Vluggertje

Foto: Michael Welch als Jake, Lauren Luiz als Anna  en Sara Fletcher als Sarah Mahario in Grimm: S03, E04: One Night Stand (15 Nov. 2013)

Op Facebook ben ik aangesloten bij een flink aantal groepen over borstvoeding en ouderschap. Ik heb geen tijd om die allemaal helemaal secuur bij te houden, maar regelmatig word ik getagt als er een vraag is waar de moeder zo gauw geen werkend antwoord op krijgt. Ik word geacht met het verlossende antwoord te komen. Voor mij voelt dit vaak als gevraagd worden even een vluggertje te komen doen. Gisteren had ik weer een lesdag voor leerling lactatiekundigen en het onderwerp was ‘’het lactatiekundig proces en dossier’’. Daarin had ik het over en oefenden de studenten het afbakenen van de zorgvraag, het opnemen van een anamnese (inclusief het bepalen wat het is wat je wilt weten en waarom), het stellen van een lactatiekundige diagnose, het opstellen van een handelplan en het uitvoeren daarvan, en tot slot het evalueren van het geheel.

Een gemiddeld lactatiekundig consult duurt één tot anderhalf uur, soms gevolgd door een of meer vervolgconsulten die korter duren of per telefoon of email gaan. Een probleem wordt daarbij diepgaand en aan alle kanten bekeken, er wordt gezocht naar meespelende en complicerende factoren en parameters. Moeder, kind en borstvoeding worden geobserveerd en onderzocht. Waar nodig worden de reproductieve historie of de gezinsomstandigheden van de moeder meegenomen voor een volledig plaatje. Ook een plaats is er voor alle adviezen van leken en zorgverleners die de moeder al kreeg en al dan niet opvolgde.

Ik wordt soms daarom een beetje kriegel als van mij wordt verwacht dat ik zo’n proces afdoe als een vluggertje, even tussen neus en lippen door. Wat men vergeet is dat elk probleem uniek is en volledige aandacht verdient. Dat je een proces zoals hierboven beschreven niet in een paar regels kunt vatten zonder zelfs maar moeder of kind gezien of gehoord te hebben. Bij het beantwoorden van dergelijke vragen kan ik dus niet meer doen dan wat algemeenheden spuien, wat achtergrondkennis delen of de theoretische kennis van het betreffende deel van de werking van borstvoeding.

Wat mensen ook niet lijken te beseffen is dat ik elke dag meerdere van dergelijke vragen krijg, die allemaal tijd en aandacht vragen (liefst vlug, instant) en die ik zo maar, voor niks en uit liefde voor mijn vak beantwoord. Dit kost mij dagelijks tussen de één en vier uur werk. Tijd die ik niet kan besteden aan mijn echte, betaalde werk. En nu ben ik wel geen commercieel bedrijf, maar er moet eerlijk gezegd wel brood op de plank.

Vandaar dat ik steeds vaker als advies geef om maar liever een consult aan te vragen (niet eens perse bij mij, maar bij een lactatiekundige in de buurt). Wat ook een mogelijkheid is, is om eens een zoekterm in te voeren op dit blog. Ik durf er aardig wat onder te verwedden dat ik ook over jouw vraag al eens een stukje heb geschreven. Probeer eerst eens te zien of je daar iets uit kunt halen. Of kijk eens op mijn site eurolac.net of bij borstvoeding.com of bij lalecheleague.nl of -.be of bij borstvoedingnatuurlijk.nl Jouw vraag is waarschijnlijk al door duizenden moeders eerder gesteld en door meerdere mensen en instanties beantwoord.

Vluggertjes lopen vaak niet geweldig af, zoals Jake in de aflevering horend bij de afbeelding kon getuigen. Je verdient meer dan wat halfslachtig advies en een stapel meningen die elkaar tegenspreken.

