Vriendelijk

Foto:  Karl Urban (L) als Bones (dr McCoy) in Star Trek: The Future Begins (2009) en DeForest Kelley (R) als Dr. ''Bones'' McCoy  in Star Trek (1966–1969), twee keer hetzelfde karakter door verschillende acteurs, maar in beide vertolkingen een niet heel vriendelijke dokter, maar met het hart op de juiste plaats.

‘’De borstvoeding-vriendelijke praktijk: het optimaliseren van de zorg voor zuigelingen en kinderen.’’ Aldus de titel van het herziene protocol nummer 14 van de Academy of Breastfeeding Medicine (ABM). De ABM is een vriendelijke club, bestaande uit artsen die van borstvoeding weten, die onderling hun kennis willen uitbreiden en deze delen met en uitdragen naar andere artsen. Dit protocol gaat nog verder dan dat en omvat in de term ‘’physician’’ alle zorgverleners die de primaire zorg voor zwangeren en Moeder-en-Kindzorg. Het is een document dat expliciet voor internationaal gebruik is bedoeld, met duidelijk aanwijzingen om de algemene aanbevelingen te vertalen naar de plaatselijke en culturele omstandigheden en wetgeving. Aan de hand van 19 punten wordt in dit protocol een handreiking gegeven om te zorgen dat in de betreffende praktijk (van een huisarts, kinderarts, verloskundige/vroedvrouw, maar ik denk dat het ook van toepassing is op consultatiebureaus/Kind&Gezin) borstvoeding actief, proactief en effectief wordt ondersteund, aangemoedigd en beschermd.

De aanbevelingen zijn deels gebaseerd op de ‘’Tien Vuistregels voor het welslagen van de borstvoeding’’ van Unicef en WHO en zijn in overeenstemming met de WHO Code voor de marketing van moedermelkvervangers. Het eerste punt gaat dan ook over het opstellen van een beleid en protocol rondom borstvoeding en het bekend maken daarvan. Het opstellen van beleid en protocol houdt dan impliciet in dat er gewerkt wordt naar de nieuwste wetenschappelijke inzichten en bij gebrek aan EBP naar Best Practice. Het tweede punt gaat in op multicultureel bewustzijn met de aanbeveling om je op de hoogte te stellen en begrijpen van cultureel bepaalde gebruiken en overtuigingen en het zorgen voor mensen die de talen spreken van het cliënteel van de praktijk. Voor praktijken waar mensen uit een diversiteit van ethische achtergronden komen is ook het voorlichtingsmateriaal liefst geïllustreerd met mensen van diverse achtergronden. Zo zal een praktijk in volksbuurten in Amsterdam of Antwerpen wat dat betreft anders ingericht en bemand zijn dan eentje in de Achterhoek of het Kempische platteland.

Punt 3 gaat over praktijken die ook zwangerschapszorg bieden en geeft aanwijzingen voor goede promotie van en voorbereiding op het geven van borstvoeding en het maken van een geïnformeerde keuze. Punt 4 gaat over de periode van het directe postpartum Deze is minder specifiek, omdat dat in verschillende landen en culturen zo heel anders kan zijn geregeld wat betreft opname duur bij een ziekenhuis bevalling, al niet de mogelijkheid van thuisbevallingen en de vergoedingen door zorgverzekeringen. De algemene aanbeveling is om het eigen beleid en protocol breed bekend te maken en waar mogelijk te delen en zo veel mogelijk samen te werken met of in elk geval in gesprek te komen en blijven met andere zorgverleners in deze periode. Het vijfde item is kort maar krachtig: moedig moeders aan om alleen humane melk te voeden en het gebruik van water, suikerwater of kunstvoeding zo veel mogelijk te vermijden, en het gebruik flessen, spenen en fopspenen op zijn minst uit te stellen tot het drinken aan de borst goed is ingeoefend en gestabiliseerd.

Nummers 6 en 7 bespreken manieren waarop kan worden gezorgd voor goede follow up na de eerste dagen of na het ontslag uit het ziekenhuis. Het doel is dat moeders en kinderen in die kwetsbare eerste weken regelmatig worden gezien door iemand met verstand van zaken inzake borstvoeding, dat moeders weten waar en wanneer ze tussentijds hulp kunnen krijgen en dat zij toegang hebben tot schriftelijk of audiovisueel informatiemateriaal over borstvoeding in het algemeen en wanneer er problemen rijzen. Daarbij hoort dat zowel de zorgverlener als de moeder weet waar goede, betrouwbare informatie verkrijgbaar is. De waarschuwing dat informatiemateriaal uit een niet-commerciële bron moet komen mag overdreven lijken, maar het belang daarvan wordt vaak genoeg over het hoofd gezien.

