one-oh-one

101 of one-oh-one is een aanduiding voor basiskennis, van zelfsprekende kennis voor een bepaalde vaardigheid of bezigheid. Volgens Wikipedia wordt het bij de meer technische studierichtingen gebruikt als niveau aanduiding voor de cursus of lezing: 100 = inleiding of basiskennis, 200 = gevorderden, 300 en 400 zijn voor masters en doctoraal niveau. 101 is daarmee de inleiding tot de basiscursus, de allereerste beginselen van een kennisgebied. De beide lezingen van Alfie Kohn, 14-11-2013 in De Roode Hoed in Amsterdam waren de 101 van onderwijs en de 101 van opvoeding.

Heel kort samengevat en redelijk kort door de bocht komt Alfie Kohn’s boodschap erop neer dat je kinderen moet behandelen net alsof het echte mensen zijn. Dat je aan kinderen niets moet doen waarvan je niet zou willen dat ze aan jezelf gedaan zouden worden, maar dat je ze moet benaderen zoals je zelf benaderd zou willen worden. In de opvoeding moeten kinderen willen doen omdat ze dat zelf een goed idee vinden, niet omdat ze er een lofprijzing of beloning voor krijgen; ze moeten dingen laten omdat ze het zelf een niet zo goed idee vinden om ze wel te doen, niet omdat ze anders afkeuring, onthouding van liefde of straf krijgen. Kohn gaat er, zonder dat met zoveel woorden te zeggen, van uit dat kinderen inherent goed zijn en in principe de juiste dingen willen doen.

In het onderwijs vertalen de ideeën van Alfie Kohn zich in een onderwijs opzet die uitgaat van de kinderlijke behoefte aan leren (leergierigheid, nieuwsgierigheid) en het eerder aanwakkeren dan verstikken daarvan. Dat prikkelen van de wens tot leren lukt niet zo best als het doel van leren is om goede cijfers te krijgen of straf te ontlopen. Het werkt wel als het leren vanuit de vragen van het kind zelf komt.

Wat kunnen ouders met de principes van Afie Kohn zolang hun kind nog een baby of peuter is? Waar is de link met borstvoeding? Die link zit hem in zijn uitgangspunt, dat helemaal de basis is van wat hierboven staat en wat er in zijn lezing werd gezegd en in zijn boeken geschreven. Die basis is onconditionele liefde. Onconditionele liefde wil zeggen dat je niet alleen met hart en ziel van je kind houdt, maar dat je van hem houdt, wat hij ook doet, hoe hij zich ook gedraagt. Je houdt van de mens die je kind is, ook als je zijn gedrag liever niet zag. Onconditionele liefde is ook onbaatzuchtige liefde, het is empathische liefde, het is bij alles wat je doet en zegt kijken vanuit de visie van het object van je liefde. Hoe ervaart jouw kind jouw handelingen en woorden? Hoe zou jij je voelen wanneer jouw geliefde jou zo zou behandelen of toespreken?

Ouders willen altijd weten of ze het goed doen. Daarbij moet je je afvragen: ‘’Goed, volgens wiens of welke maatstaven?’’ En zijn, voor ouders die voor zichzelf willen uitmaken of ze ‘het goed doen’’ drie vragen die ze zich moeten stellen: ‘’Wat wil ik hiermee bereiken?’’, ‘’Hoe belangrijk is dat doel?’’ en ’’Hoe gaat mijn kind dit ervaren, wat gaat hij ervan leren, wat voor goed doet het hem?’’. Bedenk ook altijd dat het gedrag dat je kind vertoont niet je kind zelf is en dat hij bepaald gedrag al helemaal niet vertoont met het doel jou te manipuleren of te pesten. Een huilende baby maakt het jou niet moeilijk, hij heeft het moeilijk. Onconditionele liefde betekent dat je je kind wilt helpen zich beter te voelen, ook als zijn gedrag jou op dit moment eerder agressief dan liefdevol maakt.

Dat is nogal een opgave. Gelukkig is er niemand die van ouders verlangt dat zij dat zomaar even voor elkaar krijgen en altijd liefdevol, onconditioneel en begripvol bezig zijn. Ouders zijn ook maar mensen die uit de bocht kunnen vliegen en missers maken. Dat mag. Kinderen mogen ook weten dat hun ouders ook maar mensen zijn. Maar geef het ruiterlijk toe als je fout zat, zeg (welgemeend!) dat het je spijt en zoek samen naar een manier om het een volgende keer beter aan te pakken.

Meer blogs over Alfie Kohn:

- Walraven A: Wat ik mis bij Alfie Kohn op Didactief Online

- Werkhoven PH: Weg met de opvoedgoeroes! op Fabulous Mama

Alfie Kohn's eigen website: www.alfiekohn.org
 Alfie fragmenten:
Alfie Kohn bij Oprah

Happy

Foto:  Will Smith als Chris Gardner en Jaden Smith als Christopher  in  The Pursuit of Happyness (2006)

Mijn thema vandaag is geinspireerd door een filmpje: Faith it: A new perspective for moms ''What happens when moms and their kids spill their hearts in a video confession? The result is just beautiful. Pass this on to all the moms you know.'' Het laat moeders zien die in enkele zinnen iets over zichzelf als moeder zeggen. De meeste opmerkingen zijn eerder aan de negatieve, of twijfelende kant. Vervolgens kijken de moeders naar uitspraken die hun kinderen over hen maken en die zijn onverminderd positief en liefhebbend, vol vertrouwen in de liefde van hun moeder en in haar capaciteiten als moeder. Bijbehorend liedje: Don't worry, be happy (music video).

Naar aanleiding van Perfect stuurde iemand mij de link naar het filmpje van moeders en kinderen toe en dat bracht bij mij gelijk een associatierol aan de gang: moeders, maak je niet zo veel zorgen, wees blij met je kind en je moederschap (Don’t worry, be happy) en de zoektocht naar geluk en naar goed ouderschap (Pursuit of Happiness), dus de link liedje-film was dit keer snel gelegd. Het stukje van vandaag is daarmee een vervolg op dat van gisteren. Een ruggesteuntje, een klopje op de schouder, een hart onder de riem voor ouders. Ouders zijn zo vaak de pispaal, hebben het zo vaak fout gedaan volgens ‘’men’’. Welke keuzes je ook maakt als ouders, je krijgt altijd commentaar. Kies je methode A, dan krijg je de B-kiezers over je heen en omgekeerd. Is je kind verlegen of spontaan, introvert of extravert, ondernemend of terughoudend, het is altijd fout en jij als ouder bent daarbij de eerste en laatste schuldige.

Hoewel een redelijk normale bezigheid voor ouders, met name moeders, is je zorgen maken over of je het wel goed doet niet erg productief en meestal ook niet erg realistisch. De meeste moeders doen het gewoon goed, hoeven niet te worry-en en mogen happy zijn. Op zijn best is op al dat zorgen maken deze tegeltjeswijsheid van toepassing: ‘’De mens lijdt het meest door het lijden dat hij vreest, maar dat nooit op komt dagen.’’ Op zijn slechtst is het een zelf-vervullende profetie. Dat laatste zouden we al helemaal niet willen, maar als je je daar ook nog zorgen over gaat maken is het dek volledig van de dam. Daarom wat handreikingen om jezelf ervan te overtuigen dat je het goed doet.

1. Don’t worry – be happy. Echt waar, positief denken helpt. De pursuit of happiness betekent het bewust najagen van geluk, het ervan uitgaan dat geluk voor jou is weg gelegd. Probeer bij dat voor de helft gevulde glas te zien wat er wel is in plaats van te treuren over wat er niet is.

2. Wat je zelf niet wilt dat jou geschiedt, doe dat ook een ander niet. Bedenk bij elke keuze die je maakt voor de zorg voor je kind en zijn opvoeding, hoe jij zelf zou willen worden behandeld. Lijkt het je niet fijn: niet doen. Waarvan jij ongelukkig zou worden, wil je ook je kind niet aandoen. Als jij graag wilt dat anderen jou horen, luister dan ook naar je kind. Als jij niet wil worden genegeerd, negeer dan ook je kind niet. Als jij met respect wilt worden bejegend, doe dat dan ook naar je kind toe. Wil je geen grote mond krijgen, geef er geen; wil je geen slaag, geef het niet.