Pech

Foto: Kristen Stewart als  Bella Swan loopt wiebelend en zwikkend haar high-heels schoenen voor haar trouwdag in, met  Ashley Greene als Alice Cullen als haar weddingplanner en aanstaande schoonzus  in  The Twilight Saga: Breaking Dawn - Part 1 (2011)

Pech kan iedereen overkomen. Zelf ben ik er de laatste tijd nogal mee geslagen. Een paar weken terug met een kaasschaaf een stukje van mijn duim af, een paar dagen geleden met een rasp een flinke snee in een andere vinger en gisterenavond bij het uitlaten van de hond over mijn eigen voeten gestruikeld, wat me achterliet met algehele spierpijn, een kapotte knie en een geschaafde hand. Ik zit dus nu te typen met een rechterhand waar aan de wijsvingertop een pleister zit en aan de voet van de hand een verbandje met vette zalf op de grote schaafwond. Dat typt niet echt handig. Dubbel pech dus, want een stukje schrijven wordt erg lastig zo. Mijn illustratie ligt voor de hand: Bella uit Twilight, een vrouw zo onhandig dat ze geen rechte lijn over een glad oppervlak kan lopen zonder over haar eigen voeten te struikelen, die torenhoge hakken moet leren dragen voor haar trouwdag.

Pech is een soms sterk bepalende factor in het leven. Je kan van alles voorbereiden tot in de puntjes, maar domme pech kan alles in de war sturen. Murphy’s wet zorgt ervoor dat je vaak ook nog pech op pech krijgt. Bij borstvoeding kan dat betekenen dat je behalve grote borsten met vlakke tepels ook nog een kind hebt met een klein mondje of een strak tongriempje of een dik lipriempje of alles tegelijk. Of je hebt een van nature niet erg overvloedig productie en een kind met een niet erg overtuigende drinktechniek. Of je hebt juist overenthousiast producerende borsten en een baby met slikproblemen. Pech, vette pech en dubbele pech.

Vaak wordt er bij problemen met borstvoeding gezocht naar een enkele oorzaak. Dit is aan de hand of dat is aan de hand. Dan wordt dus dit of dat behandeld, het probleem wordt een beetje kleiner, maar niet opgelost. Want er is maar zelden een enkele oorzaak of reden voor problemen. Vaak is het zelfs zo dat elke oorzaak op zich maar klein kan zijn en over het hoofd wordt gezien. Dat kan dan resulteren in een vroegtijdig stoppen met borstvoeding, omdat ‘’het voor mij niet werkte’’. Pech, vette pech, dubbele pech voor moeder en kind.

Bijkomend stukje pech, bij die niet goed gediagnosticeerde problemen die tot voortijdig stoppen leiden, is dat moeders het idee krijgen dat zij niet goed genoeg hun best hebben gedaan of dat zij niet tot een zo simpele actie in staat zijn als het voeden van kind. Dat is heel jammer en onnodig, want bij een juiste diagnose had een juiste behandeling kunnen worden ingezet  en zou de moeder niet het gevoel hebben dat het allemaal haar schuld is, haar onhandigheid of haar onvermogen. Voor mijn beroepsgenoten is het ook pech: vaak is de conclusie dat de hulp van een lactatiekundige ook geen zin heeft. Dat wij er vaak pas worden bij geroepen als de puinhoop al haast niet meer op te ruimen is, is meestal niet duidelijk. Pech, vette pech, dubbele pech.

Interacties en puzzelen

Foto:  Robert Pattinson als Tyler Hawkins en Ruby Jerins als Caroline Hawkins in Remember Me

