Vriend

Foto: Graham Norton maakt vrienden voor één avond van vaak onwaarschijnlijke combinaties van bekende mensen, bijvoorbeeld Dustin Hoffman (geen verdere aankondiging nodig, maar bijvoorbeeld Giuseppe Baldini in Perfume),  Billy Connolly (bijvoorbeeld Wilf Bond in Quartet) en Jennifer Saunders (Eddie in Absolutely Fabulous) in The Graham Norton Show: S12, E9 (29 Dec. 2012)

My brest friend heet het ding. Nee, dat is geen typo, maar expres zo geschreven als samentrekking van breast en best. Mijn beste borstvriend dus, of zo, iets dergelijks dan toch. De betere boezemvriend. De toffe tietensteun. De tedere taplap. De moedige mamahanger. Het tableau flappant. O, mijn lieve vrienden, mijn associatieve brein draaf een beetje met me door, vrees ik. Wat niet wegneemt dat de naam echt is en hoort bij een kussen, een borstvoedingskussen. Ik ben toch al niet zo’n fan van borstvoedingskussens en ik blijk daarin onder collega’s en moeders niet alleen te staan. Een snelle rondvraag via Facebook liet zien dat speciale kussens vooral gewaardeerd worden in speciale omstandigheden, zoals spierziektes of in ruimtes waar geen goede stoelen zijn om lekker te zitten. Of om na de voeding even lekker gesteund te kunnen blijven liggen of hangen. Of tijdens de zwangerschap om in bed de buik te steunen of de spanning van het bekken of de rug af te halen.

Bij verder vragen naar dit specifieke kussen, kwamen de spraakwaters pas echt op gang. Over het geheel genomen vond het ding nog de meeste aanmoediging als laptoptafel voor personen met mobiliteitsproblemen. Op het punt van voeden met dit kussen kreeg het het voordeel van de twijfel, omdat het in elk geval een stevig oppervlak heeft, waar het kind niet in weg of vanaf zakt. De vormgeving met het hele ding om het hele lijf heen gebonden leverde echter hilarische reacties op, evenals de suggestie in het reclamefilmpje dat prehistorische moeders grote stenen zouden gebruiken om hun kind aan de borst te positioneren.

De consensus onder de collega’s was dat het streven is naar voeden zonder of met minimale aanwezigheid van hulpmiddelen. Natuurlijk, een moeder of een baby met een handicap, dat kunnen redenen zijn om wel met hulpmiddelen te werken. Maar in het overgrote deel van alle situaties, omstandigheden en soorten borstvoedingskoppels is voor het geven en nemen van borstvoeding een moeder nodig met tenminste één functionerende borst en een willige baby. Er zijn allerlei houdingen waarbij de baby helemaal niet hoeft te worden vastgehouden. In houdingen waar de baby wel steun nodig heeft, is het de moeder die die steun geeft en kan zij mogelijk een steuntje gebruiken om haar arm te dragen, haar rug te ontlasten of haar benen omhoog te brengen.

Ik denk dat het idee dat een speciaal kussen nodig is, terug te voeren is op het gebruik om moeders rechtop te zetten als ze gaan voeden. Rechtop zitten gedurende meer dan een paar minuten is een uiterst onvriendelijke houding. De rug neigt naar inzakken en de moeder heeft de neiging om bij het aanleggen nog verder naar voren te buigen over haar kind heen. Daardoor loopt bij moeder en kind de zuurstoftoevoer gevaar en het kind heeft nergens houvast. Hij zal zich eerder aan de borst vastklemmen, als het moet met zijn kaken rond de tepel geklemd, om deze maar niet te verliezen. Moeder wil dus wel degelijk ervoor zorgen dat haar kind gesteund is, maar zo een kind vasthoudend leidt tot een gevoelsgewicht dat zich per minuut verveelvoudigt.

Als moeder daarentegen haar gemak ervan neemt en haar rug tegen de rugleuning laat steunen, haar voeten op de salontafel legt (of op de rest van de bank of op een voetenbakje), eigenlijk net alsof ze zich installeert voor een genoeglijk avondje bankhangen, dan verandert ineens het hele beeld. Baby komt nu buik aan buik op zijn moeder te liggen en hoe meer de zwaartekracht aan hem trekt, hoe steviger hij komt te liggen. In deze houdingen functioneren zijn reflexen optimaal, waardoor hij zichzelf kan aanleggen. Zijn moeder moet alleen zichzelf comfortabel houden en mogelijk ervoor zorgen dat kindlief niet van haar afrolt langs de zijkant. En daar kan een klein kussentje onder haar elleboog nu net handig voor zijn.

Als het aanleggen voor moeder toch handiger gaat als ze rechtop zit, hoeft ze na het aanleggen niet zo te blijven zitten. Zorg voor het beginnen met voeden voor een plaats en eventueel hulpmiddelen om comfortabel te gaan zitten, zoals een bankkussentje, een voetenbankje en dergelijke. Ga recht op zitten. Maar wel met de onderrug al tegen de rugleuning aan, of met een steuntje in de onderrug. Leg de baby aan op de gewenste manier. Als de baby goed aanligt en drinkt, verplaats dan de armen zo, dat de baby comfortabel blijft liggen met de neus vrij en leun dan, met de baby stevig buik aan buik, achterover en breng gelijk de voeten omhoog en zet ze op een voetenbankje, een bierkrat, de poef of de salontafel. En weg is de noodzaak voor een kussen onder de baby.
Kussens kunnen heel makkelijk zijn bij het voeden, maar altijd om de moeder te steunen. De uitgangsregel is: moeder steunt haar kind, kussens en andere hulpmiddelen kunnen de moeder steunen. Tenzij er natuurlijk omstandigheden zijn waarin de moeder niet kan steunen of de baby extra hulp nodig heeft. Moeders echte beste vriend is geen kussen met een hippe naam, maar haar eigen gezonde verstand en het gevoel van haar kind i haar eigen armen.

