Pagina's

Eurolac!

Een blog met (bijna) dagelijkse columns over borstvoeding, hoe het gaat, hoe het ook zou kunnen. Discussie, ironie, satire en parodie worden als stijlbloemen niet verguisd, naast gewone recht-toe recht-aan informatie.
Posts tonen met het label hart- en vaatziekten. Alle posts tonen
Posts tonen met het label hart- en vaatziekten. Alle posts tonen

woensdag 2 oktober 2013

Verstoord

Foto:  John Noble als de lichtelijk gestoorde onderzoeker Dr. Walter Bishop in  Fringe (2008–2013)

Dr Lawrence Noble, MD, IBCLC, FABM, (niet gerelateerd aan de acteur en allerminst gestoord) spreekt over de darmen en dat ene flesje in ‘’What’s really wrong with one bottle’’. Hij begint met uitleggen dat ondanks goede voornemens veel moeders minder lang borstvoeding geven dan ze wilden of dan de experts aanbevelen. Dat ene eerste flesje kan daarin een belangrijke factor zijn, omdat die kan leiden tot meer flesjes, minder vertrouwen in eigen kunnen, teruglopende melkproductie en uiteindelijk volledig overgaan op kunstvoeding. De rest van de lezing gaat volledig over wat er dan precies zo verkeerd is aan kunstvoeding in plaats van borstvoeding. Hij eindigt met de aanbeveling om alle moeders aan te moedigen hun kind volledig aan de borst te voeden, zorgen over te weinig melk of de groei van hun kind altijd serieus te nemen en alles goed te onderzoeken, maar moeders ook gerust te stellen als alles normaal is, en om altijd de WHO groeistandaarden te gebruiken voor het monitoren van groei.

Door een uitgebreide uitleg van hoe moedermelk de darmflora maakt tot een gezonde omgeving voor spijsvertering en afweer tegen ziekte komt hij tot de conclusie dat kinderen die voldoende lang uitsluitend borstvoeding krijgen een goede, integere darm met een mooie flora krijgen, waardoor zij weinig kans hebben om te gaan lijden aan en lekkende darm, infecties en ontstekingsreacties, dat zij hierdoor en door de zelfregulerende werking van aan de borst drinken, waardoor er geen supersize-gewoonte ontstaat en een chronische te hoge voedselinname, een goede kans hebben weinig last te hebben van infecties, NEC, eczeem, obesitas, diabetes 1 en 2, en hart- en vaatziekten.

Wat Noble in dit verhaal eigenlijk doet, is het verklaren van het waarom achter de uitkomsten van onderzoeken die allemaal de slechtere gezondheidsprognoses van geen-borstvoeding aantonen. Die onderzoeken laten allemaal alleen maar zien dat de voeding van de zuigeling invloed heeft op de gezondheid de rest van het leven, maar niet waarom dat zo is. 

In vogelvlucht een paar van de zeer interessante items die hij bespreekt. Koeien-insuline in de kunstmatige zuigelingenvoeding kan de aanmaak van anti-insuline afweerstoffen veroorzaken, waardoor zijn pancreas kan worden aangetast, waardoor hij geen insuline meer kan aanmaken. Het resultaat hiervan is diabetes type 1. (let op: kunstvoeding *kan* dit veroorzaken, gelukkig gebeurt dit niet altijd.)

Vervolgens komt de darmgezondheid aan de beurt. Moedermelk bevat een onvoorstelbare hoeveelheid stoffen die tegen allerlei soorten infecties werken. In kunstvoeding zitten er ook een paar, enkel soorten die eenvoudig te isoleren en na te maken zijn en die niet duurder zijn dan goud om te verkrijgen of na te maken. Vervolgens zorgt moedermelk voor een niet-lekkende darm, wat de passage van ongewenste stoffen naar de bloedbaan verhindert. De darmflora wordt in het eerste levensjaar gevestigd en die van een kind dat moedermelk kreeg is deze rijker en meer gevuld met vriendelijke organismen, die van een kind die voornamelijk of enkel kunstvoeding kreeg vooral et vijandige organismen.

De soorten koolhydraten en andere energieleveranciers in moedermelk zorgen voor een optimaal metabolisme, terwijl andere voeding het metabolisme zodanig verandert dat op de lange termijn obesitas  en de daarbij horende ziekten op de loer liggen. En passant demythologiseert hij de beroemde of beruchte studie uit Belarus waaruit zou blijken dat borstvoeding niet beschermt tegen obesitas en haalt hij andere, minder wijd gepromote studies naar voren, die wel goed zijn opgezet en uitgevoerd, waaruit wel degelijk de desastreuze invloed van kunstmatige zuigelingenvoeding p het levenslange metabolisme blijkt.

