Family business

Foto: (vlnr) Liam Hemsworth als Gale Hawthorne  in  The Hunger Games (2012),  Chris Hemsworth als Thor  in  Thor (2011) en  Luke Hemsworth als Shadow in  Bikie Wars: Brothers in Arms (2012– )

Bij het zoeken naar jarige acteurs voor de zomerspecial kwam ik regelmatig acteurs-families tegen en gelijk daarmee uiteraard het idee daar ook eens iets mee te doen. Vandaar een paar afleveringen family business na elkaar. Borstvoeding is duidelijk ook een gezinsaangelegenheid, het hele gezin wordt erdoor beïnvloed, beïnvloedt het en werkt eraan mee. Natuurlijk kan een moeder ook alleen met haar borstkindje bezig zijn, maar dat zal een gezin niet functioneler maken. Door iedereen te betrekken wordt een gezin hechter, buitensluiten geeft jaloezie. Een weekje familie dus.

Van mijn vijf kinderen werd vaak gezegd dat ze zo op elkaar lijken. Natuurlijk zie ik ook bepaalde familietrekjes, zoals die ook in de broers Hemsworth (afbeelding) te zien zijn. Een bepaalde oog- of haarkleur, de vorm van de ogen en de mond, de lichaamsverhoudingen, zijn zo van die kenmerken die je in families ziet terugkomen. Zo zijn de kinderen van mijn man (blond, blauwogig) en mij (blond en grijs-blauwogig) allemaal, surprise-surprise, blond met blauwe ogen. Maar het blond varieert van witblonde baby’s tot donkerblonde volwassenen, soms met een rossige gloed. Qua huidskleur is goed te zien dat ze twee verschillende grootvaders hebben: de meesten kleuren in de zon vrij eenvoudig naar een rood-bruine tint, fijne erfenis van de ene opa, maar eentje is spierwit (roomblank mag ook), verbrandt en is vervolgens weer spierwit. Erfenis van de andere opa, net als de rossige gloed in het haar. Die gelijkenis valt dus ook wel weer mee. Ik vond mijn kinderen altijd allemaal vooral sterk op zichzelf lijken. Vijf kinderen, vijf zwangerschappen, vijf baringen en vijf keer borstvoeding en allemaal verschillend. Bij mijn kleinzoons zie ik dan weer wel duidelijke trekken van mijn kinderen terug en die zijn niet noodzakelijk te vinden bij de eigen ouders van de jochies. De een heeft wel net zo veel praatjes als zijn pappa, maar de ander heeft exact dezelfde sterretjes in zijn ogen als zijn ene oom. De een heeft precies de lichaamsbouw van zijn oom, de ander lijkt sprekend op zijn moeder op dezelfde leeftijd.

Het is niet het op elkaar lijken dat het ouderschap over meerdere kinderen moeilijk maakt, maar juist het niet op elkaar lijken. Omdat men verwacht dat kinderen op elkaar lijken en min of meer het zelfde soort gedrag zullen vertonen, kunnen ouder lelijk in de problemen komen. Want wat voor de een volstrekt normaal is, is voor de ander vreemd. Ik heb al mijn kinderen gedragen, behalve de middelste, die wilde dat niet. Die wilde ook niet samen slapen en ook geen troostborst. Eentje droeg ik tot ze bijna drie was en voor haar was de doek er alleen maar om andere mensen niet zenuwachtig te maken, want zij zat als een aapje tegen me aangeplakt. Toen ik dat van het volgende kind ook verwachtte kwam ik van een koude kermis thuis. Hem kon ik niet jarenlang dragen, want hij wilde rechtop en zelfstandig zitten en kukelde af en toe bijna uit de draagdoek en legde zijn zwaartepunt veel te ver bij me vandaan. Twee zijn fervente duimers geweest, eentje stak zijn eigen ogen uit toen hij het probeerde en eentje wilde lange tijd enkel een borst in de mond. Eentje wilde zijn voedingen op min of meer gezette tijden, een ander wilde van de eerste tot de laatste dag vaak een beetje.

Nee, geen twee hetzelfde, maar wel gelijke trekjes. Een manier van lachen, een manier van kijken. En karakters die uiteindelijk heel sterk overeen blijken te komen. De koppels die het meeste ruzie maakten, zijn degenen die het meest op elkaar lijken en onveranderlijk ondanks de ruzie naar elkaar blijven toe trekken, ook nu ze allemaal volwassen zijn. Het familie bedrijf is nog sterk hier, ook al wonen ze allemaal zelfstandig. Wel, drie wonen in hetzelfde huis, dat dan weer wel, maar dat zijn niet degenen die veel op elkaar lijken. Degenen die sterk op elkaar lijken 'meugen niet ván elkaar, maar deugen niet bíj elkaar'. Ze blijven naar elkaar toe trekken, maar kunnen niet onder één dak leven.