3. Informeer jezelf. Zorg dat je uit betrouwbare bronnen informatie krijgt over wat een kind is en nodig heeft. Betrouwbare bronnen hebben over het algemeen geen financieel of ander voordeel bij de keuze die jij maakt voor je kinderen. Hoe meer goede, betrouwbare, liefst wetenschappelijk gebaseerde informatie je hebt, hoe beter je keuzes kunt maken en hoe meer je ook achter die keuzes kunt staan en blijven staan.

4. Stel je opvattingen, ideeën en keuzes bij als er in de omstandigheden of informatie iets verandert. Heus, het is geen schande om op een eens genomen besluit terug te komen. Het is veel dommer om strak en stijf vast te blijven houden aan opvattingen of keuzes die bij nader inzien niet kloppen. Communiceer naar je kind dat het je spijt dat je eerder andere keuzes maakte. Communiceer je liefde naar je kind, zodat hij weet dat je intenties goed waren, ook als de keuze minder goed was.

5. Houd van jezelf en van je kind. Heb onvoorwaardelijk lief. Be happy, don’t worry. Je bent goed, Je bent een goede moeder. Jouw kind heeft jou onvoorwaardelijk lief.    

Hip

Foto: Vandaag jarig: Thayr Harris Stuntman, acteur, producent, geboren en opgegroeid op The Farm, de woongemeenschap waar Ina May Gaskin, vroedvrouw, voorvrouw van de natuurlijke geboorte zetelt.

Dag 2 van mijn zomerserie die terugkijkt op de eerste blogverhaaltjes uit 2010, geïllustreerd met jarige acteurs. Vandaag is dat Thayr Harris, een acteur en stuntman die (waarschijnlijk met de hulp van Ina May Gaskin) op de wereld is gekomen op The Farm. The Farm is een leefgemeenschap die in de flowerpower zeventiger jaren door hippies uit San Francisco werd gesticht. De mensen van de The Farm zijn nog steeds heel hip en wijken af van die van mainstream ideeën over leven, liefde en welzijn. En waar ik stam uit diezelfde flowerpowertijd en ook wel een soort van hippie was, ben ik geen overjarige hippie nu, maar de ideeën die ik heb over leven, liefde en welzijn vanuit mijn vakgebied komen nog steeds aardig overeen.

De herhaalde stukjes voor vandaag gaan over verschillende manieren waarop borstvoeding, moedermelk en gezondheid elkaar beïnvloeden. U met liefde aangeboden voor een leven in gezondheid, welzijn en vrede door een soort-van-overjarige hippie.

Duur van exclusief borstvoeding beschermt meer tegen infectieziekten dan totale duur
De onderzoekers van de Generation R Study Group en het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam onderzochten de relatie tussen de duur van exclusief borstvoeding en infecties van de luchtwegen en het gastro-intestinale stelsel bij zuigelingen. Duijts et al (2010) vonden dat de exclusiviteit van borstvoeding voor 4 maanden of langer (en daarna zeker nog gedeeltelijk borstvoeding) meer bepalend was voor bescherming tegen luchtweg- en maag-darminfecties in het eerste levensjaar dan gedeeltelijk lang borstvoeding krijgen.  De onderzoekers ondersteunen daarom ook de aanbevelingen voor exclusief borstvoeding voor minimaal 4, maar liever nog 6 maanden in westerse samenlevingen.
(30-07-2010)

en

Vet in moedermelk afhankelijk van menu moeder
De overall samenstelling van menselijke melk is relatief stabiel en onafhankelijk van de voeding van de moeder, met een paar uitzonderingen. Het vetaandeel in het dagelijks menu van de moeder beïnvloedt vrijwel direct de vetsamenstelling van haar melk. Moeders met een lage vetinname (17,6% energie uit vet en 68% uit koolhydraten) hadden melk met een hoger aandeel middenketen vetzuren en een hoger aandeel in enkele essentiële vetzuren dan vrouwen die een hoog-vet dieet (40,3% energie uit vet en 45,3% uit koolhydraten) volgden. In deze studie van Nasser et al van de universiteit van Saskatchewan, Canada waren de deelnemers hun eigen controlegroep.
(01-08-2010)

en

Suikers in moedermelk beschermen de darm
Moedermelk bevat veel suikers die voeden, maar ook suikers die beschermen. Deze complexe oligosacchariden binden ziekmakende bacteriën en voeden gezond makende bacteriën in de darm. In het onderzoek van Marcobal et al van de Universiteit van Californië bleken allerlei gevaarlijke bacteriën zoals Enterococcus, Streptococcus, Veillonella, Eubacterium, Clostridium en Escherichia coli aan moedermelk een slechte voedingsbodem hadden, terwijl de vriendschappelijke stammen van Bifidobacterium longum subsp. infantis, Bacteroides fragilis, Bacteroides vulgatus, Bi. longum subsp. infantis en Ba. vulgatus moedermelk net zo graag consumeren als de baby zelf. Dit onderzoek is een verdere stap naar beter begrip van de manier waarop moedermelk kinderen beschermt.
(05-08-2010)

Die exclusiviteit van borstvoeding is opnieuw actueel (zie bijvoorbeeld het artikel dat erover op borstvoeding.com verscheen), nu er een nieuwe nationale Richtlijn Voedselovergevoeligheid komt, die erop neerkomt dat kinderen niet langer dan vier maanden enkel borstvoeding moeten krijgen. Bij deze richtlijn wordt volkomen voorbij gegaan aan de veel ernstiger consequenties van te kort exclusief borstvoeding geven op allerlei andere vlakken, zoals infectieziekten en vooral latere obesitas en erbij horende ziekten. Misschien ben ik erg op de baan van complotdenken, maar ik denk dat voedselallergie iets is waar geld achter zit, industrie die eraan kan verdienen. Kinderen die alsmaar gezonder worden en minder afhankelijk van geneesmiddelen (en vaccinaties!) daar verdient geen hond aan uiteraard.

De andere twee stukjes gaan over suiker en vet. Suikers in moedermelk geven energie uiteraard, maar ze beschermen het kind ook tegen infecties. Vet is eveneens een belangrijke energieleverancier, maar zorgt ook voor essentiële vetzuren en vetoplosbare vitamines. Hoe meer gezonde vetten een moeder eet en hoe minder ongezonde, hoe beter de vetkwaliteit van haar melk.

Duijts L, Jaddoe VWV, Hofman A, Moll HA: Prolonged and Exclusive Breastfeeding Reduces the Risk of Infectious Diseases in Infancy. PEDIATRICS Vol. 126 No. 1 July 2010, pp. e18-e25
Marcobal  A, Barboza, Froehlich JW, BlockDE, German JB, LebrillaCB, Mills D: Consumption of Nasser R, StephenAM, Goh YK, Clandinin MT: The effect of a controlled manipulation of maternal dietary fat intake on medium and long chain fatty acids in human breast milk in Saskatoon, Canada. International Breastfeeding Journal 2010, 5:3; Human Milk Oligosaccharides by Gut-Related Microbes. Journal of Agricultural and Food Chemistry 2010 58 (9), 5334-5340

