voor iedereen die dat nodig kan hebben.

Reageer direct op signalen dat je ergens voor wakker moet worden. Uitstellen maakt je wakkerder, maakt meer mensen wakker en wakkerder en de verstoring duurt alles bij elkaar veel langer. Blijf niet wakker liggen hopen dat de verstoring overgaat.

Sta jezelf na de verstoring niet toe wakker te liggen. Train jezelf over iets te denken waarvan je in slaap valt. Moeilijke rekensommen, voorstellingen die je gedetailleerd invult (alsof je een schilderij maakt), stel je gedetailleerd voor wat je gaat doen als je de Jackpot wint, ontwerp een droomhuis en richt het in, vertel jezelf een verhaal, …. . Of doe ademhalingsoefeningen, tel tijdens je ademhaling, gebruik de ademhaling die je voor de bevalling hebt geoefend (vooral die diepe buikademhaling).
Probeer een geconditioneerde reflex te maken door op een bepaalde manier te gaan liggen, kussens te rangschikken, deken in te stoppen, … .

Welterusten vanavond en vannacht en laat in de nacht en vroeg in de morgen en als het bijna dag is.
Eurolac Flits! met label  slaapproblemen, slaaptraining, slaapgebrek, slaapritme. Deze links leiden naar een lijst met blogs met dit label, klik op de plaatjes in de linkerzijbalk voor meer verhaaltjes.

vrijdag 8 februari 2013

Slapeloos

Foto: Tom Hanks als Sam Baldwin, Ross Malinger (midden)  als Jonah Baldwin en Meg Ryan als Annie Reed  in Sleepless in Seattle
Nr.6   in de top tien meest gelezen Eurolac Flits!: Rozentuin. 22 apr. 2012

Eén van mijn eigen favorieten staat op nummer zes van de lijst die we deze week volgen: de Rozentuin die nooit werd beloofd of nooit beloofd had mogen worden. Het gaat over verwachtingen, realiteit en slaap. En over beloftes. Beloftes die maar al te vaak niet worden waargemaakt en nagekomen. Al die beloftes dat borstvoeding gewoon gaat werken als je het maar hard genoeg probeert; als je maar precies zus of juist zo doet; als je maar volhoudt en doorzet. Dat je baby heus na een paar weken minder vaak zal willen eten en de nacht gaan doorslapen. En dat jij gewoon instinctief zal weten wat hij bedoelt als hij huilt. En als jij dan een paar weken na de geboorte daar zit met je huilende kind in je armen, je wimpers met wasknijpers aan je wenkbrauwen om je ogen open te houden, en je wallen op je knieën rusten, waar zijn die belovers dan met hun mooie praatjes? O, kijk daar zitten naar je te wijzen: je deed het niet goed, je zette niet door, je gaf te snel op. En je denkt dat ze gelijk hebben, want hoe moeilijk kan het nou helemaal zijn, zo’n kind.