Deze bijdrage is opgedragen aan mijn kinderen, die van mij de mens, de moeder en de lactatiekundige maakten die ik werd.

Vertrouwen

Foto: Sarah Clarke als Erin McGuire  en Eric McCormack als Mason McGuire  in Trust me.
In de zorg voor cliënten moet elke zorgverlener er te allen tijden voor zorgen dat er een vertrouwensrelatie ontstaat. De zorgvrager en de zorgverlener beiden moeten de andere partij kunnen vertrouwen. In een zorgrelatie zonder wederzijds vertrouwen kan niets goed gebeuren. Ook de borstvoedingsrelatie is er een van wederzijds vertrouwen. Als moeder en kind zichzelf en elkaar niet vertrouwen, kan er weinig goeds van komen. Het werk van een lactatiekundige bestaat voor een flink deel in het herstellen van het vertrouwen van moeder en kind. Vertrouwen in zichzelf en in de ander. Vertrouwen dat het waarschijnlijk goed komt als je het de kans geeft. Vrees voor falen, ofwel een gebrek aan vertrouwen, veroorzaakt juist falen. Zoals die mooie oude spreuk zegt: ‘’De mens lijdt het meest door het lijden dat hij vreest, maar dat nimmer op komt dagen’’. Een andere spreuk zegt: ‘’In theorie zijn theorie en praktijk hetzelfde, in de praktijk zijn ze dat niet. Die angst voor het lijden dat misschien komt en het vooruitzicht dat de praktijk heel anders zal zijn dan de theorie zorgen voor verlies van vertrouwen. In zichzelf, in de ander en in het werken van het hele instituut borstvoeding.
De levenshouding vertrouwen of wantrouwen wordt al in de eerste levensjaren bepaald. Volgens de grondlegger van de moderne pedagogiek, Erikson, is de ontwikkelingstaak van de baby in zijn eerste levensjaar het vestigen van een basisvertrouwen. Later werd dit door Bowlby ook uitgewerkt in zijn hechtingstheorie. Die twee theorieën blijken in de praktijk precies gelijk te zijn aan de theorie: als er geen basisvertrouwen is, is er basiswantrouwen en geen veilige hechting. Dat basisvertrouwen krijgt een kind door in zijn eerste levensjaar steeds weer de bevestiging te krijgen van zijn perceptie bij zijn geboorte: de wereld is goed. (Hij heeft nog tijd genoeg om erachter te komen dat de wereld niet altijd goed is, maar tegen die tijd wil je dat hij is toegerust om de wereld te verbeteren.) Die bevestiging krijgt een kind door het opbouwen van een veilig gehechte relatie met zijn moeder en een zeer klein aantal andere primaire hechtingsfiguren. Regelmaat en voorspelbaarheid helpen ook mee, maar het allerbelangrijkste is dat een kind, door keer op keer ervaren, dat zijn moeder (of andere primaire hechtingsfiguur) er altijd is als hij haar nodig heeft. Dat zij hem hoort en op een goede manier op zijn behoeften reageert. Een kind dat leert dat hij gehoord wordt, en dat hij het waard is gehoord te worden, leert  basisvertrouwen. Dat vertrouwen is gelijk ook de basis voor zijn veilige hechting. Basisvertrouwen en veilige hechting zijn het patroon voor alle vormen van relaties die een kind in zijn verdere leven zal aangaan en onderhouden. Ze bepalen de manier waarop hij in het leven zal staan.
Wanneer die basis van vertrouwen in zijn hechtingsfiguren gebeiteld zit, is het kind klaar voor de volgende stap in vertrouwen: zelfvertrouwen. Zelfvertrouwen kan alleen groeien in een voedingsbodem van vertrouwen in de mensen in de directe omgeving, met name de moeder. Want op die basis van vertrouwen dat er altijd een veilige haven is, kan het kind de wereld en zijn eigen vaardigheden daarin gaan exploreren. De taak van de ouders hierin is duidelijk: die veilige haven blijven, het basiskamp van de ontdekkingsreiziger, en zorgen voor een stimulerende en veilige omgeving waarin het kind zijn ontdekkingsdrang kan uitleven. Zowel het aan zijn lot overlaten als het overmatig beschermen beperken het kind. Hij zal niet leren zichzelf te vertrouwen, niet leren vertrouwen op zijn eigen kunnen, weten en vaardigheden. Het zijn daarbij niet opdrachten en complimenten die het kind aanzetten tot exploratie, maar zijn eigen ingebouwde nieuwsgierigheid en werklust. Want zoals een andere grote denker over opvoeding over het kind zei “Mijn spelen is mijn leren en mijn leren is mijn spelen’’ (Maria Montessori).