Vuurvlieg

Foto: Een onwaarschijnlijk gezelschap: De crew van het ruimteschip uit de Fireflyklasse met de naam Serenity van (vanuit het midden en dan rond tegen de wijzers van de klok in) Nathan Fillion als eigenaar Captain Malcolm 'Mal' Reynolds, achtergelaten aan het eind van een vuile oorlog met  Gina Torres als zijn eerste officier Zoë Washburne, Alan Tudyk als op haar aanbeveling aangenomen piloot  Hoban 'Wash' Washburne, haar verkozen echtgenoot, Jewel Staite als niet opgeleide, intuïtief-geniale boordwerktuigkundige Kaylee Frye,  Adam Baldwin als de min-of-meer-ex-crimineel en beroepsvechtersbaas Jayne Cobb,  Morena Baccarin als gecertificeerde Companion Inara Serra, die een van de twee shuttles als woning huurt, Sean Maher als de vluchteling Dr. Simon Tam  met Summer Glau als zijn zus (geniaal, maar met opzet in een geheim overheidsproject van ernstige hersenbeschadiging voorzien) River Tam, en Ron Glass als de filosofische, soms onverwacht uit de hoek komende priester Shepherd Book in Firefly (2002–2003)
Vuurvliegen (of glimwormen of gloeiwormen) zijn een interessante familie van kevers. Er bestaan talloze soorten, die allemaal heel erg verschillend zijn in uiterlijk en leefgewoonten, maar gemeen hebben dat ze licht kunnen maken. Onwaarschijnlijke diertjes in een onwaarschijnlijke verscheidenheid. Een soort eenheid in verscheidenheid. Net als de crew van het ruimteschip op de afbeelding. een uitermate onwaarschijnlijk combinatie van personage, karakters, types. Elk met zijn eigen bagage en achtergrond, zijn eigen motieven. Maar met een enkel gemeenschappelijk kenmerk: de liefde voor het ruimteschip en zijn bemanning. Soms is die liefde wat tegen wil en dank, soms breken er ruzies uit tussen individuen, maar uiteindelijk horen ze onverbrekelijk bij elkaar. Zoals de kapitein in een aflevering zegt tegen een dorpsoudste die het meisje River wil verbranden, omdat ze een heks is: ‘’Ja, dat is ze, maar ze is wel onze heks’’. En dat schip is net als de vuurvlieg waarnaar ze genoemd is ogenschijnlijk nauwelijks het opmerken waard, onooglijk, tot ze haar licht laat schijnen en haar ware schoonheid  toont.
U merkt het al: ik wordt er helemaal lyrisch van. Dat komt omdat ik in alle verhalen (geschreven of verbeeld) de achterliggende verhalen probeer te beluisteren. en dan blijkt dat de meeste verhalen over grofweg dezelfde dingen gaan, of de personages nu in Middenaarde leven, op een ruimteschip, op Hogwarts, in Forks, Washingon, Panem, of in het land van de Gebroeders Grimm. Het gaat altijd om het verhaal van de mensen (of andere intelligente wezens) en hun onderlinge betrekkingen, doelen en motieven. Het goede en het kwade, het lichte en het donkere. En liefde, of het gebrek daaraan. Vooral liefde in al zijn vormen. Liefde is de meest essentiële levenskracht. Daarvan is nooit te veel. Een mooie tegeltjeswijsheid die op Facebook circuleert is: ‘’There is no such thing as too much hugging, kissing, picking up and holding a baby. There is no such thing as spoiling babies by loving them too much. Because there is no such thing as too much love’’. Te veel liefde is onbestaanbaar. Zeker voor een beginnend mens bestaat dat niet.
Mensen zijn bereid de meest onwaarschijnlijke dingen te geloven, of te doen alsof ze die geloven. Meestal maakt dat niet uit, het houdt je bezig en van de straat en je doet er niemand kwaad mee als je nog een aflevering van een fantasieverhaal kijkt en even net doet alsof je gelooft dat dat echt kan. Maar mensen geloven ook onwaarschijnlijk dingen die wel gevaarlijk kunnen zijn. Zoals de breed verbreide fantasie over het verwennen van baby’s. Of over de noodzaak van leren zelfstandig zijn en leren alleen te gaan slapen. Of over de noodzaak van klok- en kalender gereguleerd leven. Of dat een kind overladen met en baden in een niet aflatende stroom van liefde, aandacht en zorg, slecht is voor dat kind en hem voor de rest van zijn leven zal bederven.  Kijk voor spookverhalen maar liever een goede enge film en voor fantasieverhalen een aardige fantasy- of science fictionfilm. Als het om je kind gaat, leef dan maar in de ware werkelijkheid. Die werkelijkheid waar er nooit sprake kan zijn van te veel liefde. te veel vasthouden, te veel knuffelen. De werkelijke waarheid waar het concept verwennen van baby’s naar het rijk der fabelen verwezen kan worden. Of naar een horror verhaal over een gedegenereerde stam in verre uiteinden van de galaxie.
Eurolac Flits! met label en zoekterm liefde, waarheid, aandacht, verwennen, fabels. Deze links leiden elk naar een lijst met blogs met dit label, klik op de plaatjes in de linkerzijbalk voor meer verhaaltjes.

Afleiding

Foto: Robert Pattinson als Edward Cullen in  The Twilight Saga: New Moon (2009) is makkelijk afgeleid: ''But my kind… we’re very easily distracted.'' Edward Cullen, New Moon, Chapter 3, p.72. (met Kristen Stewart als Bella Swan). (En voor u nu zegt, tjee, alweer die twee; tja ik kan er ook niets aan doen dat juist in mijn favoriete films zo vaak zulke toepasselijke illustraties inclusief quotes te vinden zijn… )

Als u mij inmiddels een beetje heeft leren kennen, weet u dat films een hoge plaats innemen op mijn lijst van dingen die ik leuk vind, waar ik me graag mee bezig houd. Die interesse strekt zich ook uit naar de muziek die bij films hoort. Muziek kan een film maken of breken. Ik mag dan ook graag naar filmmuziek luisteren, bij wijze van achtergrond muziek. Ik heb zelfs een afspeellijst met filmmuziek die me minstens een week lang entertainment kan bieden. In die lijst is de muziek te vinden van mijn favoriete films en series, en muziek die is geïnspireerd door die films, maar ook van films die ik nog nooit gezien heb. In die laatste categorie vind je muziek van de componisten van de muziek van mijn favoriete films. Soms sorteer ik de hele lijst op naam van de nummers in alfabetische volgorde of op duur van de nummers. Een enkele keer op naam van de componist of uitvoerder of album. De eerste twee hebben mijn voorkeur, omdat dan alle films en muziekstijlen door elkaar komen. Lekker chaotisch. Dat helpt me mijn gedachten bij mijn werk te houden in plaats van bij de muziek. Een beetje afleiding houd mij, hoe vreemd het ook mag klinken, beter bij de les*.

Toen ik nog in het basisonderwijs voor de klas stond, dacht ik in het begin dat alle kinderen stil en oplettend moesten zijn als ik vertelde. Hoe konden ze nu werkelijk ook maar iets opsteken van mijn verhaal als ze ondertussen aan het tekenen of koordjes knopen waren? Maar al doende leerde ik dat elk kind een andere luister- en leerstijl heeft. Dat de een beter opneemt door inderdaad stil en aandachtig te luisteren, de ander door ondertussen aantekeningen te maken, te droedelen, te tekenen of de handen anderszins bezig te laten zijn. Niet veel anders dus dan mijn muziek op de achtergrond. Ik weet zeker dat er mensen zijn die ervan overtuigd zijn dat je met al die muziek niet kan werken; die willen het zelf liever helemaal stil hebben.

Moeders worden en werden in de loop der tijd ook om de oren geslagen met regels voor hoe zij zich dienen te gedragen tijdens het borstvoeding geven. Volgens sommige theorieën moet een moeder haar kind tijdens de hele voeding liefdevol in de ogen staren. Volgens andere orakels is dat juist helemaal verkeerd en moet een kind in alle rust zich kunnen concentreren op zijn taak om die borst zo volledig en eficient mogelijk te legen, dus moeder moet in een min of meer verduisterde en geluiddicht afgesloten ruimte acht keer per dag naar de muur zitten staren. Geen van beide opties was voor mij het overwegen waard in de 13 jaar dat ik me met het geven van borstvoeding aan mijn vijf kinderen heb bezig gehouden. Stel je voor hoeveel uren dat zijn die je starend, naar afwisselend een muur en de dichte ogen van een slapend drinkend kind, door brengt. Nee, ik las toen vooral heel veel, of ging door met mijn bezigheden. Terwijl kind in de draagdoek zijn ding deed, deed ik mijn ding.

