Vuurvlieg

Foto: Een onwaarschijnlijk gezelschap: De crew van het ruimteschip uit de Fireflyklasse met de naam Serenity van (vanuit het midden en dan rond tegen de wijzers van de klok in) Nathan Fillion als eigenaar Captain Malcolm 'Mal' Reynolds, achtergelaten aan het eind van een vuile oorlog met  Gina Torres als zijn eerste officier Zoë Washburne, Alan Tudyk als op haar aanbeveling aangenomen piloot  Hoban 'Wash' Washburne, haar verkozen echtgenoot, Jewel Staite als niet opgeleide, intuïtief-geniale boordwerktuigkundige Kaylee Frye,  Adam Baldwin als de min-of-meer-ex-crimineel en beroepsvechtersbaas Jayne Cobb,  Morena Baccarin als gecertificeerde Companion Inara Serra, die een van de twee shuttles als woning huurt, Sean Maher als de vluchteling Dr. Simon Tam  met Summer Glau als zijn zus (geniaal, maar met opzet in een geheim overheidsproject van ernstige hersenbeschadiging voorzien) River Tam, en Ron Glass als de filosofische, soms onverwacht uit de hoek komende priester Shepherd Book in Firefly (2002–2003)
Vuurvliegen (of glimwormen of gloeiwormen) zijn een interessante familie van kevers. Er bestaan talloze soorten, die allemaal heel erg verschillend zijn in uiterlijk en leefgewoonten, maar gemeen hebben dat ze licht kunnen maken. Onwaarschijnlijke diertjes in een onwaarschijnlijke verscheidenheid. Een soort eenheid in verscheidenheid. Net als de crew van het ruimteschip op de afbeelding. een uitermate onwaarschijnlijk combinatie van personage, karakters, types. Elk met zijn eigen bagage en achtergrond, zijn eigen motieven. Maar met een enkel gemeenschappelijk kenmerk: de liefde voor het ruimteschip en zijn bemanning. Soms is die liefde wat tegen wil en dank, soms breken er ruzies uit tussen individuen, maar uiteindelijk horen ze onverbrekelijk bij elkaar. Zoals de kapitein in een aflevering zegt tegen een dorpsoudste die het meisje River wil verbranden, omdat ze een heks is: ‘’Ja, dat is ze, maar ze is wel onze heks’’. En dat schip is net als de vuurvlieg waarnaar ze genoemd is ogenschijnlijk nauwelijks het opmerken waard, onooglijk, tot ze haar licht laat schijnen en haar ware schoonheid  toont.
U merkt het al: ik wordt er helemaal lyrisch van. Dat komt omdat ik in alle verhalen (geschreven of verbeeld) de achterliggende verhalen probeer te beluisteren. en dan blijkt dat de meeste verhalen over grofweg dezelfde dingen gaan, of de personages nu in Middenaarde leven, op een ruimteschip, op Hogwarts, in Forks, Washingon, Panem, of in het land van de Gebroeders Grimm. Het gaat altijd om het verhaal van de mensen (of andere intelligente wezens) en hun onderlinge betrekkingen, doelen en motieven. Het goede en het kwade, het lichte en het donkere. En liefde, of het gebrek daaraan. Vooral liefde in al zijn vormen. Liefde is de meest essentiële levenskracht. Daarvan is nooit te veel. Een mooie tegeltjeswijsheid die op Facebook circuleert is: ‘’There is no such thing as too much hugging, kissing, picking up and holding a baby. There is no such thing as spoiling babies by loving them too much. Because there is no such thing as too much love’’. Te veel liefde is onbestaanbaar. Zeker voor een beginnend mens bestaat dat niet.