En passant haalt hij ook nog even het effect van zuigelingenvoeding op het gemiddelde latere bloeddrukplaatje aan. Het blijkt dat de diastolische bloeddruk van voormalig borstgevoede volwassenen 3 mm lager is dan van hen die als kind werden kunstgevoed. NU zal men al snel denken, 3mm lager, wat kan dat nu voor effect hebben Wel, andere berekeningen laten zien dat een gemiddelde daling in een populatie met die 3mm diastolische druk kan leiden tot een afname van de incidentie van hoge bloeddruk met 17%, van hart- en vaatziekten in het algemeen met 6% en beroertes met 15%. In de USA zou dat neerkomen op 100.000 minder gevallen van hart- en vaatincidenten. Deze effecten zijn groter dan die van alle andere niet-medicinale interventies samen (gewichtsverlies, zout beperking en lichaamsbeweging).

Het voeden van een kind met niet voor hem bedoelde voeding verstoord zijn systemen en dat leidt uiteindelijk tot een mindere gezondheid. Je zou er gestoord van raken als dat toch maar stelselmatig wordt ontkend.

dinsdag 17 september 2013

Genezen

Foto: Kourtney Kardashian kolft met de hand melk af op het been van haar zus Kim Kardashian voor het verlichten van haar eczeem.

Levende wezens staan bloot aan allerlei vormen van dysfunctie als gevolg van verwondingen en invasies door ziekmakers. Het lichaam van elk levens wezen heeft ook zelfgenezende vermogens. Veel planten groeien gewoon verder als er een stuk wordt afgesneden, zoals mensen merken als ze opnieuw hun grasveld gaan maaien. Sommige dieren kunnen ook nieuwe lichaamsdelen laten aangroeien als ze een stuk aan een aanvaller moesten prijs geven. Alle dieren, inclusief de mens, hebben een afweersysteem om infecties en andere aanvallen van ziekmakers af te weren. Soms is weten wat je moet eten of doen om van een ziekte of infectie af te raken onderdeel van dat zelfgenezende vermogen. Honden en katten eten bijvoorbeeld gras als ze misselijk zijn. Grazers weten instinctief welke kruiden ze op een bepaald moment nodig hebben.

Mensen hebben eveneens in de miljoenen jaren van hun bestaan geleerd welke planten goed werken bij welke ziekten en aandoeningen. In alle windstreken, in alle klimaten en op alle plaatsen waar mensen leven, groeien planten met geneeskrachtige werking voor een diversiteit van aandoeningen. De kennis daarvan is overgegaan van moeder op dochter, van sjamaan op leerling, van generatie op generatie. Nieuwe planten en nieuwe ideeën werden uitgetest door ervaren genezers. De kennispoel is schier oneindig als je alle traditionele kennis over gezondheid en ziekte bij elkaar zou optellen. Met de opkomst van de moderne wetenschap en het commercieel vervaardigen van geneesmiddelen is deze kennis eerst in onbruik geraakt, vervolgens werd het afgedaan als obsoleet en tot slot werd het van tafel geveegd als kwakzalverij. Dat doet aan de waarheid en de werkzaamheid van natuurlijke geneeskunde niets af, alleen wordt het niet meer geloofd. Want wie wordt er nu helemaal rijk van plantenmiddelen? Moderne geneesmiddelen zijn vooral heel gezond voor de fabrikanten, en dan vooral hun portemonnee. Deze fabrikanten zijn er heel erg goed in geslaagd om de medische wereld en overheden ervan te overtuigen dat zij ook gezond zijn voor de mensen en dat niet-commerciële middelen, waarvoor geen claims zijn gekocht gevaarlijk zijn.

Bovenstaande uitleg verklaart waarom u bij de producten in mijn webwinkel geen beschrijvingen zult vinden over waarvoor ze te gebruiken zijn en wat de werking is. U zult om diezelfde reden ook geen verwijzingen vinden naar artikelen die die werking verklaren. Dat is voor uw eigen bestwil, hoor! Het is naar verluid ter bescherming van de onnozele consument om niet zomaar van alles op de verpakking van een middel te zetten als dat niet eerst volgens de gouden standaard van onderzoek bewezen en middels een duur gekochte claim bevestigd. Het feit dat dat middel al duizenden generaties lang voor bepaalde doelen en met succes werd gebruikt doet hier absoluut niet ter zake. Waarschijnlijk was die werking gewoon het resultaat van massahysterie of epidemische placebowerking.