Ach, natuurlijk zat ik ook wel eens lekker weg te dromen met mijn ogen op oneindig, of staarde ik, tot in mijn tenen verliefd, in de ogen van het zich aan mijn borst lavende kind. Maar die kinderen van mij, die lijken op mij en die doen gewoon hun ding, wat er verder in hun omgeving ook gaande is. Soms staarden ze inderdaad terug, en soms gingen ze liggen geinen, maar net zo vaak hadden ze geen tijd voor al die flauwekul en moest er gewoon even vlot wat eten naar binnen gewerkt worden, om snel weer verder te gaan met spannender zaken, zoals het exploreren van de verborgen diepten van de etensbak van de hond.

Hoe dan ook: diep-verliefd staren of het vermijden van elke vorm van afleiding zijn allebei aanbevelingen die afleiden van waar het werkelijk om gaat: Moeder, kind, borstvoeding. De manier waarop doet er weinig toe en het stellen van allerlei regels maakt borstvoeding onnodig moeilijk. Borstvoeding is natuurlijk allemaal heel erg bijzonder en zo, maar uiteindelijk is het ook gewoon samenzijn en eten geven. Gewoon een onderdeel van het leven van alledag. Verliefde mensen doen in het eerste stadium ook niet meer dan in elkaars ogen staren en dergelijke, maar eens gaat het normale leven verder en doen ze gewoon hun eigen ding. Wel samen, maar ieder zijn ding. In alle liefde en met volop afleiding. 

 
*) Tijdens het schrijven van dit stukje speelden op de achtergrond onder andere muziek uit The Hungergames, Harry Potter films, Twilight Saga films en afgeleiden, House, How Green Was My Valley, Fringe, klassieke muziek uit films, onder andere de Hongaarse Rapsodie, Mildred Pierce, The Mentalist, Shrek en The Runaways

Roze

Foto: Peter Sellers als Insp. Jacques Clouseau en Capucine als Simone Clouseau in The Pink Panther (1963)
Geef bij Google afbeeldingen de zoekterm borstvoeding op en je beeldscherm kleurt roze*. Roze en wit. Vooral veel roze en wit. Hier en daar wat andere kleuren, maar vooral roze. Licht roze tegen het wit aan, wit met een roze zweem, ietwat donkerder roze en roze met de licht-beigebruine ondertoon van de huid van witte mensen. Heel weinig andere huidskleuren en weinig andere kleuren in kleding en omgeving. Vooral roze in allerlei zoetige tinten. Niet dat ik iets tegen roze heb, maar wel tegen dat zoetige, weeïge roze. Het is het roze van roze wolkjes en de overwaardering van de schattigheid en heiligheid van borstvoeding. Ik ben meer van het sterke-vrouwen roze zoals P!ink dat draagt. Of het roze van hilarische humor van de Roze Panter. Kracht en humor, die twee zie ik liever als associatie bij borstvoeding dan dat weeïg zoete nep-romantische roze met wit.
Ik zou eigenlijk het liefst af willen van dat roze-met-witte imago van borstvoeding. Het bevestigt namelijk alleen het volkomen onrealistische beeld van borstvoeding, waardoor het voor veel moeders en baby’s allemaal veel moeilijker wordt dan het hoeft te zijn. Dat hemels-serene, wit-met-een-roze-waas beeld hemelt borstvoeding veel te veel op. Het zet borstvoeding op een marmeren, goudgerande pedestal met een kristallen stolp erover, klaar om te worden aanbeden en er lofprijzingen over te zingen. En natuurlijk is borstvoeding miraculeus en moedermelk een wonderbaarlijke substantie, maar borstvoeding is ook gewoon voor je kind zorgen en hem te eten geven en moedermelk is ook gewoon melk, voedsel. Het is zelfs vooral gewoon verzorgen, voeden en opvoeden. Zo gewoon en alledaags als het maar zijn kan. Net zo miraculeus gewoon als het kloppen van je hart waardoor je bloed stroomt; net zo wonderbaarlijk normaal als voortdurende vullen en legen van je longen om je lichaam van zuurstof te voorzien en te ontdoen van afval. Zo vanzelfsprekend gewoon als eten, ademen en alle andere lichaamsfuncties.
Romantisch, zoetig, bleekroze geeft een te geromantiseerd beeld van borstvoeding. De dolgelukkige moeder met haar pasgeboren, perfecte, roze baby op hun roze wolkje, elkaar in aanbidding aanstarend als een romantisch liefdespaar, omgeven door rozengeur en maneschijn en een strijkersensemble zachtjes kwelend op de achtergrond. Natuurlijk zijn moeder en kind wezenloos verliefd op elkaar en zijn er ook momenten dat ze zich volledig in elkaar verliezen en in stille verwondering in elkaars ogen kijken. Maar de dagdagelijkse praktijk is minder zoet, minder wolkig en vaak heel wat minder romantisch. Wat er in baby’s luier zit is niet direct rozengeur, het violengekweel klinkt vaak meer als kattengejank en na de zesde voeding in een halve nacht kan die maneschijn je ook gestolen worden.
Moeders hebben om dat hele gedoe van moeder zijn en borstvoeding geven een beetje te laten lopen de roze kracht van P!nk nodig en de schetterend roze humor van de Roze Panter. Daarnaast zijn kennis en inzicht in hoe baby’s in elkaar zitten en hoe borstvoeding werkelijk werkt de beste gereedschappen om van de hele exercitie een ervaring te maken waarop je later met plezier terug kunt kijken. Vergeet de regels die iedereen je probeert op te leggen, maar ga af op de biologische basis en je eigen instincten (en die van je kind). Haal borstvoeding van zijn voetstuk en lach er maar eens om. Gebruik de stolp om in de zomer buiten je taart tegen insecten te beschermen, terwijl je lekker met je kind aan de borst geniet van het gezelschap van je vrienden. Draag roze, maar alleen als je dat zelf leuk vindt; kies anders groen met paarse streepjes, knalrode polkadots, goud-op-nachtblauw pied-de-poule, zwart leer met spijkers of een millefleur zomerjaponnetje.
Borstvoeding past altijd binnen jouw stijl, want borstvoeding dat bepaal je helemaal zelf, samen met je baby. Je bent je eigen trendsetter.
*) De eerste pagina’s resultaten op de Engelse zoekterm breastfeeding geeft verrassend genoeg een zelfde beeld, maar die wordt verder naar onderen toe donkerder en meer gevarieerd.

Klik op de label-links hieronder voor meer stukjes over deze onderwerpen.

