Diamant

Foto: Jill St. John als Bondgirl Tiffany Case  in Diamonds Are Forever (1971)

Ik kreeg een vraag van een piekerende moeder: was het min of meer haar schuld dat haar kinderen, ondanks de bovengemiddelde intelligentie van beide ouders, terecht waren gekomen in het speciaal onderwijs voor kinderen met leerproblemen? Want de borstvoeding was bij haar kinderen een moeizaam zaak geweest en ze hadden niet zo lang en niet zo exclusief borstvoeding gehad als zij had gewild. En nu met opnieuw onderzoek (waaruit blijkt dat geen of weinig borstvoeding tot verminderde hersengroei- en ontwikkeling leidt) had ze het er heel erg moeilijk mee. Het is een vaststaand risico van het delen van elke soort van onderzoeksuitkomst over zuigelingenvoeding. De uitkomsten zijn over het algemeen toch ten nadele van de kunstvoeding en dat kan erg ongemakkelijk zijn voor ouders. Vooral als zij het gevoel hebben door omstandigheden te zijn gedwongen  kunstvoeding te geven. Ik kon deze moeder geruststellen dat het niet waarschijnlijk is dat de soort voeding die zij haar kinderen gaf de oorzaak is voor het heel grote verschil in intellectuele vermogens van de ouders en hun kinderen.

Vaak wordt er voor gekozen om de uitkomsten zo voor te stellen alsof kunstvoeding eigenlijk prima is, maar dat borstvoeding voordelen heeft, zorgt voor nog betere uitkomsten. Zoals iemand op Twitter* het verwoorde: ‘’[…]als je iets zegt dat negatief over kunstvoeding is, voelen zoveel mensen zich gelijk aangevallen. […] ik hoop door niet/minder als borstvoedingsmaffia over te komen dat mensen gaan nadenken in plaats van gelijk in de verdediging te schieten.’’ Ik vind dat persoonlijk geen goede strategie. Ten eerste ga je onwaarheden vertellen om niet onaardig gevonden te worden. En ten tweede werkt het niet. Het is namelijk precies de strategie van de kunstvoeding fabrikanten: je vertelt breeduit dat borstvoeding het allerbeste is en dat je je kind daar zoveel extra’s mee geeft. Voor veel ouders is dat helemaal geen aanmoediging om dan dus borstvoeding te geven. Het zet ze evenmin aan het denken. Het geeft vaker een reactie die erop neerkomt dat ‘’kunstvoeding dus ook heel erg prima is en dat goed genoeg goed genoeg is. Streven naar perfectie is op voorhand gedoemd te mislukken voor de gemiddelde mens.’’

Borstvoeding promoten door het te bagatelliseren werkt niet, echt niet. Want de overaccentuering van de ‘’voordelen’’ van borstvoeding, van ‘’borstvoeding is het beste’’, en dat niets eraan kan tippen is een soort omgekeerd bagatelliseren. Door het zo vreselijk op te hemelen wordt het voor veel mensen waardeloos, want onbereikbaar. Want de mooiste grootste, kostbaarste diamant is niets waard voor hen die hem begeren, maar niet kunnen verkrijgen. Terwijl ook die diamant uiteindelijk lang geleden vercomposteerde plantenrestenprut is. In elkaar geperst tot steenkool en dan verder tot diamant weliswaar, maar het begon gewoon als een plantje. Toch wel bijzonder, welbeschouwd. Net als borstvoeding: heel gewoon, maar toch wel bijzonder.

In tegenstelling tot de bijzondere, heel gewone diamant is borstvoeding wel breed en meestal vrij eenvoudig verkrijgbaar. Veel geld is er al helemaal niet voor nodig. Borstvoeding is gewoon dat wat is bedoeld en ontworpen voor het voeden van een menskind, zodat hij lichamelijk en psychisch de beste kans heeft zijn potentieel te laten groeien en ontwikkelen en te ontplooien. Uit die laatste studie blijkt nu opnieuw dat als je die gewone borstvoeding geheel of ten dele achterwege laat, die groei en ontwikkeling en ontplooiing in het gedrang komt. Er is minde groei, minder ontwikkeling en uiteindelijk minder ontplooiing van potentieel bij kinderen die niet volgens die ingebouwde norm worden gevoed en verzorgd. Het is als plantenresten die het niet of nauwelijks maken tot het stadium van de steenkool, laat staan dat van de diamant.