Om eerlijk te zijn: moeder zijn is de allermoeilijkste taak die je in je hele leven te doen zal krijgen. Je kunt je er maar nauwelijks op voorbereiden, er zijn geen algemene methodes die voor iedereen werken en je doet het altijd fout. Fout in de ogen van de omstanders, maar vooral in je eigen ogen. Vrijwel geen enkele moeder is er van overtuigd dat ze het goed doet. Vrijwel elke moeder twijfelt aan haar kunnen, aan haar inzet, aan de kwaliteit van haar moederschap. Niet altijd, niet voortdurend, maar, bij de een meer dan de ander, met enige regelmaat slaat de twijfel toe. Vrouwen die in hun voor-moederlijke bestaan gewone competente mensen waren, die hun werk met plezier en zonder twijfel goed deden, twijfelen aan zichzelf wanneer ze moeder zijn. Voortdurend dat duiveltje op de ene schouder dat met je meekijkt en je in je oor fluistert of je misschien toch niet beter dit of juist dat zou doen, of je toch niet denkt dat de buurvrouw, je zus of je schoonmoeder het veel beter doen.
Je andere oor is een dankbaar doelwit voor mensen wiens vak het is je over te halen hun zin te doen. Hun toverwoord, in vele vermommingen en fraseringen is: ‘’je wilt toch het beste voor je kind’’. Ja, natuurlijk wil je dat, dat is nu juist het hele probleem. want hoe weet je nu als moeder absoluut zeker dat je ook het beste voor je kind doet? En kan je dat wel? En wat blijft er dan nog voor jezelf over? En wie vangt je op als je valt? En wie vangt je kind op als jij valt? En zal die ook wel het beste met jouw kind voorhebben? En als het niet over het beste voor je kind willen gaat, dan gaat het wel over goed zijn voor jezelf. Want je bent er zelf ook nog. Doe je jezelf niet te kort door zo op je kind te focussen? Is dat eigenlijk wel goed voor je kind om daar zo op te focussen? Nee, een rozentuin is het niet, eerder de doornhaag rond het kasteel van Doornroosje. Slapeloze nachten zou je er van hebben. Voor zover je al geen slapeloze nachten hebt door een kind dat niet slaapt.
Sommige mensen denken dat het door de borstvoeding komt dat moeders zo onzeker zijn en dat baby’s niet doorslapen. Dat is niet zo. Moeders zijn toch wel onzeker, wat ze ook voor eten geven aan hun kind. Onzekerheid bij moeders is universeel, alleen waarover ze zich onzeker voelen is cultureel bepaald. In grote delen van de wereld zijn borstvoeding en slapen wel het allerlaatste waar een moeder zich druk om maakt. In onze cultuur zijn ze de belangrijkste reden voor zorg en ze worden de laatste decennia alleen meer zorg-wekkend door de veranderingen in de samenleving, waardoor meer moeders al weer vrij snel na een bevalling moeten gaan werken. Gebrek aan slaap wordt dan een factor van betekenis bij het functioneren als betaald lid van de samenleving.
Ik kan twee adviezen geven om met deze zorg en onzekerheid om te gaan: 1. Leer zoveel mogelijk over wat normale slaappatronen zijn, over wetenschap en bakerpraatjes over slaap bij volwassenen, kinderen en baby’s. Begrijp wat er aan de hand is en hoe het werkt. 2. Lees nog eens het hierboven genoemde stuk voor tips om de nachten zo eenvoudig te maken met een zo klein mogelijke verstoring van de nachtrust.
Welterusten.
Eurolac Flits! met label slaap, slapen, slaaptraining, slaapproblemen, slaapcondities, slaapomgeving, slaappatroon, samen slapen. Deze links leiden naar een lijst met blogs met dit label, klik op de plaatjes in de linkerzijbalk voor meer verhaaltjes.

