Dooddoener

Foto: David Tennant als Dooddoener Bartemius 'Barty' Crouch Junior in Harry Potter and the Goblet of Fire (2005)
Een binnenkomervraag voor een twitterchat voor verloskundigen luidde: ‘’ hoe bewaak je grens tussen informed choice en ‘borstvoedingmaffia’ ‘’. Er kwamen interessante antwoorden, zoals over de noodzaak tot overtuigen of juist niet, over de vraag of je eigenlijk tijdens de zwangerschap al niet te laat bent met je informatie en of het voldoende is om over de voordelen van borstvoeding dan wel nadelen van kunstvoeding te spreken, vooral aangaande de vraag of niet alleen meer moeders beginnen, maar ook langer doorgaan. Eigenlijk is het natuurlijk te zot voor woorden dat dit zo’n discussie zou moeten zijn. De risico’s van een niet soort-specifieke zuigelingenvoeding zijn overduidelijk, en veel degelijker wetenschappelijk onderbouwd dan bijvoorbeeld de risico’s van het niet opvolgen van de speerpunten in de antiwiegendoodcampagnes (niet het ouderlijk bed delen en op de rug slapen). Die antiwiegendood adviezen zijn, hoe vreemd het ook klinkt, niet soortspecifiek, want ze houden in het te slapen leggen in een afysiologische houding en het scheiden van moeder en kind. Toch knippert geen enkele zorgverlener met de ogen bij het voorschrijven van de slaapplaats en –houding onder bedreiging van een mogelijk dood kind (hoezo inpraten op de schuldgevoelens van ouders?), maar wordt de keuze voor borstvoeding voorzichtig voorgedaan als de keuze van voorkeur, maar dat het alternatief ook best wel goed is (want stel je voor, dat we ouders een schuldgevoel geven).
Het aantal kinderen dat overlijdt door het niet krijgen van borstvoeding is ongeveer even groot als het aantal dat overlijdt als gevolg van wiegendood. Lang niet alle kinderen die overlijden door wiegendood worden in  het ouderlijk bed of op de buik slapend aangetroffen. De meerderheid van kinderen die overlijden aan wiegendood liggen op hun rug in een goedgekeurd bedje, en een flink deel daarvan niet thuis, maar op de kinderopvang in hun eerste week. De meerderheid van de kinderen die overlijden aan wiegendood kreeg ook geen of niet uitsluitend borstvoeding. Volgens onderzoeken van McKenna is geen of weinig borstvoeding krijgen de enige echte constante factor bij wiegendood.  Het net zo dwingend aanraden van borstvoeding wordt echter weggezet als een criminele daad (‘’borstvoedingmaffia’’), terwijl het opdringen van slaapplaats en –houding als een verantwoorde manier van preventie wordt gezien. Dat verwijzen naar schuldgevoel is gewoon een dooddoener. Een discussiesluiter, een mondsnoerder.
Ik kan een paar aspecten aanwijzen die bij dit onderwerp meespelen. Als eerste is daar natuurlijk het feit dat wij geen borstvoedingcultuur hebben. In de Scandinavische landen is de borstvoedingcultuur nooit helemaal weg geweest (hoewel ook daar in de jaren ’70 van de vorige eeuw een serieuze dip was) en het feminisme daar heeft moederschap en borstvoeding geven omarmd als een vrouwenrecht in plaats van als vrouw-onderdrukkend. Dat heeft onder andere geleid tot een actieve houding van de overheid en daarmee tot een positief borstvoedingklimaat in de zorg. Niet dat daar geen problemen zijn, maar die worden kennelijk op een voor borstvoeding adequatere wijze opgelost. En natuurlijk speelt ook een fatsoenlijk moederschapsverlof mee in de positieve borstvoedingcijfers daar. In Nederland en Vlaanderen verlenen de overheden lippendienst, is het verlof aan de krappe kant en is de eerste associatie die mensen hebben, als ze een symbool voor baby zoeken, een fles of fopspeen.