In de nummers 8 en 9 gaat het over de inrichting van de praktijkruimten, inclusief de wachtkamer en de receptie. De aankleding en decoratie horen vrij te zijn van bijdragen door de industrie die in de WHO Code wordt bedoeld en het moet expliciet duidelijk zijn dat borstvoeden in alle ruimtes van de praktijk wordt toegejuicht en dat er voor moeders die dat zelf willen privéruimte beschikbaar is. Nummer 10 gaat over het opstellen van een telefonisch triageprotocol, inclusief en lijst met referentiematerialen, zodat elke moeder die belt zo efficiënt mogelijk geholpen kan worden.  Op plaats 11 de aanbeveling om moeders bij elk bezoek te complimenteren dat zij borstvoeding geven en met adequate informatie te antiperen op mogelijke vragen die passen bij de borstvoeding-fase waarin moeder en kind zich bevinden.Net als bij de aanwijzingen voor prenatale zorg ook hier het advies om ook vaders aan te moedigen me te komen naar de afspraken voor de gezondheidschecks. Als twaalfde gaat de aandacht naar de advisering rondom exclusiviteit (6 maanden ) en duur (24 maanden of langer als moeder en kind dat willen) van borstvoeding en de manier en soorten van aanvullende voeding vanaf 6 maanden. Punt 14 kaart het punt van verkoop en verhuur van hulpmiddelen aan met het advies een lijst beschikbaar te hebben van verkoop en verhuur punten.

Vervolgens gaat nummer 13 over het geven van het goede voorbeeld door te zorgen voor een goed protocol en beleid voor lacterende werkneemsters. Dit zowel met het oog op de cliënten als zorgvragers, maar ook naar de werkgevers van die cliënten toe. Dit is vooral van toepassing op landen waar het moederschapsverlof beperkt is en eindigt voor de periode van exclusief borstvoeding voorbij is. 14 en 15 gaan over politiek: ijveren voor de wettelijke bescherming van borstvoeding en de vergoeding van zorg rond borstvoeding. Punt 17 gaat over de educatie van alle mensen in de praktijk die met de moeders in contact kunnen komen, zodat elk op zijn of haar eigen niveau beschikt over adequate en up-to-date informatie. Persoonlijk zou ik dit punt liever direct na dat over beleid en protocol hebben gezien. De punten 18 en 19 tot slot gaan over het aanmoedigen en aanbieden van stageplaatsen voor studenten in zorgberoepen en het bijhouden van statistische gegevens aangaande incidentie, initiatie en duur van (exclusief) borstvoeding.

Grawey AE, Marinelli KA, Holmes AV; Academy of Breastfeeding Medicine: ABM Clinical Protocol #14: Breastfeeding-friendly physician's office: optimizing care for infants and children, revised 2013. Breastfeed Med. 2013 Apr;8:237-42. doi: 10.1089/bfm.2013.9994.
INNOCENTI DECLARATION: On the Protection, Promotion and Support of Breastfeeding. online
WHO Code, beschreven en verklaard op borstvoeding.com
The Baby-Friendly Hospital Initiative

Versies

Foto: Doctor Who in al zijn versies. vlnr: William Hartnell, Patrick Troughton, Jon Pertwee, Tom Baker, Peter Davison, Colin Baker, Sylvester McCoy,  Paul McGann, Chris Eccleston, David Tennant,  Matt Smith. Nog niet op deze compilatie te zien: John Hurt, de volgende versie van de Doctor.

De kruitdampen van de IQ studies zin nog niet verdwenen of het nieuwe doel dient zich aan. De EU heeft eindelijk een paar punten van de WHO Code resoluties en aanvullingen opgenomen in de EU wetgeving en is van plan zich te gaan buigen over de zin en onzin van speciale opvolgmelken. Het gejammer en gejeremieer zijn niet van de lucht. Overwinning van de borstvoedingsmaffia! Sufferds! Betutteling! Laat ze belangrijker dingen gaan doen! En natuurlijk ook die eeuwige ‘Ja, maar niet alle moeders kunnen of willen borstvoeding geven.’! Het is gewoon een andere versie van hetzelfde verhaal. Er wordt op een rode knop geduwd en zonder maar te kijken waar het eigenlijk precies over gaat, springt men te paard en valt aan. Terwijl ook de nieuwe EU wetgeving niets meer is dan een nieuwe versie van een oud verhaal. Het beschermen van kwetsbare consumenten (baby’s, peuters, ouderen en zieken) tegen de grijp- en graaizucht van de grootindustrie. Niets meer en niets minder. Wat de WHO betreft: daar is het gewoon nog steeds de eerste versie.

De WHO code heeft, net als dr Who, elke paar jaar een update en een iets bijgewerkte versie. Maar de basis, het uitgangspunt, het idee, blijft bij beide steeds hetzelfde. Het oorspronkelijke doel van de WHO code was gewoon het beschermen van de gezondheid van kinderen wereldwijd door het bevorderen van gezonde voeding, te beginnen met borstvoeding. Bevorderen, ondersteuning, beschermen en promoten van borstvoeding. Niet het verplicht stellen ervan en niet het verbieden van alternatieven. Alleen het verbieden van reclame voor de alternatieven. Het is niet een ‘borstvoedingsfatwa’ bedoeld om ‘tepelknagen’ te promoten zoals Pawned het zo walgelijk formuleert. (Wat is dat Powned toch een misselijkmakend gefrustreerd puberaal jongetjes clubje, eigenlijk.) Het is niet bedoeld om oorlog te voeren of te betuttelen of ouders het recht op eigen keuze te ontnemen. Het gaat simpelweg om het beschermen van de kwetsbaren. Dat is een van de kenmerken van beschaving: de bescherming van de meest kwetsbaren in die samenleving.