Eurolac Flits! met label vertrouwen, hechting, opvoeding. Deze links leiden naar lijsten met bijdragen met deze labels. Klik op de plaatjes in de linkerzijbalk voor meer verhaaltjes.
Meer lezen over hechting, vertrouwen en hechtingsstoornissen:
Acht levensfasen / ontwikkelingsfasen van de mens: Erikson, op mensensamenleving.infonu.nl
Onveilige hechting en veilige gehechtheid (kind/volwassenen) Inclusief goede literatuurlijst, op mensensamenleving.infonu.nl
Nicolai N: Hechting en psychopathologie: een literatuuroverzicht online bij Empty Memories
De Knoop, Stichting voor Hechtingsstoornissen/Geen-Bodem-Syndroom(GBS)

Muurbloempje

Foto: Emma Watson als Sam in The Perks of Being a Wallflower
Had ik het gisteren onder de showmasters onder de borstkinderen, vandaag is het de beurt aan de muurbloempjes. Niet alle kinderen houden ervan zichzelf in het middelpunt van de belangstelling te zetten. De belangstelling van hun moeder en eventueel vader is voldoende. De onverdeelde aandacht wel te verstaan. En de voortdurende aandacht. En nabijheid. Meer nog die nabijheid dan actieve aandacht. Voor deze kindjes geen schouwtoneel en geen acrobatiek. Focus. Eigen wereldje. Muurbloempje.
Een van mijn eigen kinderen was er zo een. Toen zij zich aan het begin van haar beroepsopleiding tijdens de introductie voorstelde aan haar klasgenoten zei ze, na haar naam: ‘’Als mijn moeder mij niet altijd had gedragen was ik een huilbaby geweest’’. Niks geen show, geen uitdaging van andere mensen om haar te zien en op haar te reageren. Mama. Meer niet. Rug naar de wereld. Later, op school, was ze ook liever de regisseur of de souffleur dan de acteur in schooltoneeluitvoeringen.
Muurbloembaby’s zijn ook een beetje zo: ze willen wel deel hebben aan de wereld, maar liever niet zelf op het toneel staan. Het zijn de baby’s die een tril-lipje krijgen als oma te enthousiast op hen afkomt. Die wegkruipen in moeder’s haren als een vreemde iets tegen ze zegt. Die in volslagen paniek raken of zich helemaal in zichzelf terugtrekken als moeder ze bij iemand anders achterlaat. Deze baby’s hebben meer nog dan andere kinderen de voortdurende en directe lichamelijke nabijheid van hun moeder nodig om hun eigen veilige plaats in die wereld te kunnen vinden. Het zijn kinderen die, om welke reden ook, meer moeite hebben met het basisvertrouwen. Scheidingsangst is normaal bij kinderen zolang ze er nog niet zeker van zijn dat moeder, ook als ze niet zichtbaar is, er toch nog is. Responsief moederschap/ouderschap leert het kind dat het erop vertrouwen kan dat moeder (of vader) er altijd is als dat nodig is en dat elke vraag een antwoord krijgt. Het kind leert daarmee ook dat hij er mag zijn en er toe doet.
Bij sommige kinderen kunnen er factoren spelen die de scheidingsangst versterken en het moeilijk maken daar voldoende gevoel van zekerheid voor te geven. Volgens sommige deskundigen kunnen die factoren al voor de geboorte gespeeld hebben, bijvoorbeeld door het verlies van een tweeling broertje of –zusje tijdens de zwangerschap (Stroecken & Verdult, 2006). In sommige culturen worden bij het overlijden van de helft van een tweeling speciale rituelen gehouden omdat men er gelooft dat de zielen van tweelingen meer met elkaar verbonden zijn dan van andere broers en zussen (McIlroy, 2011-2012). Het verliezen van zo’n verbonden ziel al vroeg in de zwangerschap kan een moeilijk weg te wissen indruk achterlaten in het achtergebleven kind en dat kan zich uiten in een veel moeilijker te overkomen en langer durende scheidingsangst.
Moeders van muurbloembaby’s krijgen vaak het advies dat ze harder moeten zijn voor hun kind, omdat hij anders nooit zelfstandig zal worden. Het tegendeel is waar. Een kind met diepe scheidingsangst en een grote behoefte aan nabijheid en bevestiging van veiligheid aan de kant schuiven maakt hem niet zelfstandiger, maar angstiger. Het is niet een aansporing om zelfstandig te worden, maar een bevestiging van de kans om verlaten te worden. En mijn kleine boomklevertje (muurbloempje voldoet niet echt)? Dat is nu een zeer competente en uiterst zelfstandige volwassen vrouw die haar moeder alleen nog voor de gezelligheid nodig heeft. En om samen mee naar een schouwtoneel te gaan en een film te kijken. 
PS.: Nee, geen foto van haar, want ze staat nog steeds niet graag zelf op het schouwtoneel.
Stroecken G en Verdult R:  De mythe van de gelukkige kindertijd. Cyclus-Garant, 2006. ISBN10: 9085750075. ISBN13: 9789085750079
 McIlroy EC: One Half Living for Two: Cross-Cultural Paradigms of Twinship and Twin Loss. OMEGA--Journal of Death and Dying, 2011-2012, 64(1):1 - 13