Mensen zijn bereid de meest onwaarschijnlijke dingen te geloven, of te doen alsof ze die geloven. Meestal maakt dat niet uit, het houdt je bezig en van de straat en je doet er niemand kwaad mee als je nog een aflevering van een fantasieverhaal kijkt en even net doet alsof je gelooft dat dat echt kan. Maar mensen geloven ook onwaarschijnlijk dingen die wel gevaarlijk kunnen zijn. Zoals de breed verbreide fantasie over het verwennen van baby’s. Of over de noodzaak van leren zelfstandig zijn en leren alleen te gaan slapen. Of over de noodzaak van klok- en kalender gereguleerd leven. Of dat een kind overladen met en baden in een niet aflatende stroom van liefde, aandacht en zorg, slecht is voor dat kind en hem voor de rest van zijn leven zal bederven.  Kijk voor spookverhalen maar liever een goede enge film en voor fantasieverhalen een aardige fantasy- of science fictionfilm. Als het om je kind gaat, leef dan maar in de ware werkelijkheid. Die werkelijkheid waar er nooit sprake kan zijn van te veel liefde. te veel vasthouden, te veel knuffelen. De werkelijke waarheid waar het concept verwennen van baby’s naar het rijk der fabelen verwezen kan worden. Of naar een horror verhaal over een gedegenereerde stam in verre uiteinden van de galaxie.
Eurolac Flits! met label en zoekterm liefde, waarheid, aandacht, verwennen, fabels. Deze links leiden elk naar een lijst met blogs met dit label, klik op de plaatjes in de linkerzijbalk voor meer verhaaltjes.

Geheim

Foto: Gil Birmingham als Cal en Chaske Spencer als Wesley  in Shouting Secrets
Zal ik eens een geheimpje verklappen? Ik ben dol op geheimzinnigheid. Geheimpjes, suspense, stiekem gedoe. Heerlijk. Kan ik niet genoeg van krijgen. Als kind had ik samen met mijn buurjongetje en mijn vriendinnetje een geheim genootschap. Met geheime bijeenkomsten in een geheime hut in het bos*.  Tegenwoordig houd ik het meer bij boeken en films, daar kan ik bij tijd en wijle me volledig onderdompelen in andermans geheimen en stiekemigheid. Overigens identificeer ik mezelf bij voorkeur met een karakter dat juist de waarheid achter de geheimen wil achterhalen. In het echt ben ik niet zo van de geheimen en geheimzinnig gedoe. Ik houd in het echt meer van eerlijkheid en de waarheid vertellen. Openheid en transparantie. Vooral in mijn werk vind ik dat belangrijk.  De moeders en baby’s die ik help hebben recht op waarheid en waarachtigheid.
De wereld rondom moeders en kinderen zit vol met geheimen. Sommige geheimen zijn geheim omdat ze gewoon nog niet aan de orde zijn geweest, andere omdat ze met opzet geheim gehouden worden. Het geheim van het moederschap is er eentje van die eerste orde. Je kan iemand die geen moeder is niet vertellen wat moederschap werkelijk is. Als je moeder bent, ben je gelijk lid van een geheim genootschap en kun je met geen mogelijk een niet-ingewijde vertellen wat dat inhoudt. Niet omdat er een geheimhoudingsplicht zou zijn, maar omdat het onmogelijk is. Wie geen moeder is kan zich met geen mogelijkheid de intensiteit van de gevoelens voorstellen, noch de breedheid van het scala aan gevoelens. Het is waarschijnlijk het best bewaarde openbare geheim en wordt misschien alleen geëvenaard door het geheim van het vaderschap. Dat weet ik natuurlijk niet, want ik ben geen vader en zal het nooit zijn ook.
De andere geheimen zijn niet die van moeders maar voor moeders. Er worden heel wat dingen geheim gehouden voor moeders. Soms met goede bedoelingen, soms met minder goede. Goedbedoelde geheimen zijn nog steeds geheimen, ook al worden ze onderhouden met het welzijn van de moeder en/of haar kind voor ogen. Tot voor een generatie was het volkomen normaal en geaccepteerd dat artsen hun patiënten niet volledig inlichtten over de ernst van hun conditie. Dat werd als schadelijk voor hun gemoedsrust gezien. Het was natuurlijk prima voor de gemoedsrust om je arts met je echtgenoot te zien staan smoezen en bezorgde blikken op je te werpen. Dat doen we nu niet meer zo, maar er worden nog steeds dingen geheim gehouden. Er wordt met regelmaat informatie achtergehouden over mogelijke bijwerkingen van behandelmethodes**. Of opties worden niet genoemd, omdat men ervan uitgaat dat het uitvoeren daarvan de patiënt niet zal lukken, of dat ze het niet leuk of te moeilijk zal vinden. Persoonlijk zou ik daar als patiënt vreselijk boos om worden: ik bepaal zelf wel wat ik aankan en wat bij mij past.
