Marmottendag

Foto: Bill Murray als Phil in Groundhog Day (1993) waarin hij dezelfde dag keer op keer opnieuw beleeft.

Een dagelijks stukje schrijven leek zo’n goed idee toen ik eraan begon. Als mensen horen dat een deel van mijn werk bestaat uit het geven van lezingen, workshops en cursussen over borstvoeding, dan vragen ze vaak hoe ik dat voor elkaar krijg om uren over borstvoeding te praten, dagen zelfs bij cursussen. Mijn antwoord is simpel: ik raak daarover gewoon niet uitgepraat. Daarom leek een dagelijks stukje ook geen enkel probleem. In de praktijk blijkt dat ik met dat dagenlange praten toch vaak mezelf herhaal. Op een andere manier, met andere woorden, voor een ander publiek, maar toch steeds meer van hetzelfde. Soms is de herhaling zo intens dat ik er een soort Marmottendag gevoel bij krijg (zie afbeelding), een sterk deja-vu, een dit-deed-ik-eerder-al-eens gevoel dus. Voor een deel komt dat omdat ondanks de diversiteit van moeders, kinderen en moeder-kind koppels, de basisprincipes gelijk zijn en dezelfde paar thema’s voortdurend terugkomen: Informatie versus marketing. Moeder en kind nabijheid. Responsief ouderschap versus babytrainingen.

Informatie versus marketing. Om zwangerschap, baring en borstvoeding/opvoeding tot tevredenheid van iedere direct betrokkene te doorleven is informatie van doorslaggevend belang. Weten hoe dingen werken en in elkaar zitten is belangrijk om adviezen op waarde te kunnen schatten. Marketing geeft ook een vorm van informatie, maar dat is informatie die je aanzet tot de aankoop of acceptatie van de dienst of het product waarvoor reclame gemaakt wordt. Meestal is het doel van die dienst of product niet het belang van de koper, maar van de verkoper, meer precies, de financiën of levensfilosofie van de verkoper/maker/aanbieder. Tip: onderscheid marketing van werkelijke informatie door het gebruik van romantiserende beelden en veel ‘’moeten’s’’ en veel ‘’mag niet’s’’. Werkelijke informatie geeft mogelijkheden en opties, met bij voorkeur dingen als ‘’als je zus doet kun je mogelijk dat verwachten, als je zo doet kun je mogelijk dat verwachten’’.

Moeder en kind nabijheid. Dit is een van meest basale dingen in het geheel van verzorging, voeding en opvoeding. In het meest prille begin is die nabijheid vrijwel absoluut en alleen inwisselbaar voor een enkele andere vaste hechtingsfiguur, bijvoorbeeld de vader. De noodzaak tot lijfelijke nabijheid met een ander mens is diep en onuitwisbaar gegrift in de blauwdruk van het kind, naast de behoefte aan voedsel en ademhaling. Voor het op gang komen en stabiliseren van het geheel van het proces van borstvoeding en het product moedermelk is dat in het begin voornamelijk de moeder. Tenzij de vader of de vrouwelijke tweede ouder overweegt om ook borstvoeding te geven, dan mag het gelijkelijk worden verdeeld. Het intact houden van de lijfelijke verbinding tussen moeder en kind tijdens en direct na de geboorte en na het afnavelen is de belangrijkste factor bij een goed begin van de borstvoeding en van het leggen van de fundamenten voor een gezonde emotionele ontwikkeling en de mogelijk tot het aangaan en onderhouden van bevredigende relaties van elke soort. Om in lijn te blijven met het informatie versus marketingstukje: het is niet de enige factor en zelfs zonder dat kunnen borstvoeding en emotionele ontwikkeling goed op gang komen, maar daarvoor is dan harder werk en veel meer nadenken nodig.

