Kooi

Foto: Hank Azaria als Agador, Gene Hackman als Sen. Kevin Keeley, Dianne Wiest als Louise Keeley en Christine Baranski als Katherine Archer in The Birdcage (1996)
Ik begin dit verhaaltje met dank aan Christa Wiersma-Schaap die dit citaat op mijn Facebook tijdlijn plaatste: (Alejandro Jodorowski:) ‘’Birds born in a cage think flying is a disease.’’

Alle opvattingen en ideeën die een mens heeft komen voort uit een bepaald perspectief, een bepaalde en bepalende context. Wat je ziet is wat je weet en zolang je geen middelen hebt om verder te kijken dan je eigen kooi is alles wat niet binnen de kooi past vreemd, afwijkend, mogelijk eng en waarschijnlijk gevaarlijk. Alleen het bekende is veilig. Als de kooi waarin een vrouw opgroeit een bepaald beeld over moederschap laat zien, zal zij andere vormen van moederen eerder vreemd en mogelijk beangstigend vinden.

Verwachtingen, ideeën en opvattingen van mensen zijn immers een projectie van hun perceptie van de werkelijkheid, zoals vormgegeven door de kooi waarin ze opgroeien. Maar wij zijn geen vogels en wij kunnen door de spijlen van de kooi heen kijken en zien dat daarbuiten nog een heel andere wereld is. En we kunnen, als we dat willen de kooi openmaken, en naar buiten gaan, onze vleugels uitslaan en ondervinden dat er heel wat meer mogelijkheden zijn dan die in de benauwdheid van de kooi. Vliegen blijkt helemaal geen ziekte te zijn, maar een mogelijkheid die de wereld grote maakt en de mogelijkheden eindeloos uitbreidt.

Ons maatschappelijk kooitje leert ons dat baby’s om de paar uur een flinke maaltijd naar binnen werken en tussendoor slapen. Dat zij slapen in hun eigen bed en binnen enkele maanden hun ouders in de nacht niet meer lastig vallen. Dat ze er alles aan doen om hun zin te krijgen en hun ouders naar hun schattige kleine hand te zetten. Dat alles wat ze goed doen hun eigen verdienste is en alles wat ze fout doen de schuld van de moeder. En dat alles wat ze anders doen dan dit beeld een ziekte is, net als vliegen is voor de gekooide vogel.

Een baby die net geboren is, heeft nog geen weet van het maatschappelijke kooitje en dit kooi-perspectief, heeft geen idee wat maatschappelijk aanvaardbaar gedrag voor baby’s is. Zijn perspectief is dat wat hij in zijn DNA, in zijn genen heeft meegekregen. Zijn perspectief is dat van het evolutionair geperfectioneerde systeem. Dat perspectief spreekt van nabijheid, liefde, lijfelijkheid, onbeperkt eten en slapen, wanneer en hoe veel dat nodig is.

Het is de gelukkige baby die zonder kooitje mag opgroeien, met als enige tralies de armen van zijn moeder of zijn vader. Tralies die zich als de tijd daar is, soepel laten openbuigen om de wereld erbuiten in te gaan. In vol vertrouwen dat de wereld daarbuiten goed is; in vol vertrouwen op eigen kunnen. Eerst koesteren en daarna met rust laten*, daarmee krijg je kinderen die vrij als een ongekooide vogel zijn en hun vleugels kunnen en durven uitslaan.

*) Jay Griffiths: Why parents should leave their kids alone.  The Guardian, 4 mei 2013