Boodschapper

Foto: Alexander Siddig als Hermes, boodschapper der goden in Clash of the Titans. Hermes was niet alleen de boodschapper der goden, maar ook de god of patroon van de handel en de reizigers, maar eveneens van de welbespraaktheid en de dieven. Een veelzijdige figuur met een welhaast parodiërende combinatie van werkgebieden.
Slecht nieuws is moeilijk te ontvangen. Iets horen wat je niet wilt horen, wat je boos of verdrietig maakt, dat wil je eigenlijk niet horen, zelfs niet weten. Om niet over de ongemakkelijke waarheid te hoeven nadenken, wordt de boodschapper om zijn nieuws aangevallen. Dit is al een oud gegeven, Shakespeare gebruikte het, maar ook in de Griekse literatuur wordt het al genoemd*. Volgens Freud is dit een universeel optredend psychologisch verschijnsel om uiting te geven aan het gevoel van machteloosheid dat een slecht bericht kan opleveren. Mensen houden niet van verwarring en machteloosheid en zoeken altijd een uitweg om daarvan af te komen. Mensen houden vooral niet van nieuws dat hun eigen handelen als ongewenst doet overkomen. De boodschapper wordt van al die onaangenaamheid de dupe, want liever een ander besmeuren, beschimpen of afstraffen, dan zelf een eigen ongemakkelijke waarheid in de ogen te zien.
Het ging over gadgets. En of je die als borstvoeding professional moet aanprijzen. Niet eens zozeer over het nut of onzinnigheid van sommige gadgets. Ook niet over of moeders die moeten of moeten willen gebruiken. Zelfs niet eens over of een borstvoeding professional ze zou moeten verkopen, maar of ze die zou moeten aanprijzen. De ene professional had op Twitter een gadget uit haar winkel aangeprezen, anderen hadden daarop gereageerd en iemand* had er een blog aan gewijd. De kritiek op dit blog, dat opende met een wel getroffen parodie, was niet mals. In niet mis te verstane persoonlijke aanvallen werd de schrijfster verweten op de man (vrouw) te spelen door haar middels een parodie te bespotten. Men vond dat vuil spel. Vooral de stijlvorm parodie moest het ontgelden, dat vond men te smerig. Het begon erop te lijken dat men de boodschapper van het nieuws verweet de documenten die de boodschap bevatten te hebben besmeurd en verfomfaaid.
De boodschap op zich was simpel: gadgets bevorderen over het algemeen niet de borstvoeding en degraderen borstvoeding van een relatie tot een, een product opleverend, mechanisch proces (mijn persoonlijke interpretatie van het blog*). De satire werd gevormd door in de productbeschrijving van het betreffende hebbedingetje borstvoeding te vervangen door een relatie tussen volwassen gelieven en de knuffels die zij elkaar geven. Persoonlijk vond ik het mooi gevonden en zeker ook respectvol gebracht. Nu gebruik ik zelf ook graag parodie en satire in mijn blogs**, dus mijn waardering is redelijk evident. Voor anderen kan dit een minder makkelijk te interpreteren stijl zijn, naar het blijkt.
Waar het natuurlijk eigenlijk om gaat is die Freudiaanse reactie op een minder welkom bericht dat de eigen persoon en het eigen handelen aangaat. Want de critici gaven toe zelf ook wel de tijd, duur en kant van voedingen te hebben bijgehouden; het bijhouden van tijd, duur en kant van voeden was de bedoelde gebruik van het besproken gadget. En nu meenden zij in het blog en eerdere reacties, waaronder die van ondergetekende, op het promoten van bedoeld product te beluisteren dat hun gedrag werd afgekeurd. Dat was natuurlijk helemaal niet de bedoeling of de letterlijke inhoud van de boodschap. Als moeders zich beter voelen bij het gebruik van geheugensteuntjes, moeten zij die zeker gebruiken. Zal ik u eens iets verklappen? Ik heb zelf wekenlang van mijn eerste kind op vijfmillimeterruitjespapier minutieus bijgehouden wanneer ze sliep, at en huilde***). Ik deed daarmee wat ik, controlefreak die ik ook toen al was, wat ik op dat moment, in die situatie, met de mij toen ter beschikking staande kennis en ervaring, nodig had om dat hele concept moeder met kind helder te krijgen en werkbaar te maken. 

Toch vind ik nu een armband met kralen en bedeltjes om hetzelfde bij te houden volkomen overbodig en afleiden van waar het bij borstvoeding om gaat. Ik zou willen dat iemand mij dat, voor ik aan het moederavontuur begon, had uitgelegd. Dat ik níét had gedacht dat al dat gedoe van schema’s en rust en regelmaat wetenschappelijk onderbouwde wijsheid was. Dat ik niet van alles was gaan uitproberen om mij en mijn kind aan die verwachtingen en boekjes-voorschriften te laten voldoen. Dat ik meer aan de relatie had gewerkt en minder aan het mechanische proces.
Het is nu en dan best confronterend dat ik nu weet wat ik als beginnende moeder allemaal fout deed. Maar het heeft weinig zin degene die me die boodschap bracht aan te vallen. Hooguit zou ik geïrriteerd kunnen zijn dat hij niet wat meer had opgeschoten, zijn Hermes-vleugeltjes aan zijn schoenen had gebonden en mij die boodschap op tijd had gebracht.
Shooting the messenger op Wikipedia
Eurolac Flits! met label gadgets, hulpmiddelen. Deze links leiden naar een lijst met blogs met dit label, klik op de plaatjes in de linkerzijbalk voor meer verhaaltjes.
*) Vanderveen M: Armband of liefdesband?  op Panta Rhei Blog, 11 februari 2013
**) beschrijving van dit blog: ‘’Eurolac! Een blog met (bijna) dagelijkse columns over borstvoeding, hoe het gaat, hoe het ook zou kunnen. Discussie, ironie, satire en parodie worden als stijlbloemen niet verguisd, naast gewone recht-toe recht-aan informatie.’’

