Extraatjes

Foto: Justin Timberlake als Dylan en Mila Kunis als Jamie in  Friends with Benefits (2011). Vrienden met voordelen, of met onverwachte extraatjes.

Niets voor niets  en voor niets gaat de zon op. Maar soms krijg je wel eens ongevraagde extraatjes. Zo hebben sommige vrouwen meer dan twee borsten, of tepels, of setjes klierweefsel. Soms ook nog eens op onverwachte plaatsen, zoals de oksels of de dijen. De natuur staat voor niks  en in sommige exemplaren bouwt die natuur wat extra reserve in. Vandaag dus over meer dan waarom je vroeg.

De prachtige mamahond op de illustratie rechts (zo te zien heeft ze haar pups via een keizersnede gehad) ligt er relaxed bij (helemaal in to Biological Nurturing) terwijl haar pups aan het drinken zijn, netjes in twee rijtjes. Dat past precies zo aan die nette rijtjes spenen. Die twee rijen liggen ter weerszijden van haar middenlijn, ongeveer tussen de voor- en de achterpoten. De lijnen heten de melklijsten en ze lopen vanaf de binnenkant van het bovenste deel van de voorste ledematen tot de binnenkant van het bovenste deel van de achterste ledematen. Dat is in principe zo bij elk zoogdier. Ook bij mensen. Bij ons lopen de melklijsten van net voorbij de oksel binnenin de bovenarm, via de oksel langs de plaats van de normale borsten iets schuin naar het midden tot ze ter weerszijde van de navel passeren en via de liezen uitkomen in de binnenkant van de dijen. Die beide lijnen bieden over de hele lengte potentie voor het plaatsen van melkklierweefsels. Per zoogdiersoort is in de  blauwdruk vastgelegd waar op de melklijsten de melkklieren met hun kanalenstelsel en uitgangen komen en hoeveel paren er zullen zijn.

Bij sommige soorten worden bijna de hele melklijsten gebruikt en staan er meerdere paren spenen op de buik en borstkas. Meestal is het aantal borstjes iets meer dan het gemiddelde aantal jongen in een worp. De paren aan de uiteinden zijn vaak wat minder ontwikkeld dan die in het midden. Bij sommige soorten zitten er 1 of twee paren aan de uiteinden tussen de achterpoten Die noemen we dan uiers en die zijn handig om gemolken te worden) en bij andere soorten enkel een paar tussen de voorpoten, zoals bij de mens, maar ook bij andere primaten, olifanten en beren.  Twee is voor onze soort precies genoeg, want onze gemiddelde worp is één, met soms twee tegelijk. De grotere meerlingen zijn zeldzamer en daar moet dan wat worden geïmproviseerd

Maar, wat er ook in die menselijke blauwdruk staat, die melklijsten met al die mogelijkheden liggen er ook en soms is de aanleg wat uitbundiger van aard en komen er ook borsten of delen daarvan op andere plaatsen op die melklijsten. Ook andere onderdelen worden wel eens buiten de blauwdruk om uit vroegere bouwplannen opgediept, zoals zwemvliesjes tussen tenen of vingers of een staartje. En dus zijn er vrouwen met extra tepels in de oksels of naast de navel of net onder de liezen. Of met extra klierclusters in de bovenarm of oksel. Of met compleet functionerende borsten in oksel of op de dij. Dat zou heel handig kunnen zijn als je een drieling hebt, maar over het algemeen is het lastig.

Soms zit een extra tepel pal naast de gewone tepel. Dat zou verder niet in de weg zitten als het er niet voor zorgde dat de baby wel een heel erg grote hap moet maken om die dubbele tepel in de mond te krijgen. Op andere plaatsen worden extra tepels vaak niet eens opgemerkt. Of, beter gezegd, wel opgemerkt, maar niet als tepel herkend. Ze zien er uit als een wat vreemde moedervlek, wrat of zoiets. De extra borsten (met of zonder uitgangen, c.q. tepels) kunnen voor heel wat meer last zorgen. Nadat er een kind is geboren en het hormonen circus klaar is voor het maken en laten stromen van melk, doen die extra borsten namelijk ijverig mee. Als er een uitgang is, zal de melk waarschijnlijk gaan lekken en kan de gemaakte melk er in elk geval uitstromen of uit gehaald worden. Met een beetje beleid kan de productie in die extra borst worden stilgelegd en dan is de last snel over. Na de eerste dagen is de productie immers afhankelijk van de vraag. Maar borsten zonder uitgangen zijn een stuk lastiger. De gemaakte melk kan er niet uit. Het duurt een paar dagen voor de melk niet meer automatisch gemaakt wordt onder invloed van de hormonen en dus zal er zich een hoeveelheid melk in die extra borst gaan ophopen. Dit geeft verschijnselen van stuwing, verstopping en zelfs borstontsteking.

De oplossing is dan en stuk ingewikkelder, want alle raadgevingen voor het verhelpen van verstopte melkkanalen en borstontstekingen gaan allemaal uit van leegmaken en de melk laten stromen. Dat gaat hier niet lukken en dus moet er een andere aanpak komen. Niet masseren en stimuleren, maar zoveel mogelijk met rust laten. Geen warmte, maar juist koele kompressen. Eventueel pijnstillers gebruiken met een ontstekingsremmende werking om de zwelling te verminderen. De koele kompressen kunnen doeken zijn die zijn geweekt in een koude thee van salie, maar ook gewone hot-coldpacks uit de vriezer kunnen in dit geval werken. Zorg altijd wel voor een laagje textiel tussen huid en bevroren kompres om bevriezingswonden te voorkomen.

Hype

Foto:  Woody Harrelson (met diastema door een tanden uitelkaar duwend lipbandje)  speelt onder andere Merritt McKinney in Now You See Me (2013)  iets zien of niet zien het doorslag gevende thema is.

Of we ook niet vonden dat dat hele tongriempjes en lipbandjes gedoe een hype aan het worden was. Links, rechts, boven of onder, je kan geen kant opkijken in borstvoedingland of je ziet wel frenula langs vliegen, lijkt het wel. In die zin zou je het een hausse kunnen noemen: een plotselinge opleving. In de wereld van de borstvoeding begeleiding zien we dergelijke oplevingen wel over meer onderwerpen langskomen. Sinds ik die wereld een jaar of dertig geleden binnenstapte hebben we er meerdere meegemaakt. En allemaal hebben ze meegewerkt aan een beter begrip van hoe borstvoeding werkt en wat nodig is om moeders en baby’s zo goed mogelijk te begeleiden. Wat ik langs zag komen was aanleghouding (drie keer zelfs), allergie, spruw en verborgen spruw, KISS, reflux en verborgen reflux en de frenula aan tong en bovenlip. In het begin dacht men dat die overdreven aandacht voor positie ook zo'n modeverschijnsel was en dat is ook een beetje doorgeschoten. Spruw idem dito: als je ernaar gaat kijken zie je het overal en zie je het wellicht te vaak. Allergie en KISS, zelfde verhaal. Maar dat wil niet zeggen dat het allemaal niet heel erg valide problemen zijn, die nog steeds door veel beroepsgroepen ondergediagnosticeerd worden of een verkeerde diagnose of behandeling krijgen.

De eerste die wees op het belang van een goede aanleghouding en een wijde hap was Kittie Frantz. Zij observeerde dat de moeders die kapotte tepels hadden hun kind over het algemeen anders vasthielden dan moeders die geen last hadden. Zij ontwikkelde en beschreef een methode om kinderen beter aan te leggen om zodoende kapotte tepels te vermijden. En dat werkt, in het overgrote deel van de gevallen. Maar het schoot ook een beetje door, want men begon te denken dat alle vormen van kapotte tepels te wijten waren aan verkeerd aanleggen en dat er dus iets is was aan de vaardigheden of het doorzettingsvermogen van moeders die toch pijn hadden. De tweede golf van aanleg verbetering begon met de asymmetrische hap. Men had geobserveerd dat met de Kitty Frantz techniek wel veel problemen werden opgelost, maar dat veel kindjes zo toch niet een echt grote volle hap konden krijgen. Door de tepel richting neus aan te bieden kunnen kindjes de borst veel dieper in de mond krijgen, waardoor de tong effectiever inwerkt op de borst en de tepel minder kwetsbaar is. Maar nog steeds waren er moeders die dachten het niet goed te doen, want pijn bleef. Ondertussen werd goed aanleggen een bijna religieuze queeste. De terugslag van die slinger werd door Susan Colsson gebracht. Al dat gepruts aan moeders en kinderen maakt het vaak moeilijker dan nodig en kan soms meer problemen maken dat voorkomen. Terug naar de fysiologie en het kind en zijn instincten aan het werk zetten in de Biological Nurturing houding (instinctief voeden). Veel verbetering, maar nog steeds moeders met pijn, en niet erg happy kindjes.

De golven allergie en reflux wisselen elkaar zo’n beetje af of bestaan in kampen naast elkaar. Een aantal van de borstvoeding gerelateerde symptomen en symptomen bij de baby lijken op elkaar, dus de verwarring is begrijpelijk. Van beide wordt geclaimd dat er een zichtbare en een verborgen variant is. Van beide kunnen moeders pijnlijke tepels krijgen, de baby’s buikpijn en vieze poep en beide kunnen tot ontroostbaar huilen leiden. Een aantal van de symptomen past ook bij andere syndromen zoals overproductie (ook een kleine hype). Voor alle drie geldt dat er een heel goede anamnese moet worden opgenomen om tot de juiste diagnose te komen. Daarbij moet niet te snel tot een symptoombehandeling worden over gegaan, maar eerst naar oorzaken en bijkomende factoren worden gekeken. Specialistenwerk, dus.

KISS (Kiefer Induziert Symmetrie Syndrom) is een syndroom waarbij als gevolg van een bepaalde ligging tijdens de zwangerschap of door frictie of tractie tijdens de baring verschuivingen of kneuzingen zijn ontstaan in de kaak-hals-schoudergordel. Plagiocefalie en torticollis horen ook bij dit thema. Sommige zorgverleners zien dit soort dingen ‘’nooit’’ (of ze weten er niet van en kijken er niet naar) en sommigen zien het bij vrijwel elk kind dat ze zien. Ook dat laatste is tunnelvisie. Wat wel zeker is, is dat het als mogelijkheid voor drinkproblemen, huilen en onvoldoende groei zeker als mogelijkheid in de differentiaal diagnose moet worden opgenomen.