Responsief ouderschap versus babytrainingen. Met babytrainingen bedoel ik elke vorm van het disciplineren van kinderen zoals leren slapen, leren alleen slapen, leren doorslapen, eten wat de pot schaft en wanneer de pot schaft, zindelijkheidstraining. Responsief ouderschap houdt in dat de ouders (of degenen die als zodanig functioneren of tijdelijk die taak waarnemen) hun kind leren kennen, zijn signalen en communicatie herkennen, verstaan en begrijpen en er adequaat op reageren. Dat reageren is dan met het belang van het kind in gedachten, niet met het belang of het gemak van de volwassene. Onlangs zag ik een filmpje waarin een vader een methode liet zien om het ‘’zeuren’’ van zijn tweejarige dochter te stoppen. Hij leidde haar af op het moment dat zij aanstalten maakte om te gaan huilen, zeuren of een tantrum te krijgen. Kindje was ergens mee bezig en iets zat tegen, het lipje ging trillen, de huilgeluidjes kwamen en vader vroeg ‘’wat zegt de koe?’’. Als in een geconditioneerde reflex stopte het huilen en het kindje zei: ‘’Boehoe’’. Wat leerde het kindje: huilen mag niet, mijn gevoelens zijn irrelevant, communicatie heeft geen zin. Als vader in plaats daarvan de communicatie had opgepakt, door praten proberen erachter te komen wat het kindje bedoelde en haar te helpen daar een oplossing voor te vinden, had het kindje geleerd dat zij belangrijk is voor haar vader, dat haar gevoelens ertoe doen en dat communicatie zorgt voor hulp bij problemen of het delen van je emoties. Ze had ook geleerd dat huilen oké is, maar dat praten een effectievere methode van communicatie is.

Na een paar jaar dagelijkse blogs is dit dus eigenlijk waar ik het grotendeels over heb. In steeds andere woorden. Met telkens andere plaatjes. In altijd andere omstandigheden. Met veel andere details. Maar steeds, telkens, altijd diezelfde marmot.

Oedipus

Foto: Poster ‘’What’s on a man’s mind’’, waarbij het gezicht van de grondlegger van de psycho-analyse Sigmund Freud is weergegeven als een naakte vrouw. Freud is ook de bedenker van de theorie van het Oedipuscomplex.

Op Facebook postte iemand twee foto’s van pagina’s uit een magazine uit de wachtkamer van de kinderafdeling in een ziekenhuis.  Ik werd er onpasselijk van. Nee, het is geen antiek boekwerkje, het is de uitgave ‘’Zomer 2013’’. In het eerste stukje* staat welgeteld één zin die waar is, de laatste: ‘’Het gaat namelijk om een cruciaal element voor hun latere emotionele ontwikkeling.‘' En de hele tekst van het artikel is een opsomming van dingen die je niet moet doen, die heel erg slecht zijn voor die emotionele ontwikkeling. Het volkomen uit de lucht gegrepen idee dat kinderen zouden moeten leren om alleen te gaan slapen omdat ze dat anders nooit zullen leren. Iemand schreef in een commentaar: ‘’Als ik zoiets lees zie ik gelijk mijn zoon over 20 jaar, die ik dan natuurlijk nog dagelijks in slaap moet borsten.’’ Slapen is iets dat volkomen vanzelf gaat, tenzij je het tegenwerkt. Wie moe is, gaat slapen. Bij kinderen is dat gewoon nog zo simpel. Tenzij ze er bang voor worden of worden gemaakt, niet alleen door het eigen kamertje en het eigen bed als strafplaats voor stoute kindertjes in te zetten. Ook door perse alleen te moeten slapen en de donkere onbekendheid van de nacht verplicht alleen te moeten doorstaan. En als papa en mama nu nog eens het goede voorbeeld zouden even, maar neen, die slapen gezellig dicht tegen elkaar aan.