***)

Zilver

Foto: Zilvergrijze wolf huilend naar de volle zilverwitte maan.
Zilver spreekt tot de verbeelding. Goud is rijkdom, overdaad en macht, maar zilver is verfijnder, subtielere en wordt in verband gebracht met magie, nachtelijke krachten en heling. Waar goud in al zijn glorieuze schittering wordt verbonden aan de even overdadig stralende en overweldigende zon, ziet men in zilver de zachtglanzende, strelende ietwat geheimzinnige krachten van de maan. De aantrekkingskracht van de maan werd lang wel waargenomen, maar niet begrepen en wat de antieke mens niet begreep, werd verklaard met magie. De wolven die met hun gehuil naar de maan leken te communiceren met magische krachten, de maan zelf met haar voelbare, maar onverklaarbare aantrekkingskracht, de kleur en het metaal zilver die alleen al door de glans en de kleur iets van de magie van de maan leek te hebben en de onbegrijpelijke, maanstand gerelateerde vrouwendingen: magie van het zuiverste water. Stof voor ontelbare verhalen in lange koude nachten bij het vuur.
En waar wolven en vrouwen geheimzinnig en meer of minder eng werden, werden de maan en zilver even geheimzinnig, maar  dan positief.  Zolang vrouwen en wolven zich er maar niet mee bemoeiden. Zilver kreeg allerlei helende aspecten toegeschreven. Allerlei ziekten zouden ermee genezen en zelfs was het het enige middel om ‘’de kinderen van de maan’’, weerwolven, met hun sterke band met de volle maan, te vernietigen. Inmiddels zijn de raadselen van de bewegingen van de maan en haar aantrekkingskracht ontrafeld, weerwolven verhuisd naar sprookjesland, de enige plaats waar ze kunnen leven, met of zonder zilver, gewone wolven zijn een bedreigde, maar zich herstellende diersoort met een sociale structuur die nu en dan op die van mensen lijkt en zilver blijkt gewoon een metaal te zijn.
Maar metalen, en dus ook zilver, kunnen wel degelijk invloed op hun omgeving hebben. Van zilver is nu aangetoond dat het inderdaad antiseptische eigenschappen heeft. Het wordt in de geneeskunde gebruikt als een breedspectrum antibioticum en het doodt daarnaast schimmels en virussen. Daarmee is het een waardevol middel in de strijd tegen besmetting van bijvoorbeeld chirurgische materialen. Sondes en andere kunstmatige aan- en afvoer slangen in het menselijk lichaam, die worden gecoat met een zilveroplossing, weren het ontstaan van een slijmerige laag vieze  en ziekmakende prut.
Dat wil natuurlijk niet zeggen dat zilver op elke manier bij elke infectie kan worden ingezet. Bepaalde pathogenen ontwikkelen een resistentie tegen zilver, waardoor het gebruik van zilver hen een voorsprong kan geven op andere ziekteverwekkers. En hoewel zilver in bepaalde bereidingen een bepaalde werking heeft, wil natuurlijk niet zeggen dat je fijngemalen zilver kunt eten om er gezond van te worden of dat een plak zilver tegen een lichaamsdeel gedrukt dat lichaamsdeel zomaar gezond zal houden. Mensen die veel zilver binnen krijgen kunnen een opstapeling krijgen van miniscule, onverteerbare, niet door het lichaam afbreekbare zilverdeeltjes. In extreme vormen kan dit leiden tot een grijze of blauwe huidverkleuring (argyria). Medisch gezien is deze conditie niet ernstig, maar esthetisch is het geen succes.
Een ander onjuist gebruik van zilver is het gebruik als preventie van borstvoeding problemen. Zilveren tepelbeschermers of –schelpen, worden van oudsher in sommige gebieden aanbevolen voor het voorkomen van alle borstvoeding problemen, van pijnlijke en kapotte tepels, tot kloven, spruw en borstontsteking. Tja, als je weet hoe dit soort problemen ontstaan, dan weet je ook dat een zilveren schild daartegen niet zal beschermen. Kapotte tepels en borstontstekingen worden in het overgrote deel van alle gevallen veroorzaakt door niet goed werkende technieken en routines. Daar is niks geheimzinnigs aan en er hoeft dus ook geen antiek, magisch instrument te worden ingezet om het te voorkomen. En als er al ellende is, kan wellicht een antibiotisch werkend middel de genezing ondersteunen als er een infectie bij is gekomen, maar de eerste lijn van behandeling is gewoon die technieken en protocollen verbeteren. Ik ben er ook nog niet van overtuigd dat preventief gebruik een kwestie is van 'baat het niet, dan schaadt het niet'. Ik heb het niet onderzocht, maar op basis van mijn kennis en begrip van hoe borstvoeding werkt (en die kennis is, al zeg ik het zelf, niet gering en gebaseerd op wetenschappelijke feiten), denk ik dat het in theorie mogelijk, en mogelijk waarschijnlijk, is dat het voortdurend dragen van harde, niet luchtdoorlatende schelpen op de voedende borst juist problemen veroorzaakt. De totale afsluiting van lucht kan het weefsel van de tepel en tepelhof verweken en vatbaarder maken voor kloofjes en andere kwetsuren. De druk van een niet-meegevend stuk metaal in de borst, die door de dag heen steeds van volume verandert als gevolg van toename en afname van de hoeveelheid melk erin, kan makkelijk leiden tot druk op de melkkanalen, waardoor verstoppingen kunnen ontstaan door verminderde doorstroming. Vooral als de druk en de wrijving van datzelfde stuk metaal de zenuwuiteinden stimuleert en de aanmaak en afgifte van melk stimuleert.
Ik zie wel een mogelijkheid voor zilvercoating op het textiel waarvan zoogkompressen worden gemaakt. Dat blijven dan zachte, meegevende en luchtdoorlatende dingen die geen ongewenste druk uitoefenen. Het zilver kan de vorming van bacteriën en schimmels in de vochtig-warme, eiwit- en suikerrijke voedingsbodem verhinderen of verminderen. Dat zou nou best een een onderzoek met een zilveren randje kunnen opleveren.
Reaves  R: Silver and Myth. Ezine Articles,  opgehaald 26-12-2012 16:27. Article Source
Silver S: Bacterial silver resistance: molecular biology and uses and misuses of silver compounds. FEMS Microbiology Reviews. 2003,  2(2-3):341 -353
Lansdown AB: A pharmacological and toxicological profile of silver as an antimicrobial agent in medical devices. Adv Pharmacol Sci. 2010;2010:910686. doi: 10.1155/2010/910686. Epub 2010 Aug 24.