Wat ik veel interessanter vind in de berichtgeving vanuit de EU (want die etikettering van zuigelingenvoeding is maar een klein deel van de dingen die gisteren werden geregeld) is de belofte dat er eens  kritisch gekeken gaat worden naar al die andere versies van moedermelksubstituten. De voedingen voor speciale omstandigheden (voor hongerige baby’s, welterusten voedingen, spugertjes-eten, …) en vooral de opvolgmelken, de nummers twee en drie kunstvoedingen. Die voedingen zijn een slap aftreksel van de nummers één, onder het voorwendsel dat moedermelk na een jaar ook verandert. Moedermelk verandert inderdaad, tijdens een voeding, tijdens een dag en in de loop van de maanden en jaren dat er melk wordt geproduceerd. Dit is afhankelijk van de leeftijd van het kind, de manier van drinken van het kind en de specifieke leefomstandigheden van het kind. Van het kind. Dus. Voortdurend, vanaf het moment dat hij wordt geboren. En er gaat zelden iets uit, maar sommige dingen worden meer. Vet bijvoorbeeld, en afweerstoffen.

Die melken nummer twee en drie zijn pure marketing strategieën, die hoegenaamd niets te maken hebben met de noodzaak voor verandering van samenstelling van het oorspronkelijke product, en al helemaal niet met de bevordering van de gezondheid van kinderen. Vrijwel direct na de introductie van de WHO code voor de marketing van voeding voor kinderen tot een half jaar, kwam de eerste opvolgmelk op de markt. Hiervoor mocht wel reclame worden gemaakt en de regels voor samenstelling waren wat soepeler. Er hoefden minder van de dure extra ingrediënten in. Door middel van unieke en uitermate succesvolle reclamecampagnes kregen de fabrikanten de zorgverleners rondom moeder en kind zover dat zij werkelijk geloofden dat het een wetenschappelijke waarheid is dat kinderen vanaf zes maanden een fantasieproduct genaamd opvolgmelk nodig hebben. Semi wetenschappelijke informatie en veel, heel veel cadeautjes in allerlei vormen doen dat.

Feit is, dat kinderen die kunstvoeding krijgen ook na de zes maanden eerst nog die gewone kunstvoeding nodig hebben, omdat de dan geïntroduceerde vaste voeding nog te weinig opneembaar is. Tegen dat een kind uit dat vaste voedsel voldoende voeding op kan nemen kan kunstvoeding achterwege gelaten worden en vervangen door volle koemelk, in het begin aangelengd met wat water. Economisch gezien is dat natuurlijk helemaal niet interessant. Zo oninteressant zelfs, dat na de uitbreiding van de Code met opvolgmelk, prompt de nummers drie verschenen. Nog verder uitgekleed, nog onzinniger, met nog maniakaler claims. Het erge van de zaak is niet dat die onzin bestaat en dat mensen het gebruiken, maar dat zelfs het gros van de zorgverleners ervan overtuigd is dat ze noodzakelijk zijn, zelfs voor kinderen die eigenlijk borstvoeding krijgen.

Op die manier ondermijnt de reclame voor al deze producten borstvoeding. Daarom is het aan banden leggen van al die reclame geen betutteling en geen fatwa en zeker geen beperking van de heilige keuzevrijheid van de volwassenen, maar bescherming van kwetsbare kinderen.

Ritzen Y: EU moedigt tepelknagen aan. Powned.tv, 11-06-2010

RTLNieuws: Brussel verbiedt foto 'gezonde baby' op babyvoeding, RTLNieuws.nl, 11-06-2013
Officieel persbericht: New rules for baby food, special diet food and low-calorie food, Plenary Session Food safety − 11-06-2013

Profijt

Foto: Armin Shimerman als Quark verkoopt zelfs zijn grootmoeder als het maar profijtelijk is, in  Star Trek: Deep Space Nine (1993–1999)
Mijn trouwe lezers zullen wellicht versteld hebben gestaan van een extra bericht gisteren, maar niet van de inhoud ervan. Zo’n oproep in een vaktijdschrift triggert allerlei rode knoppen bij mij. Het is weekend, dus ik heb nog geen reactie van de redactie gehad op mijn ingezonden brief, maar ik ben wel benieuwd of ik die ga krijgen. Ik vermoed dat de redactie met het invullen van die pagina’s als lezerspubliek geen lactivisten op het oog had. En dat ben ik dus wel. Niet als ik met cliënten bezig ben, maar anders wel. Wie zoiets vraagt kan van mij een antwoord verwachten: werkt de WHO Code in de praktijk wel in het voordeel van de cliënt? Daar is niets precairs aan, beste redactie. Zorgverleners in de perinatale zorg hebben als professionele verantwoordelijkheid dat zij hun cliënten goede, wetenschappelijke gebaseerde en de gezondheid bevorderende informatie geven, zodat die cliënten vervolgens een geïnformeerde keuze kunnen maken. De WHO Code helpt hen daar juist bij. En dus komt die Code hun cliënten ten goede.
Reclame voor een inferieure keuze komt die cliënt niet ten goede. Dat geldt voor elk vlak van de gezondheidszorg. Reclame is namelijk geen informatie en het heeft niet de gezondheidsbevordering ten doel. Reclame en marketing hebben als enige doel het bevorderen van de verkoop; het leveren van profijt voor de fabrikant en zijn vriendjes. 