Dan terug naar de tongriemen en lipbanden. Retrospectief kan ik zeker zeggen dat ik ze vroeger heb laten liggen, met name de lipbandjes. Al die moeder-kind koppels waar ik aan het aanleggen sleutelde tot we samen groen zagen, maar geen oplossing van het pijn probleem. Al die kindjes die gedragen werden, bij elk piep gevoed, perfect borstvoedingsbeleid, maar die toch bleven huilen van de buikpijn. Van een flink deel daarvan denk ik nu: had ik toen maar meer geweten over frenula en niet alleen de klassieke overduidelijke tongriempjes gespot. Dan had ik meer moeders en kinderen beter kunnen helpen. In mijn kennis is nu inderdaad een hausse merkbaar in de zin dat ik het vaker zie, nu ik weet waarnaar ik kijk. Nu ik weet wat de gevolgen kunnen zijn, niet alleen voor de borstvoeding en het welbevinden van moeder en kind nu, maar ook voor de gezondheid en ontwikkeling van het kind. Dus, inderdaad, ik moet het toegeven: dat hele tongriempjes en lipbandjes gedoe is een hausse. En ik ben daar blij mee. Ik ben niet bang dat door dat verhoogde bewustzijn ervoor nu plotseling te veel riempjes zullen worden gekliefd of onnodig of te ver. Daarvoor is het vooralsnog veel te ingewikkeld om iemand met snijbevoegdheden te vinden die het bestaan van frenulum problemen wil overwegen, om nog maar te zwijgen over behandelen.

Overigens kijk ik bij elke moeder-en-kind naar functionaliteit: werkt het, zijn moeder en kind comfortabel, krijgt de baby voldoende eten zonder overdreven moeite. Als daar iets mist moet dat gericht worden aangepakt met de beste techniek beschikbaar, die het snelste, meeste en blijvendste resultaat geeft door het aanpakken van de oorzaak, met behoud van borstvoeding.

Vriend

Foto: Graham Norton maakt vrienden voor één avond van vaak onwaarschijnlijke combinaties van bekende mensen, bijvoorbeeld Dustin Hoffman (geen verdere aankondiging nodig, maar bijvoorbeeld Giuseppe Baldini in Perfume),  Billy Connolly (bijvoorbeeld Wilf Bond in Quartet) en Jennifer Saunders (Eddie in Absolutely Fabulous) in The Graham Norton Show: S12, E9 (29 Dec. 2012)

My brest friend heet het ding. Nee, dat is geen typo, maar expres zo geschreven als samentrekking van breast en best. Mijn beste borstvriend dus, of zo, iets dergelijks dan toch. De betere boezemvriend. De toffe tietensteun. De tedere taplap. De moedige mamahanger. Het tableau flappant. O, mijn lieve vrienden, mijn associatieve brein draaf een beetje met me door, vrees ik. Wat niet wegneemt dat de naam echt is en hoort bij een kussen, een borstvoedingskussen. Ik ben toch al niet zo’n fan van borstvoedingskussens en ik blijk daarin onder collega’s en moeders niet alleen te staan. Een snelle rondvraag via Facebook liet zien dat speciale kussens vooral gewaardeerd worden in speciale omstandigheden, zoals spierziektes of in ruimtes waar geen goede stoelen zijn om lekker te zitten. Of om na de voeding even lekker gesteund te kunnen blijven liggen of hangen. Of tijdens de zwangerschap om in bed de buik te steunen of de spanning van het bekken of de rug af te halen.

Bij verder vragen naar dit specifieke kussen, kwamen de spraakwaters pas echt op gang. Over het geheel genomen vond het ding nog de meeste aanmoediging als laptoptafel voor personen met mobiliteitsproblemen. Op het punt van voeden met dit kussen kreeg het het voordeel van de twijfel, omdat het in elk geval een stevig oppervlak heeft, waar het kind niet in weg of vanaf zakt. De vormgeving met het hele ding om het hele lijf heen gebonden leverde echter hilarische reacties op, evenals de suggestie in het reclamefilmpje dat prehistorische moeders grote stenen zouden gebruiken om hun kind aan de borst te positioneren.

De consensus onder de collega’s was dat het streven is naar voeden zonder of met minimale aanwezigheid van hulpmiddelen. Natuurlijk, een moeder of een baby met een handicap, dat kunnen redenen zijn om wel met hulpmiddelen te werken. Maar in het overgrote deel van alle situaties, omstandigheden en soorten borstvoedingskoppels is voor het geven en nemen van borstvoeding een moeder nodig met tenminste één functionerende borst en een willige baby. Er zijn allerlei houdingen waarbij de baby helemaal niet hoeft te worden vastgehouden. In houdingen waar de baby wel steun nodig heeft, is het de moeder die die steun geeft en kan zij mogelijk een steuntje gebruiken om haar arm te dragen, haar rug te ontlasten of haar benen omhoog te brengen.

Ik denk dat het idee dat een speciaal kussen nodig is, terug te voeren is op het gebruik om moeders rechtop te zetten als ze gaan voeden. Rechtop zitten gedurende meer dan een paar minuten is een uiterst onvriendelijke houding. De rug neigt naar inzakken en de moeder heeft de neiging om bij het aanleggen nog verder naar voren te buigen over haar kind heen. Daardoor loopt bij moeder en kind de zuurstoftoevoer gevaar en het kind heeft nergens houvast. Hij zal zich eerder aan de borst vastklemmen, als het moet met zijn kaken rond de tepel geklemd, om deze maar niet te verliezen. Moeder wil dus wel degelijk ervoor zorgen dat haar kind gesteund is, maar zo een kind vasthoudend leidt tot een gevoelsgewicht dat zich per minuut verveelvoudigt.

Als moeder daarentegen haar gemak ervan neemt en haar rug tegen de rugleuning laat steunen, haar voeten op de salontafel legt (of op de rest van de bank of op een voetenbakje), eigenlijk net alsof ze zich installeert voor een genoeglijk avondje bankhangen, dan verandert ineens het hele beeld. Baby komt nu buik aan buik op zijn moeder te liggen en hoe meer de zwaartekracht aan hem trekt, hoe steviger hij komt te liggen. In deze houdingen functioneren zijn reflexen optimaal, waardoor hij zichzelf kan aanleggen. Zijn moeder moet alleen zichzelf comfortabel houden en mogelijk ervoor zorgen dat kindlief niet van haar afrolt langs de zijkant. En daar kan een klein kussentje onder haar elleboog nu net handig voor zijn.

Als het aanleggen voor moeder toch handiger gaat als ze rechtop zit, hoeft ze na het aanleggen niet zo te blijven zitten. Zorg voor het beginnen met voeden voor een plaats en eventueel hulpmiddelen om comfortabel te gaan zitten, zoals een bankkussentje, een voetenbankje en dergelijke. Ga recht op zitten. Maar wel met de onderrug al tegen de rugleuning aan, of met een steuntje in de onderrug. Leg de baby aan op de gewenste manier. Als de baby goed aanligt en drinkt, verplaats dan de armen zo, dat de baby comfortabel blijft liggen met de neus vrij en leun dan, met de baby stevig buik aan buik, achterover en breng gelijk de voeten omhoog en zet ze op een voetenbankje, een bierkrat, de poef of de salontafel. En weg is de noodzaak voor een kussen onder de baby.
Kussens kunnen heel makkelijk zijn bij het voeden, maar altijd om de moeder te steunen. De uitgangsregel is: moeder steunt haar kind, kussens en andere hulpmiddelen kunnen de moeder steunen. Tenzij er natuurlijk omstandigheden zijn waarin de moeder niet kan steunen of de baby extra hulp nodig heeft. Moeders echte beste vriend is geen kussen met een hippe naam, maar haar eigen gezonde verstand en het gevoel van haar kind i haar eigen armen.

Start

Foto: Vandaag jarig: Anna Kendrick

Anna Kendrick is nog een redelijk nieuwe ster aan het film-firmament, maar veelbelovend en in de tien jaar dat zij in het vak zit al 30 titels achter haar naam. Dat kan wel gezien worden als een goed begin. De voor vandaag gekozen sukjes die in de zomerspecial in de herhaling gaan hebben ook alles met een goed begin te maken. Eeen goed begin door houding, of door terug te gaan naar heo het werd ontworpen, of door een god begin te herstellen na een valse start.

Kruiden bij borstvoeding
Borstvoeding gaat niet altijd vanzelf en veel moeders moeten hobbels en drempels nemen en wolven en beren bevechten om borstvoeding op de rails n aan de gang te houden. Gelukkig zijn er allerlei hulpmiddelen en technieken die hen daarbij kunnen helpen. Veel mensen grijpen graag naar kruidenmiddelen, terwijl anderen zeggen dat die niet werken. Fecka & Turek onderzochten hoeveel werkzame bestanddelen in de vloeistof over gaan als je thee zet van pepermunt, melisse of salie. Zij vonden grote hoeveelheden daarvan in de vloeistof. Gali-Muhtasib vond dat salie niet alleen zorgt voor vermindering of stopzetting van de melkproductie, maar daarnaast anti-inflammatoire en antimicrobiële werking heeft en tevens een krachtig middel in de strijd tegen kanker is. Melli et al onderzochten of pepermunt beschermend kan werken tegen het ontstaan van tepelkloven en zij vonden dat vrouwen die een pepermuntgel gebruikten minder kapotte tepels hadden na twee weken dan vrouwen die lanoline of een placebogel gebruikten. Zij bevelen wel aan om ook te zorgen voor goede aanleg-en drinktechnieken. 10 december 2010

en

Een goed begin
In de laatst decennia is er veel veranderd in de zorg rond de baring en de routines zijn een stuk borstvoeding vriendelijker geworden. Een belangrijke ontwikkeling was dat kinderen niet direct bij de moeder werden weggehaald n vervolgens dat kinderen in principe bij de moeder op de kamer blijven. Een meer recent ontwikkeling toont het belang van huidcontact en de meeste baby’s mogen nu dan ook enig tijd bloot op de buik van de moeder blijven na de geboorte. Onderzoek toont aan dat huidcontact de baby ten goede komt, goed is voor de initiële moeder en kind hechting en het op gang komen van de borstvoeding.  Moore & Cranston Anderson vonden dat er wel verschil was in de eerste dagen borstvoeding, maar vonden dat verschil na een maand niet meer terug. Onderzoek van Colson et al toont aan dat de terugval in borstvoeding die wordt gezien na enkele weken, ondanks de begeleiding en instructie die moeders ontvangen, wel eens zouden kunnen liggen in het stoppen met de buik-op-buik ligging na dat 1e uur en de 1e voeding. Zij vond dat mensenkinderen geen dorsale drinkers (met constante steun en druk in de rugzijde) zijn, zoals tot nu toe algemeen werd aangenomen, maar ‘’buikvoeders’’, zoals veel andere zoogdieren. Zij vertonen in de vooroverliggende positie allerlei reflexmatig gedag dat efficiënt bijdraagt aan het zoeken en vinden van en aanhappen aan de borst en het veiligstellen van de melkstroom. Deze manier van borstvoeden (Biological Nurturing) voorkomt grotendeels het ‘’vechtgedrag’’ dat veel kinderen laten zien bij het aanleggen en bevordert het zelf en goed aanleggen. 9 december 2010

en

Vintage
Vintage betekent oude dingen een nieuwe betekenis geven. Biological Nurturing is zo oud als de mens en wordt door Suzanne Colson als een nieuwe manier om borstvoeding te bekijken gebracht. Net zo subliem als vintage styling. 