Liefde

Foto: Bill Nighy als de verlopen rockstar Billy Mack in Love Actually

Kunst draait voor het grootste deel om liefde. Literatuur, beeldende kunst, muziek, film en toneel: het is al liefde wat de klok slaat. Ook wel andere thema’s maar ik durf er wat onder te verwedden dat liefde in een of andere vorm, toch wel bovenin de toptien van kunst-thema’s staat. Moederliefde en broederliefde, kinderlijke liefde en volwassen liefde, damesliefde en herenliefde, oprechte en verwrongen liefde, liefde voor mensen en voor dieren, liefde voor het leven. En nog veel meer. Liefde is een krachtige drijfveer, zowel de romantische en lijfelijke liefde als de platonische of andersoortige intermenselijke liefde. Sommige films draaien zelfs helemaal om dat thema van verschillende soorten liefde, zoals Love Actually. Weliswaar gebracht als komedie, maar toch. Liefde is zo belangrijk dat er in het menselijke ontwerp een compleet hormoonsysteem wordt ingezet om liefde te faciliteren.
Zo belangrijk is liefde voor ons individuele overleven en het overleven van de soort, dat dat kennelijk niet te zeer aan toeval kon worden overgelaten. Om liefde een kans te geven te ontstaan en te groeien is nabijheid noodzakelijk. Het hormonale ondersteuningssysteem zorgt er dus, voor een flink deel, voor dat mensen graag bij elkaar zijn. Andere hormonen zorgen ervoor dat we willen zorgen voor mensen bij wie we zijn. Voor iemand zorgen is ook een goede manier om liefde op te wekken. Liefdeshormonen en zorghormonen worden in ieder mens (en in het gros van de dieren ook) in wisselende hoeveelheden afhankelijk van de situatie aangemaakt en vrijgegeven, maar veel meer bij romantische liefdesparen en het meest bij een moeder en haar zuigeling. Een vrouw die aan het baren is, is volkomen onder invloed van het hormoon oxytocine, ze wordt erin gebaad. Het hormoon zorgt er op lichamelijk niveau voor dat de baarmoeder krachtig samentrekt om het kind geboren te kunnen laten worden, maar het werkt tegelijk op in op alle andere systemen en ze geeft het door aan haar kind. Een plezierige bijkomstigheid tijdens de baring is dat het ook functioneert als een belonings-drug in de hersenen. Als na de geboorte het kind in zijn blootje op moeders blote lijf ligt gaat het oxytocinebad gewoon verder en nu baden moeder en kind samen. Als moeders partner er bij komt zitten of liggen wordt het een driepersoonbad.
Hoewel het haast ondoenlijk is om aan al die hormonen en hormoon-geïnduceerde instincten te ontkomen, zijn mensen daar toch in geslaagd. Generaties lang vertelden we elkaar dat fijn zondig is en dat al wat natuurlijk komt niet echt goed kan zijn, en dat heeft zijn effect gehad. Wij denken nu en masse dat kleine kindjes, direct als ze geboren zijn, moeten worden onderzocht, gemeten en geijkt, schoongemaakt en ingepakt en van spuiten voorzien. Bloed en slijm zijn vies en lichaamsuitscheidingen stinken en dus moeten alle sporen daarvan grondig van moeder en kind worden weggewassen. Met al dat wassen, wrijven en inpakken wordt bijna letterlijk het kind met het badwater weg gegooid. Al die geurtjes namelijk zijn een belangrijke speler in het proces van het vormen van de liefdesrelatie tussen het kind en zijn pasgeboren ouders. De fysieke scheiding van moeder en kind brengt de mentale hechting ook in gevaar.
Gelukkig zijn mensen robuust en lukt het wel de draad na hereniging weer op te pakken, maar het gaat dan wel veel moeizamer, minder vanzelf, minder instinctief, minder gedragen en gedreven door de hormonen. En het gaat veel makkelijker fout als er verderop in de lijn wat hapert. Vandaag las ik (opnieuw) over de Lotusgeboorte. Ouders die daarvoor kiezen, navelen niet af, maar laten de navelstreng intact tot die vanzelf loslaat (of door de baby wordt losgetrokken) na enkele dagen. Ik weet nog niet helemaal wat ik daarvan moet denken, maar ik weet wel dat het een fool-proof manier lijkt om moeder en kind bij elkaar te houden. Want niemand gaat heen en weer lopen slepen met een kind plus navelstreng plus placenta. En geen moeder zal een kindje dat daar ligt inclusief navelstreng en placenta alleen willen laten. Ik moet me daar toch eens meer in verdiepen, want het lijkt een heel goede manier om de onconditionele en respectvolle liefde tussen kind en ouders alle kansen te geven.
Eurolac Flits! met label oxytocine, respect, liefde. Deze links leiden naar een lijst met blogs met dit label, klik op de plaatjes in de linkerzijbalk voor meer verhaaltjes.
(Uvnäs Moberg K: ) De oxytocine factor. Boekbespreking

Doem

Foto: Amanda Peet als Kate Curtis probeert haar kinderen in veiligheid te brengen in de doemsdagfilm 2012
Goedemorgen deze mooie morgen. De wereld is er nog, ik ben er nog, u bent er nog, de achterbuurman is er ook nog (die hoor ik met zijn groenbak rommelen). Voor sommigen wellicht toch stiekem een opluchting, ik had stiekem eigenlijk toch niet anders verwacht. Geen doemsdag. Geen grote Boem! Ik heb nog geen aliens gezien hier op het pleintje. Straks ga ik boodschappen doen voor het voor vandaag geplande familiefeest. Gewoon ‘Life as we know it’. Geen veranderingen van betekenis. Was het maar waar geweest, was er maar eens iets structureels veranderd. Wat nu als de grote verandering, die naar men aannam werd voorspeld, nu eens betekende dat de wereld van de mensen een goede wereld was geworden? Want dat is wat sommige als interpretatie van deze Maya aankondiging zien: een nieuw tijdperk. Een tijdperk van een ander mensheidsbewustzijn. Een mensheid die niet ten onder gaat, maar juist een stapje hoger komt.
Dan zou het einde van de Maya kalender geen vrees maar hoop te weeg brengen. Hoop op een mooiere toekomst, waar mensen elkaar behandelen zoals ze zelf behandeld willen worden. Een wereld waar geen idioten met automatische geweren door scholen of zomerkampen rennen of waarin geen onbemande vliegtuigjes burgerdoelen beschieten. Een wereld misschien waar een afgeschermd deel is voor die lui die graag soldaatje spelen en waar ze dat kunnen doen zonder anderen in gevaar te brengen. En een plekje waar luitjes die dat graag doen elkaars religieuze theorieën bediscussiëren of bestrijden zonder daar anderen mee lastig te vallen. Een wereld waar elkaar helpen de norm is en geen reden voor een media-event.
In die wereld zouden kinderen zacht geboren worden en in liefde ontvangen. In die wereld zouden kinderen na hun geboorte dicht bij hun moeder en vader blijven en volop krijgen wat ze nodig hebben, zo veel ze nodig en hebben en wanneer ze dat nodig hebben. In die wereld zouden moeders en vaders worden gekoesterd en geëerd om de taak die zij volbrengen. In die wereld zouden lichaam en geest van elk kind dat werd geboren worden gekoesterd en in liefde en vrijheid tot groei en ontwikkeling gestimuleerd.
In die wereld zouden er geen oplossingen gezocht hoeven worden voor kinderen die huilen of niet gaan slapen, want de kinderen zouden geen reden tot huilen hebben en ze zouden prinsheerlijk slapen in de armen van mensen die hen liefhebben. In die wereld zouden geen Positieve Pedagogische Programma’s nodig zijn, want het gedrag van die in liefde opgroeiende kinderen zou niet te hoeven worden gemodificeerd. In die wereld zou geen liefdadigheid en ontwikkelingshulp nodig zijn, want mensen zouden al vanzelf delen wat ze hebben.
Als het nu toch eens zo’n doemsdag was geweest gisteren. Ach, ik ga die boodschappen maar doen en wat ik heb vanmiddag en vanavond in liefde delen met mijn familie. Dan heb ik toch al een klein stukje van die wereld om me heen.

Geweld

Foto: Imelda Staunton als Dolores Umbridge in Harry Potter and the Order of the Phoenix: geweld verpakt in rose en verstopt tussen snoezepoesjes

De laatste dagen kreeg ik veel artikelen en boeken onder ogen over het belang van empatisch, sensitief en responsief ouderschap met name voor het heel erg jonge kind. De hernieuwde nadruk op het belang hiervan werd ingegeven door de treurige gebeurtenissen waarbij jonge mensen totaal door het lint gingen en, alleen of samen met anderen, andere mensen dood maakten. Een Nederlandse politicus gaf direct de schuld van alle vormen van geweld door jongeren aan een zekere groep allochtonen in Nederland. En de gebeurtenissen in Amerika zwengelen de daar immer klaarliggende wapendiscussie aan en de roep om meer gewapende bescherming van scholen. Enkelen zien slechts verder dan de waan en de afgrijselijkheid van de dag en proberen een oorzaak te duiden, liever dan alleen een aanleiding. Enkelen, die zich werkelijk in de werking van de menselijke geest hebben verdiept, wijzen naar meer dan alleen de etnische herkomst, de algemene agressie in de maatschappij of het tomeloze uitbreiden van privé wapenbezit. Zij zien het zaad voor de wrange oogst aan gewelddadigheid al in de wieg liggen of zelfs al in de moederschoot.