Wat ik wel kan doen is u vertellen over een krachtig natuurlijk geneesmiddel, dat u niet bij mij of iemand anders kunt kopen. U kunt het zelf maken of u kunt het krijgen van iemand die het zelf maakt. Het is een middel dat zeer geschikt is voor heel jonge kinderen, zelfs te vroeg geboren kinderen verdragen het goed en reageren er goed op. Het bestrijdt een groot deel van alle bekende bacteriën, virussen en schimmels, zet het eigen immuunsysteem aan om optimaal te werken en het is absoluut vrij van ongewenste bijwerkingen. Het kan in- en uitwendig worden toegepast en kan nooit worden overgedoseerd. Bij een te lage dosering is het effect minder goed, maar het kan geen kwaad. Er zijn geen meldingen van resistentie, noch van allergische reacties. Een enkele keer kan het voorkomen dat er een ongewenste contaminatie in zit, maar dat is eenvoudig te verhelpen door een kleine aanpassing in het productieproces. Voor een optimaal effect krijgen pasgeboren kinderen dit middel als enige voedsel in de eerste zes maanden van hun leven en in de jaren daarna als belangrijk onderdeel van hun dagelijks menu.

Dit middel heeft al laten zien werkzaam te zijn tegen infecties van het maag-darmstelsel en de luchtwegen, tegen obesitas, diabetes, sommige vormen van kanker, hart- en vaatziekten, osteoporose en chronische darmaandoeningen. Bij uitwendig gebruik is het een effectief middel bij het bestrijden van oog- en oorinfecties, huidinfecties en eczeem, en bij kleine verwondingen. Op deze pagina's wordt dit middel in al zijn diversiteit en brede inzetbaarheid diepgaand besproken.

donderdag 19 juli 2012

Gevaarlijk

Foto: Viggo Mortensen als Sigmund Freud en Michael Fassbender als Carl Jung in A Dangerous Method
De melk van elke zoogdiersoort bevat precies die ingrediënten in precies die hoeveelheden en verhoudingen die de jongen van die specifieke soort nodig hebben om gezond te overleven, groeien en ontwikkelen. Dat is evolutionair zo bepaald en fouten worden er in de natuur door natuurlijke selectie uitgehaald: bij individuen waar het systeem om een of andere reden zoals een aangeboren defect of onwerkbare variatie, niet werkt, worden vaak niet oud genoeg om zich te reproduceren en de fout door te geven. Biologisch en evolutionair gezien een goede en economische methode, die ook in de begintijd van de menselijke wetenschap werd toegepast. Je probeert iets uit en als het werkt gebruik je het, als het niet werkt verwerp je het en als het min of meer werkt probeer je het te verbeteren.
Probleem met mensen is natuurlijk is dat wij die natuurlijke selectie niet meer willen. Wij willen mensen met problemen in de aanleg niet afschrijven, maar bij ons houden, want de waarde van een mens kun je niet meten in zijn fysieke functioneren. En dus klopt voor sommige kinderen de samenstelling van de melk van hun moeder niet. Zij kunnen door een variant of fout in hun aanleg sommige dingen niet of niet op de goede manier of niet volledig verwerken en worden daar ziek van. Of ze zijn al ziek en daarom werkt een deel van de spijsvertering niet zoals het hoort te werken. Onverteerde onderdelen van de voeding kunnen leiden tot schade aan organen of het functioneren daarvan.