De best bewaarde geheimen, die de meeste schade toebrengen heb ik voor deze laatste alinea bewaard. De geheimen van de aanbieders van vervangingsmiddelen voor borstvoeding. Dat zijn de best bewaarde geheimen omdat ze in de openbaarheid worden bewaard. Open en bloot, voor iedereen in te zien, maar verhuld door sluiers van halve waarheden. Geheimen die in spotlights worden gezet, waardoor ze zo gaan glinsteren en schitteren dat ze niet meer worden herkend als geheim. Geheimen die worden uitgeschreeuwd, zodat niemand ze meer herkend voor wat ze zijn: geheimen, leugens en verlakkerij. Geheim nummer 1: Wij geven niets om de gezondheid van kinderen, alleen die van onze eigen portemonnee. Geheim nummer 2: Wij zijn op geen enkele manier in staat het origineel na te maken of zelfs maar te benaderen. Geheim nummer 3: We doen allerlei onderzoek, maar schuiven de meeste uitkomsten onder ons bureau, want die passen niet bij onze doelstelling (zie geheim nummer 1).
*) Dat bos bestaat trouwens nog steeds en er komt elk jaar een deel van een fietscrossparcours (wereldbeker veldrit) doorheen. Het hele bos was bij nader inzien hooguit halve vierkante kilometer groot, maar toen en voor ons als kinderen, was het lekker geheimzinnig met diepe greppels en heuveltjes en oude eikenbomen en hoge koningsvarens. Zicht op Hoogerheide vanuit Het Koepeltje, Het Koepeltje in de winter
**) bijvoorbeeld de risico’s voor moeder en kind van een epidurale verdoving bij de bevalling:
Greenwell EA, Wyshak G, Ringer SA, Johnson LC, Rivkin MJ, Lieberman E: Intrapartum Temperature Elevation, Epidural Use, and Adverse Outcome in Term Infants. Pediatrics 2012; 129:2 e447-e454
Agakidis C, Agakidou E, Thomas SP, Murthy P, Lloyd DJ: Labor epidural analgesia is independent risk factor for neonatal pyrexia. Journal of Maternal-Fetal and Neonatal Medicine 2011 24:9, 1128-1132

Verhaaltjes

Foto: John Hurt vertelt als The Storyteller  in de gelijknamige TV serie verhalen aan zijn cynische hond
In tijden en streken waar het schrift niet bestaat of geen belangrijke plaats in het maatschappelijk leven heeft, zijn verhalen de drager van kennis en informatie. De verteller van verhalen is daarmee een belangrijk persoon, die met alle egards wordt ontvangen, de beste plaats aan de haard krijgt en de lekkerste hapjes van het maal. Een kale opsomming van feiten is niet aangenaam om te vertellen of om naar te luisteren en dus wordt de boodschap fraai verpakt, met uitweidingen, tierelantijnen en vergelijkingen. Niet dat het verhaal daarmee nu direct een onwaarheid wordt, het is ook niet meer precies zo als de werkelijkheid oorspronkelijk was. Een goede verhalenverteller kon ook zijn leven redden of in elk geval rekken, zoals het geval was met Scheherazade door het vertellen van mooie en verhalen.
Ook in onze hoog-technologische samenleving met informatiebronnen te kust en te keur, worden nog steeds verhalen verteld. Verhalen ter leringhe ende vermaeck. Verhalen voor het vermaak, die mag ik wel, om te lezen en om te schrijven. Of om naar te kijken wanneer het om visueel vormgegeven verhalen zoals films gaat. Verhaaltjes om van te leren kunnen ook heel aangenaam zijn en ook heel leerzaam. Bij de leerzame verhalen is het wel zaak goed in de gaten te houden wat de intentie en de achtergrond van de verhalenverteller is. Is de verhalerverteller vol van kennis die hij wil delen met zijn publiek of wil hij zijn huid redden door zijn toehoorders bezig te houden en af te leiden van hun eigenlijke doel? Wil de verhalenverteller met zijn educatieve verhalen de luisteraars goed doen of wil hij vooral zichzelf en zijn portemonnee goed doen? Is de verhalenverteller oprecht en weet hij werkelijk waarover hij het heeft of is hij oprecht in zijn geloof dat hij de werkelijke waarheid vertelt?