Zwemmen

Ik ben zelf niet zo’n waterrat, maar kan wel een baantje trekken of een dolfijnenrol maken. Eigenlijk heb ik een beetje waterangst en ga ik liefst niet kopje onder. Als puber ging ik altijd alleen maar alleen naar het zwembad om maar niet het risico te lopen om ‘’voor de grap’’ onder water gehouden te worden door ‘’vrienden’’. Ik heb grote bewondering voor mensen die kunsten kunnen doen in het water. Heel mooi en ingewikkeld springen en ondertussen draaien en keren. Of met twee of meer tegelijk allerlei figuren zwemmen als een echt waterballet. Prachtig mooi en volslagen onzinnig.
Onzinnig omdat dit synchroonzwemmen, zoals het officieel heet, eigenlijk meer een kunstvorm is dan een sport. Ik schaar het liever onder dans, ballet, dan onder sport. Maar ja, misschien moet je ballet eerder onder sport scharen dan onder kunst. Er genoeg fysieke inspanning en training voor nodig om het een sport te noemen. een kunstzinnige sport dus. Of een sportieve kunst. Het is maar net vanuit welk perspectief je kijkt.
Perspectief is ook cruciaal bij de eindeloze discussies over borstvoeding en de vader. Op het internet is in dit nooit eindigende verhaal een nieuw hoofdstuk geopend door een heel ongelukkige twitter reclame campagne voor een nieuwe drinkfles voor zuigelingen. ‘’Reclaim your wife’’ ofwel ‘’zorg dat je je vrouw terug krijgt voor jezelf’’ zet vaders neer als kinderachtige, egocentrische huftertjes die zielig zitten te zaniken om de borsten van hun vrouw nu ze worden bezet door hun eigen kind. Een belediging niet alleen voor de vaders, waarvan ik hoop te mogen aan te nemen dat de meeste toch een volwassener instellingen zullen hebben, maar ook voor de moeders. Een moeder zou in de eerste plaats een zelfstandig mens moeten zijn die op een gegeven moment bepaalde rollen vervult zoals beroepsbeoefenaar,  gewoon ik, echtgenote, moeder, minnares. Als zelfstandig, autonoom mens. Niet alleen iemands vrouw, iemands minnares of iemands moeder. En haar lichaam is van haarzelf en het is aan haarzelf te bepalen wie er op welk moment ook iets mee mag doen. Haar lichaam is van haarzelf, niet van haar minnaar, niet van haar kind. Er valt dus niets terug te claimen en niets terug te geven.
In veel reclames en discussie is het perspectief waarmee vaders worden bekeken eerder dat van de slapstick-kijker: vaders, mannen, worden graag neergezet als sulletjes of overdreven macho’s, als jengelende kinderen, als olifanten in porseleinkasten, als aardig-maar-wat-heb-je-er-eigenlijk-aan partners. Je zou het perspectief ook kunnen veranderen naar: een mens die net een verandering van de grootste orde heeft meegemaakt in zijn leven, die aan het proberen is zich in te leven en oefenen in een heel nieuwe rol, die een nieuwe liefde heeft naast de bestaande, maar dan een heel ander soort liefde, die net als de moeder in een hormonale rollercoaster zit (en omdat hij dat als man niet zo gewend is, daar maar met moeite mee om kan gaan). Die waarschijnlijk voorlopig geen flauw idee heeft hoe hij zich een houding moet geven en misschien uit arren moede er maar eentje neemt die hem door de reclames en media wordt voorgehouden.
Een man die vader is geworden is wel, als hij dat nog niet was, in één klap volwassen (of moet dat zijn). Hij moet bestaande relaties opnieuw invullen en nieuwe relaties vorm geven. Hij moet zijn weg daarin vinden en de ruimte krijgen die weg te zoeken. Een state-of-the-art zuigfles voor zijn kind en een bijgeleverde, kleinerende en infantiliserende reclamecampagne is daar niet echt een grote hulp bij. Vader-moeder-kind nabijheid, veel samen zijn, veel knuffelen en veel aandacht voor elk zijn dat wel. Ook de andere twee partners in deze nieuwe situatie (de moeder en het kind) moeten dit allemaal opnieuw organiseren, verkennen en leren. Samen, met elkaar en elk vanuit eigen autonomie gaat dat waarschijnlijk het beste.
*)Lisa Belkin: Reclaim Your Wife: How An Ad For A Baby Bottle Went Very Wrong. The Blog, Huffington Post, Posted: 07/23/2012 3:21 pm 
PS. Ik heb het over vaders en niet over papa's, omdat ik vader volwassener vind klinken, meer passend bij de bealngrijke rol. (op dezelfde manier heb ik het ook liever over moeders dan over mama's.)
PS2: Als ik het over vader heb, bedoel ik natuurlijk elke tweede significante andere in het leven van de pasgeboren baby, ongeacht sekse of huwelijkse staat

Olympiade

Afbeelding: iconisch: borstvoeding als olympische prestatie
Zwanger zijn en vervolgens een kind baren wordt wel vergeleken met een Olympische duursport. Die Olympische prestatie wordt als het aan het lichaam van de moeder en aan de baby ligt afgerond met een lange en intensieve cooling down: borstvoeding. Ter ere van de Olympische Spelen en van de Olympische prestatie die elke vrouw levert als zij moeder wordt zolang de Spelen duren elke dag een stukje met een olympische sport als thema en afbeelding. Deze serie begon met een Proloog op 26 juli.