dinsdag 21 februari 2012

Gewoon normaal

Foto: Lenora Crichlow als Annie  het spook, Russell Tovey als George de Weerwolf en Aidan Turner als Mitchell de vampier, die samen proberen normaal in de mensenwereld te leven in Being Human
Het Zottenfeest is nog steeds aan de gang. Over de hele wereld lopen deze dagen mensen rond in uitdossingen waarvoor ze in de overige 51 weken van het jaar het predicaat ‘’abnormaal’’, ‘’belachelijk’’ of ‘’raar’’ zouden krijgen. Maar nu is het juist gewoon om er kleurrijk uitgedost bij te lopen en raar als je dat niet doet. Raar en gewoon zijn kennelijk niet heel erg standvastige begrippen. Gewoon is iets wat je vaak ziet, waar je aan gewend bent of wat sociaal acceptabel is. Het voldoet aan bepaalde normen voor bepaalde situaties in bepaalde sociale omstandigheden. Raar of vreemd en zelfs eng is alles wat daar buiten valt. Wat als normaal menselijk gedrag wordt gezien is sterk afhankelijk van tijd, plaats en cultuur of subcultuur. Het is niet aangeboren, maar al heel vroeg aangeleerd en daardoor zo diep in de persoonlijkheid verankerd, dat het aangeboren lijkt. Een pasgeboren baby heeft ook normaal gedrag en dat is wel aangeboren. Hij voldoet aan een andere norm voor gedrag dan de mensen om hem heen. Baby’s norm is die van de biologie. Hij verwacht ook normaal, biologisch normaal, gedrag van de mensen om hem heen. Maar hij komt wat hem betreft terecht in een eeuwigdurend zottenfeest. Als een Groninger die, zonder op de datum te letten afreist naar Den Bosch voor serieuze zaken en midden in de carnavals optocht terecht komt. Als het echt tegenzit trekken de Oeteldonkers hem aan zijn haren  de stoet in en verwachten van hem dat-ie ook gaat lopen hossen en een feestneus opzet. De baby wordt geboren zonder te kunnen verwachten dat van hem wordt verwacht dat hij op vooraf bepaalde tijden een vooraf bepaalde hoeveelheid melk zal drinken en tussendoor alleen in een bedje op zijn rug zal liggen slapen. Terwijl de baby hier komt in de verwachting dat er serieus zaken gedaan zullen worden door hem en degene die hij al kende van binnenuit, met vaak kleine beetjes eten, soms eens wat meer of wat later na de vorige keer, met veelvuldige slaapjes tegen zijn oude bekende aan. Voor hem geen vreemde voorwerpen aan zijn gezicht, geen vreemde handen die hem heen en weer sjorren. Het gedrag van de baby is voor de omstanders net zo vreemd als de keurige Groningse heer in pak met aktetas is voor de Oeteldonkers te midden van hun praalwagens en kleurrijke uitdossingen. De Groningse heer kan er in het vervolg rekening mee houden dat hij die ene week in het jaar maar beter niet naar Den Bosch gaat, maar de baby komt wanneer hij komt en waar hij komt. De baby komt altijd als vreemdeling, waar en wanneer hij ook komt. Hij heeft nog geen referentiekaders om zijn gedrag en dat van zijn omgeving te plaatsen. Hij kan weinig anders dan zich gedragen volgens zijn eigen, ingeboren, biologische norm*) en er het beste van hopen. Zijn omgeving heeft al wel verschillende referentiekaders en kan zich voorstellen dat de norm in hun omgeving wel eens heel anders kan zijn dan die van een ander. Zij kunnen zich verplaatsen in de normen van een ander. Zij kunnen zich erop voorbereiden dat de verwachtingen omtrent normaal gedrag van de komende baby anders zijn dan die van henzelf. En zij kunnen hun gedrag daaraan aanpassen. Zij kunnen net doen alsof zijzelf ook nog voldoen aan die ingeboren menselijke biologische norm. Gewoon mens zijn.
*) Wat de baby verwacht op basis van de biologische norm en waarop hij dus zijn biologisch normale gedrag afstemt: ononderbroken menselijke nabijheid, bij voorkeur met lichamelijk contact; frequente, kleine voedingen; frequente korte slaapjes; een predominante verticale of semi-verticale, voorover liggende houding. Na verloop van tijd komt er meer variatie in interval en volume van zowel de voedingen als de slaapjes en met het ontwikkelen van de vaardigheden komt er een graduele fysieke verwijdering en een zelfstandig in stand gehouden verticale positie. De nachtelijke behoefte aan voeding, menselijke nabijheid en bevestiging van veiligheid nemen meestal pas na de eerste verjaardag af.

Welkom bij Eurolac!

Eurolac! is een onderdeel van Eurolac Lactatiekunde

Dit is het oude blog.

Voor de nieuwste berichten en voor diepgaande informatie, achtergrondartikelen, hulp en ondersteuning ga je naar www.eurolac.net. Hier vind je ook de Eurolac Lactatiekunde Webwinkel