De toehoorder heeft ook intenties wanneer hij luistert naar een verhaal (of kijkt naar een visueel weergegeven verhaal). Wil de luisteraar aangenaam worden bezig gehouden of wil hij wat leren? Wil de toehoorder dat zijn eigen fantasie wordt geprikkeld of wil hij voedsel voor zijn kennis verwerkende hersendeel? Heeft de ontvanger verstrooiing nodig of kennis om een opdracht naar behoren uit te voeren? De eisen die iemand stelt aan de verhalenverteller wanneer hij slechts zoekt naar verstrooiing en prikkeling van zijn fantasie zijn anders dan wanneer hij dorst naar kennis en kundigheid. Het zou wel eens handig zijn wanneer verhalenvertellers hun intenties duidelijker zouden communiceren voor ze aan hun verhaal beginnen. Aangezien dat lang niet altijd zo is, zal de toehoorder zelf enig opzoekwerk moeten verrichten voor het luisteren kan beginnen.
Wie op zoek is naar ware en waarachtige kennis begint met zich af te vragen wie de meeste kans heeft die gewenste kennis te bezitten en te kunnen of willen delen. Wie meer wil weten over de werking van de elektrische leidingen en aansluitingen in zijn huis gaat dat niet bij de loodgieter zoeken. De loodgieter heeft misschien wel ideeën over elektriciteit en in zijn werk kan hij soms ook in aanraking komen met elektriciteit, maar het is niet zijn specialiteit. Omgekeerd zal de elektricien heus iets over loodgieterij weten, want loodgieterij en elektriciteit ontmoeten elkaar met enige regelmaat, maar een specialist in waterwerken is hij niet. Een aannemer of een architect weet van zowel loodgieterij als van elektriciteit, maar van allebei vooral algemene en niet de dieperliggende zaken. Zoek de verhalenverteller die over het onderwerp geleerd heeft, hetzij op ambachtelijk of op academisch niveau.
Een andere manier om het aanbod van verhalen te schiften is te kijken wie van welke informatie voordeel heeft. Dit is vooral van belang wanneer met  bepaalde kennis iets te koop wordt aangeboden. Wie een vervoermiddel zoekt gaat niet bij een enkele fabrikant van een enkel soort vervoermiddel te rade. De kans is groot dat zij informatie krijgt die op zijn best eenzijdig is. Het is immers in het financiële belang van de fabrikant dat zijn product wordt gekozen. Wie een wasmiddel zoekt zal via de klantenservice van een A-merk heel andere informatie krijgen dan op de site van een non-profit organisatie die producten vergelijkt. En nog weer anders dan bij mensen die uitgaan van zelfvoorziening en duurzaam huishouden.
Informatie over de gezondheid, de voeding en opvoeding van kinderen wordt door verhalenvertellers van allerlei pluimage verteld. Sommige vertellers zetten een podium op, midden op het marktplein, en maken een complete show van hun vertelling. Pas later zien de toehoorders de pet die dwingend rond gaat en de verkoopproducten waarop het podium is gebouwd. Anderen gaan langs de kant van het marktplein in een kraampje zitten en stallen hun kennis en kundigheid uit, spreken passanten aan. Ze hebben een verhaal te vertellen en laten dit weten ook, maar beginnen pas echt met vertellen als het ze wordt gevraagd. Sommige vertellers lopen tussen de toehoorders en vertellen alleen aan elkaar wat ze weten en wat ze zelf hebben ervaren.
Ouders die goede informatie willen over de voeding en opvoeding van hun kinderen kunnen zich laten entertainen door de grote show in het midden, maar voor echte kennis zoeken ze in de kraampjes naar een verteller met de juiste diploma’s aan de muur en passende ervaring in het vak en ze knopen verhalen-uitwisselende gesprekjes aan met de ervaringsdeskundigen op het plein: andere ouders.