Een ander aspect is, dat bij de naar de voorgrond geschoven preventieve maatregelen voor wiegendood, de oplossing ligt in dingen die kunnen worden gekocht (en waar dus een profijtelijke markt voor kan worden gecreëerd) en dat het advies borstvoeding te geven iets is dat een moeder zelf, persoonlijk, met haar eigen lijf moet doen (en waar dus een profijtelijk, kunstmatig gecreëerde markt voor te kopen zaken door wordt bedreigd). De mythe van het aangeprate schuldgevoel is voor zover ik kan zien in de wereld gezet door degenen die daar financieel baat bij hebben. Als altijd: follow the money. Cherzez la femme is helemaal uit. La femme, liever gezegd la mère, moet liever the money volgen en zich daar absoluut niet schuldig om voelen. Het is een heel subtiele vorm van hersenspoeling. Door te benadrukken dat je je om een keuze die je maakt niet schuldig hoeft te voelen, suggereer je dat er mensen zijn die vinden dat je je er wel schuldig om hoort te voelen. Maar zoiets is natuurlijk een dooddoener: wie een goed geïnformeerde keuze maakt en daar achter staat, heeft om te beginnen al geen reden om zich schuldig te voelen.
Maar wat in vrijwel alle discussies over wel of niet aanbevelen of voorschrijven over het hoofd wordt gezien is de opvolging. Alleen maar evangeliseren over borstvoeding is een dooddoener. Het voegt niets toe en het laat niet meer moeders beginnen met borstvoeding. Het aantal moeders dat al op voorhand bewust kiest voor geen-borstvoeding is relatief klein. Het overgrote deel van de moeders zou graag borstvoeding willen geven. Als het lukt. Veel moeders hebben ook al op voorhand het vermoeden dat borstvoeding iets is dat je niet zomaar eventjes doet. Dat is een serieus moeilijke taak, die maar zo mis kan gaan. Voor een flink deel is dat een zichzelf vervullende profetie. Als je verwacht dat iets moeilijk is en makkelijk fout kan gaan, is de kans groot dat het je niet gaat lukken, of maar met heel veel moeite, kracht en doorzettingsvermogen. Er wordt vaker over gesproken in termen die doen denken aan de voorbereiding voor de zware cols in de Tour de France dan over een gezellig recreatief fietstochtje. Afzien, er door zitten, volhouden en dergelijke termen zijn eerder gemeengoed dan genieten, plezier hebben en liefhebben.
Maar borstvoeding hoeft helemaal niet moeilijk te zijn, het wordt in veel gevallen moeilijk gemaakt door allerlei uit- en onzinnige regels en voorschriften. Door een volkomen afwezigheid van begrip over wat een baby is, hoe hij functioneert en wat hij nodig heeft. En over een even grote afwezigheid van dezelfde kennis van vrouwen over zichzelf en anderen als moeder. Mensen zijn de enige diersoort die borstvoeding geven moeilijk vinden. Borstvoeding hoort niet moeilijk te zijn, hoeft niet moeilijk te zijn. En als er toch problemen rijzen, wat altijd kan en zal gebeuren, dan moet er goede hulp voor handen zijn.
En dat punt, die hulp bij problemen, daar schort het aan. Wel promoten dat borstvoeding moet en goed is en beter en het best, maar vervolgens niet thuis geven bij problemen, dat is pas maffia. Dat is dodelijk voor borstvoeding, voor het zelfvertrouwen van moeders en uiteindelijk voor de gezondheid, het welzijn en mogelijk het overleven van kinderen.
McKenna JJ, McDade T: Why babies should never sleep alone: A review of the co-sleeping controversy in relation to SIDS, bedsharing and breast feeding. Paediatric Respiratory Reviews - June 2005 (Vol. 6, Issue 2, Pages 134-152, DOI: 10.1016/j.prrv.2005.03.006)
Gettle LT, McKenna JJ: Evolutionary Perspectives on Mother–Infant Sleep Proximity and Breastfeeding in a Laboratory Setting. Am J Phys Anthropol. 2011 March; 144(3): 454–462. Published online 2010 December 10. doi:  10.1002/ajpa.21426
McKenna JJ, Ball HL, Gettler LT: Mother–infant cosleeping, breastfeeding and sudden infant death syndrome: What biological anthropology has discovered about normal infant sleep and pediatric sleep medicine.  Am. J. Phys. Anthropol. 2007, 134(S45):133-161.
Eurolac Flits! met label of zoekterm kiezen, schuldgevoel, maffia. Deze links leiden naar een lijst met blogs met dit label, klik op de plaatjes in de linkerzijbalk voor meer verhaaltjes.