Labels

aan-de-borstvoeding aanbevelingen aandacht aangeboren aangeleerd aanhappen aanklikbedje aanleg aanleggen aanleghulp aanname aanpassen aasgieren ABC abces ABM achtergrond achterkamertjes acrobatiek actie acupunctuur ademhaling ADHD adolescent adoptie advies advisering advocaat AFASS afbouwen affectie affectief afhankelijkheid afkoeling afkolven afleiding afsluiten afstamming afstrepen aftellen afvallen afvalstoffen afweer afwijking afwijzen agressie alcohol Alexandre Dumas alledaags alleen allergeen allergie allo-ouderschap allopathie alternatieve zorg aminozuren Amsterdam anamnese anatomie Angelina Jolie angst Anna Staas-Vink anorexia antibiotica anticonceptie antropologie apart apoptose apparaat appels archetype argument asimov ASS assortiment astma asymmetrie atopisch Attachment Parenting attachment theorie attitude autostoeltje baby baby-led-weaning babyverzorging babywise bacteriën bad badzout bakerpraat bakerpraatjes balts baren baring baringsrituelen bed-sharing bedrog beeldvorming begeleiden begeleiding begroting beha behandeling behoefte behoeften belasting beleid beloften beloning beoordeling beperken beroep beschadigen beschermen bescherming besmetting beurs bevalling bevorderen bewaren beweging bewerken bewijs bewijslast bewustzijn BFHI bijgeloof bijhouden bijscholing bijten bijvoeden aan de borst bijvoeding bijzonder bilirubine Biological Nurturing biologie biologisch biologische zuivel bitter blauwdruk bloed bloedarmoede bloedcellen bloeddruk bloedstolling bloedsuikers blootstelling BMI boek bonafide borst borstabces borsten borstkanker borstmassage borstonderzoek borstontsteking borstproblemen borstverkleining borstvoeding borstvoeding.com borstvoedingcafe borstvoedingcijfers borstvoedinginformatie borstvoedingmanagement borstvoedingorganisatie borstvoedingsbeleid borstvoedingsduur borstvoedingsorganisatie borstvoedingsthee borstvoedingvriendelijk borstweigeren botdichtheid botvorming boulemie bouwstoffen Bowlby BPA Brian Palmer brood broodjeaapverhaal buidelen buitengewoon cadeautjes caius calcium calendula campagne candida albicans capaciteit cariës caseine changeling chapeau chefkok chimpansee China chocolade clausule clusteren clusterkolven CMV co-ouderschap co-sleeping Cochrane Code coeliakie cohortstudie colostrum comfortabel commercie commissie communicatie compassie complementair complex complicated congruent consequent consequenties consultatiebureau contra-indicatie controle corrupt cortisol counseling couveuse CT cultuur cyclus D-MER D-TSR DALY's dankbaar darm darmflora darmfunctie David Sackett debat deficientie dehydratie delen demoniseren deskundig determinanten diabetes diagnose Diane Wiessinger diarree diëtiek dik discreet discriminatie discussie dissociatie DNA doel dokters dompelbad domperidon donormelk doorverwijzen doorzetten doula dr. Jay gordon draagkracht draaglast draagling draak dragen drempels drinken drinkproblemen drinktechniek druk dubbele boodschap duimzuigen duurzaamheid dwang E-Sakazakii EBM EBP echografie ecologisch borstvoeden ecologische voetafdruk economisch economische waarde eczeem educatie eenvoudig eerlijkheid eetproblemen eetstoornis eierstokkanker Einstein eiwitten emancipatie emotie emotioneel welzijn emotionele beschikbaarheid empathie energie epigenetica Erikson erotofobie eten ethiek etiket etniciteit eurolac evalueren evidencebeest evolutie examen exclusief excreet excuus experimenteren extreem fabels fabeltjes fabrikanten Facebook factoren familie fanatiek feel-good feest feestdagen feiten feminisme fenegriek filmpje filosofie flash-heating fles flesvoeding flesweigeren flow focus fopspeen forensisch onderzoek forum foto's fouten freakshow frenulum frequent voeden freud functie functional food functionaliteit fysiologie gadgets galactogoog galega gastcolumn gebakken lucht gebit gebonden geboorte geboortegewicht geboortetrauma gedijen gedrag geelzucht geen kwaad doen geheim gehemelte gehemelteplaatje geinduceerde baring geinduceerde lactatie geïnduceerde lactatie . geit geld geloven geluk gelukkig gemiddeld gender genen GenerationR genetische manupulatie Gentiaan Violet George Clooney geschiedenis geur gevaar gevaarlijk gevaren geweld gewicht gewichtsverlies gewoon gezin gezond gezonde voeding gezondheid gezondheid moeder gezondheidsclaims gezondheidsinformatie gezondheidsprogramma gist glucose go with the flow goed goed genoeg goud griep groei groeistandaarden groen groene_leem grondstoffen grootmoeder gulden snede gynaecoloog halfjaar HAMLET handelplan hard drugs harry piekema hart hart- en vaatziekten