Uit de inleiding: ‘’De meeste zorgverleners geloven dat moeders moeten leren hoe ze borstvoeding moeten geven. Dit boek beschrijft nieuw bewijs uit onderzoek dat erop lijkt te wijzen dat moeders en baby’s een aangeboren kennis hebben over borstvoeding geven en krijgen en het introduceert en nieuwe benadering onder de naam ‘’Biological Nurturing’’. Biological Nurturing is een verzamelnaam voor optimale borstvoeding situaties en houdingen, waarvan de interacties spontaan gedrag bij moeders en baby’s losmaken dat hen helpt bij de start van borstvoeding.
Biological Nurturing is snel en makkelijk te doen. De meeste moeders en baby’s manoeuvreren zichzelf automatisch in de goede houdingen als ze aan zichzelf worden overgelaten. De uitdaging voor de zorgverleners ligt in hun begrip van de gedrag inducerende mechanismen en het leren hoe zij moeders n baby’s kunnen helpen doen wat ze van nature kunnen.  Dit boek herstelt het vertrouwen in het biologische ontwerp van de natuur en in het aangeboren vermogen van moeders om borstvoeding te kunnen  geven. ‘’  8 december 2010

Fecka I,  Sebastian Turek S: Determination of Water-Soluble Polyphenolic Compounds in Commercial Herbal Teas from Lamiaceae: Peppermint, Melissa, and Sage. J. Agric. Food Chem., 2007, 55 (26), pp 10908–10917
Gali-Muhtasib H: Anticancer and medicinal properties of essential oil and extracts of East Mediterranean sage (salvia triloba). Advances in Phytomedicine 2006, 2:169-180
Melli MS, Rashidi MR, Nokhoodchi A, Tagavi S, Farzadi L, Sadaghat K, Tahmasebi Z, Sheshvan MK: A randomized trial of peppermint gel, lanolin ointment, and placebo gel to prevent nipple crack in primiparous breastfeeding women. Med Sci Monit. 2007 Sep;13(9):CR406-411.
Colson SD, Meek , Jane M. Hawdon JM: Optimal positions for the release of primitive neonatal reflexes stimulating breastfeeding. Early Human Development 2008, 84(7):441-449.
Moore ER, Cranston Anderson G: Randomized Controlled Trial of Very Early Mother–Infant Skin-to-Skin Contact and Breastfeeding Status. Journal of midwifery & women's health 1 March 2007 (volume 52 issue 2 Pages 116-125
Colson S: An introduction to Biological Nurturing; new angles on breastfeeding. Hale Publishing, Amarillo TX, USA, 2010

Menselijk

Foto: Kristen Stewart als Bella Cullen-Swan, leert menselijk gedrag [''Don't sit so straight; humans don't do that.'' (Rosalie Hale in TS BW-2)] als gloednieuwe vampier in The Twilight Saga: Breaking Dawn - Part 2, naast de foto waar het allemaal mee begon.
In de afgelopen dagen had ik regelmatig een –associatiemomentje’’. Elke keer zag of hoorde ik iets wat me deed denken aan een scène uit een boek of een film en waarbij dan als tweede associatie een idee voor een verhaaltje kwam. De meeste van dei momentjes gebeuren als ik eigenlijk ergens anders mee bezig ben en als ik er niet direct een aantekening van maak, zakken zulke momentjes weer weg, onder de groeiende stapel indrukken, ideeën en to-do-lijst items. Maar eentje maakte zoveel indruk op me, dat hij zelfs door een breed vertakte discussie heen stand hield en dat momentje duikt dus nu op als verhaaltje voor dit blog*.
Het gaat om een foto die op Facebook langs kwam. Een moeder zit in een bushokje een baby te voeden en erboven staat geschreven ‘’Future rugby legend in the making’’ en onderin een logo van een borstvoeding organisatie. Een mooi, krachtig beeld. Geen zoetige, weeïge heilige-madonna-moeder, maar een gewone vrouw die duidelijk communiceert met de niet meer piepjonge baby aan haar borst. Maar wat zie ik als eerste? De houding van de moeder: stijf rechtop, met de ene elleboog naar buiten gebogen, het gewicht van de baby bijna alleen op haar armen dragend en haar hoofd ietwat schuin voorover gebogen. Terwijl mijn eigen spieren al protesteren bij het aanschouwen van een dergelijke voorstelling (want mijn spieren stellen zichzelf direct voor hoe zoiets zou aanvoelen) slaat mijn associërende brein weer eens op hol. Ik zie direct een scene uit ene film voor me, met de bijbehorende quote: ‘’Zit niet zo stijf rechtop. Mensen doen dat niet’’**.
En direct vliegen die associërende hersenen naar het boek van Suzanne Colson (2011) waarin zij haarfijn uitlegt dat deze typistenhouding ongeveer de minst ergonomische is die er bestaat. En dat borstvoeding in tegenstelling daarmee juist helemaal over comfort gaat. Moeder en kind moeten een comfortabele houding hebben, die met gemak enige tijd is vol te houden en waarbij ze allebei zo min mogelijk actief spiergebruik nodig hebben om die houding vol te houden. In de houding op dit plaatje moet de baby zich stevig tegen de moeder aandrukken om niet door de zwaartekracht naar de grond getrokken te worden, daarbij de tepel verliezend en daardoor gedwongen wordend die tepel stevig tussen zijn kaken te klemmen.  De moeder heeft allerlei spieren nodig om haar rug recht te houden, die arm naar buiten te houden, haar kind te dragen, haar benen gekruist te houden zonder de bloedsomloop te belemmeren en haar hoofd in die half gebogen houding te fixeren om naar haar kind te kunnen blijven kijken.
Voor een vampier uit het Twilght universum is dat allemaal geen probleem: die zijn van soepel beweeglijke steen gemaakt en worden nooit moe. Een simpele mensenmoeder daarentegen houdt dat maar moeilijk vol. Zij wordt moe, haar spieren gaan protesteren, haar houding zakt in, het been gaat slapen, die armen geven beetje bij beetje de strijd tussen het gewicht van haar kind en de zwaartekracht op en haar nek wordt stijf. Borstvoeding wordt makkelijk moeilijk gemaakt door allerlei regeltjes die eigenlijk nergens voor nodig zijn. Vooral regels over houding en tijd. Daarom zijn er minder regels nodig en meer comfort.
Soms worden mensenmoeders voor gorilla- of chimpanseeverblijven gezet om daar hun kinderen te voeden, zodat de apenmoeders het kunnen leren. Misschien zou het een idee zijn om aanstaande moeders eens naar gorilla-en chimpanseemoeders te laten kijken. Mensenmoeders zouden van apenmoeders nog een en ander over menselijk gedrag kunnen leren. Ze heten niet voor niets mensapen en het DNA is niet het enige dat grote overeenkomsten vertoont. Mensaapmoeders zitten nooit stijf rechtop, maar zitten comfortabel ergens tegenaan geleund of liggen half op hun rug en zorgen er door de bank genomen voor dat hun baby’s zonder al te veel moeite zichzelf aan de borst op hun plaats kunnen houden. Ondertussen onderhouden ze zich met collega moeders of andere leden van de leefgemeenschap of ze gaan door met hun dagelijkse bezigheden. Eigenlijk heel menselijk gedrag. Zeker menselijker dan de stijve typistenhouding.
Ik pleit daarom voor maar één voorschrift voor het voeden van baby’s wat betreft de houding: moeder en kind hebben een zodanige houding ten opzichte van zichzelf, hun omgeving en elkaar, dat zij met zo min mogelijk gebruik van spieren in alle comfort kunnen genieten van het voeden. Om dit te bereiken moeten moeders en hun zorgverleners eerst de strijd aangaan tussen twee zeer menselijke neigingen: de zucht naar gemak en de zucht naar het moeilijk maken van makkelijke dingen. Ik wed op het gemak.
*) Terwijl ik dit schrijf over al die momentjes met de titel ‘’menselijk’’ erboven, heb ik weer andere associaties over menselijke momentjes of ‘human moments’, maar die zal ik u besparen.
**) ''Don't sit so straight; humans don't do that.'' (Rosalie Hale in TS BW-2)
Colson S: Inleiding Tot Biological Nurturing: Een Nieuwe Kijk Op Borstvoeding. Hale Publishing, 2011
ISBN 0983307512, 9780983307518

Drie

Foto: De drie Musketiers (Charlie Sheen als  Aramis, Kiefer Sutherland als Athos en Chris O'Donnell als D'Artagnan) gedrieen één in The Three Musketeers (met Oliver Platt als vierde musketier Porthos)
Alle goeie dingen gaan in drieën, daarom vandaag de derde in de reeks één-twee-drie. Eén was de twee-eenheid, de symbiose van moeder en kind. Twee ging over twee tips om met verve de borstvoeding-tango met zijn tweetjes te dansen. Drie geeft drie basiswetten voor de zorg voor een pasgeboren kind: 1: geef de baby te eten. 2: Stel de melkproductie veilig. 3. Stel de borstvoeding veilig. En een paar aanwijzingen voor als met name 2 en 3 problemen geven.

1. Geef de baby eten. 

Het lijkt een open deur, want is dat niet juist waar alle strijd over bijvoeding altijd over gaat. Ja, maar die strijd is er omdat het zo vreselijk belangrijk is dat een baby eet. Een gezonde, op tijd en zonder complicaties geboren baby heeft weliswaar een flinke reserve aan voedsel en vocht en hij zal heus niet dood gaan als hij de eerste paar dagen nauwelijks iets binnenkrijgt. Een baby wordt zelfs geboren met ingebouwde beveiligingssystemen voor als er zich direct na zijn geboorte een ramp zou voordoen en er geen eten beschikbaar is. Hij gaat over op het noodaggregaat en sluit alle systemen af, behalve die voor minimaal levensonderhoud. Hij gaat letterlijk in de stand-by modus en sluit zich af. Hij gaat slapen, houdt zich stil, reageert nauwelijks op prikkels, geeft geen hongersignalen, en verbruikt zo min mogelijk energie. Hij blijft in leven, maar daar is alles mee gezegd. Hij groeit niet, valt zelfs af, en ontwikkelt niet. Bij een beetje eten is het beeld iets rooskleuriger, maar het blijft bij het in stand houden van het leven zonder groei en ontwikkeling.
Geef de baby eten is dus de eerste wet. Liefst moeders eigen melk aan de borst. Als dat niet kan of onvoldoende is, moeders eigen afgekolfde melk, aan de borst of op andere manier bij gegeven. Als er niet genoeg van de eigen melk is, dan de melk van een andere moeder, aan de borst of op andere manier bij gegeven. Bij gebrek aan menselijke melk kunstvoeding van welk merk ook (de kwaliteitsverschillen zijn marginaal zo al bestaand bij regulier in de winkel verkrijgbare merken), ook weer aan de borst of op andere manier bij gegeven. Als de nood hoog is en geen menselijke melk of kunstvoeding voorhanden of verkrijgbaar kan zelfs gewone melk, met water, een schepje suiker en een scheutje olie, gebruikt worden*. Dit laatste alternatief is enkel bedoeld als noodoplossing voor korte tot zeer korte duur tot een beter geschikte vervanger voorhanden is.