De maat nemen

Afbeelding: *
Het begint al direct bij je geboorte en het gaat je hele leven door: voortdurend wordt je de maat genomen. Je wordt gemeten, gewogen, gelabeld en in en vakje gestopt. Het meten bij de geboorte lijkt zo belangrijk te zijn dat de lengte en het gewicht op veel geboorteaankondigingen staan vermeld. Dat meten en wegen gaat in de kraamtijd intensief verder en wordt bij de bezoekjes aan het consultatiebureau voortgezet. En niet alleen het gewicht en de lengte worden gemeten en geregistreerd , ook alle mogelijke aspecten van de ontwikkeling moeten eraan geloven. En elke meting kan in een categorie worden bijgezet en voor het kind naar school gaat heeft hij al een dik dossier om aan de volgende controle instantie over te dragen. Van alle denkbare en minder denkbare zaken wordt de maat genomen en in tabellen en grafieken afgezet tegen de meetresultaten van hele hordes andere kinderen.  De maat nemen is het ritueel wat hoort bij het altaar van de meetbare en maakbare samenleving.
Meten is weten denkt men en dus is borstvoeding geven lastig. Want hoe meet je wat een baby aan de borst binnen krijgt? Er staan geen maatstreepjes op de borst en de samenstelling is niet eens elke keer dat de baby drinkt hetzelfde. Dat is nu precies waarom kinderen worden geboren met een veel ingenieuzer en technisch veel meer geavanceerd meet- en regelsysteem dan een paar maatstreepjes en een ingrediëntenlijst. De gever en de ontvanger van borstvoeding zitten allebei vol met sensoren en software voor het nauwkeurig afstemmen van hoeveelheden en kwaliteiten voeding. Geen confectie voor de baby, maar stijlvol en uniek maatwerk, vers gemaakt, precies volgens zijn eigen meest recente aanwijzingen. Elke nieuwe portie opnieuw samengesteld, bijgesteld en afgepast naar de specifieke en unieke voorkeuren van de individuele afnemer. Meten is zo passé.
De maat nemen heeft ook de betekenis van een morele keuring. Moeders wordt doorlopend de maat genomen of zo voelen zij dat althans. Moeders willen vooral goede moeders zijn en elk stukje feedback dat zij krijgen, van wie dan ook, wordt vertaald naar een beoordeling van hun moederschapskwaliteiten. Alles wat positief opgevat kan worden geldt als goedkeuring voor haar moederschap, alles wat op enige manier als negatief kan worden opgevat, krijgt de vorm van een rode stempel met een kruis: afgekeurd. En dat is vaak heel erg jammer, want de meeste moeders zijn gewoon goede moeders, of toch zeker goed-genoeg moeders. Een goede moeder zijn gaat niet over welke keuzes je maakt of wat je je kind te eten geeft. Het gaat niet eens om welke opvoedingsmethode je gebruikt. Zal ik eens een definitie van ene goede moeder geven? Een goede moeder is zij die van haar kind houdt en hem verzorgt en opvoedt op de manier waarvan zij overtuigd is, op basis van haar kennis en inzicht op dat moment, dat het voor haar kind de beste manier is en die haar keuzes uitvoert naar beste vermogen, binnen haar eigen mogelijkheden en beperkingen.
De keuzes die een moeder maakt, kunnen  heel anders zijn dan de keuzes die ik maak, of die door opvoedkundigen worden aanbevolen. En soms moeten de keuzes die een moeder maakt ter discussie worden gesteld omdat ze, objectief gezien, schadelijk voor haar kind kunnen zijn. Maar dat maakt haar nog geen slechte moeder; dat maakt haar iemand die een onhandige keuze heeft gemaakt. Maar zolang haar keuze in alle oprechtheid is gemaakt, met het welzijn van haar kind op het oog en vanuit de liefde die zij voor haar kind voelt, blijft zij gewoon een goede moeder. Mogelijk zal zij haar keuzes willen of moeten bijstellen wanneer zij  nieuwe informatie krijgt en haar kennis en inzicht veranderen. Keuzes bijstellen bij nieuwe informatie is een teken van goed moederschap. Het betekent dat moeder zichzelf de maat genomen heeft en gevonden dat die maat verbeterd kan worden.
Wij kunnen dus niet, op basis van gedrag van moeders alleen, hen de maat nemen. Want net zo min als de roklengte* van een vrouw haar kan uitroepen tot ouderwetse tuttebel, slet of hoer, kan de voedings- of opvoedingskeuze van een moeder bepalen of zij een goede of slechte moeder is. Wat iemand doet is niet wie iemand is. Het zit hem veel meer in de intentie waarmee keuzes worden gemaakt. Iemand die een keuze maakt, waarvan ze weet, op basis van haar kennis op dat moment, dat dit een voor haar kind minder goede keuze is, en terwijl zij naar beste kunnen in staat zou zijn een betere keuze te maken en uitvoeren, maar desondanks naar die mindere keuze handelt, ja, voor zo iemand zou ik toch misschien een etiket ‘’niet zo goede moeder’’ uit de kast kunnen halen. Maar zelfs dan, wie ben ik, ik heb niet in haar schoenen gestaan, ken niet haar omstandigheden en andere factoren die meespelen bij de keuzes die zij maakt. Zo lang zij van haar kind houdt, hem niet verwaarloost en niet mishandelt, kan ze toch niet echt een slechte moeder zijn.
*) Krachtige foto van studente over de lezing van roklengtesNRC.nl, 20-01-2013
Over Schuldvragen:
Newman J: Borstvoeding en schuld. Online bij borstvoeding.com
Van Veldhuizen-Staas CGA: Schuld en voeding. Online bij eurolac.net
Eurolac Flits! met label beoordeling, schuldgevoel, keuze, kiezen. Deze links leiden naar een lijst met blogs met dit label, klik op de plaatjes in de linkerzijbalk voor meer verhaaltjes.