In het volgende stukje** komt de zieke geest van de schrijver van dit gedrocht pas werkelijk naar voren. Het heeft namelijk, volgens deze perverse geest, allemaal met seks en macht te maken. ‘’Een regelrechte incestueuze vorm van intimiteit’’ wordt het delen van het bed met ouders en kinderen genoemd. Wie bij de combinatie vader, moeder, kind, bed direct aan incest denkt heeft een waarlijk verdraaide en zieke geest. Een onverwerkt oedipuscomplex wellicht, de aandoening waarvan de schrijver vreest dat het met het jongetje of het meisje in kwestie aan de haal zal gaan. Ik vermoed bij de schrijver van dit als informatief bedoelde artikeltje heeft getracht zijn eigen kinderlijke frustraties en neuroses van zich af te schrijven.

Het is jammer en sneu voor deze schrijver dat hij moet leven met onverwerkte en neurotiserende jeugdervaringen. Dat hij er niet  in is geslaagd om tijdens zijn opleiding tot kinderarts deze achterhaalde theorieën te ontkrachten (wat leren ze eigenlijk aan kinderartsen in opleiding over de psychologie van het kind?) en zichzelf te helen. Maar het is schandalig dat deze zieke geest in staat is gesteld zijn absurde en gevaarlijke ideeën als waarheid rond te strooien voor een kwetsbaar publiek. Ouders van jonge kinderen zijn kwetsbaar als het om hun kinderen gaat. Woorden die van een dokter komen worden voor eeuwige en onaantastbare waarheid aangenomen. De man heeft er immers over geleerd? Hij is immer de expert als het om kinderen gaat? Ergens ‘’voor’’ geleerd hebben is geen garantie op deskundigheid. Dat iemand is geslaagd voor zijn examens vertelt voornamelijk dat hij goed kan leren, memoriseren, het gaat vaak niet over deskundigheid. Daarbij komt dat kinderartsen voornamelijk leren over de lichamelijke kanten van het kind, niet over zijn psychologie, zijn emotionele ontwikkeling en zijn opvoeding.

Maar wat mij pas werkelijk tegen de haren instreek was de zeer prominente sponsoring in het magazientje en op de site. Reclame voor allerlei soorten zuigelingen- en kindervoeding en verzorgingsproducten, zelfs medicijnen. Geredeneerd vanuit de reclamemakers een sublieme zet, uiteraard. Want hier hebben ze hun hele doelgroep bij elkaar en dan ook nog eens op een plaats die door autoriteitsfiguren wordt goedgekeurd en gepromoot. Marketing luilekkerland. Een zeer substantieel deel van de lezers blijkt geen onderscheid te kunnen maken tussen informatieverstrekking en reclame. Als de boodschap van de fabrikanten daar zwart op wit staat, te midden van informatieve artikelen van artsen ook nog eens, dan moet die tekst wel betrouwbare informatie bevatten. De ouders die deze blaadjes lezen worden bedonderd waar ze bij staan en nemen het vriendelijk en dankbaar aan. De goede dokter zal het wel weten toch?

Arme kindjes van goedgelovige ouders: een l neurotische generatie in de maak.

*)

‘’… een nachtzoen geven, er goed op letten dat knuffels en fopspeen binnen handbereik liggen en eventueel en nachtlampje laten branden. Al die kleine dingen maken dat de kleintjes zich wat veiliger voelen en dat ze voorbereid zijn op het slapengaan. Als je kinderen niet leert om alleen in hun kamer te blijven zullen ze nooit naar dromenland vertrekken zonder iemand in de buurt,. Het is heel belangrijk dat je de kleintjes helpt de stap op weg naar onafhankelijkheid te zetten. Het gaat namelijk om een cruciaal element voor hun latere emotionele ontwikkeling.’’

**) 

 ‘’… bang om de liefde en aandacht van hun mama en papa te verliezen. Ze kruipen in het ouderlijk bed met de bedoeling hun plek op te eisen en macht uit te oefenen, controle te hebben over hun ouders, de aard van hun relatie in de gaten te houden. Kleine jongetjes zullen zelfs proberen om de plek van hun vader in te nemen, kleine meisjes die van hun moeder. , die hun latere emotionele ontwikkeling in de weg kan staan, want op die kan niet wordt de illusie in stand gehouden dat de kleintjes lijfelijk bij hun ouders kunnen blijven en zich zo aan het scheidingsproces kunnen onttrekken., Het verbod moet heel duidelijk zijn, het bed van de ouders is een grens die ze niet mogen overschrijden. Impliciet maakt het verbod duidelijk dat hun vader en moeder niet van hen zijn.’’