2. Stel de melkproductie veilig.  

In het kader van regel 1 is moedermelk de preferabele voedingskeuze, dus terwijl de baby van eten wordt voorzien, wordt aan het veilig stellen van deze eerste voedselbron gewerkt. De meeste melk wordt gemaakt wanneer het meeste melk wordt gevraagd. De borsten moeten voor een optimale productie zo vaak mogelijk worden gestimuleerd. De eerste optie voor stimulatie is een frequent (minimaal 12/24uur, liever vaker) en effectief drinkende baby. een niet effectief drinkende baby wordt ondersteund door masseren tijdens het drinken (diepe borstcompressie**) en wisselvoeden (elke voeding komt elke borst minimaal 2 keer aan de beurt). Zolang er nog onvoldoende melk is wordt extra melk bij voorkeur aan de borst bijgegeven voor extra stimulatie en voor het voorkomen van verwarring van technieken. Als dit nog onvoldoende werkt, of niet goed kan worden toegepast, is frequent kolven de volgende stap. In de eerste dagen postpartum is afkolven met de hand het meest effectief, zodra de melk minder kleverig wordt en in grotere hoeveelheden komt, kan een dubbelzijdige elektrische kolf in combinatie met massage beter werken.
Wanner vaak en goed voeden en kolven niet snel tot verbetering van de melkproductie leiden is medicinale ondersteuning aangewezen. Keuzemogelijkheden zijn kruiden of reguliere medicijnen. De kruiden zijn fenegriek (zet aan tot meer afgifte van prolactine) en galega (zet aan tot grotere groei en aanleg van melkklierweefsel), eventueel ondersteund met gezegende distel. De medicijnen zijn medicijnen met als bijwerking de afgifte van extra prolactine. Het zijn vooral sommige psychofarmaca en maagmedicijnen die deze bijwerking hebben. Omdat psychofarmaca te veel andere bezwaren hebben, valt de keuze eerder op de maagmiddelen, met name domperidon. Dit middel wordt gewoonlijk ingezet bij misselijkheid en zorgt voor een snellere passage van het voedsel door de maag. Het gebruik via de mond door gezonde vrouwen in de vruchtbare leeftijd zonder bestaande hartproblemen is zonder gevaar voor hun gezondheid of die van de baby.
Wanneer ~zeer frequent~ en ~effectief~ de borsten legen en ondersteuning met medicijnen en/of kruiden niet tot een volle melkproductie leiden, moet worden aangenomen dat dat er niet meer inzit en dat voor de verdere periode van volledige borstvoeding meer of minder vervangende melk nodig is. Zie voor opties regel 1. Onthoud dat, hoewel in principe elk lichaamsonderdeel goed hoort te functioneren, bij sommige mensen sommige onderdelen dat niet doen. Sommigen kunnen niet goed horen of niet goed zien, anderen kunnen niet goed melk maken.

3: Stel de borstvoeding veilig.  

Uiteindelijk wil iedereen het liefst zorgeloos aan de borst voeden en gevoed worden. Terwijl de baby eten krijgt en de melkproductie veilig wordt gesteld, wordt daarom ook aan dat 'simpele' en 'vanzelfsprekende' voeden gewerkt. Als een baby honger heeft gehad en op stand-by is geweest, moet hij waarschijnlijk eerst groeien en aansterken om zelfstandig voedsel binnen te kunnen krijgen. Technieken zijn in die periode van minder belang dan eten binnen krijgen op welke manier ook. Het is wel handig wanneer zoveel mogelijk verwarrende technieken kunnen worden vermeden. Aan de borst bijvoeden, mee masseren en andere technieken om te zorgen voor een vlotte melkstroom hebben daarom de voorkeur boven alle andere manieren van bijvoeden. Maar als dat voor moeder en/of kind te veel stress of prestatiedwang geeft, zijn er alternatieven zoals cupvoeden, vingervoeden of zelfs flesvoeden***. Wanneer een kind sterker wordt kan hij volkomen vanzelfsprekend zelf een goede techniek ontwikkelen. Voor kinderen die dat niet doen of op andere manieren zijn bijgevoed, kan worden begonnen met Biological Nurturing als manier en houding van aanleggen. In deze houding heeft de baby de meeste controle over wat hij doet en werken zijn reflexen voor het zoeken naar, aanhappen van en drinken aan de borst het beste. Als het drinken aan de borst problemen geeft, zoek dan eerst of er lichamelijke oorzaken voor zijn, zoals een afwijkende anatomie van de mond. Als die er niet zijn, of goed worden behandeld, kan alsnog met het aan de borst drinken worden begonnen.

Sommige kinderen die een erg moeilijke start hebben gehad, blijven moeite houden met drinken aan de borst. Hun techniek wordt nooit optimaal of ze blijven hulpmiddelen nodig hebben. En sommige moeders kunnen niet genoeg melk maken, maar kunnen wel volledig borstvoeding blijven geven. En andere moeders hebben genoeg melk, maar hun baby krijgt het maar niet voor elkaar om die aan de borst te drinken. Er zijn meer wegen die naar Rome leiden en elke weg is goed als die goed gekozen of bewegwijzerd is en met liefde gelopen wordt.

*) WHO: How to Prepare Formula for Bottle-Feeding at Home
**) In: Toeschietreflex. Online op euroac.net
***) Therapeutisch flesvoeden zoals beschreven in de laatste alinea van deze Eurolac Flits
Eurolac Flits! met label plan B, met titel Plan B. Deze links leiden naar een lijst met blogs met dit label, klik op de plaatsjes in de linkerzijbalk voor meer verhaaltjes.
Plan B op eurolac.net
Newman J: Domperidon. online op borstvoeding.com

De Meisjes

Foto: The Golden Girls met Beatrice Arthur als Dorothy Zbornak, Betty White als Rose Nylund, Rue McClanahan als Blanche Devereaux en Estelle Getty als Sophia Petrillo
Een bij mannen aan de borreltafel geliefd onderwerp van gesprek zijn borsten. Vrouwenborsten dus. Menboobs vinden ze over het algemeen minder interessant. De meisjes van de hen bekende dames ondergaan complete vergelijkende warenonderzoeken, waarbij kleur, maat, vorm en structuur breeduit worden besproken en geanalyseerd. Dat zijn waarlijk belangrijke zaken die daar diepgaand worden besproken tussen de heren. De heren over de dames. Over de meisjes van de dames, wel te verstaan. Nu is daar natuurlijk ook een boel zinnigs over te zeggen. Ik zal mij nu dus ook eens in die discussie mengen. Wat is nu werkelijk belangrijk bij het beoordelen van De Meisjes van de dames?
Borsten zijn de bij lichamelijk volwassen vrouwelijke mensen altijd aanwezige uitwendige lichaamsdelen die de melkklieren bevatten. Bij de meeste andere zoogdieren zijn de melkklieren buiten de dracht en lactatieperiode niet of nauwelijks zichtbaar aanwezig. Er zijn allerlei theorieën waarom dat bij mensen wel zo is. Eén theorie gaat ervan uit dat de borsten de billen-vervangende blikvangers voor de mannelijke leden van de soort zijn, nodig om de verminderde zichtbaarheid van de echte billen door rechtop lopen te compenseren. Een andere theorie gaat ervan uit dat door de afwijkende anatomie van de mensenbaby een meer geprononceerde borst nodig is, maar dat verklaart niet waarom die borst ook buiten de zoogtijd vooruitstekend zou moeten zijn. er is ook een theorie die ervan uitgaat dat de mens ook een poosje een semi-waterzoogdier is geweest en dat de bolle borsten bij het drijvend op de rug voeden goed bleven drijven. Maar ook dat verklaard niet waarom die drijvers ook buiten de lactatieperiode beschikbaar zouden moeten zijn. Toch de substituutbillen theorie dan maar? Maar waarom dan de zo enorme verschillen in vorm, structuur en formaat van borsten?
Voor de functionaliteit inzake borstvoeding maakt vorm, structuur of maat niet echt veel uit, hoewel de ene borst makkelijker geeft dan de andere. Vrijwel elke borst is in staat melk te maken en te geven, de een wat meer, de ander wat minder, maar vrijwel altijd voldoende voor de vraag. Wanneer te veel moeders namelijk niet in staat zouden zijn geweest melk te maken voor hun baby’s, waren we als soort al uitgestorven voor we hadden uitgevogeld hoe we moedermelk- of borstsubstituten konden maken. Voor makkelijk voeden moet ten eerste de baby bij de borst en het tepelgebied kunnen komen zonder zich in bochten te wringen en een flinke mondvol kunnen aanhappen. Voor de moeder is het handig wanneer ze een houding kan vinden waarin ze dat aanhappen voor de baby mogelijk maakt terwijl ze zelf ook nog enigszins ziet wat er gaande is. Dit soort overwegingen maakt niet de vraag ‘’of er wel wat in zit’’ belangrijk, maar meer de vraag ‘’of je het er uit kan krijgen’’.
Kleine Meisjes zijn niet zo’n groot probleem. Baby moet wat dichterbij komen, maar als de tepels een beetje in proportie zijn, is er geen aanhap probleem en moeder kan redelijk zien wat er gebeurt. Meisjes van formaat zijn niet alleen forser, ook de mogelijke aanlegproblemen zijn dat. Grotere borsten in hun natuurlijke staat zijn, buiten de stuwingdagen, meestal wat losser van structuur. Ook de structuur van de tepel kan losser zijn, minder uitgesproken en daarmee minder handig als richting gever. Verder maakt het voor de baby niet zo veel uit, zolang hij er maar bij kan. De problemen zitten duidelijk aan de kant van de moeder: de comfortabele houding en het zicht. In vrijwel alle klassieke aanleginstructies wordt gesproken over het ondersteunen van de borst en de buik-aan-buik liggende baby naar de borst brengen. Geen enkel probleem met een min of meer stevige borst die op één hand past. Zodra een borst niet op één hand past, los van structuur is en zwaarder, wordt het een probleem. Soms wordt dan gewerkt met kussentjes of mitella’s onder de borst om het gewicht te dragen en de tepel naar voren te laten wijzen. Dan kan soms werken, maar het kan er ook voor zorgen dat de baby heel ver van de moeder vandaan moet komen te liggen om bij die tepel in de frontlinie te komen. Dat kan dan ook problemen geven bij het vinden van een comfortabele houding voor de baby.
Een andere benadering kan zijn om de borst daar te laten waar hij van nature terecht komt zonder steun en te zien of er een comfortabele houding voor de baby bij gevonden kan worden. We richten ons daarbij liefst op een positie van moeder en kind waarbij de baby zelf zich kan aanleggen. Dat voorkomt dat moeder vreemde houdingen moet gaan aannemen om te zien wat baby doet en om te sturen. We komen dan uit bij alle houdingen en posities waarbij de baby voorover ligt. Niet helemaal plat op zijn buik, maar met zijn hoofd hoger dan zijn billetjes. Baby is over zijn hele lichaam, inclusief de uitstekende delen, ondersteund door zijn moeder of door bed, bank of kussens. Moeder ligt half overeind of zit half achterover geleund, met ook haar lichaam volledig ondersteund, inclusief de uitstekende delen, mogelijk met behulp van kussens, een voetenbankje of de salontafel. Moeders armen kunnen ondersteuning van kussens nodig hebben, zodat zij op hun beurt de Meisjes binnenboord kunnen houden. Baby wordt nu zo neergelegd dat de borst en vooral het tepelgebied zonder wurmen of draaien bereikbaar zijn en baby zelf kan pakken. Baby legt zichzelf aan en als moeder niet precies kan zien wat er gebeurt, kan zij wel voelen of het goed gaat. Pijn betekent dat de baby er naast zit of niet diep genoeg heeft gehapt. Afkoppelen en nieuwe ronde - nieuwe kansen.
Naarmate baby groter en meer geoefend wordt, kunnen ook ander houdingen worden uitgeprobeerd. Maar probeer liever niet om de borst op te tillen. Dat is zwaar en moeilijk vol te houden, of het knelt de boel af. ‘’Breng de baby naar de borst’’ moet bij grote borsten eigenlijk heel erg letterlijk worden genomen. De baby moet zijn waar de borst is. De borst moet niet zijn waar ‘’men’’ vindt dat de baby hoort te zijn. Het hele plaatje kan overigens veranderen wanneer moeder een goed steunende voedingsbeha draagt. Wanneer de voedingsopening net ruim genoeg is om de tepel en een drie centimeter eromheen vrij te houden, terwijl de rest van de borst gesteund blijft, kan waarschijnlijk met een meer conventionele methode worden gevoed. Dat kan erg handig zijn voor voeden buiten de beslotenheid van het eigen huis. Pas er bij grote borsten wel altijd voor op dat bij het voeden de borsten niet opgevouwen zitten in de cups. Dat kan voor afknelling van melkkanalen en mogelijk borstontstekingen zorgen. Dit wil vooral nog wel eens gebeuren bij grote borsten met een heel losse structuur.
Dames van formaat: golden girls met girlpower inclusief gebruiksaanwijzing. 