Gezondheidsinformatie gaat over de verschillende opties en de consequenties van die opties en hoe die verschillende opties kunnen worden aangepakt om tot een zo optimaal mogelijk effect te komen. Verschillende deskundigen en instellingen hebben dat soort informatie onderzocht en ontwikkeld en beschikbaar gemaakt. Zonder reclame, zonder cadeautjes en zonder pluimstrijkerij. Maar wel eerlijk en wetenschappelijk gebaseerd. Hieronder een lijst met wat titels voor vergelijkingen tussen borstvoeding en borstvoeding-vervangers, over het klaarmaken van kunstmatige zuigelingenvoeding, over indicaties voor het geven van wat anders dan moeders eigen melk en over de effecten op de volksgezondheid van de keuze voor zuigelingenvoeding. Gewoon wat licht leesvoer voor de zondag.
De WHO Code wordt vaak verkeerd begrepen. Vaak wordt, volkomen ten onrechte, gedacht dat de Code er is om kunstvoeding te verbieden en moeders die ervoor kiezen, of zich gedwongen voelen te kiezen, om geen borstvoeding te geven, zwart te maken. De Code is, helemaal in tegenstelling tot dat idee, juist bedoeld om de gezondheid van kinderen zoveel mogelijk te beschermen door ouders de mogelijkheid te bieden een eerlijke, goed geïnformeerde keuze te maken. Niet van de wijs gebracht door de loze beloften en pluimstrijkerijen van fabrikanten, rechtstreeks of via gebrainwashte zorgverleners, maar met eerlijke informatie.
Maar de Code alleen gaat er niet voor zorgen dat alle moeders die ervoor kiezen borstvoeding te geven dat ook daadwerkelijk doen en doen voor de periode die zij daarvoor in gedachten hadden. daarvoor is een tweede initiatief van de WHO en Unicef nodig: het Baby Friendly Hostpital Initiative (in Nederland ‘’Zorg voor Borstvoeding’’). Waar de Code de kans geeft een eerlijke keuze te maken, biedt het BFHI de mogelijkheid die keuze ook ten uitvoer te brengen. Ook hier weer zonder gouden bergen en hebbedingetjes, maar door kennis en vaardigheden. Bij de moeder en bij haar zorgverleners. Want een zorgverlener die zijn best doet om een moeder te voorzien van de informatie om een verantwoorde keuze te maken, moet daarna zorgen dat zij die keuze ook kan uitvoeren. Die zorgverlener moet daarvoor zijn stinkende best doen, moet het zich als zijn beroepseer verplicht zien om die moeder te helpen haar keuzes te maken en uit te voeren.
En wie heeft daar profijt bij? Wie moet dat in de praktijk ten goede komen? Het kind. Want al die campagnes, voorlichting, keuzes en steun zijn allemaal bedoeld om het kind een zo gezond mogelijke start in het leven te geven.
Nataal, hoe durf je daar eigenlijk een vraag van te maken voor zorgverleners in de perinatale zorg!
Literatuurlijst
Artsen nog steeds gevoelig voor marketing. (2011, december 22). Opgehaald van NU.nl: http://www.nu.nl/gezondheid/2699656/artsen-nog-steeds-gevoelig-marketing.html
Carletti, C., & Cattaneo, A. (2008). Home preparation of powdered infant formula: is it safe? Acta Pædiatrica, 97(8):1131-1132.
Hanson, L. (2007). The role of breastfeeding in the defence of the infant. In T. Hale, & P. Hartmann, Textbook of Human Lactation (pp. 159-192). Amarillo, TX: Hale Publishing, L.P.
Kenniscentrum Borstvoeding. (z.d.). De samenstelling van kunstvoeding en moedermelk vergeleken. Opgehaald van borstvoeding.com: http://www.borstvoeding.com/kindjeaandeborst/inhoud/algemeen1.html
Labiner-Wolfe, J., Fein, S., & Shealy, K. (2008 ). Infant Formula-Handling Education and Safety. Pediatrics, 122: S85-S90.
Smeets, A. (2012). Wat zijn de mogelijke gezondheidsgevolgen van borstvoeding? In F. Büchner, C. van Rossum, & C. Thijs, Volksgezondheid Toekomst Verkenning, Nationaal Kompas Volksgezondheid. Bilthoven: RIVM.
UNICEF/WHO. (2006). Baby Friendly Hospital Initiative, revised, updated and expanded for integrated care, Section 1, Background and Implementation, Preliminary Version. Geneve: WHO.
van Rossum, C., Buchner, F., & Hoekstra, J. (2005). Kwantificering van de gezondheidseffecten van borstvoeding - Literatuuroverzicht en modelsimulatie. Bilthoven: RIVM.
Wemos. (2009, 12). De WHO-code voor babyvoeding. Opgehaald van wemos.nl: http://www.wemos.nl/01_ons_werk_eerdere_projecten_093a_who_code_babyvoeding.htm
WHO & Unicef. (2009). Acceptable medical reasons for use of breast-milk substitutes. WHO/FCH/CAH/09.01; WHO/NMH/NHD/09.01. WHO.
WHO. (1981). International Code of Marketing of Breast-milk Substitutes. Geneve: WHO.
WHO. (2003). Global Strategy for Infant and Young Child Feeding. Geneve: WHO.

Geachte redactie van Nataal

Extra editie!