hartfunctie hechting heks helen helper herinneren hersenen hersenontwikkeling heupdysplasie Hippocrates hirsutisme historie HIV HM4HB HMF holistisch honger hongersignalen honing hormonen horror houdbaarheid houding Hugh Laurie huidcontact huidflora huilen hulp hulp zoeken hulpmiddel hulpmiddelen hulpset hygiene hygiëne hype hyperlactatie hypoglycemie hypolactatie hysterie IBFAN ideaal IFE ijs ijzer IL-10 illusionist immuniteit immunologie immuuncellen Ina May Gaskin inbakeren individu indoctrinatie industrie infectie infecties inflammatie informatie informeren infuus ingetrokken tepels ingewikkeld ingrediënten ingrijpen initiatierite inleiden inschatten instinct instincten instinctief voeden instructie insuline intake intelligentie intentie inter-species zogen interactief interventie intiem intolerantie introductie inventariseren investering invloed invoelen inwikkelen inzet IQ irritatie Ja zuster nee zuster Jack Newman James McKenna JGZ JHL jodium Johan Cruijff Johnny Depp jonge moeder journalist jubileum Kangoeroe Moeder Zorg kanker kansen kapotte tepels karakter KDV keizersnede kennis kennisoverdracht keuze keuzes keuzes maken kiezen kijken kin kind kinderarts kinderdagverblijf kinderopvang kindersterfte KISS klacht kleur klierweefsel klinische lactatiekunde KMC KMZ knippen koemelk koesteren koestering koffie koken kokosolie kolf kolonisatie kolven korte tepels kosten kosten gezondheidszorg Kotlow koude kraam kraamafdeling kraambed kracht krampjes kritiek kruiden kruipen kunstvoeding kwakzalverij kwaliteit laat-prematuur lactaptin lactatie lactatiekunde lactatiekundige lacteren lactoengineering lactoferrine lactogenese LAM lange termijn langvoeden lanoline leefomgeving leiden lekken lengte lente leren leren aanleggen levende cellen levensles lezen lichaamscontact liefde lipriempje literatuuronderzoek LLL lobby logica logopedist loslaten luchtweginfecties luiers luisteren maag maagdarminfecties maaginhoud maagzuurremmers maan maat maatschappij macgyveren machinaal maffia magie magisch malafide mama maneschijn manieren manipuleren mannelijke lactatie marketeer marketing massage mastitis matrix Max Tailleur mazelen meanderen Meatloaf Medela media medicalisatie medicijnen medicijngebruik medische misser medium meerling melk melkbank melklijsten melkproductie melkstase melkstroom melktransfer melkzusters menarche menselijk mensenrechten menstruatie Meryl Streep met rust laten meten methode Michel Odent micronutriënten middenoorontsteking mijmeren milieuvervuiling min Miranda Kerr mode moe moeder moeder en kind nabijheid moeder-en-kind-nabijheid moedergodin moedergroep moedermelk moedermelknetwerk moedermelkvoeding moederschap mondflora mondonderzoek Montessori morbiditeit mores mortaliteit motieven motivatie motorische ontwikkeling MRI MRSA multidisciplinair multimoeder multiple sclerose mythe nabijheid nachtouderschap nachtvoedingen nadelen nadenken nalaten namaak nature-nurture natuur natuurlijk nauwkeurigheid NEC neerslachtigheid Nestle boycot nicotine nieuw nieuwsgierig Nils Bergman niplette non-nutritief noodsituatie norm normaal normen en waarden normwaarde Nurse Jackie nutriënten Obelix obesitas obsceen observeren obstreticus oedeem oefenen oestrogenen ogen oligosacchariden olympisch oma omega 3 omgeving omweg onaangepast onafhankelijkheid onconditioneel onconditioneel opvoeden onderkaak onderscheid ondersteuning ondervoeding onderwijs onderwijzen onderzoek onderzoek retrospectief onderzoeken onderzoeker onderzoekmethodes ongemakkelijk ongewenst zwanger ongewoon ongezond onrustig drinken ontdooien ontmoeten ontspannen ontsteking ontwerp ontwikkeling onvoldoende onvoorwaardelijk onvoorwaardelijk ouderschap onwennig oorlog oorontstekingen oorzaken opbrengst openbaar openbaar voeden opgelucht opleiding opleidingsniveau ouders oplossing opoffering oproep opties opvoeden opvoeding opvolgmelk opzoeken orale anatomie organische chemicaliën osteoporose Oud en Nieuw ouder-kind-interactie ouders ouderschap overdenking overeenkomsten overgewicht overheden overheid overleg overleven overproductie oververhitting oxytocine paced bottle feeding pacifisme pap papa parasiet partner pasgboren pasgeboren passie pasteuriseren patroon Paula Meier PCOS pech pedagoog peer support peercounseling pepermunt perceptie perfectie perinatale sterfte perspectief PET Peter Facinelli peuter pijn pijnbestrijding Pink pink ribbon plaats placebo plagiocefalie plan plan B plannen plezier politiek portie portiegrootte postnatale depressie postpartum bloedverlies powerpoint PPD prematuur prenataal