Gisteravond had ik braaf een stukje willen schrijven om u, mijn trouwe lezer, vandaag mee te verblijden. Ik had ook al een thema bedacht en een foto, maar het stukje wilde er niet uit. Het leek even te komen, maar het was een vals alarm, zeg maar, de baring was bij nader inzien nog niet aan de gang. In plaats daarvan bekeek ik het eerste half uur van Extremely Loud & Incredibly Close (met Tom Hanks als Thomas Schell en Sandra Bullock als Linda Schell, de ouders van de licht-autistische Oskar), een queeste verhaal rondom 9 september 2001, overwoog ook Remember Me (zie foto), eveneens een verhaal rond de gebeurtenissen van 11 september, maar veel meer over familie- en romantische relaties, nog eens te bekijken, of misschien nog een Twiligt Saga film, maar keek uiteindelijk naar twee afleveringen van Criminal Minds, een aflevering van Flash Point en een aflevering van Human Target en las vervolgens nog een paar hoofdstukken in A Game of Thrones van George RR Martin. In de pauzes van de series las ik overigens ook nog een paar hoofdstukken van Eragon. Wat een bizarre combinatie van films en verhalen. Welbeschouwd valt dat bizarre wel mee, want het gaat allemaal over mensen en hun onderlinge relaties of problemen met die relaties en de drijfveren voor het handelen zoals ze handelen. Alleen de settings zijn anders.
Wat een goed verhaal is of een goede film, daarover kun je discussiëren en dat doe ik dan ook graag, want naast het lezen van en kijken naar verhalen is ook praten een grote hobby van mij. Wat voor mij een verhaal of film goed maakt is, naast dat het onderhoudend is en mij op een of andere manier boeit, is dat het over mensen en hun interacties gaat of over raadsels die meten worden opgelost. Als raadsels oplossen en menselijke interacties tot een boeiend geheel worden samengevoegd ben ik helemaal gelukkig. Mijn dag kan niet meer stuk als de schrijf-, c.q. acteerstijl mij ook nog aanspreekt en humor een belangrijke plaats inneemt.
Die menselijke interactie is gelijk ook wat mijn beroep tussen de mooiste ter wereld plaatst. De interactie tussen een moeder en haar kind, tussen een vader en zijn kind, tussen ouders onderling en met hun kind. De interactie tussen zorgvrager en zorgbieder. Vaak voel ik me eerder een antropoloog dan een lactatiekundige. Het observeren van mensen, hun gedrag en hun interacties, ik zou het zonder ophouden kunnen doen. Maar soms voel ik me ook een detective of forensisch onderzoeker die raadsels op moet lossen. Zoeken in bewijsmateriaal, de kleinste en onooglijkste details onderzoeken en vergelijken, fragmenten analyseren, feiten ordenen, beoordelen en daar een oplossing uit deduceren. Soms een spectaculair ogende actie uitvoeren om een escalerende situatie te normaliseren.
Die menselijke interacties blijken in de praktijk in mijn vakgebied de belangrijkste variabele voor problemen en succes te zijn. Menselijke interacties worden gestuurd door soort-specifiek gedrag vanuit hormonen en evolutionair vastgelegde, aangeboren instincten en reflexen, cultuurgebonden invloeden en persoonlijke ervaringen. Borstvoeding gaat maar voor een klein deel over lichamelijke processen, simpele processen, prima georkestreerd, net als de bloedsomloop en de ademhaling, maar voor een groot deel over intermenselijke interacties. Die interacties betreffen niet alleen die tussen de moeder en haar kind, maar alle menselijke interacties van de moeder en van het kind en van die twee samen met alle andere mensen in hun omgeving, zelfs die uit het verleden en die op afstand. Ga er maar aanstaan om dan een probleem met borstvoeding eventjes op te lossen. Mijn lezen over en kijken naar menselijke acties, interacties en puzzels oplossen is geen vermaak, lieve lezer, het is gewoon research!
PS: en nu las ik ook nog eens over een onderzoek over multitasking: het lijkt erop dat het feit dat ik zoveel dingen tegelijk en naast elkaar doe helemaal niet betekent dat ik goed ben in multitasking, maar alleen maar denk dat ik daar goed in ben en sensatiezoekend overmoedig ben. Moet ik dat ook weer gaan onderzoeken en analyseren. 

Eurolac Flits! met label problemen, problemen oplossen, onderzoeken, ouder-kind-interactie, invloed. Deze links leiden naar een lijst met blogs met dit label, klik op de plaatjes in de linkerzijbalk voor meer verhaaltjes.
Sanbonmatsu DM, Strayer DL, Medeiros-Ward N, Watson JM (2013) Who Multi-Tasks and Why? Multi-Tasking Ability, Perceived Multi-Tasking Ability, Impulsivity, and Sensation Seeking. PLoS ONE 8(1): e54402. doi:10.1371/journal.pone.0054402