Kinderen met dit soort variaties of defecten hebben daarom aangepaste voeding nodig waaruit het ingrediënt dat zij niet kunnen verteren is verwijderd. Hiervoor wordt vrijwel zonder uitzondering gekozen voor een kunstmatig product op basis van melk van een andere diersoort. Kunstvoedingfabrikanten hebben al ervaring met het afbreken van hun grondstof (meestal koemelk) in de samenstellende delen en deze terug in elkaar te zetten met weglating van sommige delen en toevoeging van andere onderdelen van dierlijke, plantaardige, microbiële of anorganische oorsprong. Het is relatief eenvoudig de basisproducten tot nog kleinere eenheden uit elkaar te halen en/of er een of ander onderdeel bij de assemblage niet in te stoppen. Omdat dat met grote machines en in grote hoeveelheden met over het algemeen goedkope ingrediënten wordt gedaan is dat ook niet erg duur (hoewel je dat aan de prijs van het eindproduct niet altijd zal kunnen aflezen).
Tot zover alles goed en wel. Op het eerste gezicht dan toch. Ware het niet dat de kinderen waarvoor die speciale melk is bedoeld geen robuuste gezonde kinderen zijn die wel tegen een stootje kunnen, maar kinderen die kwetsbaar zijn en al hun energie nodig hebben om te kunnen overleven en liefst ook gezond groeien en gedijen. Zij kunnen geen extra risico’s gebruiken. Voeding op basis van niet-menselijke melk geeft deze kwetsbare kinderen volop extra risico’s. Het belangrijkste risico op korte termijn is de sterk verhoogde kans op infecties van het maagdarmkanaal en de luchtwegen. Op langere termijn zijn daar de toegenomen risico’s van minder goed functionerende hart- en vaat systemen, metabolisme en bescherming tegen sommige vormen van kanker. Een gevaarlijke methode voor het voeden van kwetsbare kinderen dus.
In principe zou moedermelk op elke manier kunnen worden bewerkt als koemelk wordt bewerkt om reguliere en aangepaste kunstvoedingen te maken. De techniek is beschikbaar, maar wie gaat het betalen? De kunstvoeding fabrikanten niet, want die verdienen daar niets aan. De overheid niet, want doet alleen aan bezuinigen, niet aan gezondheidsbevordering. De ziekenkostenverzekeraars ook niet, want die zien niet wat ze er uiteindelijk mee verdienen. De dokter is zwaar beïnvloed (wil niet direct de term gehersenspoeld gebruiken) door de industrie, inclusief geldelijk of ander gewin*. Het kind is als gewoonlijk het kind van de rekening.
Sommige aanpassingen kan moeder eventueel gewoon zelf doen. Moeders van kinderen die melk nodig hebben met minder volume en meer calorieën kunnen zorgen voor meer vette melk en zij met kinderen die geen vet kunnen verteren kunnen heel eenvoudig zelf magere melk maken. Voor magere melk wordt melk gekolfd, waarna na een poosje rust het vet er eenvoudig kan worden afgeschept. Eventueel kan met een simpele centrifuge worden gecontroleerd of de melk mager genoeg is. Vette melk is een kwestie van kolven in twee delen: eerst van de volle borst kolven voor magere melk, dan een andere container eronder en de vettere melk uit de legere borst kolven. Twee heel veilige en eenvoudige methodes voor het voeden van kwetsbare kinderen.
*) Kranendonk P: Een kijkje in de keuken. Kenniscentrum Borstvoeding