Uit: Babyssimo, zomer 2013. Een magazine voor ouders van kinderen 0-6 jaar, ondersteund door de Belgische Vereniging voor Kindergeneeskunde, uitgegeven door New Way NV, Leuven, volledig betaald door kindervoeding en –verzorgingindustrie. Wordt verspreid via wachtkamers van afdelingen pediatrie in Vlaamse ziekenhuizen en via internet.

 

Wakker

Foto: Thomas Ralph Spence (1855 - 1918): Sleeping Beauty
Ik ben al een poosje uit de kleine kinderen en uit de pubers. Ik wordt dus niet meer wakker voor nachtvoedingen, nachtmerries en nachtbrakers. Maar ik heb een paar honden die ’s nachts samen in de garage gaan. Dat vinden ze niet zo leuk en dus gaan ze blaffen, moet ik eruit en heb ik alsnog, zonder kinderen, gebroken nachten. Vannacht hadden we ze met de trapdeur open in de kamer gelaten, in de hoop dat ze dan niet zouden blaffen, en de buren en ik goed konden slapen. Nou, van de buren weet ik het niet, maar ik was evengoed een keer of wat wakker vannacht. Klaarwakker. En weer verder slapend. Ik heb me daar, na jaren kinderen en honden en nu in de overgang, op getraind. Je slaapt, je wordt wakker, doet eventueel iets, en slaapt weer verder. Daar zijn namelijk gewoon technieken voor. Dat kan je leren. Als mensen ervan overtuigd zijn dat je baby’s kan leren slapen, moeten ze ook geloven dat je jezelf kunt leren slapen. Ouders met kleine kinderen komt dat zeker ten goede. Een paar tips.

Voorkom dat je helemaal helder en klaarwakker wordt. Je lichaam mag niet te weten komen dat je hoofd wakker is. Overtuig je lichaam ervan dat het gewoon nog midden in de nacht is, dat er geen reden is om wakker te zijn en dat het nog uren duurt voor de wekker gaat. Dit doe je door bijvoorbeeld geen of zo min mogelijk licht te maken, als je moet praten dit heel zachtjes en met zo min mogelijk woorden te doen en de toon vlak te houden. Degene tegen wie je dan praat krijgt ook de boodschap door dat je eigenlijk samen helemaal niet echt wakker bent. Zet je bril niet op, beweeg je traag en zo gelijkmatig mogelijk.

Kijk niet op de klok. Als je een wekker nodig hebt, zet die dan achterste voren. Onder geen beding mag je weten hoe laat of hoe vroeg het is en hoeveel uur je nog hebt voor de wekker afgaat. Tel ook niet het aantal keren dat je wakker wordt in de nacht. Maak je geen zorgen hoe vaak je nog wakker zult worden en laat je niet verleiden je af te vragen hoe lang het zal duren voor je eindelijk weer slaapt.

Doe wat je doen moet op de automatische piloot, denk zo min mogelijk na. Zorg dat wat je ook in de nacht moet doen, geautomatiseerd is (oefen overdag). Beperk het aantal handelingen tot het absolute minimum. Als je weet dat je in de nacht eten of drinken nodig hebt, zet dat dan voor je naar bed gaat klaar. Voor iedereen die dat nodig kan hebben.

Reageer direct op signalen dat je ergens voor wakker moet worden. Uitstellen maakt je wakkerder, maakt meer mensen wakker en wakkerder en de verstoring duurt alles bij elkaar veel langer. Blijf niet wakker liggen hopen dat de verstoring overgaat.