In uw laatste uitgave vraagt u reacties op de discussievraag ''Werkt de WHO-code in de praktijk nog wel in het voordeel van de cliënt?'' Ik zal hier graag mijn antwoord op geven.
Ten eerste is de vraagstelling onduidelijk. Wie is de cliënt?
Als met ''de cliënt'' de zuigeling wordt bedoelt, dan is het antwoord volmondig Ja! De Code is opgesteld ter bescherming van de gezondheid en het welzijn van zuigelingen over de hele wereld, inclusief de Westerse wereld. Over de hele wereld worden kinderen ziek, ernstig ziek en overlijden als gevolg van het niet krijgen van borstvoeding. Ook in de Westerse wereld. (zie onder andere hier voor berekeningen in Nederland (Smeets, 2012) (van Rossum, Buchner, & Hoekstra, 2005)). Voor een deel zijn die verschillen in gezondheidsuitkomsten te verklaren door de samenstelling van de melk als voedsel (de verschillende micro- en macronutriënten, hun chemische structuur en onderlinge verhoudingen en soortspecifieke nutriënten uniek voor humane melk), maar voor een flink deel ook door de manier waarop moedermelk het kind beschermt tegen infecties en door infectie overdraagbare ziekten (Hanson, 2007). Het adverteren voor deze optie is dus gewoon onethisch, want het zet aan tot ongezond gedrag. Als zorgverlener moet je dat niet willen en dus moet je je als zorgverlener gewoon houden aan de Code die dat soort marketing beperkt.

Ten tweede wordt in de vraagstelling geen referentie gegeven  voor de inhoud van de Code (WHO, 1981), noch voor besprekingen ervan (Wemos, 2009). De niet volledig ingelezen lezer moet dus in het duister tasten over wat de Code precies behelst. Dat is een strategisch handige zet om de uitkomst van een discussie te sturen naar een negatief antwoord. De Code wordt namelijk vaak misverstaan en aangezien voor een verbod op en verbanning van kunstvoeding in zijn algemeen. De hele formulering van de oproep tot deze discussie doet vermoeden dat het de bedoeling van de redactie is dat het tot een negatief antwoord komt. De formulering doet ook vermoeden dat niet de zuigeling als cliënt wordt aangemerkt, maar de moeder. Dat lijkt ook wel logisch, aangezien de moeder ook het primaire doel is voor de marketing van moedermelksubstituten.

Ten derde, en zeker niet het minst belangrijk, is de stellingname van het blad Nataal zelf, door de brede sponsoring ervan door, met name, de industrie die door de WHO Code in zijn marketing mogelijkheden wordt beperkt. Het is niet in het belang van een zo gesponsorde uitgave om zich te houden aan de WHO-Code. Daarmee vervalt de waarde van de vraag of de Code in het voordeel van de cliënten van de lezers van het blad werkt.

De WHO Code voor de marketing van moedermelk vervangende middelen schaadt op geen enkele wijze de belangen van zuigelingen of hun moeders. De Code beschermt hen tegen de invloed van marketing voor het aanschaffen van dingen die zij waarschijnlijk niet nodig hebben en dat onder valse voorwendselen en met onduidelijke, niet wetenschappelijk onderbouwde gezondheidsclaims. De WHO Code verhindert op geen enkele wijze de mogelijkheden van zorgverleners om hun cliënten goede, wetenschappelijk gebaseerde voorlichting te geven over vervangingsmiddelen voor borstvoeding en moedermelk of over het veilig klaarmaken ervan en voeden ermee.

Hanson, L. (2007). The role of breastfeeding in the defence of the infant. In T. Hale, & P. Hartmann, Textbook of Human Lactation (pp. 159-192). Amarillo, TX: Hale Publishing, L.P.

Smeets, A. (2012). Wat zijn de mogelijke gezondheidsgevolgen van borstvoeding? In F. Büchner, C. van Rossum, & C. Thijs, Volksgezondheid Toekomst Verkenning, Nationaal Kompas Volksgezondheid. Bilthoven: RIVM.

van Rossum, C., Buchner, F., & Hoekstra, J. (2005). Kwantificering van de gezondheidseffecten van borstvoeding - Literatuuroverzicht en modelsimulatie. Bilthoven: RIVM.

Disclaimer

Als mijn intellectueel eigendom zal deze ingezonden brief ook worden gepubliceerd op mijn eigen websites en andere websites, indien daarom wordt verzocht. U heeft mijn volledige toestemming deze ingezonden brief in zijn geheel en onveranderd, voorzien van auteursnaam, via uw eigen kanalen te publiceren

Oud

Foto: Oliebollen in de maak
Als de aarde eenmaal de volledige toer om de zon heeft gemaakt, herdenken we de gebeurtenissen die tijdens die rondgang aan ons voorbij trokken en kijken we vooruit naar die van de volgende rondgang. We mijmeren wat over de cirkelgang van het leven, over dingen die voorbijgaan en zullen komen en nemen ons voor het allemaal beter te gaan doen. We hadden daar elke willekeurige dag voor kunnen nemen, want die cirkelgang is elk jaar gelijk. 365 en een beetje dagen na vandaag staan zon en aarde weer in exact dezelfde positie ten opzichte van elkaar en samen een fractie verschoven ten opzichte van onze melkweg en samen met die melkweg een fractie verschoven ten opzichte van de rest van het universum. Aan deze kant van de bol begint de winter, aan de andere kant de zomer en in het midden is het nooit zomer noch winter. Voor wie nog vele jaren in het vooruitzicht heeft was het verlopen jaar een eeuwigheid, voor wie de helft van zijn jaren is gepasseerd leek het pas vorige week dat dat laatste jaar begon. Maar omdat we nu eenmaal eens per jaar willen mijmeren is deze dag daar net zo goed voor als elke andere, dus zet ik mij nu ook eens aan het mijmeren.