Kiezen

Foto: Kristen Bell als Gracie Thompson  in Gracie's Choice, maakt een ongewone en moeilijke, maar voor haar juiste ouderschapskeuze

De Olympische Spelen zijn weer voorbij en het leven kan zijn normale gang hervatten. Ik heb met plezier mijn Olympiade geschreven: elke dag gedurende de hele Olympische Spelen een stukje waarin sport en borstvoeding en/of moederschap werden vergeleken of samengebracht. Geïllustreerd met een afbeelding van die sport, in plaats van meer gebruikelijke afbeeldingen uit films. Okay, ik heb een keertje gesmokkeld en een boogschutter scène uit een film gebruikt, maar dat was de mooiste vrouwelijke boogschutter die ik kon vinden. Ik heb mijn filmfoto’s gemist, maar dat ga ik snel weer inhalen. Ik heb ook wat anders gemist: diepgang. Afgemeten naar de hoeveelheid media aandacht die de Spelen kregen (die sport in het algemeen krijgt) zou je denken dat het een onderwerp is waarmee de wereld staat of valt. En dat terwijl er in die wereld voldoende andere grote onderwerpen zijn die wel degelijk met het overleven van de mens en van de planeet als geheel te maken hebben. Veel meer dan de strubbelingen van een stel mensen die zich in het zweet werken om sneller, dieper, hoger, sterker of gewoon beter te zijn dan alle anderen die hetzelfde proberen. Het lijkt wel dat hoe moeilijker de wereld ervoor staat, hoe belangrijker (kijken naar) sport wordt. De Romeinen wisten het al: geef het volk brood en spelen en dan houden ze zich wel koest.

Tijdens de Olympische Spelen was er ook nog de World Breastfeeding Week (1-7 augustus). Ik benoem die expres met de Engels naam, want Wereld Borstvoeding Week wordt in Nederland en veel andere Europese landen pas later gevierd (week 40, eerste week van oktober). WBW wordt door de media graag ook aangegrepen als leverancier van brood en spelen. Voor de media betekent dat over het algemeen eerder intellectueel junkfood en sensatie. Een beetje net als de uitingen over de Olympische Spelen, maar dan met meer nadruk op sensatie op klein-menselijk vlak en met niet uitgezonden financiële sensatie voor de belangrijkste sponsors. Die sponsors die zo verschrikkelijk goed hun best hebben gedaan, dat ze het voor elkaar hebben dan duizenden mensen, volkomen vrijwillig, gratis en zonder dat ze er zelf erg in hebben, reclame maken voor ze. De sponsors zitten lui achterover in en vallen van hun stoel van het lachen.