Geboeid

Foto: Michael Welch als Billy Wharton wordt geboeid door Eddie Cahill als Don Flack  in  Late Admissions (CSI: NY: S 9, E 8)
Er lopen momenteel binnen mijn professionele kringen enkele discussies over spullen en gadgets. Die lopen er vaak, maar nu vallen ze me weer even op. Vaak boeit het me niet zo wat iedereen overal van vindt, maar soms word ik weer eens door geraakt. Mensen en spullen. Dingen. Materie. Gadgets. En hoewel ik blijf bij mijn principe dat je voor borstvoeding voldoende hebt aan tenminste één werkende borst en een willig kind, maak ik me ook schuldig aan het hebben van en aanbevelen van spullen, dingen, gereedschappen. Maar waar ik werkelijk geboeid door kan raken is de vraag waarom mensen zo hangen aan spullen. Waarom ze er zo door geboeid zijn, zeg maar, door die gadgets.
Voor een deel is het misschien wel gebrek aan zelfvertrouwen. Vandaag werd ik getroffen door een e-magazine artikel over een vrouw die volkomen gechoqueerd was door een andere vrouw die een jaar lang haar hele ‘’beauty routine’’ weggelaten had. Zij kon zich niet voorstellen hoe je zonder enige beauty ingrepen met zelfvertrouwen de deur uit kan gaan. Kennelijk is voor sommige (veel?) mensen zelfvertrouwen iets dat uit een potje of een flesje komt. Of uit een elektronische gadget. Voor moeders die borstvoeding geven zijn er ook allerlei elektronische gadgets. Toepassingen voor op een slimme telefoon of tablet die je vertellen wanneer je kind moet eten of een schone luier of slapen of wakker worden. En bij het eten vertelt het geval je ook nog welke borst aan de beurt is. Ik kan geboeid de beschrijving van zulke apparaatjes lezen. Hoe verzinnen ze het. Een kind eet als hij honger heeft, net als een echt mens. Hij krijgt een schone luier als hij gepoept of geplast heeft. Ja, écht waar, wat een boeiend idee toch, hè. En welke borst er aan de beurt is? Die het volste of het zwaarste voelt. Of die op dat moment het handigst is. Of die het soort melk geeft waar de baby op dat moment zin in heeft: veel en zoet of weinig, rijk en romig.
Een ander boeiend hebbedingetje is een teststripje waarmee je het alcohol gehalte van je melk kunt testen. Zodat je zou weten of je na het genieten van alcoholische versnaperingen je kind borstvoeding mag geven of niet. Nou, ik kan je zo al vertellen dat zolang je niet als een dronken lor door de politie geboeid wordt afgevoerd, je melk voor je kind hoogstwaarschijnlijk niet echt gevaarlijk is. Waarschijnlijk ben jij dan zelf gevaarlijker dan je melk voor je kind. De vraag na alcoholische consumpties is niet of je melk nog geschikt is voor je kind, maar of de moeder nog geschikt is als moeder op dat moment. De risico’s van geen borstvoeding zijn overigens hoger en beter gedocumenteerd dan de eenmalige consumptie van melk met een tic. En over geen borstvoeding wordt een stuk minder moeilijk gedaan dan over alcohol drinken tijdens de borstvoeding periode. Laten we het erop houden dat wie met een puntenrijbewijs nog mag autorijden ook nog haar kind borstvoeding mag geven.
Er zijn ook spullen en hulpmiddelen waarvan men algemeen vindt dat die min of meer onmisbaar zijn. Kolven staan bovenaan dat lijstje. Zelfs veel van mijn collega’s staan over het algemeen snel klaar met een kolf bij borstvoeding problemen. Naar mijn, ik geef toe niet erg bescheiden, mening is dat niet nodig, lang niet altijd in elk geval. Een kolf is zelden werkelijk en onmisbaar nodig. Vrouwen worden namelijk geboren met vrijwel alle gereedschappen en hulpmiddelen die ze nodig kan hebben. Tenzij ze geboren is zonder handen of ernstige reuma heeft, dan wordt het lastig. Moeders eigen handen zijn werkelijk een uitstekende kolf. Met een laag energieverbruik en zonder uitputting van de grondstofreserves en zonder vervuilende uitstoot of afval. Handen zijn groen, duurzaam, en doen het vrijwel altijd. Met een zeer laag blessure risico en, na enige oefening, een hoog rendement. Maar het heeft wel vertrouwen nodig. Zelfvertrouwen. Vertrouwen in het kunnen van het eigen lichaam. Vertrouwen in het weten dat je je lichaam mag aanraken en gebruiken. Vertrouwen dat je geboeid mag zijn door de onbeperkt mogelijkheden van je eigen lichaam. Zonder spullen, dingen, gadgets. Alleen jij en je kind. Heel simpel, heel boeiend.
van Veldhuizen - Staas CGA: Het afkolven van moedermelk. Gepubliceerd online
Eurolac Flits! met label afkolven, hulpmiddelen, alcohol. Deze links leiden naar lijsten met bijdragen met deze labels. Klik op de plaatjes in de linkerzijbalk voor meer verhaaltjes.

Probleemmakers

Afbeelding: Strij, A. van: Portret van 3-jarig jongetje met valhoed en hondje. 1782
Op zaterdagochtend besteed ik graag wat tijd aan surfen. Internetsurfen, wel te verstaan. Hier in het Brabantse land valt weinig aan ander surfen te doen. Vandaag kwam ik langs een opsomming van interessante dingen die op de markt worden gebracht voor kinderen en hun ouders. Vooral voor de ouders. Een pruikje met haarbandje voor kale babymeisjes. Een plastic kinderurinoirtje. Parfum met Play-doh geur. Parfum voor de baby. Een broche van vilt in de vorm van een placenta met erop geborduurde bloedvaten. Een geboorte instructie pop in grof haakwerk. Of een idem dino-flamingo-vis die Mickey Mouse baart. Van dat soort dingen dus. In deze lijst werd gelinkt naar een lijst met nuttige dingen om de borstvoeding te laten slagen. U begrijpt, beste lezer, dat ik dat niet ongezien voorbij kon laten gaan.
Dat was geen grap. Allerlei zaken passeerden de revue die algemeen worden gezien als onmisbaar voor het slagen van de borstvoeding. Ik vind dat kwalijk. Een lijst maken van dingen die je nodig hebt om met succes borstvoeding te geven, bij voorbaat al, is net zoiets als een opsomming van alle mogelijke hulpmiddelen en prothesen die je nodig hebt om succesvol te leren lopen. Wat heeft een baby die peuter gaat worden nodig om te leren lopen? Wel, een stel functionerende benen brengen je al een heel eind op weg. Letterlijk in dit geval. Een omgeving die loopoefeningen mogelijk maakt of zelfs aanmoedigt is ook heel handig. Als die omgeving ook nog een beetje veilig is, is dat mooi mee genomen. Maar dan heb je het wel zo’n beetje gehad.
Beugels, krukken, speciale schoenen, … allemaal overbodig voor een gezond kind met functionerende benen. Misschien noodzakelijk voor een kind dat geboren is met een afwijking of zonder benen, of voor mensen die na een ongeluk opnieuw moeten leren lopen. Ontsmettingsmiddelen, zalfjes en pleisters? Nee, niet al bij voorbaat en misschien niet eens als hij echt valt. Bij de cursus EHBO voor kinderen, die ik laatst volgde, leerde ik dat je oppervlakkige wondjes zonder vreemde voorwerpen of duidelijk vuil erin het beste met rust kunt laten. Ontsmetten, zalf smeren en pleisters plakken vóór een kind gaat lopen zal ook niet helpen voorkomen dat hij valt en zich bezeert. En hoofd-, knie- en elleboogbeschermers? Ik dacht het niet. Lopen leer je met vallen en opstaan en al die hulp- en beschermingsmiddelen zitten eerder in de weg dan dat ze helpen bij het leerproces.
Leren borstvoeding geven is eigenlijk net zoiets. Je hebt er maar weinig voor nodig: minstens één functionele borst en een willig kind. Een of twee armen om het kind vast te houden is handig en een plaats om te zitten of te liggen ook. Een omgeving die borstvoeding leren geven mogelijk maakt en aanmoedigt is ook wel een pré. En dan heb je het wel zo’n beetje gehad. De rest valt onder de categorieën gadgets of overdaad. De meeste hulpmiddelen zijn ongeschikt om problemen te voorkomen en soms veroorzaken ze eerder problemen. Andere hulpmiddelen zijn alleen nodig om problemen op te lossen of om te gebruiken als er in de aanleg iets niet klopt. Dat zijn de ontsmettingsmiddelen, zalfjes en pleisters, en de beugels en krukken van de borstvoeding.
Een moeder en een kind met allebei de benodigde organen, aangelegd en werkend binnen functionele variaties, hebben niets anders nodig dan elkaar om het hele spel van borstvoeding samen te leren spelen. Kennis van de werking van borstvoeding en van de biologische behoeften van moeder en kind geven een voorsprong en kunnen allerlei niet werkende pogingen voorkomen. Moeder en kind die vanaf de geboorte dicht bij elkaar in de buurt zijn, met vooral in de eerste dagen veel huidcontact, in houdingen en posities die het comfort van beiden ondersteunen en kennis van de in de blauwdruk vastgelegde gebruiksaanwijzing zijn eigenlijk de enige gadgets die nodig zijn om de borstvoeding te laten slagen. Soms kan een beetje aanmoediging en hulp van iemand met ervaring nodig zijn, of wat meer geduld en oefening.
Zelfs als de omstandigheden extra zorg nodig maken, is er vaak een low-tech alternatief of een huis-, tuin- en keuken attribuut. Voedingskussen? In de meeste huizen zijn voldoende kussens of voorwerpen die daarvoor door kunnen gaan aanwezig. Vaak voldoet een andere houding van moeder en kind ook al voldoende om de steun van een kussen onnodig te maken. Kolf? Met enige oefening zijn de meeste moeders in staat om met hun eigen handen boven een kom of schaal alle melk af te kolven die ze maar nodig hebben. Hygiënisch, altijd bij de hand en geen stopcontact of batterijen nodig. Zoogkompressen? Vaak houden ze de lekkages eerder in stand en leren ze de borsten niet om zindelijk te worden. Tepelhoedjes? Alleen in nauwkeurig omschreven omstandigheden therapeutisch te gebruiken, bij voorkeur onder goede lactatiekundige begeleiding. Tepelvormers? Ingetrokken tepels zijn zelden een probleem en kunnen indien nodig ook met de hand worden verholpen.