Hysterie

Foto: Sheridan Smith als Molly ondergaat in de begindagen van de psychotherapie een revolutionaire behandeling voor hysterie door Hugh Dancy als Mortimer Granville in Hysteria
Een oproep voor blog-entry titels leverde de volgende voorstellen op: meanderen, historie, hysterie, normvervaging, nipplegate en Dubbel D. Intrigerende titels, waarvan deze keer de hysterie aan de beurt is.
In uitspraak verschillen historie en hysterie alleen in de klemtoon (resp. de middelste en de laatste lettergreep) en de letter net naast het midden. Daar houdt de overeenkomst dan ook wel op, hoewel hysterie natuurlijk wel een historie heeft die redelijk hysterisch is. Voor we ten onder gaan in een spraakverwarring even opheldering over hysterie.  Hysterie komt van het woord hystere, wat Latijn is voor baarmoeder. We kennen het in die betekenis nog in de samentrekking hysterectomie ofwel baarmoeder verwijdering, hoewel wij meer gewend zijn aan het woord uterus als we de baarmoeder bedoelen. en, eerlijk is eerlijk, ‘’mens, doe niet zo utereus’’ klinkt helemaal niet zo lekker. Waarom we de uterus gebruiken om een psychische stoornis aan te duiden is nog curieuzer.
In vroeger tijden dachten mensen namelijk dat de ongebruikte baarmoeder uit pure frustratie op reis ging door het lichaam op zoek naar vermaak. Zo’n reizende hystere dat werkt natuurlijk niet en andere organen en systemen raken daar helemaal door van streek met zenuwtoevallen als gevolg. De vrouw met de gefrustreerde hystere werd dus hysterisch. De eerste psycho-analisten kwamen erachter dat het niet zozeer de gefrustreerde baarmoeder als wel de gefrustreerde seksualiteit was die een uitweg zocht in hysterie, maar de term was toen al ingeburgerd. De burgerdame of de dame van stand in de Victoriaanse tijd was gebonden aan allerlei beperkingen, zowel puur fysiek door haar corsetten, als in haar bewegingsvrijheid, vrijheid van meningsuiting en seksualiteit. De dokter Mortimer Granville bedacht in een vreemde gedachtenkronkel dat die hysterie kon worden genezen door een orgasmemachine. De therapie werd in welgestelde kringen bepaald populair.
In ons huidige taalgebruik is hysterie iets anders (heftige gemoedstoestanden, overdreven opwinding) en voor de ziekte zijn inmiddels beter passende namen gevonden (paniekstoornis, somatoforme stoornissen zoals conversiestoornis, dissociatieve stoornissen en theatrale persoonlijkheidsstoornis). In de dagelijkse taal gebruiken we nu eigenlijk vooral de vorm hysterisch als we het hebben over overdreven opgewonden gedoe en we kennen het woord nog in de vorm van massahysterie. In die beide betekenissen is de baarmoeder niet meer terug te vinden en hoeft er van seksualiteit, al dan niet gefrustreerd, geen sprake meer te zijn. Binnen mijn vakgebied heb ik regelmatig met deze beide woorden te maken.
Sommige baby’s worden compleet hysterisch als het niet werkt, als hun verwachtingen niet uitkomen. Als het aanhappen aan de borst niet lukt, als hun eigen instincten en reflexen hem tegenwerken in plaats van helpen, als de melk niet wil stromen of als de melk te hard stroomt. Helemaal over zijn toeren, met een verwrongen gezichtje, soms zover heen dat het huilen geen geluid meer geeft en de adem stokt. Van de weeromstuit wordt moeder ook hysterisch en mogelijk de mensen om haar heen ook. Want wat moet je och met zo’n hysterisch krijsend kind die niet drinkt met de tepel in zijn mond notabene. Rustig blijven is de eerste actie. Eén hystericus tegelijk is voldoende. De tweede actie is troosten. Van de borst vandaan, tegen moeder aan, snoezelen, kroelen, zachte onzinwoordjes, ruggetje wrijven, … tot het weer goed is. Dan eens een andere houding proberen, bijvoorbeeld Biological Nurturing (instinctief voeden). Als de baby voorover op moeders lichaam ligt, heef hij veel meer controle over wat hij doet en werken zijn reflexen met hem mee in plaats van tegen hem. Probeer het hem zelf te laten vinden en duw hem niet tegen of in de borst. Daarvan worden sommige kindjes hysterisch.
Borstvoeding kan bij toeschouwers soms tot hysterie leiden. Het zien van een baby aan een seksobject brengt zoveel verwarrende gevoelens te weeg dat de reacties van de patiënt buiten proportie heftig worden, soms tot aan verbaal agressief toe. Toch weer die gefrustreerde seksualiteit zou je denken, maar dan bij zowel mannen als vrouwen. Want, zeg nou zelf, een seksuele connotatie krijgen bij een baby die eten en moederlijke liefde krijgt, dat duidt toch zeker op onverwerkte eigen seksuele issues. Ik raad een sessie op de sofa aan. De orgasmemachine lijkt me hier minder op zijn plaats; dat eerder tot meer dan minder seksuele connotatie leiden.
Dan is er nog de massahysterie rondom borstvoeding. Zodra er in een, fysieke of virtuele, omgeving het woord borstvoeding valt barst deze los. Wat een steentje in de vijver was wordt een tsunami, een sneeuwbal wordt een lawine. Een regendrupje wordt een modderlawine. Modder, vooral erg veel modder hoort bij de borstvoedingsmassahysterie. een moddergevecht, waarbij de toeschouwers nu en dan wat extra beledigingen naar de een of de ander roepen om het gevecht te behoeden voor een voortijdig einde. De lachende derde en de aanstichter van al dat fraais is natuurlijk de bookmaker, die het geld opstrijkt van de weddenschappen op de uitkomst van de strijd. Hij is de enige die niet mee opgaat in de gefrustreerde persoonlijke hysterie of de opgefokte massahysterie. Hij zet zijn witte hoed op en noemt zichzelf heilig* terwijl hij grinnikend zijn geld telt. Het enige wat hij hoefde te leveren was modder en hysterie.
*) Stefan (Roemeense coven): "We never put on white hats and called ourselves saints" (in Meyer S: Breaking Dawn, pg. 658).