zondag 3 juni 2012

Omgekeerd

Afbeelding: Voorstelling uit de prent: De Omgekeerde Wereld. Vervaardigd door J. de Lange in Deventer aan den Brink. Houtsnede met sjablonen gekleurd.
Die aanbevelingen van de WHO over borstvoeding, dat is toch eigenlijk vooral voor de zielige kindjes in Afrika. Hier hebben we schoon water en goede gezondheidszorg en veilige alternatieven. Toch? Mensen blijven zich in bochten draaien om maar niet te hoeven toegeven dat borstvoeding opvoedkundige, voedingskundig en medisch gezien gewoon de voeding van eerste keus is voor mensenkinderen. En wel zonder andere vormen van voedsel of drinken in de ongeveer de eerste zes maanden en naast geschikte andere bronnen van voedsel en vocht tot de tweede verjaardag of daar voorbij. En ja, ook in onze zeer bevoorrechte woonomgeving met alternatieven en technologische oplossingen voor alles, hebben kinderen die geen, korter of minder exclusief borstvoeding krijgen dan de norm een verhoogd risico van ziekte en aandoeningen op korte, middellange en lange termijn.
Nee, beste lezer, ik ga u niet vertellen dat kinderen die borstvoeding krijgen beter, gezonder, mooier of slimmer zijn dan hun kameraadjes die wat anders krijgen. U leest het goed: afwijken van de norm doet kinderen te kort in hun mogelijkheden tot het ontplooien van hun mogelijkheden op gebied van gezondheid en ontwikkeling. Borstvoeding is geen bonuskaart voor kinderen van ouders die een extra stap willen maken, die extra-goede ouders willen zijn. Nee, kinderen die geen borstvoeding krijgen, krijgen juist  een valse joker toegespeeld, waarvan maar moet worden afgewacht of die niet erg in je nadeel gaat werken.
Die alternatieven, hoewel in onze contreien veilig klaar te maken, zijn gewoon niet toegespitst op consumptie door kwetsbare, zich nog ontwikkelende jonge kinderen. Daarnaast kunnen er nog fouten in de bereiding worden gemaakt, die het product nog minder analoog aan de behoefte van het kind maken. [Net terwijl ik dit schrijf krijg ik de krant van gisteren onder mijn neus geduwd met daarin in een advertentie van Neerlands grote kunstvoedingfabrikant met de vermelding dat op een bepaalde partij van zijn product een verkeerde gebruiksaanwijzing zit.] In de laatste paar maanden zag een aantal publicaties het licht in wetenschappelijke tijdschriften oer de link tussen latere gezondheid en de voeding die het individu als baby kreeg. Voor alle onderzochte gezondheidsaspecten scoorden kinderen die geen of weinig exclusief borstvoeding hadden gekregen minder goed. In slechts één artikel werd dit ook zo geformuleerd; de andere spreken van voordelen van of betere uitkomsten bij borstvoeding. Binnen de grote Generation R onderzoeken publiceerden Sonnenschein-van der Voort et al over de hogere incidentie van astma-gerelateerde symptomen bij peuters die slechts kort of niet exclusief borstvoeding kregen. De astma symptomen leken eerder infectie gerelateerd dan atopisch van aard te zijn.
In twee verschillende artikelen doen Labayen, Ruiz, Ortega et al verslag van de uitkomsten van hun grootscheepse onderzoek onder Zweedse en Letse kinderen. In het eerste stuk blijkt kortere duur van exclusief borstvoeding ook na correctie voor een flink aantal andere factoren, duidelijk gecorreleerd te zijn aan de hoeveelheid fibrinogeen in het bloed bij schoolkinderen en pubers. Meer fibrinogeen kan wijzen op ontstekingen, een factor voor het ontstaan van cardiovasculaire aandoeningen. Het tweede artikel laat een overtuigende relatie zien, ook weer na correctie voor andere factoren, tussen minder exclusief borstvoeding en een lagere cardiorespiratoire fitheid bij schoolkinderen en pubers.
Silvers, Frampton et al tenslotte keken naar de relatie tussen duur en exclusiviteit van borstvoeding en astmatische symptomen zoals een piepende ademhaling. En ook hun conclusie was dat minder exclusief borstvoeding leidt tot meer astmatische symptomen tot zeker het zesde levensjaar. Een opvallende uitkomst van hen was dat dit bij kinderen boven de drie jaar vooral het geval is bij atopische kinderen.
Laten we de boel niet omkeren en ervan uit gaan dat al dat gepiep bij kinderen en al die ontstekingsreacties in  kinderen normaal zijn en dat je je kind een bonus geeft door borstvoeding te geven. Gezondheid is de norm; het geven van voeding die onder de norm valt maakt het voor kinderen moeilijker om gewoon gezond te groeien en zich te ontwikkelen.
Sonnenschein-van der Voort AMM, Jaddoe VWV, van der Valk RJP, WillemsenSP, Hofman A, Moll HA, de Jongste JC, L. Duijts L: Duration and exclusiveness of breastfeeding and childhood asthma-related symptoms Eur Respir J 2012 39:81-89; published ahead of print 2011
Labayen I, Ortega FB, Ruiz JR, et al. Association of exclusive breastfeeding duration and fibrinogen levels in childhood and adolescencethe european youth heart study. Arch Pediatr Adolesc Med. 2012;166(1):56-61.
Labayen I, Ruiz JR, Ortega FB et al: Exclusive breastfeeding duration and cardiorespiratory fitness in children and adolescents Am J Clin Nutr 2012 95: 2 498-505; First published online January 11, 2012.
Silvers KM, Frampton CM, Wickens K, Pattemore PK, Ingham T, Fishwick D, Crane J, Town GI,  Epton MJ: Breastfeeding Protects against Current Asthma up to 6 Years of Age. The Journal of pediatrics, 2012, 160(6):991-996.e1 

Welkom bij Eurolac!

Eurolac! is een onderdeel van Eurolac Lactatiekunde

Dit is het oude blog.

Voor de nieuwste berichten en voor diepgaande informatie, achtergrondartikelen, hulp en ondersteuning ga je naar www.eurolac.net. Hier vind je ook de Eurolac Lactatiekunde Webwinkel