Eurolac Flits! met label lekken, hulpmiddel, tepelhoedje, kolf, ingetrokken tepels, zoogkompressen. Deze links leiden naar lijsten met blogs met deze labels. Klik op de plaatsjes in de linkerzijbalk voor meer verhaaltjes.

Watersporten

Nog even terugkomend op het zwemmen – er zijn natuurlijk veel meer watersporten. Sporten op het water in plaats van erin: roeien, kanoën op vlak of wild water, zeilen. En hoewel het voor deze watersporters natuurlijk een goed idee is om ook wat te kunnen zwemmen, gaat bij hen de strijd niet direct tussen zichzelf en het water, maar indirect via een boot. De boot is de scheiding, maar ook de verbinding tussen de sporter en zijn element, het water. Alles wat de watersporter wil met dat water, moet via zijn boot, er is vrijwel nooit direct contact met het water.

Borstvoeding kan ook direct of indirect. Als alles gaat zoals het zou moeten gaan drinkt een kind direct bij de moeder aan de borst, zo vaak, zo veel en zo lang hij wil en nodig heeft. En daarmee krijgt hij, als alles gaat zoals gepland, alles wat hij nodig heeft, wanneer hij het nodig heeft.  Maar, hoe goed ontworpen en gepland, er kan altijd iets mis gaan. Een fabrieksfoutje, een montagefoutje, onleesbare gebruiksaanwijzing, problemen bij de aflevering, … noem maar op. Dan lukt die directe borstvoeding even niet zo goed of helemaal niet en dan zijn hulpmiddelen nodig*.

Afhankelijk van het soort probleem is een ander hulpmiddel nodig. Bij sommige problemen kan een tepelhoedje helpen. Binnen de wereld van borstvoeding begeleiding zijn we decennia doodsbenauwd geweest voor tepelhoedjes. En terecht, want de oude tepelhoedjes deden meer kwaad dan goed, creëerden meer problemen dan ze oplosten. De alleroudste tepelhoedjes dateren al van honderden jaren terug en waren gemaakt van hout, lood, zilver of ivoor. Later kwamen er hoedjes van geblazen glas met een rubberen speen erop en nog later van plastic. Maar ook die van rubber en plastic waren dik en stug en deden niet veel om de melkaanmaak en de melkstroom te stimuleren. En rubber en plastic waren ook zo dik en stug dat de tepel en tepelhof er makkelijk van stuk gingen.  Zolang de siliconen tepelhoedjes nog niet waren uitgevonden hebben tepelhoedjes meer borstvoedingen om zeep geholpen dan gered. De resultaten waren zo desastreus dat lactatiekundigen ervoor pleitten ze maar in de gifkast te zetten, of liever nog in het oudheidkundig museum of het rariteitenkabinet.

Toen kwamen de dunne en daarna de ultradunne tepelhoedjes en dat veranderde het beeld. Onderzoek van als eerste Paula Meier (Meier PP et al, 2000) toonde aan dat deze tepelhoedjes er bij prematuur geboren kinderen voor zorgden dat zij beter aan de borst konden blijven en meer melk binnen kregen. De tepelhoedjes lijken, bij deze nog zwak drinkende kindjes, te werken als een antislipmatje en als een intermediair voor prikkeloverdracht naar de zenuwen die de hormonen voor melkproductie en –stroom bij de moeder regelen. Dit lijkt ook te werken voor kinderen die om andere redenen geen grip op de tepel hebben of niet de duurkracht om een volledige voeding te genereren. Denk daarbij bijvoorbeeld aan kinderen met een te lage spiertonus, hartproblemen of Syndroom van Down.

Dan zijn er nog de kinderen die verder gezond zijn en sterk genoeg, maar waarbij andere issues kunnen spelen. Kinderen die door bijvoeden met een fles verward geraakt zijn (een flessenspeen voelt natuurlijk heel anders in je mond dan moeders blote borst) kunnen in sommige gevallen terug naar de borst worden geloodst door een tepelhoedje te gebruiken. Dan voelt de borst meer als een flessenspeen. Bij moeders met een overdreven sterke melkstroom en/of toeschietreflex kan een tepelhoedje daarvoor een soort buffer zijn, hoewel sommige moeders melden dat hun krachtige toeschietreflex het tepelhoedje gewoon wegspoelt.

In theorie zou een tepelhoedje ook het besmettingsrisico bij spruw kunnen verminderen, omdat er geen direct contact is tussen de huidoppervlakken waar de schimmel zich ophoudt. De andere schimmelcellen zouden dan door de melkstroom worden meegevoerd en zich nergens vestigen. Dit is een tot nu niet onderzochte en dus onbevestigde theorie, die echter wel, naast goede medicinale behandeling, kan worden toegepast als extra maatregel.