Deoni et al (2013) zetten een mooi onderzoek op, waarin zij door middel van hersenfoto’s onomstotelijk vaststelden dat de voeding (en de manier van voeden) invloed heeft op de groei en de ontwikkeling van de hersenen. De exclusiviteit van borstvoeding in de eerste maanden vooral op de ontwikkeling van de cognitieve vermogens en het gedrag, de voeding op de langere termijn ook op de hersendelen die de motorische vaardigheden (dus hoe korter de borstvoeding periode hoe groter de afwijking naar onder werd). Om nu gelijk iedereen voor te zijn, die met het gewone argument komt dat kinderen die borstvoeding krijgen nu eenmaal vaker intelligentere ouders hebben (hoger opgeleide moeders kiezen vaker voor borstvoeding dan lager opgeleiden) en daarom intelligenter van aanleg zijn, is het goed om te zien dat in deze studie kinderen van gelijke achtergrond wat betreft opleidingsniveau van de ouders en sociaal economische situatie met elkaar werden vergeleken.
 

*) het hele Twitter gesprek: @Saar_mb: Wederom bewijs dat #borstvoeding beter is. Niet dat kv slecht is, maar het kan niet tippen aan het orgineel. nu.nl/wetenschap/349… (*)
@eurolacpuntnet: Nee, geen bewijs dat BV beter is, maar dat -geenBV- minder goed is
@Saar_mb: maar als je iets zegt dat negatief over kv is voelen zoveel mensen zich gelijk aangevallen. Daarom mijn positieve insteek ;)
@Saar_mb Dus je zegt onwaarheden om mensen te plezieren ...
@Saar_mb glas is halfvol/halfleeg komt op hetzelfde neer. maar ik hoop door niet/minder als bvmaffia over te komen dat mensen gaan nadenken ipv gelijk in de verdediging te schieten
(*)Rijnvis D: Borstvoeding bevordert groei van babybrein, NU.nl, 7 juni 2013
Sean C.L. Deoni, Douglas C. Dean III, Irene Piryatinksy, Jonathan O'Muircheartaigh, Nicole Waskiewicz, Katie Lehman, Michelle Han, Holly Dirks, Breastfeeding and early white matter development: A cross-sectional study, NeuroImage, Available online 28 May 2013, ISSN 1053-8119, 10.1016/j.neuroimage.2013.05.090.