Sta jezelf na de verstoring niet toe wakker te liggen. Train jezelf over iets te denken waarvan je in slaap valt. Moeilijke rekensommen, voorstellingen die je gedetailleerd invult (alsof je een schilderij maakt), stel je gedetailleerd voor wat je gaat doen als je de Jackpot wint, ontwerp een droomhuis en richt het in, vertel jezelf een verhaal, …. . Of doe ademhalingsoefeningen, tel tijdens je ademhaling, gebruik de ademhaling die je voor de bevalling hebt geoefend (vooral die diepe buikademhaling).
Probeer een geconditioneerde reflex te maken door op een bepaalde manier te gaan liggen, kussens te rangschikken, deken in te stoppen, … .

Welterusten vanavond en vannacht en laat in de nacht en vroeg in de morgen en als het bijna dag is.
Eurolac Flits! met label  slaapproblemen, slaaptraining, slaapgebrek, slaapritme. Deze links leiden naar een lijst met blogs met dit label, klik op de plaatjes in de linkerzijbalk voor meer verhaaltjes.

Training

Foto: Christopher Castile als
Ted Newton en Sarah Rose Karr als Emily Newton en Chris de Sint Bernard als Beethoven (getraind door Karl Lewis Miller) in Beethoven, waar de hoofdpersoon-hond een mix van soort-eigen honden- en mensengedrag vertoond en weigert zich te laten africhten of trainen.
Nr. 4  in de top tien meest gelezen Eurolac Flits!: Afgericht. 22 apr. 2012

Ik heb een paar honden. Gekke honden. Oude honden die nu en dan door het huis lopen te racen als een stel puppy’s. Gekke beesten. Ik heb door de jaren heen meer honden gehad, was vrijwel nooit zonder een hond, eigenlijk. En die honden waren altijd gek. Ik vroeg me ooit eens af, hoe het toch zou komen dat net mijn honden altijd van die rare beesten zijn. En toen bedacht ik me dat ze eigenlijk helemaal niet raar zijn, alleen niet afgericht. Ik heb nooit veel moeite gedaan om er salonhondjes van te maken. Deels uit luiheid, deels uit principe. Want een hond moet gewoon zichzelf kunnen zijn. Het is handig als ze een beetje luisteren, zodat ze geen gevaarlijke situaties veroorzaken en bezoekers met rust laten. Maar verder mogen ze gewoon zichzelf zijn en soort-eigen gedrag vertonen.
Soort-eigen gedrag is wat ik in kinderen ook graag zie en in hun moeders. Zoals ook bij de huishond veel soort-eigen gedrag, zoals dat bij de wolf voorkomt, verdwenen of veranderd is, zo is dat bij de moderne mens vaak ook ver te zoeken. Maar, ook weer net als bij de hond, zie je het bij de puppy’s, oeps, bij de baby’s nog wel. Baby’s worden geboren met die instincten en reflexen die er in de loop van honderdduizenden jaren evolutie zijn ingekweekt, net als puppy’s. En sommige hondenmoeders weten ook niet meer zo goed wat er van ze wordt verwacht als nieuwbakken moeder. Want honden zijn net als mensen sociale dieren, die het moederschap deels leren door afkijken. En de meeste huishondmama’s hebben dat niet zo erg veel gezien.
Maar als je de hondenmoeder en haar kleintjes met rust en bij elkaar laat, zal over het algemeen het instinct weer snel gewekt en actief worden en is de hondenmama een goede moeder. En weet je wat zo mooi is? als je een mensenmama en haar kindje met rust laat in ene veilige omgeving, dan nemen ook haar instincten het gewoon weer over, geholpen door die van haar kind. Moeder zal leren moeder zijn, geholpen door haar hormonen, reflexen en instincten. Het kind zal leren eten, slapen, zijn voedsel verwerken en de restanten uitscheiden, allemaal met behulp van zijn hormonen, reflexen en instincten. Moeder en kind, elk op geleide van hun meegekregen gereedschappen en in harmonie met elkaar.
Het mooie daarvan is natuurlijk dat er geen training voor nodig is. geen hondenfluisteraar voor de hondenmoeder en haar pups, geen babyfluisteraar voor de baby en zijn moeder. Cesar Millan* en Nanny Jo** kunnen samen zichzelf en elkaar gaan befluisteren, want verder heeft niemand hen eigenlijk nodig. Geen training, geen africhting. Moeder en kind, samen voor elkaar emotioneel beschikbaar, in een geschikte omgeving samen met rust gelaten. Samen slapen, Samen eten, samen leren. Samen meer mens worden.
Eurolac Flits! met label emotionele beschikbaarheid, slaap, slaaptraining. Deze links leiden naar een lijst met blogs met dit label, klik op de plaatjes in de linkerzijbalk voor meer verhaaltjes.