Bij kapotte en pijnlijke tepels is een tepelhoedje nog steeds niet de eerste route voor behandeling, net zomin als voor ingetrokken of vlakke tepels. Tepeltrauma wordt vrijwel altijd veroorzaakt door ontoereikende technieken bij het aanleggen en/of drinken en dus moet daaraan worden gewerkt. Tepeltrauma kan ook worden veroorzaakt door anatomische variaties bij het kind, aan de tong, de tongriem, de bovenlipriem of het gehemelte. De tong- en lipriem kunnen worden behandeld, de gehemelteproblemen of andere tongvariaties meestal niet, moeilijk of pas later. In die gevallen kan worden uitgeprobeerd of een tepelhoedje, in combinatie met aanpassingen aan de houding van moeder en kind, kan helpen.
*) Eurolac Flits! Plan B, meer plan B en nog meer plannen
Meier PP, Brown LP, Hurst NM, Spatz DL, Engstrom JL, Borucki LC, Krouse AM: Nipple Shields for Preterm Infants: Effect on Milk Transfer and Duration of Breastfeeding J Hum Lact May 2000 16: 106-114, doi:10.1177/089033440001600205
Lees een iets uitgebreidere en geïllustreerde versie op eurolac.net

Olympiade

Afbeelding: iconisch: borstvoeding als olympische prestatie
Zwanger zijn en vervolgens een kind baren wordt wel vergeleken met een Olympische duursport. Die Olympische prestatie wordt als het aan het lichaam van de moeder en aan de baby ligt afgerond met een lange en intensieve cooling down: borstvoeding. Ter ere van de Olympische Spelen en van de Olympische prestatie die elke vrouw levert als zij moeder wordt zolang de Spelen duren elke dag een stukje met een olympische sport als thema en afbeelding. Deze serie begon met een Proloog op 26 juli.

BorstenBibber

Foto: Angelina Jolie voedt haar baby: Baby, moeder, borst. Niets meer, niets minder.
Voor de omgang met borstvoeding en moedermelk gelden allerlei regels en regeltjes – alsof het voeden op zich voor veel moeders al niet genoeg problemen met zich meebrengt zonder dat. Dit mag niet en dat  moet beslist. En je hebt beslist allerlei hulpstukken en hebbedingetjes nodig om je doel te bereiken. Of om hip te zijn, dat kan ook. In principe heb je voor borstvoeding niet veel meer nodig dan een willig kind en minimaal één functionele borst (mooi is geen voorwaarde), bij voorkeur gemonteerd op een warme moeder met knuffelende armen. In de afdeling niet vreselijk noodzakelijk, maar best handig vind je dingen als een voedingsbeha, want dat is minder pijnlijk voor de meeste vrouwen dan de hele beha over de borst wegschuiven. Een kolf voor moeders die onvermijdelijk van hun kind gescheiden zijn kan handig zijn, hoewel veel moeders tot hun eigen verbazing met hun eigen handen ook een heel eind blijken te komen als ze het eens proberen. Voedingskussens hebben naar mijn smaak veelal de verkeerde vorm en de verkeerde vulling en als je er eenmaal aan gewend loop je de hele tijd met zo’n gevaarte rond te slepen en kun je onopvallend voeden in gezelschap verder wel vergeten. Dan zijn er de hulpmiddelen die heel goed kunnen werken in bijzondere omstandigheden, zoals tepelhoedjes en voedingsspuitjes. Niks mis mee, zolang je ze bewaard voor noodgevallen. Zoogkompressen horen daar wat mij betreft ook bij, omdat die de indruk geven het probleem van lekkende melk in stand te houden. Alsof je ervan uit moet gaan dat alle borsten incontinent zijn zolang de borstvoedingperiode duurt.
Maar dan komen we bij het rariteitenkabinet. Zoals teststrips voor het meten van alcohol in je melk. Maar daarover ga ik niet nog eens uitweiden, genoeg andere zaken. Zo zijn er er een soort tenten om onder te gaan zitten als je borstvoeding geeft. Er is er één die ‘’uier bedekker’’ heet, maar dan in het Engels. Met een door een balein open gehouden kijkgat, zodat je zelf nog wel kan zien wat je doet. Ze geven mij over het algemeen de associatie met iemand die, onder een groot badlaken, probeert zich onopvallend om te kleden op het strand. Je kan er net zo goed een neon-pijl boven zetten: ‘’Komt dat zien, komt dat zien, hier is een show aan de gang!’’. Of wat te denken voor een soort flanellen sluitlakentjes voor de borsten, zodat de douchestralen de borsten geen pijn sullen doen. Ga je dan na het douchen de borsten alsnog met een washandje boven de wastafel staan poedelen? En dat brengt ons tot slot bij de strikjes om aan je beha te klikken zodat je weet welke borst het laatst gegeven werd. Een alternatief is een armbandje, waarmee je niet alleen aangeeft welke borst je gaf, maar ook wanneer. Wil je helemaal erbij horen dan gebruik je natuurlijk geen truttig strikje of een zoet gekleurd rubberen armbandje, maar een App op je Smartphone. Zal ik een truukje geven om te weten wanneer je welke borst moet geven? De baby zegt wanneer (Van Veldhuizen-Staas, 2009) en je doet de BorstenBibber om te weten welke borst aan de beurt is: neem elke borst in een hand, til ze ietsjes op en wiebel ermee. De borst die het zwaarste en volste aanvoelt is aan de beurt. En nee, in tegenstelling tot wat je vaak hoort, is er geen enkel bezwaar tegen het schudden van de melk.
Van Veldhuizen-Staas, CGA: Borstvoeding Basis (kopje ‘Hongersignalen’), 2009