Rauw

Foto: Arnold Schwarzenegger lust de boeven rauw als Mark Kaminsky/Joseph P. Brenner in Raw Deal
Ik kreeg op doktersvoorschrift een voedingssupplement. Vitamine D3 met calcium wil hij  dat ik slik, want mijn vitamine D voorraden bleken bij controle redelijk laag. Kalk hoort erbij, want als vrouw van middelbare leeftijd heb ik daarvan waarschijnlijk per definitie te weinig. Degene die bedacht heeft dat het een goed idee is om kalk in de vorm van kauwtabletten te geven moesten ze ~*~*~censuur~*~*~*~. Een mengsel van suiker en kalk: fijngemalen schoolbordkrijtjes en suikerklontjes, en daar moet je even lekker op gaan zitten knauwen. Als dit proefpotje leeg is, ga is zo snel ik kan over op gewone vitamine D pilletjes of druppeltjes. De kalk haal ik wel uit mijn eten en die suiker kan ik missen als kiespijn. Op de begeleidende brief van de apotheek staat ook een hoofdstukje over wat ik zelf kan doen om mijn gezondheid op dit punt te verbeteren. De eerste zin begint met ‘’eet gezond’’. Ja. Dus. Du-uh. Gôh. Jóh!
Gezond eten, hoe bedenken ze het. Maar wat is gezond eten eigenlijk? Dat is nog niet één-twee-drie te achterhalen. Daar is het laatste woord nog niet over gezegd. Wat voor de een het summum van gezond is, is volgens de ander niet veel beter dan vergif. En omgekeerd. En de derde vindt allebei de alternatieven maar niks en stelt nog iets anders voor. Wilde dieren hebben het makkelijk, die eten gewoon wat hun ouders aten van wie ze het leerden. Of van de rest van de kudde of de roedel. Dieren weten instinctief wat ze nodig hebben en van sommige kuddedieren is bekend dat de leidende wijfjes doelgericht de kudde leiden naar plaatsen waar planten groeien die de kudde op dat moment nodig heeft. Van elke diersoort zijn voeding en spijsvertering op elkaar afgestemd. Hoe grover en moeilijker te verteren het voedsel is, hoe uitgebreider en specifieker het spijsverteringssysteem.
Grof plantaardig materiaal is lastig te verteren en heeft voorvertering nodig om de voedingsstoffen opneembaar te maken. Dieren die van dat grove plantaardige materiaal eten hebben daarom soms meerdere magen, agressievere spijsverteringsenzymen en een uitgebreider darmsysteem. Dieren die veel pitten en zaden eten hebben een gebit dat meer op maalstenen lijkt of ze hebben maalstenen (ingeslikte steentjes) in hun maag. Vleeseters hebben ook plantaardige voeding nodig, maar dat kunnen ze zelf niet verteren. Ze eten daarom vaak als eerste de ingewanden van hun prooidier. Daarin is het plantaardige materiaal voorverteerd. Zij eten hun groenten gekookt, als het ware.
Mensen zijn, als je afgaat op het gebit en het spijsverteringsstelsel, alleseters. We lijken daarin op honden, varkens en chimpansees. Hondachtigen zijn alleseters met een neiging naar meer nadruk op de vleeskant, chimpansees meer naar de plantaardige kant. Chimpansees staan ons het dichts nabij, maar zij hebben veel krachtiger kaken. De verre voorouders die wij met de chimpansee gemeen hebben, hadden ook die zware, sterke kaken, dus ooit heeft ons voorgeslacht wellicht hetzelfde eetpatroon gehad als de chimpansee.  Er is natuurlijk een reden waarom wij mensen ons ontwikkeld hebben tot een soort die lichamelijk minder krachtig is, maar mentaal ver boven elke dierlijke vergelijking uitstijgt.
Onderzoekers gaan er inmiddels vanuit dat er twee grote veranderingen zijn die hebben bijgedragen aan de evolutie tot de moderne mens. De eerste was het rechtop gaan, waardoor onze handen vrij kwamen voor andere dingen, bijvoorbeeld jagen. Mogelijk heeft dat geleid tot een verschuiving van de nadruk van voornamelijk plantaardig naar halfom plantaardig en dierlijk. De grotere toevoer van eiwitten en makkelijk opneembare dierlijke nutriënten kan een belangrijke factor zijn geweest in de groei van de hersenen. De andere was de ontdekking van het vuur. Door het voorverteren van plantaardige en dierlijke voedselbronnen door middel van verhitten worden deze makkelijker opneembaar en is er dus meer voeding werkelijk beschikbaar voor opname. Op die manier hoeft niet meer alle beschikbare tijd te worden besteed aan het verzamelen van voedsel, maar blijft er –alweer- tijd over voor andere dingen. Beter opneembare voeding zorgt ook voor een snellere hersenontwikkeling, doordat er meer voedsel voor die hersenontwikkeling beschikbaar is, maar ook vanwege die extra vrije tijd om die hersenen te gebruiken.
Rauw voedsel is voor een mens niet de natuurlijkste voeding en ook niet echt gezonde voeding wanneer het als enig voedsel wordt gebruikt. Het is vrijwel onmogelijk om met enkel rauw voedsel, vooral als het ook nog van uitsluitend plantaardige oorsprong is, voldoende voedingstoffen voor groei en ontwikkeling binnen te krijgen. Het is mogelijk een goede manier om af te vallen voor mensen met overgewicht. Voor kinderen is het bij uitstek onvoldoende en ongezond*. Kinderen moeten in een paar jaar tijd ongelooflijk hard groeien en maken een grote hersenontwikkeling door. Daarvoor is veel voeding nodig van goede kwaliteit en goede opneembaarheid.
Bij de baby begint het met borstvoeding, natuurlijk. Na de eerste maanden met enkel borstvoeding komt er een aanvulling met ander eten. Zeker in het begin als het kind alleen nog maar ervaring heeft met melk moet dit makkelijk verteerbaar zijn, anders heeft het kind er geen baat van. Hij verbruikt dan meer energie aan pogingen tot verteren dan dat het voeding oplevert. Gaandeweg wordt het vaste voedsel steeds belangrijker als primaire voedselbron. Hij wordt steeds beter in het verteren van en opnemen van nutriënten uit vast voedsel. Maar om echt tot een gunstige netto opbrengst te leiden zal het goed verteerbaar moeten zijn. want hoe veel een mens ook oefent, zijn spijsverteringsstelsel is niet gemaakt op het verteren van enkel rauw plantaardig materiaal.
*) 1Vandaag: Raw food-dieet: kan en moet de overheid ingrijpen?