Recht

Foto: James Spader als Alan Shore en William Shatner als Denny Crane in Boston Legal, waar zij als dure advocaten meesters zijn in rechtpraten wat krom is en via kromme weggetjes tot overwinning komen
Kaarsrecht, loodrecht, rechtop, rechts, aanrecht, gerecht, rechtspraak, gerechtigheid, recht toe recht aan, regelrecht, rechtstreeks. Recht en de meeste ervan afgeleide woorden duiden iets positiefs aan. Zo sterk positief dat de diverse tegenstellingen vaak een negatieve lading hebben: krom, links, averechts. Een op een wapenschild naar links kijkende leeuw duidt op een bastaard; mensen met een politieke opvatting die afweek van het zittende, meest conservatieve politieke establishment werden links genoemd en links in de kamer gezet. Zoals we gisteren zagen is een kromme redenering een nergens toe leidende activiteit. De averechtse steken vormen meestal de achterkant van het breiwerk en plannen die averechts uitwerken bereiken het tegengestelde van het doel. Recht en rechts is dus alom het streven.
Natuurlijk is dit allemaal net zo betrekkelijk en vooringenomen als wit of blank met goed en zwart met slecht associëren. Politiek links trekt mij heel wat meer aan dan rechts en mijn lieve echtgenoot kijkt liever naar vrouwen met hier en daar wat krommingen en welvingen dan de rechte en hoekige planken op de catwalk. Waar ik wel heel erg voor recht, rechtstreeks en recht door zee ben is bij het informeren en onderwijzen. Geen tierelantijntjes en verzachtingen, geen omweggetjes, maar Hoppa! de waarheid, de volle waarheid en niets dan de waarheid. Duidelijk onderscheid makend tussen opvattingen, theorieën, hypotheses en bewezen feiten. Bij gebrek aan feiten hypothesen en theorieën naast elkaar zetten en toetsen aan wat al wel bekend is. Weten is kennis is goed, weten wat je weet en niet weet is wijsheid. Niets doen omdat je iets niet weet is angst. Op basis van wat je weet onbekende grootheden exploreren is het begin van vooruitgang en meer kennis en wijsheid.
Soms is recht ronduit fout. Vooral bij borstvoeding. Er zijn in het menselijk lichaam, en in de hele natuur, maar erg weinig zuiver rechte vormen. Bij borstvoeding komt maar erg weinig kijken wat recht is: de ronde borsten, de gewelfde babymondjes, de bolronde wangetjes, het beweeglijke, golvende tongetje. Alles heeft ronding, welving en beweging. Alles wat recht en strak is of wordt gemaakt werkt borstvoeding tegen. Een kindje moet in natuurlijke buigingen kunnen liggen; een moeder moet niet kost wat kost haar rug recht houden. Om een rechte houding vast te houden zijn er allerlei spieren nodig die in die stand moeten worden gefixeerd. Spieren werken het beste als zij kunnen bewegen: aanspannen en ontspannen en elkaar aflossen. Een comfortabele houding van de moeder is de redding van borstvoeding en een comfortabele houding wordt het best gereikt door het lichaam ontspannen te houden.
Ook baby vaart wel bij een ontspannen houding. Baby is ontspannen als hij volledig ondersteund is, zonder vrij fladderende uiteindjes, en als hij geen spieren hoeft te gebruiken om zijn plaats en evenwicht te houden. Bij voorkeur zijn de heupen gebogen, net als de knieën en enkels. Ook de armpjes zijn in alle gewrichten gebogen en worden liefst bij of kruislings over de middenlijn gehouden. Min of meer de foetushouding dus. Pas na verloop van tijd zal de baby zich comfortabel voelen in meer gestrekte houding.
De combinatie van deze houdingen leidt tot de Biological Nurturing houding, ook instinctief voeden genoemd: moeder zit achterover geleund, goed gesteund in de hele rug, nek, hoofd en armen. Min of meer de houding van ene bankhanger, maar dan beter gesteund. De baby komt bovenop, op zijn buik, met zijn gezicht ergens in de buurt van de borst. Heus, hij mag op zijn buik liggen. Buik op buik bij mama is de allerveiligste houding voor voeden of slapen die baby heeft. Mits moeder goed gesteund is en er geen alcohol, nicotine of bewustzijn veranderende middelen in het spel zijn.

Eurolac Flits! met label Biological Nurturing, instinctief voeden, houding

NB: bij klikken op de label-links opent een pagina met een blog en links in de marge een lijst met ander entry's met hetzelfde label

Wielrennen

Wielrennen – ik moet eerlijk zeggen dat ik me hierbij een beetje op het hoofd krab, want daar heb ik dus helemaal niets mee. Niet als sport in het algemeen en  niet om naar te kijken en niet om de spelregels. Op twee wielen tussen een wiebelig frame, met de kont omhoog, volledig dubbelgevouwen met de darmen en andere organen in elkaar gedrukt en de edele delen geplet, de rug gekromd en de nek krampachtig omhoog om het hoofd naar voren te laten kijken: niets wat ik met gezond en sportief kan associëren.  Ook dat hele systeem van meesters en knechten roept bij mij geen sportieve associaties op. Ik moet echt even goed nadenken hoe ik hier nog een verhaaltje bij kan maken. Dat maakt het voor mij een echte denksport.
De houding op een fiets en vooral op een racefiets is zo ongeveer de minst economische die er te bedenken is. De bloedsomloop kan met gemak op meerdere plaatsen worden afgekneld en deze houding is voor het overbrengen van kracht, om de energie op te wekken om vooruit te gaan, niet erg handig. Een ligfiets zorgt voor een veel hoger rendement in de verhouding tussen krachtsinspanning en bewegingsenergie opbrengst met veel minder afknelling en zonder het in elkaar drukken en wegdrukken van inwendige organen. Het lichaam wordt op een veel groter oppervlak ondersteund, waardoor drukpijn verminderd wordt. Bij een gewone fiets wordt het volledige lichaamsgewicht gedragen door de zitbeenknobbels met wat bil en het perineum, de handen en de voorvoeten. Daardoor ontstaat heel gemakkelijk zadelpijn, maar ook meer of minder ernstige kwetsuren aan de edele delen. Bij vrouwen blijft het voornamelijk bij beursheid, maar ook tinteling en gevoelloosheid zijn mogelijk. Bij mannen zijn erectiestoornissen niet ongewoon, zowel het niet meer krijgen van een erectie als het niet meer kunnen stoppen van een erectie zijn mogelijk. Plat gezegd; sommige wielrenners krijgen ‘hem’ niet meer omhoog, anderen niet meer omlaag.
Bij het baren en voeden van kinderen doen wij in onze cultuur eigenlijk net zo verdraaid en omgekeerd. Om te baren gaan we liggen en om te voeden rechtop zitten. In beide gevallen werken we tegen de zwaartekracht in en negeren we onze eigen instincten en reflexen en die van onze kinderen of we werken ze zelfs tegen. Als we overeind komen om te baren, helpt de zwaartekracht mee, vindt het kind beter zijn weg en is zijn geboortekanaal wijder. Een barende vrouw plat op haar rug is net zo beweeglijk en in controle als een schildpad op zijn rug. In halfzit wordt het baringskanaal nog kleiner gemaakt door de druk op het staartbeen. Bij borstvoeding wekt het juist andersom. Als moeder half achterover ligt en haar kind op zijn buik op haar buik helpt de zwaartekracht hem om op zijn plaats te blijven en de borst niet te verliezen. Voorover liggend heeft een pasgeboren kind optimaal profijt van zijn neurologische gereedschappen en werken zijn reflexen en instincten naar behoren. Het lichaam van de moeder wordt over een groter oppervlak gesteund en zij hoeft geen spieren te gebruiken (die stijf kunnen worden of verkrampen) om die houding enige tijd aan te houden
Met een beetje meer respect voor de natuur en de biologie zouden zowel wielrenners als moeders en kinderen met minder inspanning en minder blessures tot betere resultaten en meer plezier kunnen komen.
www.biologicalnurturing.com
www.biologicalnurturing.nl
Eurolac Flits! met label Biological Nurturing, houding, reflexen, instinct

Olympiade

Afbeelding: iconisch: borstvoeding als olympische prestatie
Zwanger zijn en vervolgens een kind baren wordt wel vergeleken met een Olympische duursport. Die Olympische prestatie wordt als het aan het lichaam van de moeder en aan de baby ligt afgerond met een lange en intensieve cooling down: borstvoeding. Ter ere van de Olympische Spelen en van de Olympische prestatie die elke vrouw levert als zij moeder wordt zolang de Spelen duren elke dag een stukje met een olympische sport als thema en afbeelding. Deze serie begon met een Proloog op 26 juli.

Hordenloop

Samengesteld naar aanleiding van de overgebleven en samengevoegde bijdragen aan de actie #flitsidee van @Laktistino: ''borsten in alle soorten''; laatste aflevering in deze serie.
Afbeelding: Buzz Lightyear, multifunctionele probleem oplosser
Ik heb het al eens eerder genoemd: borstvoeding gaat niet altijd van een leien dakje. Voor sommige moeders is het een sprint, voor anderen een lange afstandsloop en voor sommigen een hordenloop, soms inclusief een hink-stap-sprong. Sommige moeders halen de eindstreep en kunnen verdergaan, anderen blijven struikelen over de hordes. Blijven het gevoel houden dat als ze net even harder proberen, net over de volgende horde heen komen, ze de eindstreep ook zullen halen. Dus schrapen ze alle restjes moed en kracht bij elkaar en nemen die ene horde … om erachter alweer een nieuwe te zien opdoemen. Op de tribune zitten zowel toeschouwers die de underdog blijven aanmoedigen en toejuichen, maar ook toeschouwers die luid boe-geroep laten horen. De coach weet het op een gegeven moment ook niet meer: blijven stimuleren, pushen, steunen om het doel te halen of haar uit de wedstrijd halen en rust geven. Alleen de moeder zelf kan het uiteindelijk beslissen: wat is sterker: de drang om het doel te halen of de drang tot zelfbehoud. En soms, heel soms, beslist het lichaam: tot hier en niet verder, laat los, laat het gaan.
De obstakels die zorgenvrij borstvoeding geven belemmeren, kunnen ook aan de kant van de baby zitten. Kinderen kunnen vreemde dingen doen aan de borst: altijd in dezelfde houding of aan dezelfde kant willen drinken, experimenteren met standje moeilijk en acrobatiek. Die laatste zie je vooral bij peuters aan de borst. Die willen graag drinken, maar ook de wereld in de gaten blijven houden en hun nieuw verworven lichamelijke mogelijkheden oefenen. En dus staan ze op handen en voeten aan de bar, of ze glijden met het hoofd omlaag langs de rugleuning van de bank naar de borst. Of ze proberen te multitasken met de borst, een duim, een rijstwafel en Buzz Lightyear. De borstvoeding loopt dan meestal al goed en er hoeft alleen af en toe paal en perk gesteld te worden aan het uittesten van de elasticiteit van de tepels.
Voorkeursborst, voorkeurshouding en onorthodoxe houdingen kunnen ook al vanaf het begin voorkomen en wel voor grote problemen zorgen. De meest voor de hand liggende reden voor een jonge baby om altijd in dezelfde, soms vreemde, houding en soms alleen de ene borst* te willen drinken, is dat elke andere houding pijn doet. Dat kan allerlei oorzaken hebben. Wanneer het in de eerste dagen na de geboorte optreedt ligt de gedachte aan geboortetrauma voor de hand: gebroken sleutelbeentje, verschuivingen of beknellingen in het nek-, hals- en schoudergebied (ook bekend onder de naam KISS). Ook kinderen die knel hebben gezeten in het geboortekanaal (of soms al tijdens de laatste weken van de zwangerschap in een ongemakkelijke houding waren gedwongen door ruimtegebrek) of die met behulp van een vacuüm- of tangverlossing zijn geboren, kunnen pijn hebben in bepaalde houdingen. Deze kwetsuren worden niet altijd direct na de geboorte door de verloskundige, gynaecoloog of kinderarts onderkend, dus als ouders wil je er zelf alert op zijn. Op zich is er weinig op tegen dat een kind in een vreemde houding drinkt, zolang hij maar goed bij de borst kan en moede geen pijn doet. Maar het kan leiden tot vergroeiingen en compensaties die tot weer andere houdingsproblemen kunnen leiden. Dus ook als het drinken aan de borst er niet negatief door wordt beïnvloed is behandelen aan te raden.
Een ander probleem met moeilijk houdingen is overduidelijk, want die wordt veroorzaakt door een behandeling die het kind moet ondergaan. Kinderen met een spreidbroek bijvoorbeeld. Het kan heel wat van de creativiteit van moeder en kind vergen om toch een werkbare en comfortabele houding te vinden. Biological Nurturing houdingen (moeder achterover, baby bovenop) willen in dit soort situaties vaak wel werken, net als het omgekeerde: baby op de rug, moeder op handen of ellebogen en knieën eroverheen. Adviseer mensen die dat geen gezicht vinden om een doek over hun hoofd te gooien of zich even op het toilet terug te trekken tot het voorbij is. We willen per slot niet dat iemand zich ongemakkelijk voelt als een baby in een spreidbroek ook moet eten.
*)Als een kind altijd alleen de ene borst wil, de andere weigert en ook de melk uit de geweigerde borst niet wil, is het raadzaam om zo snel mogelijk die borst goed te laten onderzoeken, de oorzaak ligt dan waarschijnlijk niet bij de baby!
Eurolac Flits! met label Biological Nurturing, houding
Eurolac Flits! over o.a. KISS