Al sinds de laatste decennia van de vorige eeuw weten deskundigen dat de ervaringen in de vroegste levensfase en zelfs al voor de geboorte grote invloed hebben op de ontwikkeling van het karakter. In de jaren ’50 legde Erik Erikson de basis voor de moderne opvoedkunde en hij stelde al vast dat de eerste levensjaren bepalend zijn voor het basisvertrouwen dat een mens de rest van zijn leven nodig heeft om normaal sociaal te kunnen functioneren. Latere onderzoekers stelden hypothesen op en onderzochten hoe dan dat vertrouwen als levenshouding tot stand komt. Anderen benaderden het van de andere kant en ontdekten hoe het ondergaan van of zelfs getuige zijn van geweld de hersenontwikkeling onherstelbaar aantast. Behalve aanvallend geweld heeft ook emotionele, psychische verwaarlozing dit effect. Het ervaren van een onveilige omgeving, door het ondergaan van of getuige zijn van geweld of door ernstige verwaarlozing, veroorzaakt stress, compleet met verhoogde hartslag, verhoogde bloeddruk, en het aanspreken van het meest primitieve deel van de hersenen waarin de overlevingsinstincten worden aangestuurd. Langere tijd of herhaald hieraan blootstaan of het niet kunnen verwerken van een eenmalige ernstige blootstelling etsen deze reacties in de hersenen en veroorzaken een blijvende staat van stress. Dit verhindert een goede en positieve ontwikkeling van het modernere deel van de hersenen waar mee we denken, creatief zijn en onze meer positieve menselijke kanten ontwikkelen.

Gisteren volgde ik een korte Twitterdiscussie over ‘’kinderen voorbereiden op het harde leven’’. Kinderen moeten leren tegen hun verlies te kunnen en grappen maken zou daar bij horen. Een ander was het daarmee niet eens en stelde dat waar alles op neer komt liefde is. Ik sluit me aan bij de laatste. Als kind leerde ik al via mijn opvoeding door een uiterst pacifistische vader dat geweld nooit een oplossing is. Geweld kweekt geweld. Dat is de simpelste en meest basale wet. En dat begint al met de manier waarop kinderen worden geboren. De doorsnee Westerse bevalling is gewelddadig*. Hoe meer gemedicaliseerd, hoe gewelddadiger. Gewelddadig en respectloos, respectloos naar de moeder, naar het kind, naar de mens.
Al worden kinderen over het algemeen na de geboorte niet meer aan de voeten omhoog gehouden en op de billen geslagen, ze worden nog steeds heel vaak niet met rust gelaten op de buik en aan de borst van hun moeder, de navelstreng wordt zo snel mogelijk doorgesneden en er moet worden gevoeld, gepord, geprikt, en gewogen. Gewassen, afgeveegd en aangekleed.
Na een korte kennismaking en minimaal huidcontact worden kinderen in bedjes neergelegd. Plat op de rug en alleen. Hun pogingen tot communicatie worden niet opgemerkt, verkeerd geïnterpreteerd of genegeerd. Voor veel kindjes is dit de eerste keer dat ze in de afsluitmodus gaan en net doen of ze er niet mee zijn. De afsluitmodus is de derde van de reacties op gevaar; het is het bevriezen dat komt als de opties vechten en vluchten niet mogelijk zijn (fight, flight, freeze of vluchten, vechten, (be)vriezen).

Het is de eerste ervaring met stress. En hoe zacht een baby’tje ook wordt behandeld, hoe veilig zijn wiegje ook mag zijn, het is een daad van geweld. Geweld in de zin dat het kind in een situatie wordt gebracht die in zijn beleving gevaarlijk is. Evolutionair gezien is een pasgeboren kind dat alleen is, zonder lijfelijk contact met aan ander mens, in direct levensgevaar. Dat zit diepgeworteld in zijn overlevingsbrein. Wanneer zijn eerste ervaring na de geboorte er een is van gevaar, is zijn eerste inprenting de boodschap dat de wereld een gevaarlijke plaats is. Elke volgende periode van alleen zijn, van uitblijven van reactie op zijn communicatiepogingen, slijpt dat een beetje dieper in. ‘’De wereld is gevaarlijk, ik kan er niet op vertrouwen dat het goed komt.’’

Kwetsbaar aan de ene kant, zijn kinderen aan de andere kant ook robuust en flexibel. Borstvoeding geven en veel liefde en koestering tussen de perioden van alleen zijn door zullen voor de meeste kinderen de negatieve effecten van het alleen zijn grotendeels compenseren. Maar de druk op de ouders om niet te veel te koesteren en vast te houden, om kindjes alleen te slapen te leggen, zichzelf te laten troosten en het voor een deel gewoon zelf maar uit te zoeken is groot. Voor een deel is die druk zelfs van overheidswege opgelegd door campagnes tegen samen slapen en het bijna wettelijke verbod op slapen in een andere houding dan plat op de rug. Triple P gaat de schade die dat doet echt niet oplossen.

*) Ik erken dat er ook goede geboortebegeleiders zijn, die met name bij thuisbevallingen de vrouw, het kind en het proces respecteren, die de eretitel vroedvrouw <ook als ze een man zijn> met eer dragen, maar in de Westerse maatschappij zijn zij in de minderheid en in veel landen met een lampje te zoeken.
Karr-Morse R,  Wiley MS: GHOSTS FROM THE NURSERY: Tracing the Roots of Violence. Atlantic Monthly Press, 1998.
Karr-Morse R, Wiley MS: Scared Sick; How Childhood Fear Endangers Our Health As Adults.  The Perseus Books Group, 2012
Dr. Nils Bergman on the Social & Emotional Intelligence of Infants op YouTube

Aandacht!