Ontmoeting

Foto: Richard Dreyfuss als Roy Neary  in Close Encounters of the Third Kind
Als sociaal wezen heeft de mens behoefte aan ontmoetingen met andere mensen of ten minste andere sociale wezens. Die behoefte hebben alle sociale wezens. Voor de meeste sociaal levende dieren is enkel in elkaars buurt zijn niet voldoende en is lichamelijk contact ook noodzakelijk voor een goed functioneren van de individuen. Aanraking is voor mensen net zo belangrijk als eten, drinken en ademen. Hoe jonger, hoe kleiner en hoe kwetsbaarder de mens, hoe belangrijker de aanraking wordt.
Het best ontwikkelde zintuig van een kind bij de geboorte is niet de reukzin (hoewel die dicht erbij op een tweede plaats komt), maar de tastzin. De reukzin, het gezicht en het gehoor zijn specifiek gerelateerd aan een duidelijk orgaan, respectievelijk de neus, de ogen en de oren. De tastzin is gelokaliseerd in de huid. De huid is ook een orgaan en is voorzien van een uitgebreid netwerk van zenuwen. Binnen de tastzin kunnen specifiek onderscheiden worden het waarnemen van temperatuur (thermoceptie) en het waarnemen van pijn (nociceptie), maar die kunnen ook op andere plaatsen dan de huid worden waargenomen.
Die goed ontwikkelde tastzin van een pasgeboren kind heeft een belangrijke functie bij zijn eerste ontmoetingen met zijn moeder. Daarom is het belangrijk dat die eerste ontmoeting plaats vindt met ononderbroken huidcontact tussen het kind en zijn moeder. Bij het ontbreken van de beschikbaarheid van de moeder kan ook de vader deze taak prima uitvoeren. De aanrakingen en wrijvingen van de huid van het kind tegen die van zijn moeder zijn aanleiding tot een cascade van reflexen en hormonale activiteiten, die op hun beurt weer aanzetten tot heftige hersenactiviteit.
Eén serie reflexen en hormonale reacties zorgt ervoor dat het kind op weg gaat naar zijn voedselbron. Terwijl de richting wordt gewezen door de eveneens goed ontwikkelde reukzin, zorgen reflexmatige bewegingen van de voeten en benen ervoor dat hij zich voortbeweegt naar de borst van zijn moeder. Die bewegingen en het wrijven van zijn huid over die van zijn moeder zorgen er bij zijn moeder voor dat de borsten zich voorbereiden op het loslaten van melk. Tegen dat zijn gezicht in de buurt van de borst en tepel komt, intensiveert hij de bewegingen van zijn hoofd om zoveel mogelijk prikkels te krijgen voor de zenuwen in de huid. Die zenuwprikkeling zorgt voor het sturen van gegevens naar de hersenen, die die gegevens organiseren, interpreteren en er vervolgens feedback op geven. Uiteindelijk vindt hij de borst, hapt aan en heeft zijn voedsel veilig gesteld.
Terwijl de baby zijn huid gebruikt om te voelen, gegevens naar de hersenen te sturen en die te verwerken, doet de huid van zijn moeder hetzelfde. Ook bij haar komt er een hormonale respons als feedback op de verwerking van de data in haar hersenen. Daarnaast werkt bij haar ook het thermoceptische aspect op volle toeren. De huid van de moeder registreert de temperatuur van haar kind en de feedback door de hersenen zorgt ervoor dat haar huidtemperatuur zich instelt op het behouden van die temperatuur of het verhogen of verlagen ervan, al naar gelang de temperatuur van het kind en wat deze zou moeten zijn.
Misschien wel het belangrijkste effect van deze lichamelijk, zintuiglijke ontmoeting van het pasgeboren kind met zijn moeder is het werk dat zijn hersenen erdoor verzetten. Zijn zintuiglijke waarnemingen (niet alleen van de tastzin, maar ook door ruiken, horen en proeven) zorgen voor de drukste dag in het hoogseizoen. Het hoogseizoen van de hersenontwikkeling valt in de eerste drie jaren na de geboorte en de eerste dag is daarvan de drukste. Alle dat die binnenkomt in de hersenen wordt direct verwerkt. Er is nog weinig aan referentiekaders, dus voor alles moeten nieuwe verbindingen en plaatsen worden gevonden. Alles wat het kind in die eerste dag van zijn leven meemaakt is nieuw, is een eerste keer, een unicum en daardoor is de inprenting het diepst. Die eerste ontmoeting zorgt voor de eerste ervaringen en die eerste ervaringen leggen de basis voor hoe de hersenen gaan werken en datastromen gaan verwerken.
Die eerste ontmoeting van het kind en zijn moeder leggen de basis voor zijn verdere hersenontwikkeling, maken een patroon voor hoe zijn hersenen zich gaan ontwikkelen en hoe hij zich als persoon in een sociale leefomgeving zal ontwikkelen. Voor de moeder is die eerste ontmoeting ook bepalend voor hoe zij zich als moeder gaat ontwikkelen, voor de moederschapsstijl die zij gaat gebruiken.
Hoe belangrijk zo’n First Encounter ook is, wanneer er door omstandigheden iets mis gaat met die eerste ontmoeting is de mens over het algemeen flexibel genoeg om het in te halen. Het is vrijwel nooit ‘’eens verloren, al verloren’’. er moet dan wellicht wat harder voor worden gewerkt, er moet meer over worden nagedacht en vooraf gepland, maar die eerste drie jaren duren nog lang en er is nog van alles mogelijk. Zoals mijn wijze Grootmoe al zei: Mensen? Dat is net onkruid, niet kapot te krijgen.’’ Maar als het gelijk goed kan, is dat wel zo mooi.
Eurolac Flits! met label hersenen, hersenontwikkeling, moeder en kind nabijheid, hormonen, reflexen