Labels

aan-de-borstvoeding aanbevelingen aandacht aangeboren aangeleerd aanhappen aanklikbedje aanleg aanleggen aanleghulp aanname aanpassen aasgieren ABC abces ABM achtergrond achterkamertjes acrobatiek actie acupunctuur ademhaling ADHD adolescent adoptie advies advisering advocaat AFASS afbouwen affectie affectief afhankelijkheid afkoeling afkolven afleiding afsluiten afstamming afstrepen aftellen afvallen afvalstoffen afweer afwijking afwijzen agressie alcohol Alexandre Dumas alledaags alleen allergeen allergie allo-ouderschap allopathie alternatieve zorg aminozuren Amsterdam anamnese anatomie Angelina Jolie angst Anna Staas-Vink anorexia antibiotica anticonceptie antropologie apart apoptose apparaat appels archetype argument asimov ASS assortiment astma asymmetrie atopisch Attachment Parenting attachment theorie attitude autostoeltje baby baby-led-weaning babyverzorging babywise bacteriën bad badzout bakerpraat bakerpraatjes balts baren baring baringsrituelen bed-sharing bedrog beeldvorming begeleiden begeleiding begroting beha behandeling behoefte behoeften belasting beleid beloften beloning beoordeling beperken beroep beschadigen beschermen bescherming besmetting beurs bevalling bevorderen bewaren beweging bewerken bewijs bewijslast bewustzijn BFHI bijgeloof bijhouden bijscholing bijten bijvoeden aan de borst bijvoeding bijzonder bilirubine Biological Nurturing biologie biologisch biologische zuivel bitter blauwdruk bloed bloedarmoede bloedcellen bloeddruk bloedstolling bloedsuikers blootstelling BMI boek bonafide borst borstabces borsten borstkanker borstmassage borstonderzoek borstontsteking borstproblemen borstverkleining borstvoeding borstvoeding.com borstvoedingcafe borstvoedingcijfers borstvoedinginformatie borstvoedingmanagement borstvoedingorganisatie borstvoedingsbeleid borstvoedingsduur borstvoedingsorganisatie borstvoedingsthee borstvoedingvriendelijk borstweigeren botdichtheid botvorming boulemie bouwstoffen Bowlby BPA Brian Palmer brood broodjeaapverhaal buidelen buitengewoon cadeautjes caius calcium calendula campagne candida albicans capaciteit cariës caseine changeling chapeau chefkok chimpansee China chocolade clausule clusteren clusterkolven CMV co-ouderschap co-sleeping Cochrane Code coeliakie cohortstudie colostrum comfortabel commercie commissie communicatie compassie complementair complex complicated congruent consequent consequenties consultatiebureau contra-indicatie controle corrupt cortisol counseling couveuse CT cultuur cyclus D-MER D-TSR DALY's dankbaar darm darmflora darmfunctie David Sackett debat deficientie dehydratie delen demoniseren deskundig determinanten diabetes diagnose Diane Wiessinger diarree diëtiek dik discreet discriminatie discussie dissociatie DNA doel dokters dompelbad domperidon donormelk doorverwijzen doorzetten doula dr. Jay gordon draagkracht draaglast draagling draak dragen drempels drinken drinkproblemen drinktechniek druk dubbele boodschap duimzuigen duurzaamheid dwang E-Sakazakii EBM EBP echografie ecologisch borstvoeden ecologische voetafdruk economisch economische waarde eczeem educatie eenvoudig eerlijkheid eetproblemen eetstoornis eierstokkanker Einstein eiwitten emancipatie emotie emotioneel welzijn emotionele beschikbaarheid empathie energie epigenetica Erikson erotofobie eten ethiek etiket etniciteit eurolac evalueren evidencebeest evolutie examen exclusief excreet excuus experimenteren extreem fabels fabeltjes fabrikanten Facebook factoren familie fanatiek feel-good feest feestdagen feiten feminisme fenegriek filmpje filosofie flash-heating fles flesvoeding flesweigeren flow focus fopspeen forensisch onderzoek forum foto's fouten freakshow frenulum frequent voeden freud functie functional food functionaliteit fysiologie gadgets galactogoog galega gastcolumn gebakken lucht gebit gebonden geboorte geboortegewicht geboortetrauma gedijen gedrag geelzucht geen kwaad doen geheim gehemelte gehemelteplaatje geinduceerde baring geinduceerde lactatie geïnduceerde lactatie . geit geld geloven geluk gelukkig gemiddeld gender genen GenerationR genetische manupulatie Gentiaan Violet George Clooney geschiedenis geur gevaar gevaarlijk gevaren geweld gewicht gewichtsverlies gewoon gezin gezond gezonde voeding gezondheid gezondheid moeder gezondheidsclaims gezondheidsinformatie gezondheidsprogramma gist glucose go with the flow goed goed genoeg goud griep groei groeistandaarden groen groene_leem grondstoffen grootmoeder gulden snede gynaecoloog halfjaar HAMLET handelplan hard drugs harry piekema hart hart- en vaatziekten