Mary Poppinstas

Foto: Julie Andrews als Mary Poppins, de nanny met een magische tas vol met trucjes en attributen voor elk denkbaar en ondenkbaar opvoedingsprobleem.
Schreef ik een dag of wat geleden nog over borstvoeding au naturel*, nu zal ik het hebben over de gemodificeerde natuur. Ofwel ‘’als borstvoeding au naturel niet helemaal natuurlijk vanzelf gaat’’. Als lactatiekundige kom ik natuurlijk op dagelijkse basis moeders en kinderen tegen waarbij borstvoeding niet vanzelf gaat en hulp nodig is. Het overgrote deel van de problemen is echter op te lossen zonder hulpmiddelen. Vaak is het probleem dat de verwachtingen van moeder en kind over wat een gezond aantal voedingen is of wat een ‘’goede voeding’’ is en over hoeveel voeding het juiste is, niet overeenkomen. Dan volstaat over het algemeen om moeder uit te leggen wat kind verwacht (omdat het omgekeerde overduidelijk niet gaat werken). Dan is er nog een flink aantal problemen dat is op te lossen door de houding van moeder en van kind en de verhoudingen tussen die twee aan te passen. Als voeden pijn doet of onvoldoende melk oplevert ligt dat er namelijk vaak aan dat het kind niet op een handige manier bij de borst kan en niet kan doen wat hij moet doen. Maar er zijn natuurlijk ook omstandigheden die een al dan niet tijdelijk hulpmiddel nodig maken. Daarvoor heb ik dan mijn Mary Poppinstas, vol met voor de hand liggende en minder voor de hand liggende trucjes en hulpstukken.
Zo kan het gebeuren dat een kindje nog niet in staat is om zodanig te drinken dat hij de melkstroom op gang kan brengen of houden. Dat is een probleem voor het kind, want hij krijgt geen eten. Maar ook voor de loop van de borstvoeding is het niet goed, want als er geen melk wordt afgenomen, wordt er ook geen nieuwe melk aangevoerd. Met andere woorden, de melkproductie komt niet op gang of loopt terug. Er zal dus moeten worden gezocht naar een manier om toch de baby van eten te voorzien en om de borsten tot melk maken aan te zetten. Melk uit de borsten halen kan ook door kolven. Afkolven kan met de hand of met een apparaat. De meest naturel methode is uiteraard met de hand. Vooral in de eerste dagen is dit heel simpel, maar ook voor grotere hoeveelheden melk is het goed te doen. Het moet wel even worden geleerd natuurlijk, maar dat moet kolven met een apparaat ook. Grote voordeel van het kunnen kolven met de hand is dat je nooit je spullen kan vergeten en dat je altijd en overal even kunt kolven als dat nodig is. Hoe het precies werkt lees je hier. Om nu die afgekolfde melk aan de baby te geven zijn er allerlei mogelijkheden. Je kan het natuurlijk in een fles doen. Dat is voor veel mensen de meest voor de hand liggende methode, maar het is zeker niet de meest natuurlijke. Om te zorgen dat 1. het kind eten krijgt; 2. het de moeder niet al te veel tijd gaat kosten; het kind een goede techniek aanleert en behoudt; 4. de borsten zo veel mogelijk worden gestimuleerd, is de meest voor de hand liggende manier om het kind de extra melk te geven terwijl hij aan de borst drinkt. Dat gaat heel eenvoudig met een spuitje en een voedingssonde of een opzetstukje. Melk in het spuitje (kan ook een potje of flesje zijn), sonde of opzetje erop en in de mondhoek terwijl het kind aan de borst drinkt. Hetzelfde lukt ook heel goed met een spuit met kromme punt, een zogenoemde kaakspoelspuit.
De hoeveelheid melk die wordt gemaakt kan ook aan heel andere dingen liggen dan alleen het onvermogen van het kind om de borst voldoende te stimuleren. Sommige moeders maken te weinig melk of denken dat ze te weinig melk maken. De meest voorkomende oorzaak van echt te weinig melk maken is te weinig melk vragen. Daaruit volgt dat de beste manier om meer melk te maken is om meer melk te vragen.  In de praktijk betekent dat over het algemeen dat er vaker of veel vaker moet worden gevoed dan werd gedaan. Voor veel moeders is het namelijk volkomen onmogelijk om in 5 keer per dag voldoende melk te maken. De orst heeft een individueel bepaalde opslagcapaciteit en voor de meeste moeders betekent dat dat zij minimaal elke 3 uur moeten voeden om voldoende melk te maken. Vaker kan ook nodig zijn en is volstrekt normaal. Het is een misverstand te denken dat dit in de loop van de tijd voor alle moeders minder wordt. Voor sommigen wel, voor anderen niet. Als plan A (vaker voeden) niet werkt, gaan we naar plan bij: naast vaak voeden proberen we een kruidenmiddel uit om de aanmaak van melk te vergroten of zelfs om de aanmaak van klierweefsel te vergroten. Dit kan in de vorm van thee met allerlei verschillende kruiden of een concentraat van kruiden in capsules.
*) Eurolac! Blog ‘’Puur natuur’’
Eurolac.net: Problemen in het vroege postpartum oplossen met behoud van borstvoeding
Eurolac.net: Hulpmiddelen en technieken bij verstopte melkkanalen en borstontsteking

Puur natuur

Afbeelding: ‘’Kleren van de keizer’’, parodierend schilderij van Fred de Heij
Wat heb je allemaal nodig om borstvoeding te geven? Minimaal 1 werkende borst en een willige baby. Zo kort is het lijstje. Wanneer je een rondgang maakt langs winkels die zich specialiseren in moeders, baby’s en borstvoeding  krijg je een heel ander idee. Maar, echt, over het algemeen zijn al die dingen niet echt nodig. Soms gewoon overbodig, soms niet echt handig, soms echt tegenwerkend in plaats van helpend. Een kort lijstje met alternatieven voor de alternatieven voor borstvoeding au naturel. Zonder parafernalia, zonder opschik; zo puur natuur als de nieuwe kleren van de keizer.
Voedingskussen. Nou, daar krijg je mij dus mee op de praatstoel. Niet op de voedingstoel. Voedingskussens zijn naar mijn mening complete ondingen. Ze zijn te hard of te zacht, liggen te bol of te diep of als een skihelling. Ze kluisteren moeder aan een vaste plaats om te voeden en aan een vaste houding. Het enige kussen dat wel goed werkt is eigenlijk moeders eigen buik. Die ligt altijd op de juiste plaats, is er altijd bij, is flexibel (soms meer dan moeder zelf zou willen). Het enige dat moeder hoeft te doen is een beetje of wat meer achterover te leunen in plaats van kaarsrechtop te zitten en baby op zijn buik bovenop haar te nemen. Overlangs, overdwars, diagonaal, dat kan allemaal. Deze houding heet Biological Nurturing of instinctief voeden en zorgt ervoor dat baby niet van de borst kan afzakken en dat hij alle reflexen kan gebruiken die hij als gereedschap heeft meegekregen. Moeder zit ontspannen, gebruikt niet onnodig allerlei spieren waarvan ze niet wist dat ze ze had en loopt niet met kussens te slepen.
Kolfapparaat. Ha, zult u zeggen, daar heb ik je te pakken. Een moderne vrouw kan geen borstvoeding geven zonder kolfapparaat. In feite kan je heel goed borstvoeding geven zonder kolf, want borstvoeding is iets dat de baby doet aan de borst. Melk afkolven doe je om moedermelk te kunnen geven als de baby om een of andere reden geen toegang heeft tot de borst. Technisch gezien is een baby laten voeden met moedermelk uit een flesje geen borstvoeding, maar moedermelkvoeding. En ja, dat kan nodig zijn als moeder en kind van elkaar gescheiden zijn. Maar dan nog is een kolfapparaat geen absolute noodzakelijkheid. Afkolven kan namelijk heel goed met de eigen handen gebeuren. Sommige vrouwen moeten zich er even overheen zetten om zo aan hun borsten te friemelen en manipuleren en het kan ook enig oefenen vergen, maar het ‘’melkkoe-aan-de-melkmachine’’ gehalte ervan is toch aanmerkelijk minder. Menig borst reageert ook veel enthousiaster op de tedere aanraking van handen dan op de toch wel koele aanpak van een reutelende machine.
Zoogkompressen. In de hectiek van het opstarten van de melkproductie lopen de borsten wel eens over en werken de open-en-dicht knopjes soms nog niet helemaal met als gevolg dat er een soms vrijwel constante stroom melkdruppels de borst ongevraagd verlaat. Dat is lastig en soms gênant en meestal erg kleverig. Wanneer de melkproductie is gestabiliseerd en een willige baby op gezette, niet te ver uit elkaar liggende momenten de borsten leegdrinkt, zal het lekken vanzelf stoppen. Een enkel ongelukje kan altijd gebeuren wanneer het lichaam reageert op een geluid, geur of beeld dat de trigger om melk te geven aanzet. Zo’n moment voelt een moeder aankomen en de melkstroom kan worden gestopt door de tepels in te drukken. Dat kan opvallend met de deurbelmethode, maar ook heel onopvallend door met de onderarmen of polsen tegen de borst te drukken. In het kraambed is een hydrofiel luier die in de bustier wordt gedragen of in het shirt wordt gespeld een goede oplossing. Zoogkompressen hebben namelijk, hoe effectief ze ook mogen zijn in het onzichtbaar maken van het melkverlies, ook nadelen. Door de constante warme vochtigheid kunnen de tepels week en kwetsbaar worden en de kans op schimmel (spruw) neemt toe. Daarbij lijken zoogkompressen het probleem in stand te houden. Dit kan komen door een soort aanzuigende werking van het vochtige kompres (denk aan de katoenendraadmethode om planten in de vakantie van water te voorzien), maar ook kan de constante druk van het kompres (vooral als dit in een strak-passende beha wordt gedragen) tegen de tepel en tepelhof een kolvende werking hebben waardoor steeds melk uit de borst wordt gevraagd. Wie toch zoogkompressen wil dragen of nodig heeft kiest liefst wasbare varianten zonder plastic voering en neemt meermalen per dag een schone (na elke voeding bijvoorbeeld).
Biological Nurturing, instinctief voeden in Flitsen
Terminologie in Flitsen
Afkolven in Flitsen
Afkolven van moedermelk op eurolac.net