Groot

Foto: Robert Pershing Wadlow (naast zijn vader van normale gemiddelde lengte), 22 february 1918 - 15 juli 1940, was met zijn 2,71m lengte en een gewicht van 220kg de langste mens ooit die bewijsbaar zo werd geregistreerd.
Een van de belangrijkste doelen van het klein geboren mensenkind is om groot te worden. Zijn lijf moet groot worden, zijn brein moet groot worden. Tegen dat dat kleine meisje in haar vaders armen 18 is, zal haar lengte ongeveer drieënhalf keer zo veel zijn en haar gewicht 20 keer zoveel. De herseninhoud zal vier keer zoveel inhoud hebben. Het zijn de grootste hersenen van alle primaten. Zoogdieren zijn over het algemeen volledig volwassen als ze reproductief volwassen zijn. Bij mensen duurt de voltooiing van de hersenontwikkeling nog een flink aantal jaar langer. Dat meisje is als ze een jonge vrouw van 18 jaar is biologisch gezien op haar best voor reproductie, maar de hersenontwikkeling gaat dus nog een jaar of vijf verder.
De hersenontwikkeling is niet alleen van belang voor het behalen van ons volle intellectuele potentieel (het maximaal haalbare IQ), maar is ook bepalend voor onze emotionele en psychische ontwikkeling en de ontwikkeling van het karakter. De hele periode van hersenontwikkeling is kwetsbaar, maar in verschillende fasen op verschillende manieren. De eerste jaren zijn de gevaarlijkste, zoals ze dat ook voor de lichamelijke groei en ontwikkeling zijn. Die eerste jaren zijn vooral zo kwetsbaar omdat dan de basis voor de psycho-emotionele ontwikkeling en de vorming van het karakter worden gelegd. De manier waarop culturen kinderen en opgroeiende jong-volwassenen bejegenen heeft zoveel invloed op de karaktervorming dat het zelf het volkskarakter kan bepalen. Prescott stelde al in 1975: ''[…] dat de grootste bedreiging voor de wereldvrede komt van landen die het verst gaan in het benemen van de vrijheid van kinderen en in het onderdrukken van seksuele affectie en vrouwelijke seksualiteit.'' Want het benemen van deze vrijheden en het onderdrukken van seksuele affectie leidt tot meer agressie in die samenleving. In zijn artikel gaat hij ook in op de maatschappij-brede gevolgen van het gemis van lichamelijke aanraking en tederheid voor jonge en opgroeiende kinderen.
Andere onderzoekers hebben ook al decennia geleden ontdekt (en hun vindingen werden door anderen daarna keer op keer bevestigd) dat lichamelijke en emotionele verwaarlozing net zo ernstige mishandeling is als werkelijke fysieke mishandeling. De invloed van het onthouden van affectie en lichamelijk contact kan in extreme gevallen zulke ernstige gevolgen hebben voor de hersenontwikkeling dat de primitieve ‘’reptielenhersenen’’ overontwikkelen en groot, heel groot, te groot worden en de menselijke, creatieve hersenen (de denkhersenen, zeg maar) onderontwikkeld blijven. Dat betekent dat de kinderen bij wie dat gebeurt voornamelijk functioneren op een dierlijk niveau waarin het overleven centraal staat.