Een voorbeeld van deze gratis reclame vinden we in de online editie van Spits van 31 juli met de pakkende titel ‘’Onderzoek dat zuigt.’’ Wow, subtiel, hoor, duw-duw, knipoog-knipoog. Een stukje in een ietwat denigrerende toon over de wiebelige waarde van onderzoek dat zou aantonen dat borstvoeding beter is. Zal ik eens wat verklappen: borstvoeding is niet beter en dat hoeft dus ook niet bewezen te worden. Borstvoeding is. Punt. Borstvoeding is de voedingsstandaard voor menskinderen in hun eerste levensfase. Daarnaast is het ook de zorgstandaard voor die kinderen. Dat behoeft geen bewijs, dat is een biologisch gegeven. Afijn, redelijk recht voor de raap toch nog die aanval op borstvoeding. In de reacties is de veel subtielere vorm terug te vinden. Eén lezer schrijft: ‘’Waarom de fles geven als borstvoeding ook een optie is? Ik vertrouw liever op de natuur in dat geval.‘’ (Zenom1 | 01-08-12 | 10:32). Netjunk antwoord: ‘’Nou misschien omdat borstvoeding soms erg moeilijk kan gaan? Erg pijnlijk voor de moeder, te weinig melk, waardoor de baby constant ligt te janken van honger, een borstontsteking, couveusekindje, de moeder moet na een aantal weken weer aan het werk en wil geen gehannes met kolven e.d. Flessenvoeding is vaak vele malen praktischer en is van een uitstekende kwaliteit. Borstvoeding is natuurlijk prima, als het een beetje redelijk gaat. Maar ik vind dat een moeder die voor de fles kiest, geen schuldgevoel aangepraat moet krijgen.’’ (01-08-12 | 15:02) De aangehaalde problemen zijn problemen die voornamelijk te voorkómen zijn en als ze toch optreden veelal vrij eenvoudig op te lossen (behalve ‘’geen gehannes willen’’ natuurlijk). Als zorgverleners niet en masse, met open ogen in de praatjes van de sponsors zouden zijn gelopen, zouden veel van die problemen niet zijn ontstaan en indien wel, beter worden opgelost.

En dan als uitsmijter de schuld-joker. Moeders die *kiezen* voor borstvoeding, maar het om welke reden ook niet voor elkaar krijgen, moeten zich niet schuldig voelen, maar misschien boos (op uitblijvende goede zorg) of verdrietig omdat hun lichaam of dat van hun kindje niet werkt zoals je zou verwachten. Moeders die *kiezen* voor kunstvoeding (flessenvoeding is een uitermate inaccurate term) kunnen zich schuldig voelen als ze zelf weten of vinden dat ze een verkeerde *keuze* hebben gemaakt. Het schuldgevoel kan ze niet worden aangepraat als ze voor zichzelf overtuigd zijn van de juistheid van hun *keuze*. Het idee van schuldgevoel, collectief schuldgevoel en het collectieve ‘’weten’’ van schuldgevoel bij kunstvoeding, is aangepraat, meer bepaald: ingeprent, door degenen die financieel baat hebben bij het in een kwaad daglicht stellen van niet alleen borstvoeding, maar ook van hen die daarvoor kiezen en die erbij willen helpen. Het geniepigste deel ervan is dat deze geldwolven niet alleen niet recht voor de raap reclame maken en zorgverleners voor hun karretje spannen om hun reclameboodschap met een wetenschappelijk sausje overgoten uit te dragen, maar dat ze moeders tegen elkaar opzetten.