Been

Foto: in de bioscoop, wachtend tot de film begint: het bioscoop management zet het beste beentje voor om de bioscoopbezoekers aan te zetten tot gewenst gedrag.
Enkele van mijn trouwe lezers zitten met spanning te wachten op mijn verhaaltje van vandaag. Want ik had beloofd dat het over mijn ervaring van gisteravond zou gaan. Donderdag j.l. kondigde ik immers mijn bioscoopbezoek aan onder de titel ‘Gereserveerde plaatsen’. Het was de moeite waard. Zowel de regisseur met de hele crew, als alle acteurs zetten hun beste beentje voor, evenals de karakters in de film. Als kijkers werden we nu en dan volledig op ons verkeerde been gezet. Stel je voor: een hele bioscoop zaal, afgeladen vol met mensen die allemaal op hun verkeerde been staan. Welnu, ik kan u verzekeren, dat is en was een huiveringwekkend moment. De golf van opluchting toen we met zijn allen weer op ons goede been werden gezet was bijna fysiek merkbaar. Bijna, maar toch net niet, net zoals het mentale beschermingsschild van de hoofdrolspeelster.
Zonder nu voor hen die de film nog niet gezien hebben te veel te verraden, kan ik wel zeggen dat er, voor degenen die het verhaal waarop de film is gebaseerd al kennen, een volkomen onverwachte wending aan het verloop van de gebeurtenissen werd gegeven. De zaal was in shock. Complete, totale shock. Ongeloof. Afgrijzen. Alles wat we als toeschouwers dachten te weten werd omgekeerd, binnenstebuiten gehaald en op-zijn-kop in ons gezicht terug gesmeten. Zo volledig buiten je eigen comfort-zone op je verkeerde been geplaatst worden, is iets dat sommige vrouwen die net moeder zijn geworden ook kunnen ervaren. Vooral vrouwen die al eerder moeder werden, of zelfs al vaker moeder werden, die zich rekenen tot de ervaren moeders en door anderen ook zo worden gezien. Multimoeders zetten hun beste beentje voor, ze kennen hun rol, weten hun plaats tussen de decorstukken en verwachten de clou die aangeeft dat hun tekst aan de beurt is.
Maar die clou komt niet, of de coulissen zijn anders of de tegenspeler doet anders dan verwacht. En in plaats van met hun beste beentje voor te staan, worden ze ineens helemaal op het verkeerde been gezet. De schok van het onverwachte is voor een ervaren moeder des te groter. Een vrouw die voor het eerst moeder gaat worden weet niet echt wat ze kan verwachten, alles is nieuw en anders dan wat ze ook eerder heeft meegemaakt. Maar een vrouw die al eerder moeder werd en nog eens en misschien nog eens, denkt te kunnen weten wat er ongeveer zal gebeuren. Als dat niet gebeurt, of heel anders, of zelfs tegenovergesteld, dan is de klap groot. Zo’n moeder kan zich bedrogen voelen, te kijk gezet en onderuitgehaald.
Feit is, dat elk kind anders is dan elk ander kind. Moeder is niet meer dezelfde vrouw die ze bij vorige geboortes was. Elke nieuwe moeder-kind-combinatie is nieuw en uniek. Soms is alleen al het feit dat een moeder bij een volgend kind niet haar volledige en onverdeelde aandacht aan haar baby kan geven voldoende om haar op het verkeerde been te zetten. Of dit nieuwe kindje is anders geboren. Of dit kindje heeft anatomische variaties die het drinken anders maken. Of dit kindje heeft zo’n heel ander karakter. Of deze keer is  moeder zo veel meer vermoeid van de bevalling of ze heeft nog veel pijn en ongemak.
Punten ter overweging voor multimoeders om op de been te blijven:

• Elk nieuw kind is anders, elke keer dat je moeder wordt is anders. Doe gerust elke keer dat je opnieuw moeder wordt alsof het de eerste keer is. Voor de zorgverleners: Behandel elke nieuwe moeder als een ‘nieuwe’ moeder, ga er net van uit dat een multimoeder het klappen van de zweep kent en geen hulp en begeleiding nodig heeft.
• Je beste beentje van de vorige keer kan nu je verkeerde been blijken te zijn. Neem ook deze keer de tijd je kind te leren kennen, geef ook dit kind en je relatie met het kind binnen de rest van je gezin weer alle aandacht. Voor de zorgverlener: zorg voor zo veel mogelijk privé momenten voor het gezin, houd oudere kindjes niet weg, maar zorg er wel voor dat aan hun behoeften wordt voldaan terwijl moeder zich aan de nieuwe baby wijdt. Bedenk dat dit kind niet alleen band moet opbouwen met zijn moeder, maar een gehechte plaats binnen het gezin moet krijgen.
• Houdingen, handgrepen en routines die de vorige keer goed werkten, kunnen nu averechts werken. Bedenk dat de laatste keer dat je een kind aan de borst had, dit kind al ouder was, een dreumes of peuter of kleuter al misschien. Die drinkt anders dan een pasgeboren kindje. Geef jezelf en elkaar de kans samen een nieuwe, heel eigen choreografie uit te vinden. Voor de zorgverlener: elke moeder-kindcombi is anders. Verwacht niet dat de paar standaard handgrepen, houdingen en routines die je geleerd hebt bij elk koppel evengoed werken. Wees open en creatief.
• Liefde. Tijd. Aandacht. Samenzijn.

Toegift:

Moeders moeten snel weer op de been zijn, niet met het verkeerde been uit het kraambed stappen en op de been blijven ook als de omstandigheden proberen ze een beentje te lichten. Ook al lijken de omstandigheden de moeder tegen het zere been te schoppen en een blok aan haar been te zijn, ze hebben in feite geen been om op te staan en zullen geen been aan de grond krijgen als moeder haar been stijf houdt. Als ze haar hakken in het zand zet, met het beste beentje voor, moeten de problemen op hun hielen keren. Als een moeder op haar achterste benen gaat staan, zullen de problemen pap in de benen krijgen en de benen nemen.

Gymnastiek

Foto: Epke Zonderland bezig met het veroveren van goud, Olympische Spelen 2012.
Het onderdeel gymnastiek omvat ritmische gymnastiek, trampolinespringen en turnen. Bij gymnastiek zijn kracht, flexibiliteit, snelheid, coördinatie, balans en elegantie even belangrijk en het bestaat als sport, maar ook als kunstvorm in de gedaante van circus acrobatiek. Ik wil het nu niet weer gaan hebben over de kracht en de coaching en de training, want daarmee kun je elke sport en borstvoeding of moederschap samenbrengen. Ik wil het hebben over veelzijdigheid en het gebruiken van verschillende vaardigheden tegelijk. Over de complexiteit van het menselijk functioneren, om het maar eens groot te zeggen. Borstvoeding is een uitermate complex geheel van op elkaar afgestemde organen, functies en handelingen van en tussen twee individuele lichamen.