Terugkijkend op het afgelopen jaar, maar dan toegespitst op mijn vakgebied. Bovenop de stapel ligt dan dat serieuze verzoek om bij te dragen aan de financiële ondersteuning van het uitbannen van kindersterfte in met name Afrika. De kindersterfte in Afrika is schrijnend en in het overgrote deel van de gevallen totaal onnodig. Een flink deel van de ellende word veroorzaakt door de constante staat van oorlog tussen landen, naties en stammen of andere etnische groeperingen. De desolate toestand waarin veel volkeren van Afrika werden achtergelaten door Europese mogendheden na decennia- en eeuwenlange koloniale onderdrukking en uitbuiting is daaraan mede debet. Dat veroorzaakt voedseltekorten en verstoring van voedselvoorziening voor en door de lokale bevolking. Giet daaroverheen een scherpe saus van religieus fanatisme van christelijke en moslimzijde, gekruid met een stevige dosis fatalisme, die allerlei schadelijke en ongezonde regels geeft, waardoor ziekte en verminking hoogtij vieren en overlevingskansen voor de allerkleinsten verkleinen.

Multinationals die laatste reserves opeisen en met geweld opeisen en ervoor in de plaats armoede, ziekte en vervuiling achterlaten, samen met andere multinationals, die hun inferieure producten met misdadige marketingpraktijken slijten aan mensen die ze niet kunnen betalen en er ziek van worden, maken de ellende compleet. En dan sussen wij ons collectieve geweten met de gedachte dat de 12 miljoen die een radio-actie oplevert de uit deze ellende cocktail voortkomende kindersterfte zal tenietdoen. Serieus? Wie deze bedenkingen laat horen en de actie met kritische blik bekijkt wordt als spelbreker en zwartkijker terzijde geschoven. Serieus!

Ai-ai, wat een ellende in mijn mijmeringen. Een eindje verder terug dan, dat is vast positiever: een elke twee jaar terugkerend congres met een eraan verbonden prijs. Een prijs voor inzet voor de bevordering en ondersteuning van borstvoeding. Helaas werden met mij velen in mijn vakgebied ook daar niet vrolijk van. De genomineerden waren instellingen en geen individuen. Meer nog, het waren instellingen waarvan gewoon mag worden verwacht dat ze goed bezig zijn aangaande borstvoeding. Waar bij twee van de genomineerden enkele individuen zich extra hadden ingezet om hun instelling goed voor borstvoeding te laten zijn, konden die nominaties nog worden gehonoreerd. De derde genomineerde was het Voedingscentrum. Die van ‘’Eerlijk over eten’’. Die in hun voorlichting over voeding voor zuigelingen en peuters met wetenschappelijk totaal achterhaalde adviezen komen. En vooral: die sterke banden hebben met de voedingswaren industrie. Niet wetenschappelijk gefundeerde advisering en daardoor borstvoeding ondermijnend, en niet onafhankelijk van partijen die financieel voordeel hebben bij minder borstvoeding.

Het meest pijnlijke was nog wel dat de nominaties dit jaar waren neergezet door de organisatie die ook het congres realiseert: de SBO, Samenwerkende Borstvoeding Organisaties. Vrijwilligers- en beroepsorganisaties middenin het werkgebied borstvoeding. Ieder op een of andere manier in hun statuten, doelstellingen of ethische codes verbonden aan het ondersteunen, bevorderen en beschermen van borstvoeding in naleving van de WHO Code, de Innocenti Declaration en het BFHI (Baby Friendly Hospital Initiative, Zorg voor Borstvoeding). Serieus? Ja serieus, dezelfde organisaties die later in het jaar de hierboven besproken actie met enthousiasme zouden ondersteunen.  Protesten leiden tot afweer en beschuldigingen van ‘’roomser dan de paus’’ te willen zijn. Uiteindelijk meende zelfs de directeur van het Voedingscentrum persoonlijk aan de klagers een brief te moeten sturen waarin onder andere werd aangedrongen op het verwijderen van protesterende uitingen op het internet aangaande nominatie en prijsuitreiking aan het Voedingscentrum. Serieus droevig werden wij ervan.

Was er dan op borstvoeding gebied helemaal niets leuks te herinneren? Ja, gelukkig zijn er al die moeders en kinderen die met of zonder problemen enthousiast borstvoeding doen en erover praten, mailen en socialnetwerken. En alle mensen de hen daar vrijwillig of professioneel bij helpen. Veel productieve discussies online over borstvoeding in het openbaar, borstvoeding na de eerste paar maanden en de keuze die ouders maken over de voeding van hun kinderen en de steun en tegenwerking (allebei bij elke keuze die ze maken) die ze daarbij ondervinden. En de lancering van een mooie DVD over borstvoeding na de eerste maanden*. En een handig en mooi boekje over het combineren van borstvoeding en een baan**.
Alles bij elkaar toch wel een goed moment voor nog een oliebol en appelbeignet en een toast op het afgelopen borstvoedingjaar. We maakten de tongen los en lieten de moedermelk rijkelijk stromen. Proost! Op een goed uiteinde.