*) Cesar MIllan gebruikt verouderde theorien over natuurlijk hondengedrag: Lynne Peeples: Critics Challenge 'Dog Whisperer' Methods. Date: 12 November 2009 Time: 05:05 AM ET

**) Nanny Jo ontmaskerd en neergezet als pedagogisch onwetende dominatrix: Aitkenhead, Decca (2006-07-22). "'You've been very, very naughty'". London: The Guardian. Retrieved 2008-04-17.

Slapeloos

Foto: Tom Hanks als Sam Baldwin, Ross Malinger (midden)  als Jonah Baldwin en Meg Ryan als Annie Reed  in Sleepless in Seattle
Nr.6   in de top tien meest gelezen Eurolac Flits!: Rozentuin. 22 apr. 2012

Eén van mijn eigen favorieten staat op nummer zes van de lijst die we deze week volgen: de Rozentuin die nooit werd beloofd of nooit beloofd had mogen worden. Het gaat over verwachtingen, realiteit en slaap. En over beloftes. Beloftes die maar al te vaak niet worden waargemaakt en nagekomen. Al die beloftes dat borstvoeding gewoon gaat werken als je het maar hard genoeg probeert; als je maar precies zus of juist zo doet; als je maar volhoudt en doorzet. Dat je baby heus na een paar weken minder vaak zal willen eten en de nacht gaan doorslapen. En dat jij gewoon instinctief zal weten wat hij bedoelt als hij huilt. En als jij dan een paar weken na de geboorte daar zit met je huilende kind in je armen, je wimpers met wasknijpers aan je wenkbrauwen om je ogen open te houden, en je wallen op je knieën rusten, waar zijn die belovers dan met hun mooie praatjes? O, kijk daar zitten naar je te wijzen: je deed het niet goed, je zette niet door, je gaf te snel op. En je denkt dat ze gelijk hebben, want hoe moeilijk kan het nou helemaal zijn, zo’n kind.
Om eerlijk te zijn: moeder zijn is de allermoeilijkste taak die je in je hele leven te doen zal krijgen. Je kunt je er maar nauwelijks op voorbereiden, er zijn geen algemene methodes die voor iedereen werken en je doet het altijd fout. Fout in de ogen van de omstanders, maar vooral in je eigen ogen. Vrijwel geen enkele moeder is er van overtuigd dat ze het goed doet. Vrijwel elke moeder twijfelt aan haar kunnen, aan haar inzet, aan de kwaliteit van haar moederschap. Niet altijd, niet voortdurend, maar, bij de een meer dan de ander, met enige regelmaat slaat de twijfel toe. Vrouwen die in hun voor-moederlijke bestaan gewone competente mensen waren, die hun werk met plezier en zonder twijfel goed deden, twijfelen aan zichzelf wanneer ze moeder zijn. Voortdurend dat duiveltje op de ene schouder dat met je meekijkt en je in je oor fluistert of je misschien toch niet beter dit of juist dat zou doen, of je toch niet denkt dat de buurvrouw, je zus of je schoonmoeder het veel beter doen.