Aan de kant van de moeder is er een al sinds haar embryonale fase opgebouwd stelsel van melkklieren en melkkanalen, dat wordt aangestuurd door een symfonie van direct en indirect werkende hormonen en externe stimuli. Het melkkliersysteem functioneert binnen een omhullend orgaan, de borst, en heeft uitgangen in de tepel. Elk van deze organen, systemen en functies moet goed gebouwd zijn en werken om het geheel vlekkeloos te laten verlopen. De organen kunnen tijdens de aanlegfase, tijdens de ontwikkeling of tijdens de uitoefening van de functie kapot gaan, door allerlei oorzaken, of in beginsel al niet goed aangelegd zijn. De functie, die voornamelijk hormonaal gestuurd wordt, kan in gevaar gebracht worden door niet goed functioneren van het hormonale stelsel, aangeboren, verkregen of door factoren van buitenaf. Net als bij het maken van een kind is het verwonderlijk hoe vaak het eigenlijk goed gaat.
Aan de kant van het kind heeft borstvoeding eveneens te maken met structuren, organen en functies. De hele bouw van het hoofd, de mond-, neus- en keelholte en het spijsverteringskanaal is ontworpen om aan de borst te drinken en moedermelk te drinken en verteren. Ook hierbij kunnen dingen fout gaan in de aanleg, in de prenatale ontwikkeling of rondom en na de geboorte, waardoor de organen en structuren niet goed gevormd zijn. Het drinken aan de borst en het opnemen en verteren van voedsel is voor een flink deel ook hormonaal, maar ook neurologisch bepaald en ook daar zijn volop mogelijkheden om het fout te laten gaan. Maar op miraculeuze wijze gaat het over het algemeen goed. Of goed genoeg.
Overduidelijke fouten in de aanleg of het functioneren zijn over het algemeen redelijk eenvoudig te identificeren en vaak ook te behandelen. Echt complex wordt het pas, en dat komt veel vaker voor dan een enkel duidelijk en groot probleem, als er een combinatie is van meerdere elk op zich kleine foutjes en variaties. Elk van die facetten alleen is vaak niet genoeg om een echt probleem te maken, maar het is de combinatie die de borstvoeding voor een aantal moeders en hun kinderen tot een uitdagend probleem maakt. Het kan zo moeilijk lijken om het tot een goed eind te brengen als het voor iemand die ooit als kind eens op een tuimelrek op de speelplaats koprollen maakte om nu de oefeningen van Epke na te doen.
Straks ga ik naar een moeder en haar baby waar het allemaal niet zo lekker loopt. Ze is bang om hulp in te schakelen, want ze verwacht dat ze moet presteren en geen uitweg heeft als het haar niet lukt. Ik denk dat ik eerst maar eens op mijn gemak naast haar ga zitten terwijl ze haar kindje voedt en met haar praat over haar ervaringen en gevoelens daarbij. Ondertussen de borstvoeding goed observeren, dan haar baby eens onderzoeken en haar borsten. Ik verwacht geen grote problemen, maar wel een stapeling van kleine dingen met misschien een kroon van sub-optimale zorg in de eerste weken. Als we die stapel samen hebben uitgezocht, denk ik dat we tenslotte ook voor haar en haar kindje een medaille kunnen vinden.