Foto: Liza Minnelli zingt 'Money, Money' (money makes the world go round) als Sally Bowles in duet met Joel Grey als Master of Ceremonies in Cabaret
Wat kost dat nou eigenlijk zo’n baby? Daar zijn natuurlijk allerlei berekeningen voor. Wat kost het om er een te maken, te dragen en baren. Of wat kost het in onderhoud zo’n kind. En dan alleen het eerste jaar, of tot dat je ze het huis weer uit hebt? Dan kon nog wel eens een flink duit zijn. Vroeger kregen mensen kinderen om hun oudedagsvoorziening te verzekeren. Kennelijk investeerden zij in de hoop er iets voor terug te zien. In vroeger tijden zal het ook geen ton* gekost hebben, zoals nu, voor je kind van baarmoeder naar baan is geëvolueerd. Ik denk trouwens dat het ook nu nog wel eens een stuk minder zou kunnen zijn.  Vooral in de eerste jaren. Want, om eerlijk te zijn, voor de baby maakt het allemaal niet uit of hij een met designer meubeltjes ingericht kamertje heeft, hij is toch liever in mama’s armen. Het maakt de baby niet uit of hij wordt rondgereden in state-of-the-art koetswerk, hij wordt liever gedragen in de sterke armen van zijn vader. En poep is poep, of dat nu in een A-merk luier zit of eentje van het huismerk van de supermarkt om de hoek of in een katoenen met de hand gevouwen doek. Erg veel oog voor mode heeft het wichtje ook nog niet, zolang ze maar lekker warm en geborgen is bij mama of papa of misschien bij oma.
Toch moeten alle ouders flink investeren in hun kind. Maar niet alle investeringen zijn financieel van aard. De belangrijkste investeringen zijn zelfs niet materieel. Liefde en aandacht, aandacht en liefde, stapels en stapels liefde en aandacht. Hoe meer liefde en aandacht, hoe minder geld nodig is. Natuurlijk moet een kind gevoed, gekleed, beschut en onderricht worden en dus is er wel wat geld nodig. Maar als er volop liefde en aandacht is en maar een beetje geld, zal een kind weinig te kort komen, terwijl bij een overdaad aan geld en materiele zaken, maar een gebrek aan liefde en aandacht, het kind te kort wordt gedaan.
Investeren is ook wat een moeder in de eerste dagen en weken na de geboorte van haar kind doet. Die investeringen zijn puur immaterieel van aard en met geen geld te koop. Ouders en kinderen moeten elkaar leren kennen, elkaar leren vertrouwen, elkaar leren liefhebben. Ze moeten elkaars gebruiksaanwijzing leren lezen en interpreteren. Ze moeten nogal wat, die ouders en kinderen. Moeders moeten daarnaast, samen met hun kind, nog investeren in het leren hoe borstvoeding werkt. Voor al dit investeren zijn geen vervangingsmiddelen voor geld te koop. Bij het afsluiten van de deal worden gelukkig wel hulpmiddelen meegeleverd. Die hulpmiddelen heten hormonen en instincten. Wanneer er wordt gezorgd voor een vruchtbare omgeving zullen hormonen en instincten van onschatbare waarde zijn bij de investeringen van ouders en hun kinderen.
Die instincten en hormonen hebben wel een beetje een voedingsbodem nodig, iets waar ze zich aan kunnen hechten om  niet verloren te gaan. Dat eerste beetje vaste grond voor die hulpmiddelen voor immateriële investering is een eerste beetje aandacht en inzet. De allerbelangrijkste voorbereiding voor de bevalling en de eerste dagen zijn niet het inrichten van de babykamer en ook niet de plaats van de bevalling. Niet het vullen van de babyuitzetkast of het vergelijken van kinderwagens, bedjes en boxen. Zelfs niet het lidmaatschap van de pufclub of het volgen van een borstvoedingscursus. Het belangrijkste is het voornemen om aandacht te hebben. Aandacht voor de signalen van het moederlichaam en het kind erin. Aandacht voor het geboorteproces. Aandacht voor het net-geboren kind op moeders buik, aan moeders borst. Pure, onverdeelde en onverdoezelde aandacht. Aandacht, voor geen geld te koop, helemaal alleen vanuit jezelf te geven.
Aandacht voor het proces van het baren en geboren worden (zet het geluid van de monitor uit als je in het ziekenhuis baart en draai de machine om, zodat je de uitdraai niet ziet). Aandacht voor de verrichtingen van het lichaam van moeder en kind (niet alles wat je voelt is pijn). Aandacht voor het kind als het uit je lijf op je lijf komt (nee, dat is niet vies; nee, hij hoeft geen kleren aan en jij ook niet, na het baren ben je de schaamte voorbij; nee, hij hoeft nog geen geprik en gepor en gedoe). Aandacht voor elkaar, moeder, vader en kind (had die telefoon maar thuisgelaten, de wereld hoort het nieuws snel genoeg). Aandacht voor elkaar na het eerste uur, na de eerste dag (na een paar dagen is je kindje nog net zo’n wonder om aan de wereld te laten zien). Aandacht voor elkaar en niet voor wat de boekjes zeggen, wat de mensen zeggen en wat de mensen wel zullen denken (wat de mensen denken moeten de mensen zelf weten en ook deskundigen zijn niet de echte experts van jou en je kind).
Al die aandacht voor elkaar geeft de instincten en hormonen de kans om bijna ongemerkt binnen te komen en aan het werk te gaan. De werking van de instincten en hormonen zorgt ervoor dat de aandacht richting krijgt, intenser wordt. De aandacht zorgt er samen met de hormonen voor dat moeder, vader en kind, graag dicht bij elkaar willen zijn. Het lichaamscontact zorgt voor meer hormonen. Meer aandacht en meer hormonen maken samen dat de gebruiksaanwijzingen makkelijker leesbaar worden en eenvoudiger toe te passen. Wat weer zorgt voor meer nabijheid, meer aandacht, meer hormonen, … Aandacht is wat deze microwereld rond laat gaan.
*) Jaap Roelants J: Wat kost een kind.....? Meer dan een ton! Geld&Recht, 20 September 2007 http://www.geldenrecht.nl/artikel/2007-09-20/wat-kost-een-kind-meer-dan-een-ton
Eurolac Flits! met label aandacht, hormonen, liefde, vader, instinct

Groot

Foto: Robert Pershing Wadlow (naast zijn vader van normale gemiddelde lengte), 22 february 1918 - 15 juli 1940, was met zijn 2,71m lengte en een gewicht van 220kg de langste mens ooit die bewijsbaar zo werd geregistreerd.
Een van de belangrijkste doelen van het klein geboren mensenkind is om groot te worden. Zijn lijf moet groot worden, zijn brein moet groot worden. Tegen dat dat kleine meisje in haar vaders armen 18 is, zal haar lengte ongeveer drieënhalf keer zo veel zijn en haar gewicht 20 keer zoveel. De herseninhoud zal vier keer zoveel inhoud hebben. Het zijn de grootste hersenen van alle primaten. Zoogdieren zijn over het algemeen volledig volwassen als ze reproductief volwassen zijn. Bij mensen duurt de voltooiing van de hersenontwikkeling nog een flink aantal jaar langer. Dat meisje is als ze een jonge vrouw van 18 jaar is biologisch gezien op haar best voor reproductie, maar de hersenontwikkeling gaat dus nog een jaar of vijf verder.
De hersenontwikkeling is niet alleen van belang voor het behalen van ons volle intellectuele potentieel (het maximaal haalbare IQ), maar is ook bepalend voor onze emotionele en psychische ontwikkeling en de ontwikkeling van het karakter. De hele periode van hersenontwikkeling is kwetsbaar, maar in verschillende fasen op verschillende manieren. De eerste jaren zijn de gevaarlijkste, zoals ze dat ook voor de lichamelijke groei en ontwikkeling zijn. Die eerste jaren zijn vooral zo kwetsbaar omdat dan de basis voor de psycho-emotionele ontwikkeling en de vorming van het karakter worden gelegd. De manier waarop culturen kinderen en opgroeiende jong-volwassenen bejegenen heeft zoveel invloed op de karaktervorming dat het zelf het volkskarakter kan bepalen. Prescott stelde al in 1975: ''[…] dat de grootste bedreiging voor de wereldvrede komt van landen die het verst gaan in het benemen van de vrijheid van kinderen en in het onderdrukken van seksuele affectie en vrouwelijke seksualiteit.'' Want het benemen van deze vrijheden en het onderdrukken van seksuele affectie leidt tot meer agressie in die samenleving. In zijn artikel gaat hij ook in op de maatschappij-brede gevolgen van het gemis van lichamelijke aanraking en tederheid voor jonge en opgroeiende kinderen.
Andere onderzoekers hebben ook al decennia geleden ontdekt (en hun vindingen werden door anderen daarna keer op keer bevestigd) dat lichamelijke en emotionele verwaarlozing net zo ernstige mishandeling is als werkelijke fysieke mishandeling. De invloed van het onthouden van affectie en lichamelijk contact kan in extreme gevallen zulke ernstige gevolgen hebben voor de hersenontwikkeling dat de primitieve ‘’reptielenhersenen’’ overontwikkelen en groot, heel groot, te groot worden en de menselijke, creatieve hersenen (de denkhersenen, zeg maar) onderontwikkeld blijven. Dat betekent dat de kinderen bij wie dat gebeurt voornamelijk functioneren op een dierlijk niveau waarin het overleven centraal staat.
Grote hersenen zijn goed, maar het moet wel het goede deel van de hersenen zijn wat groot wordt en zich volop ontwikkelt. Het begin van een goede ontwikkeling tot grote, menselijke hersenen ligt in de behandeling die de mens als pasgeborene en als baby, dreumes en peuter krijgt. Veel menselijk contact, veel zorg, liefde en nog meer aanraking, daar worden kindjes  groot van. Kindjes zijn ervoor om geknuffeld te worden en kunnen nooit te veel geknuffeld, vastgehouden en gekoesterd worden, kunnen nooit worden verwend met liefde en aandacht en nog meer vasthouden. De kindjes en hun brein worden daar groot van. Goed groot. Kinderen die veel liefde ontvangen kunnen later veel liefde geven.
Borstvoeding is geen voorwaarde voor het geven van aanraking, aandacht, koestering en liefde. Maar het maakt het wel een stuk makkelijker. Eigenlijk is het drinken aan de borst, de bezigheid, de interactie van borstvoeding belangrijker dan de melk die het kind ermee krijgt. Niet dat de melk onbelangrijk is, verre van dat! Ik heb immense bewondering voor vrouwen die al hun melk kolven wanneer voeden aan de borst om een of andere reden niet lukt. Ik hoop alleen dat ze in de drukte niet vergeten ook een vervanging voor de koestering en het contact te vinden.
Hersenen en hersenontwikkeling uitgelegd
van Weringh E (vertaling): Het begrijpen van effecten van mishandeling op de vroege ontwikkeling van hersenen. Oorspronkelijk artikel: In Focus © Administration for Children and Families. Oktober 2001 US Department of Health and Human Service
Prescott JW: BODY PLEASURE AND THE ORIGINS OF VIOLENCE. "The Bulletin of The Atomic Scientists", November 1975, pp. 10-20
Prescott JW: Lichamelijk genot en de oorsprong van geweld. 