INNOCENTI DECLARATION: On the Protection, Promotion and Support of Breastfeeding. online
WHO Code, beschreven en verklaard op borstvoeding.com

The Baby-Friendly Hospital Initiative
*) Tiet Zat. Een uitgave in opdracht van Kenniscentrum Borstvoeding
**) Borst en Baan

Code

Foto: Jake Gyllenhaal als Colter Stevens in Source Code
Een code is een manier om gegevens te noteren en tegelijk geheim te houden (bijvoorbeeld geheimschrift), een middel ter identificatie (bijvoorbeeld een wachtwoord), het is een manier om een computer te vertellen wat hij doen moet (bijvoorbeeld de broncode van een internetpagina) en het is een wet (dan is het officieel een codex ofwel wetboek). Een gedragscode hoort bij die laatste groep: het is een verzameling uitspraken die aangegeven hoe personen, organisaties of groepen zich in bepaalde situaties dienen te gedragen. De WO Code (‘’Internationale gedragscode voor het op de markt brengen van vervangingsmiddelen voor moedermelk’’) is zo’n gedragscode. Het doel van de WHO Code is niet het treiteren van kunstvoeding- of kolvenfabrikanten of het moeders moeilijk maken om werk en moederschap te combineren, maar het zorg dragen voor de veiligheid en gezondheid van kinderen. Niet meer en niet minder. Dit doel moet volgens de Code worden bereikt door het beschermen en bevorderen van borstvoeding, want wereldwijd worden jaarlijks miljoenen, kinderen ziek, ernstig ziek en overlijden zelfs omdat ze geen borstvoeding kregen. Over de hele wereld, niet alleen in arme landen met slechte hygiëne, weinig water en brandstof. Ook in rijke landen met goed opgeleide mensen die zich allemaal kunnen veroorloven andere voeding te kopen en in staat zijn dat veilig klaar te maken. Ook Nederland en België kennen jaarlijks duizenden gevallen van vermijdbare ziekte bij jonge kinderen en tientallen gevallen van vermijdbaar overlijden door het niet krijgen van borstvoeding. De Code verbiedt niet het gebruiken of door artsen en andere zorgverleners adviseren van het gebruik van vervangingsmiddelen voor borstvoeding, want de opstellers van de Code realiseerden zich maar al te goed, dat soms andere voeding en verzorging dan borstvoeding noodzakelijk is. Wat door de Code wel aan banden moet worden gelegd is het maken van reclame voor vervangingsmiddelen voor moedermelk (kunstvoeding) en het voeden aan de borst (flessen, spenen en fopspenen) en het idealiseren van het gebruik van die vervangingsmiddelen. Eigenlijk is de Code heel erg simpel: gebruiken en adviseren te gebruiken door zorgverleners en te koop aanbieden door fabrikanten en verkopers is prima,  (indien op goede gronden); reclame maken en idealiseren door fabrikanten, verkopers en zorgverleners  is een grote ‘’Nee!’’. Het grootste probleem is dat deelname aan de Code door fabrikanten op vrijwillige basis is voor zover niet in wetgeving opgenomen en dat de meeste landen in de wetgeving maar een klein deel van de Code hebben opgenomen. Reclamemakers weten goed wat ze doen en ook politici zijn er gevoelig voor, ook al komt het bij hen binnen in de vorm van lobbyen in de wandelgangen van Den Haag en Brussel.
De Code, oorspronkelijke tekst
De Code toegelicht, Kenniscentrum Borstvoeding
Eerdere Eurolac Blogs over De Code: eurolac.blogspot.com/search/label/Code

Wolf in schaapskleren.

De Wereld Borstvoeding Week wordt in grote delen van de wereld deze week gevierd: de eerste week van Augustus. In andere delen zoals Nederland heeft men gekozen voor week 40. De WHO besteedt deze week aandacht aan borstvoeding door het publiceren vaan lijstje van 10 feiten over borstvoeding. In de eerste 10 dagen van augustus zal ik deze feiten een voor een als thema voor een stukje nemen. Vandaag dag 7: Vervangingsmiddelen.
Volgens Wikipedia is marketing ''het proces van het creëren en leveren van waarde’’.  ‘’Het creëren van waarde’’; je hebt dus iets wat op zich wellicht geen waarde heeft, daarvoor creëer je waarde en vervolgens zet je die waarde voor de consument om in een product en voor jezelf in geld. Grandioos toch, vooral als je die consument er ook echt van weet te overtuigen dat hij ‘’waarde voor zijn geld’’ heeft gekregen. Om dat te bereiken moet de aanbieder zijn wolf-uiterlijk verbloemen, hij mag natuurlijk nooit als geldwolf bekend staan, dan werkt de truc  niet. Hij gaat dus op zoek naar een mooie vermomming, bij voorkeur die van een schaap: onbenullig en vreedzaam, vooral als het nog een lam is met een aureool van onschuld eromheen. Hup dus, schaapskleren aan. En laat nu toch de waakhond van zijn potentiële kleine klantjes hem een prachtige, eerste-klas-kwaliteit-nog-nooit-gebruikt-en-van-de-eerste-eigenaar aanreiken! Een vermomming en vriendjes worden met de waakhond, wat wil een geldwolf nog meer. Want wat is het geval. Volgens de waakhond (de WHO, die de Internationale Code voor het op de markt brengen van vervangingsmiddelen voor borstvoeding opstelde) moet namelijk op elke verpakking van zo’n vervangingsmiddel staan dat borstvoeding het beste is. Bingo! De creatievelingen van de duurste reclamebureaus hadden het zelf niet beter kunnen bedenken. De ultieme feel-good daad. Als ik toch zelf zeg dat niet mijn product, maar de concurrent het beste is, dan is mijn vermomming als onschuldig lam compleet. De wolf komt er dan aan te pas om op slinkse wijze aan te geven dat dat beste ook wel erg moeilijk is, veel ellende en pijn kan geven, maar dat je dan met een gerust hart het tweede beste kan geven. Geeft niks, hoor, voel je maar niet schuldig; je bent als moeder toch geen heilige en geen supervrouw dat je altijd het beste kunt bereiken. Goed is goed genoeg; het beste is voor de happy few. Vanuit het standpunt van de kleinste consumentjes had de WHO er wellicht beter aan gedaan te laten verklaren dat borstvoeding de normale voeding is voor kinderen
Eerdere Eurolac Flitsen over reclame