De Jong A: Onderzoek dat zuigt, SpitsNieuws - 31 juli 2012

Eurolac Flits! met label kiezen, keuze, schuldgevoel

Ratrace

Foto: Whoopi Goldberg(r) en Lanei Chapman(l) in Ratrace
Eigenlijk viel het wel te verwachten. Het is per slot een technosite. Als techno’s het over voeding en verzorging hebben gaan ze van techno uit. Uiteraard. techniek en natuur staan niet op heel goede voet met elkaar. Zelfs een techno-ethicus-filosoof zou daarvan in de knoop raken. En dus verschijnt het zoveelste tranentrekkende verhaal over zielige door schuldgevoel overladen moeders bij wie de natuur niet werkte en die dus moesten uitwijken naar de techniek. Een verhaal waarin op een heel pre-technologische-tijd manier de brenger van de onaangename gevoelens veroorzakende boodschap de schuld krijgt en veroordeeld wordt. De echte problemen liggen uiteraard niet bij de brengers van de boodschap. Ook niet bij de borstvoeding zelf. Zelfs niet bij de vrouwen bij het allemaal niet lukt; zij doen immers hun stinkende best en dan nog wat. Het probleem ligt, om het maar breed te nemen, in de maatschappij. Die van ons is vrouw-, kind- en borstvoedingonvriendelijk. Vrouwonvriendelijk. Ja. Dus. Zelfs mainstream feminisme is vrouwonvriendelijk. Om erbij te horen moeten vrouwen zich als mannen langs de carrièreladder omhoog vechten; likken naar boven en stampen naar onder, mee in de ratrace. Vooral ook stampen naar andere vrouwen die andere keuzes maken. Geen kinderen krijgen, of er in elk geval niet zelf voor zorgen (om ook maar eens kort door de bocht te gaan). Kindonvriendelijk. Uitermate kindonvriendelijk, ondanks alle speciale voorzieningen voor kinderen. Of juist vanwege alle speciale kindervoorzieningen. Want kinderen hoor je niet te zien en te horen; die moeten zo snel mogelijk zelfstandig en volwassen zijn, zodat ze mee kunnen in de ratrace. Kindonvriendelijk omdat de gemiddelde ouder en arts of verpleegkundige geen flauw idee schijnt te hebben hoe een kind in elkaar steekt en hoe zij functioneert. Kinderen worden al als baby in keurslijven (soms ook heel letterlijk) gepropt om te voldoen aan de volslagen onrealistische verwachtingen die er over hen leven. Borstvoedingonvriendelijk door de combinatie van de vorige twee, maar ook door de overseksualisering van borsten in combinatie met een toenemende, epidemische vormen aannemende angst voor seks. Een vreemde spagaat tussen tussen overseksualisering en preutsheid. In een wereld waar pushup beha’s, strings en kruisloze onderbroekjes in maten voor 7-8 jarige meisjes worden verkocht; waar borsten, buiken, billen worden geshowd op een manier waar het bij een man exhibitionisme zou heten en waar borsten alles verkopen, in zo’n wereld past borstvoeding niet. En dus lukt borstvoeding niet. Voor mensenvrouwen is lacteren, net als voor mensaapvrouwen, een aangeboren vermogen (echt waar, voor minimaal 99% van alle vrouwen die een kind kunnen dragen en baren), maar borstvoeding geven is een aangeleerde vaardigheid. Iets dat je moet afkijken en oefenen. Waar vaak hulp bij nodig is in het begin. Waar een baby bij nodig is die zijn instincten mag volgen. En zorgverleners die weten waar ze mee bezig zijn.
Tot mijn verbazing moet ik nu toegeven dat ik het met een deel van het artikel op Technologie als ons toch eens ben: borstvoeding promotie kan best een beetje minder. Je kan namelijk pas dingen promoten als je ook kan zorgen dat de belofte waar kan worden gemaakt. Om zo’n belofte waar te kunnen maken, moet je er volledig achter staan, zonder mitsen en maren; moet je weten hoe het werkt, weten hoe de partners elk afzonderlijk en in samenspel werken. En vooral moet je bereid zijn tijd, energie, echte kennis (niet de decennialang gecumuleerde brainwash-kennis van de kunstvoeding industrie) en vaardigheden in te zetten om het te laten werken. Dan zal borstvoeding gewoon gaan lukken bij de overgrote meerderheid van vrouwen die daarvoor kiest. En vrouwen die er om te beginnen niet voor kiezen om borstvoeding te geven? Die moeten dat ook vooral niet doen. En er zich niet schuldig om voelen. En niet een ander beschuldigen van schuldgevoel aanpraten.