Perspectief

Veel-weinig; kort-lang; vroeg-laat; groot-klein; mooi-lelijk. Tegenstellingen geven maat aan de wereld. Tegenstellingen kunnen alleen bij elkaars gratie bestaan en zijn over het algemeen niet alleen de uiteinden van een lijn, maar de hele lijn. In het land der blinden is Eenoog koning, in het land der zienden is hij de gehandicapte. Alles heeft een relatieve waarde ten opzichte van iets anders. Hoe die waarde uitvalt ligt aan het perspectief. Op deze eerste dag van de week, eerste dag van de maand en eerste dag van het jaar vraag ik de aandacht van de lezer voor perspectief of twee verschillende vlakken: dit blog en borstvoeding.

Pratend over borstvoeding vallen de tegenstellingen en perspectief verschuivingen al snel op. Krijgt de kleine kort of lang borstvoeding? Vinden omstanders het goed of fout? Is je kind groot of klein? Drinkt een kind aan de borst veel of weinig? En welke van de keuzes is het beste? Ik neem als voorbeeld ‘’langvoeden’’. Dit is een term die in Westerse samenlevingen wordt gebruikt om aan te geven dat een moeder langer borstvoeding geeft dan in de mainstream van die samenleving gebruikelijk is. Zeg maar alles wat langer is dan een paar maanden. Het bereiken van de mijlpaal van een jaar lang borstvoeding wordt gevierd met een ceremoniele bijzetting in de Wall of fame der langvoeders. Vanuit het perspectief van een cultuur waar de gemiddelde duur van de borstvoeding periode ruim boven de twee jaar ligt is een jaar natuuurlijk nog maar net aan de gang. Niet het aantal dagen dat werd afgestreept op de kalender bepaalt de definitie van lang, maar wel het perspectief, het vergelijkingspunt. Drinkt een kind dat elke anderhalf tot twee uur aan de borst gaat veel of weinig keren? Het perspectief bepaalt: bekeken vanuit een gewoonte om elke drie tot vier te voeden lijkt het veel, vanuit de gewoonte om een paar keer per uur te voeden weinig. Verandering van perspectief kan erg boeiend zijn en een heel nieuw uitzicht en inzicht geven. Dan kan ineens blijken dat het omgekeerde van een perspectief (waarbij een brede start zich vernauwt tot een enkel punt) een uitwaaierende regenboog van mogelijkheden is, zoals ongekleurd licht door een prisma uitwaaiert tot een regenboog aan kleuren.

Het Eurolac! blog is in de loop van haar bestaan al diverse keren veranderd wat betreft inhoud en stijl van de stukjes, wat betreft de omringende informatie, maar nog weinig van uiterlijk. Maandag 1 januari leek me nu eens een mooi moment om daar rigoreus verandering in aan te brengen. Deze nieuwe stijl doet veel meer met de afbeeldingen die steeds meer worden gebruikt bij de stukjes. Het leek zo’n verspilling ze niet meer te gebruiken en tonen. De lezer kan de layout naar eigen voorkeur aanpassen en in de ‘Flipcard’ weergave kan ook nog worden gesorteerd op chronologie, label of auteur. Op auteur valt overigens weinig te sorteren, want dat is er maar één. Die auteur is wel erg benieuwd wat de lezer van het nieuwe format vindt en krijgt graag feedback (niet via de knop rechtsonder in de pagina, die is bedoeld voor technische problemen en wordt naar google verzonden). Feedback kan als opmerking bij een artikel, via een mailtje aan het info-eurolac adres of via de sociale media. Vind je dit blog mooi of lelijk? Wil je dit nieuwe of liever het oude? Laat het weten, toon jouw perspectief.

Mark Sloan: Delayed cord clamping: Settling the debate<http://marksloanmd.wordpress.com/2011/12/16/delayed-cord-clamping-settling-the-debate/>, December 16, 2011 • 2:07 pm