Controverse

De Internationale Code voor het op de markt brengen van vervangingsmiddelen voor borstvoeding (verder te noemen ‘’de Code’’) is een initiatief dat moet zorgen voor de bescherming van de gezondheid van alle kinderen wereldwijd door het beschermen van borstvoeding. Geen borstvoeding krijgen kost kinderlevens en verhoogt het risico van allerlei ziekten een aandoeningen (Bartick&Reinhold, 2010). Eén van de belangrijkste ondermijnende factoren voor borstvoeding is reclame voor het commerciële alternatief. Die reclame kan direct en indirect zijn. Indirecte reclame is bijvoorbeeld beïnvloeding van zorgverleners en beeldvorming in de media. Directe reclame omvat onder andere advertenties, commercials, kortingacties, aanprijzingen en gezondheidsclaims. De Code richt zich op het maken van directe en indirecte reclame voor de vervangingsmiddelen voor moedermelk (kunstvoeding dus, maar ook pap, sap, potjes, etc. die in de plaats van moedermelk komen) en de toedieningsroute (flessen en spenen). Wat vaak verkeerd begrepen wordt is dat de Code niet het gebruiken en verkopen van deze zaken ‘’verbiedt’’, maar alleen de reclame ervoor. Uiteraard moeten kinderen van wie de moeder om welke reden dan ook geen borstvoeding geeft, wil of kan geven en voor wie geen andere mensenmelk beschikbaar is eten. een goed samengestelde en klaargemaakte kunstvoeding is dan van levensbelang. En hoewel de fles en speen allerlei bezwaren hebben en zeker niet a priori de beste methode zijn om die melk bij het kind aan te leveren, is ook daarbij alleen de reclame verboden, niet het verkopen of gebruiken. Tot zover geen onoverkomelijke controverse. Die begint pas als een bedrijf dat zich op alle fronten inzet of claimt zich in te zetten voor meer borstvoeding voor meer kinderen, daar onderzoeken naar doet en state-of-the-art hulpmiddelen ontwikkelt, zoals bijvoorbeeld kolvenfabrikant Medela, voor het deel van het assortiment dat onder de Code valt reclame gaat maken. Jarenlang heeft Medela zelfs geen spenen bij de flessen gedaan, zodat de flessen echt als enkel verzamelfles kon worden geportretteerd. Door onderzoek naar zuigen en door de problemen met lekkende BPA in veel gebruikte kunststoffen voor babyflessen heeft Medela de spenen weer toegevoegd en is ze er reclame voor gaan maken. en daar komt de controverse. Flesjes en spenen? prima. nieuwe materialen en technieken Prima. Te koop aanbieden en een productbeschrijving geven? Nog steeds prima. Maar zodra de productbeschrijving wervend van toon wordt, de hint gaat geven dat het ‘’net zo goed als borstvoeding is’’ (en voor moeder misschien wel beter). Dan is de controverse geboren. Dan wordt de smalle lijn tussen goed en fout overschreden. Volgens Medela is de Code wellicht verouderd of niet universeel even adequaat (Larsson, 2011). Mogelijk. Daarover kan gediscussieerd worden. Maar je kunt niet eenzijdig een regel voor jou ongeldig verklaren en verwachten ermee weg te komen. Ook niet als je verder zo veel goede dingen doet. Iemand die een grote donatie doet voor het weduwen- en wezenfonds van de politie mag nog steeds niet door rood rijden. Je mag ook niet je eigen stoplicht meenemen en gebruiken onder het mom dat die beter bij de situatie past.
Larsson M: Is het naleven van de WHO-Code voldoende om de borstvoeding effectief te ondersteunen?
Uitspraak: kɔntroˈvɛrzə de -woord (vrouwelijk) 1: controversen 2: controverses Zelfst. Naamw. heftig meningsverschil. Synoniem: geschil    `een controverse tussen twee geleerden over een theorie` http://www.encyclo.nl/begrip/controverse
http://www.borstvoeding.com/columns/een-kijkje-in-de-keuken.html
Bartick M,  ReinholdA: The Burden of Suboptimal Breastfeeding in the United States: A Pediatric Cost Analysis. Pediatrics 2010; peds.2009-1616