Je andere oor is een dankbaar doelwit voor mensen wiens vak het is je over te halen hun zin te doen. Hun toverwoord, in vele vermommingen en fraseringen is: ‘’je wilt toch het beste voor je kind’’. Ja, natuurlijk wil je dat, dat is nu juist het hele probleem. want hoe weet je nu als moeder absoluut zeker dat je ook het beste voor je kind doet? En kan je dat wel? En wat blijft er dan nog voor jezelf over? En wie vangt je op als je valt? En wie vangt je kind op als jij valt? En zal die ook wel het beste met jouw kind voorhebben? En als het niet over het beste voor je kind willen gaat, dan gaat het wel over goed zijn voor jezelf. Want je bent er zelf ook nog. Doe je jezelf niet te kort door zo op je kind te focussen? Is dat eigenlijk wel goed voor je kind om daar zo op te focussen? Nee, een rozentuin is het niet, eerder de doornhaag rond het kasteel van Doornroosje. Slapeloze nachten zou je er van hebben. Voor zover je al geen slapeloze nachten hebt door een kind dat niet slaapt.
Sommige mensen denken dat het door de borstvoeding komt dat moeders zo onzeker zijn en dat baby’s niet doorslapen. Dat is niet zo. Moeders zijn toch wel onzeker, wat ze ook voor eten geven aan hun kind. Onzekerheid bij moeders is universeel, alleen waarover ze zich onzeker voelen is cultureel bepaald. In grote delen van de wereld zijn borstvoeding en slapen wel het allerlaatste waar een moeder zich druk om maakt. In onze cultuur zijn ze de belangrijkste reden voor zorg en ze worden de laatste decennia alleen meer zorg-wekkend door de veranderingen in de samenleving, waardoor meer moeders al weer vrij snel na een bevalling moeten gaan werken. Gebrek aan slaap wordt dan een factor van betekenis bij het functioneren als betaald lid van de samenleving.
Ik kan twee adviezen geven om met deze zorg en onzekerheid om te gaan: 1. Leer zoveel mogelijk over wat normale slaappatronen zijn, over wetenschap en bakerpraatjes over slaap bij volwassenen, kinderen en baby’s. Begrijp wat er aan de hand is en hoe het werkt. 2. Lees nog eens het hierboven genoemde stuk voor tips om de nachten zo eenvoudig te maken met een zo klein mogelijke verstoring van de nachtrust.
Welterusten.
Eurolac Flits! met label slaap, slapen, slaaptraining, slaapproblemen, slaapcondities, slaapomgeving, slaappatroon, samen slapen. Deze links leiden naar een lijst met blogs met dit label, klik op de plaatjes in de linkerzijbalk voor meer verhaaltjes.