Macgyveren

Foto: Richard Dean Anderson als MacGyver, de legendarische held uit de gelijknamige TVserie die alledaagse dingen transformeerde tot beschermende wapens.
Wie Twittert leert nog eens wat. Zo las ik dat @stormopzolder ‘’wel even wat ging macgyveren’’ om een borstvoeding hulpmiddel werkzaam te maken. MacGyver was een ster in het maken van ingenieuze apparaten uit alledaagse voorwerpen, met hulp van zijn Zwitserse zakmes en een rol ducttape. Ik keek daar altijd graag naar en ik was kennelijk ook niet de enige die bewondering had voor zijn inzicht en vermogen, want het woord ‘’macgyveren’’ en ‘’macgyverisme’’ zijn in de Engelse taal redelijk ingeburgerd geraakt. Ik vind macgyveren net zo leuk als als de serie zelf. Ik houd van macgyveren en doe het graag. Ik zal u niet met mijn huishoudelijke macgyverismes vermoeien, maar me wijden aan wat met borstvoeding te maken heeft.
Het borstvoeding hulpmiddel waar @stormopzolder mee ging macgyveren was een Borstvoedinghulpset. Dit commercieel vervaardigde product is ontwikkeld naar aanleiding van het gemacgyver van borstvoedende moeders en hun begeleiders. Als zo’n prachtig fabrieksproduct het niet goed doet, moet je, zoals @stormopzolder deed,  alsnog gaan macgyveren om het werkend te maken. Het origineel van het fabrieksproduct bestaat uit een voedingssonde en een spuitje of een potje, bakje of flesje waar de melk in zit. Low tech, high performance zou je kunnen zeggen. Ook nog eens een stuk goedkoper en makkelijker schoon te maken en minder onderhevig aan storingen in het gebruik.
Ingetrokken tepels zijn een ander dankbaar terrein voor gemacgyver. Over het algemeen komen die verlegen exemplaren vanzelf naar buiten als een willige baby ze aan het werk zet, maar soms willen moeders er toch wat aan doen om het voor de pasgeboren baby wat makkelijker te maken. Er zijn een paar handgrepen of massage methoden die op een zachte manier de tepels stimuleren. Dr. Hoffman ontwikkelde al jaren geleden haar techniek om door het naar weerskanten wegduwen van de huid de verklevingen tussen tepel en tepelhof te lossen. Meer recent ontwikkelde Cotterman de Reversed Softening Pressure techniek (in Scandinavische landen de Cotterman manoeuvre genoemd) waarbij door lymfe drainage de tepel vrij komt uit het omringende weefsel. Een macgyverisme voor ingetrokken tepels is het omgekeerde spuitje (het aanzetdeel voor de naald wordt van een spuitje van 20ml afgezaagd en vervolgens wordt de trekker langs de afgezaagde kant weer ingebracht. De dikkere kant wordt over de tepel heen gezet en de trekker opgehaald. De zuiging haalt dan de tepel mee naar buiten.) Vervolgens werd in een fabriek de Niplette gemaakt, waarbij een zuiger is gekoppeld aan een soort vingerhoedje dat voer de tepel wordt geplaatst. Een macgyverisme voor de Cotterman-techniek (een ver afgeknipte flessenspeen om gelijkmatige druk te kunnen uitdrukken via de platte ring die overblijft) is nog niet tot fabrieksproduct verheven. Macgyverende gezinnen kunnen ook een nog drinkende peuter of een meevoedende partner inzetten om de zich verstoppende tepel naar buiten te lokken.
Voor het afkolven van moedermelk gebruikten moeders van oudsher hun eigen handen. Later bedachten mensen andere technieken, die te maken hadden met de zuigende kracht van stromend water en later met het maken van vacuüm door een afgesloten ruimte te vergroten. Ten slotte werd dit vacumiseren elektrisch aangedreven. Een macgyverisme voor elektrische kolfapparaten, die voor grote aantallen moeders over de hele wereld te duur zijn in aanschaf en gebruik en niet schoon te houden, is de hete pot methode die door Unicef werd ontwikkeld. Een flinke glazen pot (bijvoorbeeld van mayonaise of augurken) wordt gevuld met heet water, leeg gegoten en na iets afkoelen om verbranding te voorkomen over de tepel en tepelhof op de borst geplaatst. De warmte werkt melkstroombevorderend en door het afkoelen van de lucht ontstaat een onderdruk, waardoor de melk uit de borst stroomt. Ik wacht op de eerste commercieel ontwikkelde kolf die op warmte-vacuüm werkt.
@stormopzolder: [...] maar ik macgyver wel wat

... met dit als resultaat: een hulpset met een origineel slangetje en een sonde gezusterlijk naast elkaar.