Wereld Borstvoeding Week: communicatie en keuzes maken

De Wereld Borstvoeding Week wordt in grote delen van de wereld deze week gevierd: de eerste week van Augustus. In andere delen zoals Nederland heeft men gekozen voor week 40. De WHO besteedt deze week aandacht aan borstvoeding door het publiceren vaan lijstje van 10 feiten over borstvoeding. In de komende 10 dagen zal ik deze feiten een voor een als thema voor een stukje nemen. Ik begin met het thema van deze Wereld Borstvoeding Week in combinatie met punt 1: De aanbeveling om exclusief borstvoeding te geven tot 6 maanden en daarna borstvoeding tot de tweede verjaardag of langer; vanaf het geboorte-uur, op verzoek, zonder restricties in aantal, duur of tijdstip en zo mogelijk zonder substituten.
Het thema van dit jaar gaat over communicatie, delen en ervaren.

Communicatie over borstvoeding is een hot item. De zaterdagse Trouw kwam met een artikel met de strekking dat die communicatie fout is: te veel pushen en te weinig belichten van de negatieve kanten.  Er is geen compassie met moeders die geen borstvoeding willen of kunnen geven (en al helemaal niet volgens de aanbevelingen van de WHO), is de strekking van het betoog van de filosofe die dit keer van stal is gehaald om haar mening te ventileren. Punt met filosofen is dat ze goed kunnen filosoferen, maar opmerkelijk weinig verstand kunnen hebben van de zaken waarover ze filosoferen. Dan krijg je dus dit soort mooie redeneringen die in feite nergens op slaan. Borstvoeding gaat namelijk niet over moeders en wat zij leuk vinden of willen of (denken te) kunnen, maar over kinderen en hun rechten, gezondheid en welzijn. Volgens de Universele Rechten van het Kind heeft elk kind recht op goede voeding, verzorging en gezondheid. Borstvoeding zorgt daarvoor. Ouders worden gepusht en strikt geadviseerd om de meest uiteenlopende dingen wel of juist niet te doen (om te voldoen aan die kinderrechten), vaak nog veel dwingender gesteld dan de borstvoeding adviezen, maar daartegen wordt nooit het schuldgevoel argument ingezet.  Maar als het over borstvoeding gaat is het plotseling een persoonlijke keuze die niet mag worden opgedrongen. Het al dan niet toepassen van al die adviezen en richtlijnen en voorschriften aangaande hun kinderen waarmee ouders worden gebombardeerd is evengoed hun eigen keuze (zolang het niet wettelijk bepaald is dat het moet, zoals je onthouden van lichamelijk geweld). Een belangrijk aspect bij de schuldgevoel discussie is waarschijnlijk dat als mensen keuzes gemaakt hebben of het gevoel hebben die te hebben moeten maken, waarbij ze zich om enige reden niet plezierig voelen, ze iemand anders de schuld willen geven (in dit geval de borstvoeding promotoren). Het is hetzelfde soort ''inconvenient truth'' als de voorlichting over roken en drinken in de zwangerschap. Wie voor haar ongeboren kind gezondheidsrisico's laag wil houden onthoudt zich van roken, alcohol en drugs. Daar heeft schuldgevoel, voor degenen die dat moeilijk vinden, niets mee te maken. Borstvoeding promotie praat vrouwen geen schuldgevoel aan (dat doen ze zelf met hulp van lui zoals de schrijfster in Trouw en de leveranciers van de substituten). Wie een weloverwogen keuze maakt en daar achter staat voelt zich niet schuldig (ook als die keuze niet in lijn is met de adviezen).  Een schuldgevoel kun je alleen hebben als je een keuze hebt gemaakt waarvan je weet dat die niet goed is. Heidi Akkers verwoordt het non-argument van niet kunnen of willen scherp in haar column: "Wil of kan je niet koken? Stop dan maar: met afhaal word je kindje ook wel groot." (Akkers, 2011) En voor de vrouwen voor wie het echt niet lukt, die het echt niet kunnen? Daar zijn oplossingen voor te zoeken zonder schuldgevoel, net als bij alle andere normale lichamelijke functies die het bij sommige mensen nu eenmaal niet doen: steunzolen, krukken, braille, lenzen, hoorapparaat, kolf, donormelk.