Houding geven

Noomi Rapace als Lisbeth Salander, die zich een houding geeft om om te gaan met haar jeugd vol misbruik in The Girl with the Dragon Tattoo, verfilming van deel 1 van de Millennium trilogie.
Na alle getuigenissen over goede, slechte en gemiste informatie zal ik dan maar het voortouw nemen en proberen goede informatie te geven. Over realistische verwachtingen heb ik het al vaak gehad. Ik ben een groot voorstander van het mensen op tijd laten weten wat ze kunnen gaan verwachten. Ik zorg er graag voor dat vrouwen weten dat moeder zijn niet iets is dat je er even naast doet, maar dat het gewoon hard werken is. Moeder worden is vrij eenvoudig: je baart een kind. Maar moeder zijn is een ander verhaal. Een kind vraagt tijd, energie en aandacht. Veel tijd, veel energie en veel aandacht. Op tijden die jou misschien niet goed uitkomen, energie die je na al je andere taken misschien niet meer over hebt, aandacht die je al over zoveel andere zaken moest verdelen. Als je een partner hebt, kun je veel dingen verdelen, samen doen. Dat is goed voor jou, want het spaart je tijd, energie en aandacht. Goed voor je kind, want die komt niets te kort. goed voor je partner want die moet zijn of haar eigen band aangaan met jullie kind. Een band aangaan, je hechten doe je door veel samen te zijn en samen dingen te doen: knuffelen, badderen, verzorgen, meer knuffelen, verschonen, slapen, spelen, en nog eens knuffelen. De houding, je attitude, die je daarin als ouders samen aanneemt is vormend voor de manier waarop jullie in de rest van je carrière als ouders met elkaar en je kind(eren) zult omgaan en voor de manier waarop je kind nu en alter relaties zal aangaan en onderhouden. Da’s hard werken, maar het is een investering die zich dubbel en dwars terugbetaald. en dan hebben we het nog niet eens over voeden gehad. Want wat en hoe je voedt, is hierbij eigenlijk niet eens zo belangrijk. Het is het ouders zijn en het nemen en dragen van je verantwoordelijkheid daarin, dat hard werken is, de voeding komt erbij.
Borstvoeding geven is een vak apart. Natuurlijk, het is natuurlijk, maar niet alles wat natuurlijk en aangeboren is, komt vanzelf. Het één makkelijker dan het ander, en de één moet meer oefenen dan de ander, net als met praten, lopen en met mensen omgaan. Goede voorbereiding helpt. Een deel van die voorbereiding bestaat uit kennis opdoen. Kennis over houding bijvoorbeeld. In welke houding kun je het beste voeden? Vroeger zou ik daar een heel verhaal over gehouden hebben, maar tegenwoordig zeg ik: elke houding waarin moeder en kind comfortabel zijn, de baby melk krijgt en moeder geen pijn heeft. Als aan die voorwaarden wordt voldaan mag het verder op-zijn-kop en achterstevoren zijn. Vooral als een kind ouder wordt gaat hij letterlijk experimenteren met houdingen en wordt het inderdaad soms op-zijn-kop en achterstevoren en ook nog met losse handen. Bij een beginnende baby is wat meer houvast toch wel handig. Onderzoek en praktijk wijzen uit dat houdingen en posities, waarbij de baby en moeder zoveel mogelijk tegen elkaar aanliggen, het beste werken. Dicht tegen elkaar aan, niet alleen buik tegen buik, maar verder ook zo dicht tegen elkaar dat er tussen het lichaam van de moeder aan de ene kant en de buik, de borst, de hals en de kin van de baby aan de andere kant geen papiertje te wringen is. Het is ook handig (voor het bereiken van het gewenste comfort niveau van moeder en kind) als er zo min mogelijk spieren moeten worden gebruikt voor het handhaven van de houding. Het weerstaan van de zwaartekracht vergt ook redelijk wat spierkracht en coördinatie, dus vermijden we liever ook. Dat alles optellend is voor waarschijnlijk de meeste moeder-kindparen een houding waarbij de moeder achterover leunt (goed gesteund in de rug, de nek en de armen) en de baby op zijn buik bovenop haar ligt de meest comfortabel voor allebei, met een goede en goed verwerkbare melkstroom voor de baby en zonder pijn voor de moeder. Zo meten moeder en kind zich samen een houding aan.
www.biologicalnurturing.com
www.biologicalnurturing.nl

Buitengewoon

Foto: Sean Connery als Allan Quatermain in The League of Extraordinary Gentlemen<waarin een bijeengeraapte groep zeer buitengewone figuren doen alsof het heel gewoon is wat zij doen.
De meest gerapporteerde problemen met borstvoeding, naast de vrees te weinig melk te hebben –wat soms terecht is en heel vaak niet- zijn pijn bij het voeden en onrust bij de baby – huilen na de voeding, onrustig drinken, aanhappen en loslaten. Over te weinig melk heb ik het al eerder gehad, net als over pijn bij het voeden. In de begindagen van borstvoeding als wetenschap zeiden we categorisch dat pijn bij het voeden altijd het gevolg was van verkeerd aanleggen. Vaak is dat ook zo, maar het kan ook allerlei andere oorzaken hebben, zoals een spruw* infectie of een variatie op de normale anatomie van de mond van het kind**. Met een goede diagnose zijn die problemen over het algemeen op te lossen. Problemen door orale anatomische variaties zouden niet eens zo erg hoeven worden als elk kind standaard zou worden nagekeken op dit soort dingen tijdens de eerste levensdag. Bij kinderen die geboren worden in gezinnen of families waarvan bekend is dat er meerdere personen met dit soort variaties zijn, zou extra oplettendheid op zijn plaats zijn.
Onrustig drinkgedrag en huilen na de voeding lijken lastiger te voorkomen en op te lossen. Wat moet je met zo’n wriemelende, boksende, draaiende baby die aan- en afhapt, de tepel niet lijkt te vinden terwijl hij er tegenaan ligt, of die na een half uur drinken nog onrustig en ontevreden lijkt? Begin met het uitsluiten van factoren zoals spruw en orale anatomische variaties. Let op: niet elke witte tong betekent spruw; laat er naar kijken door iemand met ervaren ogen en verstand van zaken. Een belangrijke, maar vaak over het hoofd geziene oorzaak voor onrust, moeilijk drinken en huilen***, is de manier waarop een kind geboren is. Bij een langdurige uitdrijving, klem zitten in het baringskanaal, een stortbevalling of een kunstverlossing (vacuüm, tang, keizersnede) kan er in het kaak-hals-schoudergebied een verdraaiing of verschuiving zijn geforceerd. Dit geeft pijn en kan ervoor zorgen dat een kind niet in een bepaalde houding kan liggen of zijn mond goed opendoen en drinkbewegingen maken. Door allerlei oorzaken (zoals meer ingrijpen tijdens de baring) is er een toename te zien van dit soort problemen. Als dat soort zaken allemaal is uitgesloten gaan we naar het aanleggen zelf kijken (daar kunnen we trouwens ook mee beginnen, voor naar ingewikkelder dingen te zoeken die er mogelijk niet eens zijn). Op basis van mijn decennia lange ervaring en voortschrijdende inzichten kom ik steeds meer tot de conclusie dat we het, met alle nadruk op goed aanleggen, eigenlijk voor flink wat moeders en kinderen moeilijker hebben gemaakt. Zo veel regeltjes waaraan ze zich te houden hebben. Dat kan nooit de bedoeling zijn geweest voor een normale lichaamsfunctie. Ooit een gorillamama in de weer gezien met voedingskussens, voetenbankjes en instructiebladen? Er moet een betere manier zijn. En die is er ook: de neem-er-je-gemak-van-methode. De houding waarin de eerste voeding bij zoveel moeders en baby’s zo goed ging in dat eerste uur na de geboorte: moeder achterover (liefst niet helemaal plat op de rug, dat is niet echt comfortabel), baby op zijn buik bovenop moeder. Moeder heeft geen kussens en ondersteuninkjes nodig en de baby heeft de controle over wat hij doet. In deze houding namelijk, instinctief voeden of Biological Nurturing**** genoemd, werken de reflexen en instincten van de baby optimaal, kan hij niet wegzakken en kan hij zelf bepalen wat, waar en hoeveel. En dan blijkt dat gemaai met die armpjes en dat heen en weer en op en neer gedoe met het hoofdje gewoon nut te hebben: het helpt de baby met het vinden van de borst en het aanhappen, waar het bij de meer klassieke houdingen de baby daarbij juist hindert. Als kindjes op deze manier aan de borst drinken oefenen en perfectioneren, wordt in de vele maanden daarna het aanleggen en doordrinken een stuk makkelijker voor moeder en kind, ook in andere houdingen.
Dan blijven er nog de onrust na de voeding, het spugen en huilen over, waar we vaak geen raad mee weten. Voor een deel zal dit zeker te maken hebben met de onrijpheid van het spijsverteringsysteem. Maar het heeft zeker ook te maken met verwachtingen over baby gedrag. en dat brengt ons weer bij gewoon. Een baby verwacht***** na zijn geboorte een nagenoeg constante toevoer van kleine hoeveelheden melk afgewisseld met veelvuldige korte slaapjes. Wij verwachten een baby die met redelijke tussenpozen een zekere hoeveelheid melk drinkt en tussendoor slaapt. Veel baby’s leren in vrij korte tijd aan die verwachting te voldoen, anderen proberen het, maar krijgen dan problemen met een volle maag en de spijsvertering. Weer anderen weigeren van het begin af aan zich aan te passen. Zij weten wat ze nodig hebben en zorgen dat ze dat krijgen.
*) Eurolac Flitsen met het label spruw
**) Eurolac Flitsen met het label tongriem, lipriempje
***) Eurolac Flitsen met het label huilen
****) Eurolac Flitsen met het label Biological Nurturing
*****) Eurolac Flitsen met het label verwachtingen