Grote hersenen zijn goed, maar het moet wel het goede deel van de hersenen zijn wat groot wordt en zich volop ontwikkelt. Het begin van een goede ontwikkeling tot grote, menselijke hersenen ligt in de behandeling die de mens als pasgeborene en als baby, dreumes en peuter krijgt. Veel menselijk contact, veel zorg, liefde en nog meer aanraking, daar worden kindjes  groot van. Kindjes zijn ervoor om geknuffeld te worden en kunnen nooit te veel geknuffeld, vastgehouden en gekoesterd worden, kunnen nooit worden verwend met liefde en aandacht en nog meer vasthouden. De kindjes en hun brein worden daar groot van. Goed groot. Kinderen die veel liefde ontvangen kunnen later veel liefde geven.
Borstvoeding is geen voorwaarde voor het geven van aanraking, aandacht, koestering en liefde. Maar het maakt het wel een stuk makkelijker. Eigenlijk is het drinken aan de borst, de bezigheid, de interactie van borstvoeding belangrijker dan de melk die het kind ermee krijgt. Niet dat de melk onbelangrijk is, verre van dat! Ik heb immense bewondering voor vrouwen die al hun melk kolven wanneer voeden aan de borst om een of andere reden niet lukt. Ik hoop alleen dat ze in de drukte niet vergeten ook een vervanging voor de koestering en het contact te vinden.
Hersenen en hersenontwikkeling uitgelegd
van Weringh E (vertaling): Het begrijpen van effecten van mishandeling op de vroege ontwikkeling van hersenen. Oorspronkelijk artikel: In Focus © Administration for Children and Families. Oktober 2001 US Department of Health and Human Service
Prescott JW: BODY PLEASURE AND THE ORIGINS OF VIOLENCE. "The Bulletin of The Atomic Scientists", November 1975, pp. 10-20
Prescott JW: Lichamelijk genot en de oorsprong van geweld. 

Goed in je vel

Huidcontact is belangrijk voor mensen, het wordt door velen zelfs als een primaire levensbehoefte gezien. Voor pasgeboren kinderen geldt dat mogelijk nog meer. Waar vroegere onderzoeken vaak vooral kijken naar de effecten van wel of geen huidcontact bij te vroeg geboren kinderen, worden er nu ook gecontroleerde trials uitgevoerd met gezonde op tijd geboren kinderen. Anderson et al analyseerden voor de Cochrane Reviews 19 onderzoeken (totaal N=806) en zij vonden significante verschillen tussen kinderen met huidcontact en traditioneel verzorgde kinderen op het gebied van borstvoeding, gedrag en lichamelijke status. Huidcontact in de kraamtijd was positief gecorreleerd aan meer incidentie van borstvoeding en langere borstvoeding duur. Kinderen in huidcontact waren beter in staat hun lichaam goed op temperatuur te houden en hun bloedsuikers waren beter. De kinderen met huidcontact huilden minder en er was meer positieve interactie tijdens de voedingen tussen moeder en kind. Los van de Cochrane Review vonden Rojas c.s. in een gerandomiseerd onderzoek dat te vroeg geboren kinderen die in huidcontact werden gehouden een grotere schedelgroei vertoonden (maar niet meer toename in gewicht of lengtegroei) dan traditioneel verzorgde prematuren. een sterkere groei van de schedel hangt samen met een snellere groei en ontwikkeling van de hersenen.
Anderson GC, Moore E, Hepworth J, Bergman N. Early skin-to-skin contact for mothers and their healthy newborn infants (Cochrane Review). In: The Cochrane Library, Issue 2 2003. Oxford: Update Software.
Rojas MA, Kaplan M, Quevedo M, Sherwonit E, Foster LB, Ehrenkranz RA, Mayes L. Somatic Growth of Preterm Infants During Skin-to-Skin Care Versus Traditional Holding: A Randomized, Controlled Trial. J Dev Behav Pediatr. 2003 Jun;24(3):163-168.