Olympiade

Afbeelding: iconisch: borstvoeding als olympische prestatie
Zwanger zijn en vervolgens een kind baren wordt wel vergeleken met een Olympische duursport. Die Olympische prestatie wordt als het aan het lichaam van de moeder en aan de baby ligt afgerond met een lange en intensieve cooling down: borstvoeding. Ter ere van de Olympische Spelen en van de Olympische prestatie die elke vrouw levert als zij moeder wordt zolang de Spelen duren elke dag een stukje met een olympische sport als thema en afbeelding. Deze serie begon met een Proloog op 26 juli.

Borstenbabbel

Samengesteld naar aanleiding van de bijdrage aan de actie #flitsidee van @Laktistino: ''borsten in alle soorten''
Foto: Blote Barbies in alle soorten, maar met identieke, onrealistische borsten.
Borsten zijn er in alle soorten en maten, kleuren en vormen. De variëteit is zo groot dat er geen twee borsten hetzelfde zijn en geen enkele borst blijft vanaf het begin lang hetzelfde. Volgens een zorgverlener die eens kneep in de vulling van F-cup had mijn zus vleesborsten waar geen melk uit zou komen. Op miraculeuze wijze heeft zij haar vier kinderen met uitstekend gevolg elk maandenlang aan die borsten gevoed. Zouden die kinderen vleesbouillon gehad hebben? Ik ken ook frêle moeders met borsten die met het blote oog nauwelijks waarneembaar zijn die beren van kinderen voeden. Net zo min als je aan de omvang van iemands hoofd zijn intelligentie kunt afmeten, kun je de maat van de borst als maat voor lactationele functionaliteit nemen.
Het  werkzame bestanddeel van de borst is het klierweefsel. Dit is echter niet het onderdeel dat bepalend is voor de maat en het model. Vet- en bindweefsels zijn daarvoor belangrijker. De hoeveelheid vet bepaalt over het algemeen de uiteindelijke maat en het bindweefsel het model en de duurzaamheid van het model. Bindweefsel heeft de neiging om te verslappen bij het ouder worden en dat is de reden dat borsten gaan hangen. Het zwaarder worden, door toename van vetweefsel of als gevolg van klierweefselgroei tijdens de zwangerschap en in mindere mate tijdens de lactatie, versnellen dat proces.
De vorm en maat van de borst, de tepel en de tepelhof zijn voornamelijk buitenkant dingen die bepalen of ‘’men’’ ze mooi vindt of niet. De functionaliteit zit van binnen en is van buitenaf nauwelijks te beoordelen. Gelukkig is het bij het overgrote deel van alle vrouwen die zwanger werden en baarden onwaarschijnlijk dat die borsten ineens niet zouden functioneren. Zolang er sprake is van enige klierweefsel ontwikkeling en hormonale werking zou er geen probleem moeten zijn. De een heeft wat meer klierweefsel ontwikkeld dan de ander en bij sommigen werken de hormonen wat vlotter dan bij de ander, maar zelfs als een van beide (of allebei) wat aan de magere of trage kant zijn, moet er met voldoende aanmoediging voldoende melkaanmaak en –afgifte mogelijk zijn om een kind gezond te laten groeien en ontwikkelen. De meeste moeders kunnen ook voor een tweeling met enige aanpassing voldoende melk maken en ook drie of meerdere kinderen kunnen volledig door dezelfde moeder worden gevoed, hoewel niet alle moeders dat kunnen.
En sommige moeders hebben inderdaad moeite om voldoende te produceren voor één. Waar dat aan ligt? Niet aan de maat, het model, de kleur of de tepel. Waaraan wel is moeilijker vast te stellen. In aanleg weinig klierweefsel, te weinig ontwikkeling van klierweefsel tijdens de zwangerschap of te lage hormonale activiteit of een combinatie van deze factoren zijn allemaal mogelijk. Soms is in aanleg alles goed, maar is er ooit een verwonding in de borst geweest (verbrand als kind, ongeluk, operatie, infectie, …) waardoor er klierweefsel verloren is gegaan, verbindingen verbroken zijn of geen signalen meer voor hormonale impuls worden gegeven. Of er mist iets in de hormonale werking: te weinig prolactine afgifte of belemmering van prolactine afgifte door medicatie of baringscomplicaties.
Dan zijn er nog de psycho-socio-emotionele factoren. Deze factoren kunnen ertoe leiden dat de moeder ervan overtuigd is dat haar lijf het niet doet of niet zal doen, dat zij geen melk kan maken of dat deze van inferieure kwaliteit is. Vrouwen met negatieve lichaamservaringen (waaronder mishandeling en misbruik als kind, tiener of volwassene, binnen of buiten gezin of familie) kunnen ook moeite hebben met borstvoeding geven of met het idee alleen al. Ik wil deze vrouwen met klem aanraden hiervoor professionele hulp te zoeken. Ook vrouwen met een voor henzelf of anderen niet te verklaren aversie tegen alleen al het idee van borstvoeding zouden daarover met een deskundige kunnen praten. Dit valt buiten het competentiegebied van een lactatiekundige, verloskundige, verpleegkundige of kraamverzorgende.
Voor alle moeders geldt dat ze de meeste kans op een bevredigend borstvoeding resultaat hebben wanneer zij zich houden aan de universele wetmatigheden van de lactatie: moeder en kind blijven vanaf de geboorte zo veel mogelijk zo dicht mogelijk bij elkaar en baby drinkt vaak aan de borst. Als blijkt dat baby onvoldoende binnen krijgt (dat kan al in de eerste 24 uur blijken voor een geoefend oog of voor moeders intuïtie als ze daarnaar durft te luisteren) of onvoldoende de borst stimuleert wordt gewerkt aan optimalisatie van de technieken: zorgen voor een wijde, diepe hap en comfort in de houding van moeder en kind. En vaak voeden en dan nog eens. Werkt dit niet binnen een dag verbetering in de hand (ondertussen is ook de mond van de baby gecontroleerd op variaties die goed drinken kunnen belemmeren) dan is het al tijd om deskundigheid in te huren. Wacht niet met een lactatiekundige in te roepen en in die tijd verkeerde patronen in te slijpen en bijvoeding nodig te maken. Als er echt iets aan de hand is, is het moeilijker op te lossen naarmate er langer mee wordt gewacht.
Eurolac Flits met label borsten