Magische moederliefde

Foto: Geraldine Sommerville als Lily Potter, die door haar opofferende liefde haar zoon nog na haar dood beschermde in de Harry Potter boekenreeks van J.K. Rowling. Gewone moederliefde offert zich gelukkig niet op, maar is wel een sterke, soms bijna magische kracht.

Deel 2 in een reeks van vier

Aankondiging

Deel 1: Puzzelen

Borstvoeding is meer dan de verbinding van een melkproducerend klierstelsel met een spijsverteringsstelsel; het niet alleen nutritief, het is ook unificatief, eenmakend. Borstvoeding is een relatie tussen twee mensen die elkaar aanvullen en complementeren.

Dit is nu eens een onderwerp waarmee je mij op mijn praatstoel krijgt. Verbindingen, relaties, eenheden, communicatie, alles kan erbij. Dit blijkt een problematisch thema in een samenleving met een sterke tendens naar het op de voorgrond zetten van ‘’Me, myself and I’’. Een vlugge search op Wikipedia geeft een verbijsterende lijst van songs, films en een boek met deze woorden als titel. Billy Holliday begon ermee in de jaren ’30 van de vorige eeuw (de man was, zeg maar, zijn tijd vooruit), maar vanaf de latere jaren ’80 begon een bijna ononderbroken stroom tot na de eeuwwisseling. In de opvoeding, de opleiding, de beroepswereld en de media wordt een sterke nadruk gelegd op het belang van het individu en de individuele ontwikkeling. Dit gaat zover dat we kinderen al zo vroeg mogelijk een zelfstandig individu willen laten zijn. En daar gaat het dan fout. Het pasgeboren kind heeft namelijk nog niet bloot gestaan aan die maatschappelijke beïnvloeding en weet nog niet over ik en jij en dat ‘’ik’’ voor ‘’jij’’ gaat.  Voor een pasgeboren baby betekent geboren worden alleen dat het patroon van het wij zo is veranderd dat een deel dat eerst in een ander deel zat er nu buiten zit, maar het zijn nog steeds delen van dezelfde eenheid. Na de geboorte wordt de fysieke eenheid losser; de onderdelen blijken uit elkaar gehaald te kunnen worden. Voor het kind is dat een uitermate nare en beangstigende ervaring. Stel je maar eens voor dat er een stuk van jezelf wordt afgebroken en ergens anders neergelegd. En dat jij dat stuk bent dat niet zelfstandig kan bewegen. Moeders lijken er minder last van te hebben. Dat komt omdat zij al langer een eigen eenheid waren en er nu een stukje bijgekregen hebben. Voor moeders kan dat in het begin net  zo makkelijk een afneembaar deel zijn. Zij is immers het deel dat zelf kan bewegen en het deel dat het bewustzijn heeft dat losse delen ook weer aan elkaar gezet kunnen worden. Toch voelen moeders zich zonder hun afkoppelbare onderdeel zich vreemd. Hun lichaam, dat niet zelfstandig kan redeneren en verklaren, voelt het missende deel en rouwt daarom, net als de baby rouwt wanneer hij losgekoppeld is van de hele eenheid. Borstvoeding geven, en de directe lichamelijke nabijheid die daarbij hoort, zorgt ervoor dat de eenheid wordt versterkt, dat er een gevoel komt dat de wereld goed is. Borstvoeding geven en krijgen zorgt ook voor de afgifte van hormonen bij moeder en kind die die gevoelens van eenheid versterken. Daaraan toegeven is niet iets opgeven, maar iets omarmen. Je geeft er niets mee weg, maar krijgt er iets voor terug. Mijn wijze oude Grootmoe zei het al: Gedeelde smart is halve smart, gedeelde vreugd’ is dubbele vreugd’. Hoe meer borstvoeding je als moeder geeft, hoe meer je het wilt geven en hoe meer je dicht bij je kind bent, hoe meer je dicht bij hem wilt zijn. Ondertussen verbinden de melkproducerende klierstelsels en het melkverterende systeem zich ook met elkaar en krijgt baby naast al die liefde ook nog voeding en bescherming. Het leven ís goed.

Slaaplied - liefdeslied

Tekening: Gonneke van Veldhuizen-Staas ''Moeder en kind''

Slaapliedjes, of wiegeliedjes, komen waarschijnlijk net zo vaak voor als liefdesliedjes. In volksmuziek, in privémuziek, in populaire en in klassieke muziek. Soms zoet en vloeiend; soms verlangend en pijnlijk. De teksten kunnen verrassende overeenkomsten te zien geven. Dit stukje uit 'Lullabye – Good night my angel' van Billy Joel zou zowel in een liefdeslied als in een wiegelied passen: ''I promised I would never leave you; And you should always know; Wherever you may go; No matter where you are; I never will be far away''. (in feite is dit wiegelied geschreven voor zijn opgroeiende dochter met levensvragen) ‘’Ik beloofde je je nooit te verlaten’’ is een universele kernboodschap: ieder mens, groot of klein, wil altijd vlak bij geliefden zijn. In een zich in de baarmoeder ontwikkelend kind wordt deze belofte van zijn moeder aan hem in zijn genetische opmaak gegrift. Als de baby is geboren is er om te beginnen één mens in zijn leven die hij al kent en waar hij onvoorwaardelijk van houdt: zijn moeder. Moeder is voor een kind de wereld, de zon, maan en sterren, zijn leven. Geen Romeo kan meer van een Julia houden dan een pasgeboren kind van zijn moeder. Die liefde is zuiver en absoluut en onvoorwaardelijk. Een dergelijke liefde schreeuwt om nabijheid. Een kind wordt dan ook geboren met de diepe overtuiging dat die ene er altijd zal zijn, dichtbij, onverbrekelijk. Een pasgeboren kind dat wordt gescheiden van zijn moeder gaat via accute stress naar afsluiting: hij rolt zich op en speelt dood. Bij zijn moeder bloeit en groeit hij. Gelukkig heeft het zelfde ontwerp dat hem toerustte met deze liefde ook gezorgd voor een antwoord aan de andere kant. Een vrouw die moeder wordt, wordt overspoeld met en gedrenkt in hormonen die haar die liefde laten retourneren en die ervoor zorgen dat zij ook niets liever wil dan bij haar kind zijn, het vasthouden, koesteren en voeden. Haar melk is zodanig van samenstelling dat het een innig samenzijn nodig maakt, omdat er vaak kleine beetjes van nodig zijn voor haar kind. Het is zo heel erg jammer dat de mens er zo goed in is geworden om de wijsheid van liefdes- en wiegeliederen te negeren, en daarmee de ingeboren verwachtingen van kinderen niet meer begrijpt. Met als gevolg dat nu slaapliedjes worden gezongen (en andere truukjes geprobeerd) om kinderen maar te laten slapen, zodat ze moeders lijf even niet meer nodig hebben. Dat moeders denken dat hun melk ontoereikend is als hun kind vaker dan elke drie uur, en ook in de nacht, aan de borst wil. Dat moeders denken dat ze een huilbaby hebben of een overstresste baby wanneer hij huilt als hij in zijn wiegje wordt gelegd. Dat er iets mis is met een kind dat constant bij moeder wil zijn.
Geloof me, er is niets mis met een kind dat alleen maar in de directe nabijheid van zijn liefdesobject wil zijn. En niets mis met een moeder die dat ook wil. Zing dat slaapliedje als een liefdeslied, moeder, terwijl je je baby tegen je lichaam aan koestert en wiegt.

En om het borstvoeding gerelateerd te maken: borstvoeding is een manier om liefde uit te wisselen tussen een moeder en haar kind, wederkerig. Het zorgt voor nabijheid en koestering. En omdat borstvoeding multifunctioneel is, krijgt een kind er ook nog eten mee.