Borstvoeding en ontwikkeling

In een grote, jarenlang studie onderzochten Kramer et al van de PROBIT onderzoeksgroep de effecten van het toenemen van exclusief borstvoeding geven op de intelligentie en schoolprestaties van kinderen van 6,5 jaar. Onderzocht werden in totaal ruim 17.000 kinderen geboren in 31 ziekenhuizen. De ziekenhuizen werden willekeurig verdeeld over de groep waar volgens de richtlijnen van BFHI werd gewerkt aan het verhogen van de cijfers voor incidentie, duur en exclusiviteit van borstvoeding en ziekenhuizen die op de oude manier verder werkten. De ziekenhuizen die volgens BFHI gingen werken gaven een duidelijke toename van duur van borstvoeding en van exclusiviteit op 3 maanden te zien. Bij de IQ testen toen de kinderen 6,5 jaar waren bleek bij de jongens een gemiddeld hoger IQ van 8 punten te kunnen worden vastgesteld en bij de meisjes gemiddeld 7 punten in vergelijking met de kinderen geboren in ziekenhuizen zonder interventie. Een zeer recent kleiner, maar goed opgezet prospectief onderzoek van Oddy et al keek naar de invloed van minimaal 4 maanden exclusief borstvoeding op ontwikkelingsmijlpalen op het gebied van de grove en fijne motoriek, aanpassingsvermogen, sociabiliteit en communicatie. De resultaten werden gecorrigeerd voor sociodemografische factoren bij de moeder en stress veroorzakende gebeurtenissen. Goede resultaten op deze gebieden bieden betere kansen voor het ontwikkelen van het intellectuele potentieel. Oddy en collegae vonden kleine, maar significante verschillen op alle onderzochte gebieden na correctie voor de beinvloedende factoren.
Kramer MS, Aboud F, Mironova E, Vanilovich I, Platt RW, Matush L, Igumnov S, Fombonne E, Bogdanovich N, Ducruet T, Collet JP, Chalmers B, Hodnett E, Davidovsky S, Skugarevsky O, Trofimovich O, Kozlova L, Shapiro S; Promotion of Breastfeeding Intervention Trial (PROBIT) Study Group: Breastfeeding and child cognitive development: new evidence from a large randomized trial. Arch Gen Psychiatry. 2008 May;65(5):578-84.
Oddy WH, Robinson M, Kendall GE, Li J, Zubrick SR, Stanley FJ: Breastfeeding and early child development: A prospective cohort study. Acta Paediatr. 2011 Feb 7. doi: 10.1111/j.1651-2227.2011.02199.x. [Epub ahead of print]

Dierendag

De mens hoort bij de familie van de zoogdieren, net als de meeste dieren die wij als huisdier houden en met dierendag (4 oktober) extra verwennen. Zoogdier wil zeggen een diersoort die voor de jongen zorgt door ze te voeden met melk die door het moederdier wordt gemaakt. Melk is een wonderbaarlijke vloeistof: het bevat in precies de juist verhouding en in precies de juiste hoeveeelhid dat wat het jong van die diersoort nodig heeft om gezond te overleven en op te groeien tot een volwaardig lid van zijn soort. Voor de ene diersoort betekent dat veel kalk en eiwitten, zodat de jongen snel met de kudde kunnen mee rennen. Voor een andere diersoort betekent dat veel vet om te zorgen voor een beschermende speklaag om in het koude zeewater niet onderkoeld te raken. In mensenmelk zitten dingen die ervoor zorgen dat kindjes gezond blijven om geen energie te verdoen aan ziek zijn en beter worden en stoffen die zorgen voor een goede hersenontwikkeling. Borstvoeding is daarmee veel meer dan alleen een handige manier om goede voeding te geven: het is voeding en bescherming, groei en ontwikkeling in en verzamelpakket.
http://www.borstvoeding.com/kindjeaandeborst/melkproductie/de-samenstelling-van-moedermelk.html#breastmilk