Praatjesmakers

Behalve over de output (zie Poep- en plaspraatjes) worden ook over de input heel wat praatjes gemaakt. 1 borst per keer of juist 2 borsten per voeding? Minimaal zoveel minuten per kant of per voeding of juist maximaal zus of zo lang? Minimaal of juist maximaal x uur tussen 2 voedingen? Minimaal of maximaal x voedingen per 24 uur? Afnemend aantal voedingen met toenemend lichaamsgewicht of met toenemende leeftijd? Nooit in de rest van het leven wordt er nog zo over de manier, de inhoud, de frequentie en het voeding gedelibereerd als in de zuigelingentijd. En altijd over het kind, en vaak ook zijn moeder, heen. Als je het het kind vroeg, wist-ie het wel: ‘’Doe mij maar La Dolce Vita: bij mama zijn, dicht bij haar borst en haar hart en drinken als ik trek heb en stoppen als het genoeg is. Nu eens een lekker volle borst helemaal leegdrinken om de maag goed te vullen, dan eens loungen aan een lege borst en mezelf trakteren op slagroom. Een serieuze werkmannen maaltijd afwisselen met een diner-dansant.’’ En wat blijkt: als je kinderen hun gang laat gaan en ze onbeperkte toegang geeft tot de borst, nemen ze precies dat wat ze nodig hebben. Gesteld dat ze een goede techniek hebben. Alle zo vaak door allerlei mensen van elkaar nageprate praatjes, zonder wetenschappelijke of zelfs maar logische achtergrond kunnen we verder overlaten aan echte papagaaien. Overblijvende regels: direct na de geboorte komt baby bij moeder op de borst en blijft daar het overgrote deel van de volgende 24 uur. Moeder en kind worden zeker het eerste uur met rust gelaten (samen met vader*). Meest succesvolle houding is die waarbij moeder en kind zich beiden plezierig voelen. Opmerkelijk genoeg is dit vaak een houding waarbij de moeder half achterover ligt en de baby op zijn buik bovenop haar (Biological Nurturing). Moeder en baby bepalen samen wanneer gevoed wordt, hoe lang, hoe vaak en aan welke borst. Dag 2 mag een herhaling van de eerste 24 uur zijn. Dag 3 ook. Aangekleed mag, bloot mag. Moeder mag uiteraard ook nu en dan even iets privés doen, in welk geval vader de honneurs waarneemt. Het overgrote deel van de verzorging en de controles kunnen worden uitgevoerd terwijl baby bij moeder (of vader) is. Wanneer moeder (en vader) en kind de eerste paar dagen op deze manier doorbrengen zie je dat kindjes zich goed op temperatuur houden, goede suikerwaardes hebben (na de eerste uren, waarin heel erg lage suikerwaardes volkomen normaal zijn!), weinig gewicht verliezen en snel weer gaan groeien en dat ouders en kind elkaar snel leren kennen en elkaars taal leren verstaan. En dan kan borstvoeding net zo eenvoudig worden als ademhalen. Zonder regeltjes. Zonder praatjes. Met persoonlijke aandacht.
* Bij het verwijzen naar ‘’vader’’ lees: ‘’levenspartner van moeder’’

www.biologicalnurturing.nl

www.biologicalnurturing.com

Biological Nurturing

Sinds bevallingen het terrein werden van dokters zijn vrouwen liggend gaan bevallen. De laatste decennia werd steeds duidelijker dat dit handige posities zijn voor de arts of verloskundige die de bevalling leidt, maar niet voor de barende vrouw en haar kind. Het is per slot niet eenvoudig om een kind tegen de zwaartekracht in door een bochtig en eigenlijk te nauwe passage te persen. Pioniers zoals Odent, Gaskin en Smulders zagen dat in en begonnen de verticale baringshouding te ontwikkeling en promoten.  Bij borstvoeding zien we iets vergelijkbaars. Borstvoeding geven wordt gezien als aangeleerd gedrag en moeders krijgen er instructies voor: zo moet je zitten, steunen, je baby vasthouden en hem aanleggen. De meest gebruikte houdingen zijn rechtop zittend. Borstvoeding leren is voor moeders en baby’s op deze manier vaak moeilijk en gaat gepaard met veel frustratie bij beide en ongemak en pijn bij de moeder. Colson is op dit gebied de pionier die andere houdingen beschrijft en promoot om borstvoeding te vergemakkelijken, comfortabel en plezierig te maken voor moeders en kinderen. Om op die manier borstvoeding te geven en nemen blijken moeders juist niet rechtop, maar achterover te moeten zitten. De traditioneel gebruikte houdingen voor bevallen werken beter voor borstvoeding en omgekeerd. Een baby die op zijn buik op zijn moeder ligt, terwijl zij half achterover leunt, ligt in een houding die zijn reflexen optimaal laat werken en hem in staat stelt zelf de borst te vinden en goed aan te happen. Moeders zijn relaxt, hebben geen/minder pijn en genieten meer van de voedingen en er is een betere melkstroom voor de baby. Het wordt tijd onze manier van moeders leren borstvoeding te geven te herzien.
Colson S., (2005) Maternal breastfeeding positions: Have we got it right? (1) The Practising Midwife 8:10;24-27; (2) The Practising Midwife 8:11; 29-32
Colson S (2008) The Nature – Nurture Debate and breastfeeding competencies. Bringing Nature to the Fore. The Practising Midwife 8(11) 14-19
Colson S: An Introduction to Biological Nurturing – New Angles on Breastfeeding. Hale Publishing, 2010 (In het Nederlands beschikbaar zomer 2011)
CW Genna: Facilitating autonomous infant hand use during breastfeeding. Clin Lact, 2010 - media.clinicallactation.org

Biological Nurturing

De meeste zorgverleners geloven dat moeders moeten leren hoe ze borstvoeding moeten geven. Dit boek beschrijft nieuw bewijs uit onderzoek dat erop lijkt te wijzen dat moeders en baby’s een aangeboren kennis hebben over borstvoeding geven en krijgen en het introduceert en nieuwe benadering onder de naam ‘’Biological Nurturing’’. Biological Nurturing is een verzamelnaam voor optimale borstvoedingsituaties en -houdingen, waarvan de interacties spontaan gedrag bij moeders en baby’s triggeren, dat hen helpt bij de start van borstvoeding. Biological Nurturing is snel en makkelijk te doen. De meeste moeders en baby’s manoeuvreren zichzelf automatisch in de goede houdingen als ze aan zichzelf worden overgelaten. De uitdaging voor de zorgverleners ligt in hun begrip van de gedrag inducerende mechanismen en het leren hoe zij moeders en baby’s kunnen helpen doen wat ze van nature kunnen.  Dit boek herstelt het vertrouwen in het biologische ontwerp van de natuur en in het aangeboren vermogen van moeders om borstvoeding te kunnen  geven. ‘’Dr. Suzanne Colson is één van mijn helden vanwege haar doordachte en zorgvuldige onderzoek en omdat de conclusies die zij heeft getrokken uit dit onderzoek eindelijk gezond verstand hebben gebracht in de discussie rond borstvoeding. ‘’ (Ina May Gaskin, CNM, Ph.D., auteur van:  Spiritual Midwifery en Ina May’s Guide to Breastfeeding. ‘’Colson’s mentor, De Franse obstetricus Michel Odent, heeft de manier waarop we dachten over de geboorte veranderd. In dit boek doet Suzanne Colson hetzelfde voor borstvoeding. Maak je op om -net als ik deed- je meest basale borstvoeding aannames te heroverwegen en wat nieuwe, revolutionaire manieren te leren om moeders en baby’s te helpen. Dit boek zal je leven veranderen!’’ (Nancy Mohrbacher, IBCLC, FILCA, auteur van: Breastfeeding Answers Made Simple, co-auteur van Breastfeeding Made Simple, in het Nederlands vertaald door De Bakermat en uitgebracht als Borstvoeding natuurlijk eenvoudig.

http://www.biologicalnurturing.com/
ColsonS: An introduction to biological nurturing: New angles on breastfeeding. Hale Publishing, Amarillo, TX, 2010
Verwacht deze zomer: Colson S: Inleiding tot Biological Nurturing: Een nieuwe kijk op borstvoeding. Vertaling: Gonneke van Veldhuizen-Staas, IBCLC; uit te geven bij Hale Publishing, Amarillo, TX

nieuwe moeder - nieuwe baby

Wennen aan je nieuwe rol als moeder: doe ik het wel goed, is mijn baby wel normaal, ben ik wel normaal, ...? Checklist voor nieuwe moeders om hun kind snel te leren kennen en 'het goed te doen'.

Houd je baby in de eerste weken altijd heel dicht bij je, niet verder dan een armlengte afstand en zo vaak/veel mogelijk in direct lichaamscontact. - Door veel en dicht bij elkaar te zijn leer je elkaar kennen en liefhebben en leer je elkaars taal sneller verstaan.

Gebruik de instincten en reflexen die moeders en baby's ingebouwd hebben meegekregen. - Als je baby voorover ligt en volledig gesteund is, werkt zijn zenuwstelsel het beste en kan hij al zijn aangeboren vermogens in de strijd werpen om zijn eten te vinden en zelf aan tafel te gaan; als jij achterovergeleund zit/ligt geef je je baby de kans dat te doen en zelf te ontspannen en met hem mee te werken.

Babymaagjes zijn klein en moedermelk verteert makkelijk. - Zorg dat je baby vaak een beetje kan eten, zo krijgt hij geen buikpijn en krampjes, kan zijn eten goed verteren waardoor hij goed groeit en komt je melkproductie goed op gang.

Uvnas Moberg K: De Oxytocine factor. Thoeris, 2007. ISBN-13: 9789072219213

Colson S: An Introduction to Biological Nurturing: New Angles on Breastfeeding. Hale Publishing, 2010. ISBN    0984503935, 9780984503933