hartfunctie hechting heks helen helper herinneren hersenen hersenontwikkeling heupdysplasie Hippocrates hirsutisme historie HIV HM4HB HMF holistisch honger hongersignalen honing hormonen horror houdbaarheid houding Hugh Laurie huidcontact huidflora huilen hulp hulp zoeken hulpmiddel hulpmiddelen hulpset hygiene hygiëne hype hyperlactatie hypoglycemie hypolactatie hysterie IBFAN ideaal IFE ijs ijzer IL-10 illusionist immuniteit immunologie immuuncellen Ina May Gaskin inbakeren individu indoctrinatie industrie infectie infecties inflammatie informatie informeren infuus ingetrokken tepels ingewikkeld ingrediënten ingrijpen initiatierite inleiden inschatten instinct instincten instinctief voeden instructie insuline intake intelligentie intentie inter-species zogen interactief interventie intiem intolerantie introductie inventariseren investering invloed invoelen inwikkelen inzet IQ irritatie Ja zuster nee zuster Jack Newman James McKenna JGZ JHL jodium Johan Cruijff Johnny Depp jonge moeder journalist jubileum Kangoeroe Moeder Zorg kanker kansen kapotte tepels karakter KDV keizersnede kennis kennisoverdracht keuze keuzes keuzes maken kiezen kijken kin kind kinderarts kinderdagverblijf kinderopvang kindersterfte KISS klacht kleur klierweefsel klinische lactatiekunde KMC KMZ knippen koemelk koesteren koestering koffie koken kokosolie kolf kolonisatie kolven korte tepels kosten kosten gezondheidszorg Kotlow koude kraam kraamafdeling kraambed kracht krampjes kritiek kruiden kruipen kunstvoeding kwakzalverij kwaliteit laat-prematuur lactaptin lactatie lactatiekunde lactatiekundige lacteren lactoengineering lactoferrine lactogenese LAM lange termijn langvoeden lanoline leefomgeving leiden lekken lengte lente leren leren aanleggen levende cellen levensles lezen lichaamscontact liefde lipriempje literatuuronderzoek LLL lobby logica logopedist loslaten luchtweginfecties luiers luisteren maag maagdarminfecties maaginhoud maagzuurremmers maan maat maatschappij macgyveren machinaal maffia magie magisch malafide mama maneschijn manieren manipuleren mannelijke lactatie marketeer marketing massage mastitis matrix Max Tailleur mazelen meanderen Meatloaf Medela media medicalisatie medicijnen medicijngebruik medische misser medium meerling melk melkbank melklijsten melkproductie melkstase melkstroom melktransfer melkzusters menarche menselijk mensenrechten menstruatie Meryl Streep met rust laten meten methode Michel Odent micronutriënten middenoorontsteking mijmeren milieuvervuiling min Miranda Kerr mode moe moeder moeder en kind nabijheid moeder-en-kind-nabijheid moedergodin moedergroep moedermelk moedermelknetwerk moedermelkvoeding moederschap mondflora mondonderzoek Montessori morbiditeit mores mortaliteit motieven motivatie motorische ontwikkeling MRI MRSA multidisciplinair multimoeder multiple sclerose mythe nabijheid nachtouderschap nachtvoedingen nadelen nadenken nalaten namaak nature-nurture natuur natuurlijk nauwkeurigheid NEC neerslachtigheid Nestle boycot nicotine nieuw nieuwsgierig Nils Bergman niplette non-nutritief noodsituatie norm normaal normen en waarden normwaarde Nurse Jackie nutriënten Obelix obesitas obsceen observeren obstreticus oedeem oefenen oestrogenen ogen oligosacchariden olympisch oma omega 3 omgeving omweg onaangepast onafhankelijkheid onconditioneel onconditioneel opvoeden onderkaak onderscheid ondersteuning ondervoeding onderwijs onderwijzen onderzoek onderzoek retrospectief onderzoeken onderzoeker onderzoekmethodes ongemakkelijk ongewenst zwanger ongewoon ongezond onrustig drinken ontdooien ontmoeten ontspannen ontsteking ontwerp ontwikkeling onvoldoende onvoorwaardelijk onvoorwaardelijk ouderschap onwennig oorlog oorontstekingen oorzaken opbrengst openbaar openbaar voeden opgelucht opleiding opleidingsniveau ouders oplossing opoffering oproep opties opvoeden opvoeding opvolgmelk opzoeken orale anatomie organische chemicaliën osteoporose Oud en Nieuw ouder-kind-interactie ouders ouderschap overdenking overeenkomsten overgewicht overheden overheid overleg overleven overproductie oververhitting oxytocine paced bottle feeding pacifisme pap papa parasiet partner pasgboren pasgeboren passie pasteuriseren patroon Paula Meier PCOS pech pedagoog peer support peercounseling pepermunt perceptie perfectie perinatale sterfte perspectief PET Peter Facinelli peuter pijn pijnbestrijding Pink pink ribbon plaats placebo plagiocefalie plan plan B plannen plezier politiek portie portiegrootte postnatale depressie postpartum bloedverlies powerpoint PPD prematuur prenataal