Afgericht

Foto: Arnold Schwarzenegger als Detective John Kimble die in Kindergarten Cop met twijfelachtig succes probeert een klas vol  kleuter naar huurlingenmodel af te richten.

Teti et al onderzochten of er verbanden te zien zijn tussen moederlijk gedrag en emotionele beschikbaarheid van de moeder enerzijds en de kwaliteit van de slaap van hun kinderen anderzijds. Zij vinden dat allerlei gedrag van de moeder geen significante invloed heeft op het slaapgedrag van hun kinderen. De emotionele beschikbaarheid van de moeder bij het naar bed brengen blijkt wel een sterke factor voor het slaapgedrag. Vooral bij de jongste baby’s, maar ook nog bij kinderen van tegen de twee jaar. Significant meetbaar is een minder onderbroken slaap voor kinderen van emotioneel beschikbare moeders. Emotioneel beschikbare moeders geven daarbij ook minder aan dat zij vinden dat hun kind slaapproblemen heeft.
Onderzoeken als deze illustreren voor mij mijn aanname dat slaapproblemen bij baby’s over het algemeen niet het probleem zijn van het kind, maar van de ouders. De nabijheid van de moeder en haar bereidheid zich emotioneel aan haar kind te binden, zorgt voor rustige slaap bij het kind. Een moeder die, met wellicht allerlei toeters en bellen of rituelen en dingen, maar zonder emotionele nabijheid, haar kind naar bed brengt, heeft een kind dat de neiging zal hebben vaker wakker te zijn in de nacht, maar deze moeder ervaart bij haar kind ook meer slaapproblemen. Voor mij wijst dit op de onwenselijkheid van slaaptrainingsmethoden voor zeer jonge kinderen.
Een onderzoek van Middlemiss c.s. lijkt dit gevoel te bevestigen. In een slaaplaboratorium werden kinderen tussen 4 en 10 maanden wakker te slapen gelegd en moesten zichzelf troosten en zelfstandig in slaap vallen. Na een dag van gezamenlijke activiteiten werd bij moeders en kinderen het cortisolgehalte in het speeksel geanalyseerd. De waarden bij moeder-en-kind-koppels kwamen overeen. Ook de speekselmonsters genomen tijdens de stressreactie van het kind bij het alleen zijn om te gaan slapen, vertoonden de verwachte overeenkomsten. Op de derde dag van de vijfdaagse slaaptraining vertoonden het gedrag en het cortisolgehalte van het kind een duidelijke dissociatie: zij vertoonden in hun gedrag geen stress meer, maar de cortisolwaarden in hun speeksel waren wel net zo verhoogd als de voorgaande dagen. In reactie op het verminderen en uitblijven van gedragsmatige stress symptomen bij hun kind daalden de cortisolwaarden van de moeders.
Moeder denkt dus dat de slaaptraining werkt: al op de derde dag vertoont haar kind geen stress meer. De babyfluisteraar had dus kennelijk gelijk dat kinderen gewoon even erdoorheen moeten en dan leren ze in no-time om zichzelf te troosten en zelf in slaap te vallen. Maar de afgifte van stresshormonen vertelt een ander verhaal: een kind dat binnen een paar dagen geleerd heeft dat huilen geen zin heeft, er wordt namelijk niet geluisterd en niet gereageerd. En hij lijdt, letterlijk, in stilte. Is het kind nu getraind of afgericht?
Teti DM, Kim B-R, Mayer G, Countermine M: Maternal emotional availability at bedtime predicts infant sleep quality. Journal of Family Psychology, 2010, 24(3):307-315
Middlemiss W, Granger DA, Goldberg WA, Nathans L: Asynchrony of mother-infant hypothalamic-pituitary-adrenal axis activity following extinction of infant crying responses induced during the transition to sleep. Early Hum Dev. 2012, 88(4):227-32

Gestructureerde babyverzorging

Het krijgen van kinderen is een van de allergrootste veranderingen die een mens in zijn of haar leven kan meemaken. De zorg en verantwoordelijkheid voor een ander en zeer kwetsbaar mensenleven weegt zwaar. Het inpassen van een ander mens, met andere behoefte en zonder intellectuele manieren van communicatie in een gestructureerd leven voor velen een bijna onmogelijke opgave. In hun drang anderen te helpen stellen sommige zorgverleners in antwoord daarop programma’s en structuren op die ouders moeten helpen om hun baby op een gestructureerde, bij volwassen manieren passende wijze te verzorgen en opvoeden. Zij gaan er daarbij van uit dat wat werkt voor volwassenen ook goed moet zijn voor baby’s. Zij vergeten daarbij voor het gemak dat baby’s geen miniatuur volwassenen zijn, maar andere behoeften hebben om voldoende te kunnen groeien en zich ontwikkelen. Voorbijgaan aan de ingeboren behoeften van pasgeborenen vrijwel voortdurende menselijke nabijheid en frequente kleine voedingen en slaapjes kan sterke negatieve consequenties hebben voor de lichamelijke en de psycho-emotionele groei en ontwikkeling.
Aney M: ''Babywise' advice linked to dehydration, failure to thrive. AAP News 1998 14:21
van Veldhuizen-Staas CGA: Over het huilen van baby's (1998, 2005). http://eurolac.net/index.php?p=87
van Veldhuizen-Staas CGA: Inbakeren - wat en hoe; waarom wel of niet (2001, 2005, 2006) http://eurolac.net/index.php?p=88