afkolven prenatale depressie prenatale ontwikkeling prestatie preventie prijsvraag primaten prins prinses priorteit probiotica PROBIT probleemgedrag problemen problemen maken problemen oplossen productie professioneel profijt programma prolactine promoten promotie protocol psychologie PTSS puber radicaal ramp Rapley Raynaud RCT reactie realiteit rechten van het kind rechten-van-het-kind reclame redden redenen redeneren referentie referenties reflexen reflux regelen regelmaat regels reinheid relactatie relatie religie respect responsief ouderschap reuk revolutie richtlijn Riley ringsling risico risico van geen borstvoeding risicogedrag rituelen Robert De Niro robot roes roken rollen Romeo en Julia röntgenfoto routines rouw rozengeur RPS ruimte rumenzuur rust rustig RVP safe motherhood sagen salie salma hayek Salmonella samen samen slapen samenspel samenstelling samenwerking SBO congres scan Scandinavië schaamte schaap schade scheiding-van-moeder-en-kind scheidingsangst scheikunde schema schildklier schimmel schimmelinfecties schisis schizofrenie scholing schoonheid schrijven schudden schuim schuld schuldgevoel secreet seksisme seksleven seksualiteit seksuele mishandeling sensitief ouderschap sensitieve zorg SES Shakira show SIDS silicium simultaan voeden sintjanskruid slaap slaapcondities slaapcyclus slaapgebrek slaapomgeving slaappatroon slaapproblemen slaapritme slaaptraining slapen slendang smaak smaakontwikkeling smoes sneeuw sociaal gedrag sociaal netwerk socialiseren softdrugs sondevoeding soortspecifiek SPECT speen speenhoes spelen spelregels spenen spijsvertering sponsoring sport spraakontwikkeling spreken sprongetjes sprookjes spruw spugen stamcellen stand standaard stappenplan start statistieken Stefan Kleintjes stemherkenning sterk steun stoppen storen stress strijdmodel structuur studie stukjes stuwing substituut suiker suikermetabolisme suikerwater suppletie surrogaat symbiose taal taboe tandemvoeden tanden tattoo TBS te veel melk te weinig melk team technieken technologie tegendruk tegenwerken tellen temperatuur tentoonstelling tepelhoedje tepelkloven tepelproblemen tepels terminologie testosteron TGF-beta1 The Bad Mother's Handbook thema therapeutisch flesvoeden therapie thymus tienermoeder tijd tijger TNO toeschietreflex tolerant tong tongriem tortocillis toveren toxinen TRAIL triple P troosten trots trouw trucjes tweeling twijfel twilight type uitkomsten uitvinden Uncle Vernon UNICEF uniek universiteit urban legend utopia vaardigheden vacceenzuur vaccinatie vacuum vader vaderrol vaderschap vak vakantie valentijn vallen vampier variabelen variatie vaste voeding VBBB VBN vechten vegetariër veilig veiligheid verandering verantwoordelijkheid verantwoording verdediging verdriet vergelijking verhalen verkoudheid verliefd verloskundige vermoeidheid verondersteld te weinig melksyndroom verschillen verslikken verstopping vertrouwen verwaarlozing verwachten verwachting verwachtingen verwarmen verwarring verwennen verzadigingsignalen verzorgen verzorging vet vetzuren vies vingervoeding virus visite vitamine A vitamine B vitamine C vitamine D vitamine K vlakke tepels voeden voeden op verzoek voeding voeding moeder voedingesindustrie voedingsbeha voedingscentrum voedingsfrequentie voedingskussen voedingsmethode voedingspatroon voedingsstoffen voedingswaarde voedsel Voldemort voldoende volksgezondheid volledige zuigelingenvoeding volturi voorbeeld voorbereiden voorbereiding voordeel voordelen voorkeurshouding voorkomen voorlichting voornemen vooronderstelling voorschrift voortgezette borstvoeding voorwaarden vorm vraag vraag en aanbod vragen vreemd vreugde vriezer vrijwilligers vroede vrouw vroeggeboorte vrouw vruchtbaarheid vuistregels vulture vuurwerk vzwBorstvoeding waarde waarheid WABA wapens WAPF warmte water waterhuishouding waterpokken waterwereld WBW weeën wereldvrede werkende moeder werkende vader werkgever Weston A Price wetenschap wetgever WHO Whoopi wiegelied wiegendood wijkverpleegkundige wijsheid will smith winkel winkel concept winst wisselkind woede wolf wondermiddel woonomgeving woorden workshop WYSIWYG Yvo Smulders zalf zelfbeschikking zelfregulatie zelfstandig zelfvertrouwen ziektelast ziekteverekkers ziel zien zilver zink zintuigen zitten zoeken zoet zoethoudertjes zonlicht zonnesteek zoogdieren zoogkompressen zorg Zorg voor Borstvoeding zorgen zorggedrag zorgverleners zorgzaam zout zuigbehoefte zuigelingen zuigelingenvoeding zuigen zuigfles zuivelindustrie zwanger zwangerschap zwembad

Drukwerk educatieve materialen

Prijsprinter - copyshop - banner