afkolven prenatale depressie prenatale ontwikkeling prestatie preventie prijsvraag primaten prins prinses priorteit probiotica PROBIT probleemgedrag problemen problemen maken problemen oplossen productie professioneel profijt programma prolactine promoten promotie protocol psychologie PTSS puber radicaal ramp Rapley Raynaud RCT reactie realiteit rechten van het kind rechten-van-het-kind reclame redden redenen redeneren referentie referenties reflexen reflux regelen regelmaat regels reinheid relactatie relatie religie respect responsief ouderschap reuk revolutie richtlijn Riley ringsling risico risico van geen borstvoeding risicogedrag rituelen Robert De Niro robot roes roken rollen Romeo en Julia röntgenfoto routines rouw rozengeur RPS ruimte rumenzuur rust rustig RVP safe motherhood sagen salie salma hayek Salmonella samen samen slapen samenspel samenstelling samenwerking SBO congres scan Scandinavië schaamte schaap schade scheiding-van-moeder-en-kind scheidingsangst scheikunde schema schildklier schimmel schimmelinfecties schisis schizofrenie scholing schoonheid schrijven schudden schuim schuld schuldgevoel secreet seksisme seksleven seksualiteit seksuele mishandeling sensitief ouderschap sensitieve zorg SES Shakira show SIDS silicium simultaan voeden sintjanskruid slaap slaapcondities slaapcyclus slaapgebrek slaapomgeving slaappatroon slaapproblemen slaapritme slaaptraining slapen slendang smaak smaakontwikkeling smoes sneeuw sociaal gedrag sociaal netwerk socialiseren softdrugs sondevoeding soortspecifiek SPECT speen speenhoes spelen spelregels spenen spijsvertering sponsoring sport spraakontwikkeling spreken sprongetjes sprookjes spruw spugen stamcellen stand standaard stappenplan start statistieken Stefan Kleintjes stemherkenning sterk steun stoppen storen stress strijdmodel structuur studie stukjes stuwing substituut suiker suikermetabolisme suikerwater suppletie surrogaat symbiose taal taboe tandemvoeden tanden tattoo TBS te veel melk te weinig melk team technieken technologie tegendruk tegenwerken tellen temperatuur tentoonstelling tepelhoedje tepelkloven tepelproblemen tepels terminologie testosteron TGF-beta1 The Bad Mother's Handbook thema therapeutisch flesvoeden therapie thymus tienermoeder tijd tijger TNO toeschietreflex tolerant tong tongriem tortocillis toveren toxinen TRAIL triple P troosten trots trouw trucjes tweeling twijfel twilight type uitkomsten uitvinden Uncle Vernon UNICEF uniek universiteit urban legend utopia vaardigheden vacceenzuur vaccinatie vacuum vader vaderrol vaderschap vak vakantie valentijn vallen vampier variabelen variatie vaste voeding VBBB VBN vechten vegetariër veilig veiligheid verandering verantwoordelijkheid verantwoording verdediging verdriet vergelijking verhalen verkoudheid verliefd verloskundige vermoeidheid verondersteld te weinig melksyndroom verschillen verslikken verstopping vertrouwen verwaarlozing verwachten verwachting verwachtingen verwarmen verwarring verwennen verzadigingsignalen verzorgen verzorging vet vetzuren vies vingervoeding virus visite vitamine A vitamine B vitamine C vitamine D vitamine K vlakke tepels voeden voeden op verzoek voeding voeding moeder voedingesindustrie voedingsbeha voedingscentrum voedingsfrequentie voedingskussen voedingsmethode voedingspatroon voedingsstoffen voedingswaarde voedsel Voldemort voldoende volksgezondheid volledige zuigelingenvoeding volturi voorbeeld voorbereiden voorbereiding voordeel voordelen voorkeurshouding voorkomen voorlichting voornemen vooronderstelling voorschrift voortgezette borstvoeding voorwaarden vorm vraag vraag en aanbod vragen vreemd vreugde vriezer vrijwilligers vroede vrouw vroeggeboorte vrouw vruchtbaarheid vuistregels vulture vuurwerk vzwBorstvoeding waarde waarheid WABA wapens WAPF warmte water waterhuishouding waterpokken waterwereld WBW weeën wereldvrede werkende moeder werkende vader werkgever Weston A Price wetenschap wetgever WHO Whoopi wiegelied wiegendood wijkverpleegkundige wijsheid will smith winkel winkel concept winst wisselkind woede wolf wondermiddel woonomgeving woorden workshop WYSIWYG Yvo Smulders zalf zelfbeschikking zelfregulatie zelfstandig zelfvertrouwen ziektelast ziekteverekkers ziel zien zilver zink zintuigen zitten zoeken zoet zoethoudertjes zonlicht zonnesteek zoogdieren zoogkompressen zorg Zorg voor Borstvoeding zorgen zorggedrag zorgverleners zorgzaam zout zuigbehoefte zuigelingen zuigelingenvoeding zuigen zuigfles zuivelindustrie zwanger zwangerschap zwembad

Drukwerk educatieve materialen

Prijsprinter - copyshop - banner