Waarheid

Foto: Gary Oldman als George Smiley, een eigenlijk gepensioneerde geheim agent die  in de op de gelijknamige roman van John Le Carre gebaseerde film Tinker Tailor Soldier Spy door meerdere lagen verdoezeling heen moet zoeken naar de waarheid
‘’Op zoek naar de waarheid’’, ‘’Wat is waarheid?’’, ‘’De waarheid ligt in het midden’’, ‘’Waarheidsvinding’’ Waarheid boeit, waarheid wordt gezocht, waarheid wil gehoord worden. Waarheid wordt verdoezeld, waarheid wordt ontkend. Waarheid. Waarachtigheid.
Forums voor moeders zijn nu en dan ware slagvelden van botsende waarheden. Niets lijkt de gemoederen zo heftig te beroeren en de emoties zo hoog te laten oplaaien als de zorg voor kinderen. De laatste brandstof was een artikel in Wij over slaaptraining, maar al jarenlang wisselen moeder of poeder, katoen of papier en plastic, enten of niet enten, straf en beloning of beredeneren en overleggen en meer onderwerpen elkaar in rap tempo af. De toon van de discussies is nu en dan beleefd, maar vaak in toenemende mate hard, luidruchtig en gepaard gaand met breeduit gegooide modder. Niet ongewoon is het dat discussies uiteindelijk maar door forumbeheerders worden gesloten. En waar gaan uiteindelijk al die discussies over? Over perceptie van waarheid. De waarheid: ’’opvoeden en zorgen is een keuze van de ouders en mijn waarheid is net zo goed als de jouwe’’ tegenover de waarheid van onderzoek en feiten. Of de waarheid ‘’ik ben degene die opvoedt en zorgt, dus de methode moet mij passen’’ tegenover de waarheid ‘’opvoeden en zorgen gaan uit van het kind, dus de methodes moeten het kind passen’’.
De discussies zullen nooit eindigen, de ruzies nooit opgelost. Ze kunnen wel helderder worden gemaakt. Er kan onderscheid worden gemaakt tussen waarheid als persoonlijke perceptie (mijn mening is net zo goed als de jouwe) en waarheid als weergave van de op dit moment bekende medische, biologische, psychologische, etc. feiten. Wat wel opvalt is dat vaak de als waarheid opgevoerde mening van ‘’mainstream-volgers’’ geen theoretisch feitelijke achtergrond heeft. De feitelijkheden worden verdoezeld door soms meerdere lagen argumenten op andere basis dan feiten. ‘’Dat doen we altijd al zo’’, ‘’massa’s mensen zijn er groot mee geworden’’, ‘’de dokter, zuster, … zegt het’’, en de talloze ‘’ik ben er zelf ook nog’’ en ‘’het moet wel leuk blijven’’ varianten.
Ik daag mijn lezers uit met feitelijke waarheden (wetenschappelijk bewijs liefst) te komen voor de uitgangspunten dat ‘’tegenwoordig kunstvoeding vrijwel net zo goed is als borstvoeding’’, ‘’jonge baby’s baat hebben bij een strakke regelmaat in eten en slapen’’, ‘’baby’s moeten leren zelfstandig/alleen in slaap te vallen’’, ‘’baby’s het nodig hebben om hun stress eruit te huilen’’, ‘’baby’s laten huilen hen op een veilige manier leert alleen te zijn en te gaan slapen’’, ‘’baby’s alleen bij een bepaalde duur van voedingen en tussen voedingen goede voedingen krijgen (aan de borst)’’, ‘’hele grote of juist hele kleine baby’s hebben bijvoeding nodig om hypoglycemie te voorkomen’’, ‘’na een half jaar uitsluitend borstvoeding hebben kinderen absoluut snel veel ander voedsel nodig om ijzer tekorten te voorkomen’’, en meer dergelijke stellingen. Ik zal alle reacties als een Koude Oorlog geheim agent onderzoeken en vermelden. Mijn perceptie van de waarheid is dat dergelijk feitelijk bewijs voor dit soort stellingen niet bestaat. Maar, hé, wie ben ik, en wat is waarheid en ligt die niet altijd in het midden?