Gebonden

Foto: Will Smith als Chris Gardner en Jaden Smith als Christopher in The Pursuit of Happyness, waarin een vader met ultieme toewijding voor de toekomst van zijn zoon zorgt
Met borstvoeding ben je zo gebonden, zeggen moeders wel eens. Dat wordt gezien als een nadeel van borstvoeding geven. Je zou het ook als een voordeel kunnen zien. Het zorgt ervoor dat de baby namelijk precies daar is waar hij bedoeld is te zijn: bij zijn moeder, dicht bij zijn moeder. Op het moment dat mensen besluiten dat zij ouders willen zijn, dat zij een kind willen krijgen, zijn zij aan dat kind gebonden. Het aanvaarden van ouderschap is een veel bindender overeenkomst dan een huwelijk of een samenlevingscontract. Legale contracten hebben namelijk altijd een achterdeur, een ontbindingsmogelijkheid. Ouder ben je voor altijd vanaf het moment dat je ja zegt tegen een kind. Ik herinner me nog als de dag van gisteren dat ik ruim dertig jaar geleden midden in de nacht, enkele dagen na de geboorte van mijn eerste kind, ineens rechtop in mijn bed zat. Mijn keel dichtgeschroefd en een klem om mijn borst toen ik me die deal realiseerde.
In welke vlaag van verstandsverbijstering had ik me voorgesteld dat ik tot een dergelijke mate van toewijding zou kunnen komen en blijven? De volledige verantwoordelijkheid voor een mens. Niet alleen voor mezelf, maar voor een ander mens. Voor haar, haar leven, haar groei en ontwikkeling, haar toekomst. En omdat dit 30 jaar geleden in een ziekenhuis was, was ik alleen en was mijn kind tientallen deuren verder met alle andere pasgeboren kindjes in de babykamer. Gebonden met duizend draadjes en toch afgesneden van haar fysieke nabijheid. Nu weet ik, dat het waarschijnlijk juist die fysieke scheiding is geweest die me de paniekaanval bezorgde. De fysieke nabijheid van een vrouw en haar pasgeboren kind zorgen voor de binding en voor het weten dat het goed is. Niet dat het dan nooit meer beangstigend kan zijn, die immense verantwoordelijkheid, maar er is dan een weten op de achtergrond dat je het samen met je kind wel gaat kunnen.
Bij elke taak die een mens door het leven kan krijgen toebedeeld zijn de gereedschappen om die taak uit te voeren inbegrepen. Het zou namelijk evolutionair volledig zinloos zijn om het voortbestaan van de soort in handen te leggen van individuen die dat niet tot een goed einde kunnen brengen. Aangezien wij als soort redelijk succesvol zijn gebleken, we gaan zelfs bijna ten onder aan ons eigen succes, moet het met die uitvoerbaarheid van het plan wel goed zitten. En dat klopt dan ook: de taak van het zogen en zorgen wordt aangeleverd met hulpmiddelen en gereedschappen. Inclusief gebruiksaanwijzing, hoewel die wel eens in een door moderne mensen moeilijk leesbare taal is geschreven.
Wanneer na de geboorte en in de maanden erna, moeder en kind zo veel mogelijk lijfelijk contact hebben, wordt de gebruiksaanwijzing zomaar beter leesbaar en gaan de hulpmiddelen als vanzelf werken. Ofwel de hormonen gaan aan de slag. De hormonen die door lijfelijk contact worden vrijgemaakt bij moeder en kind zijn dezelfde hormonen die ook voor de borstvoeding zorgen, melk maken (prolactine) en laten stromen (oxytocine). Prolactine wekt daarnaast de moederlijke instincten en oxytocine het vertrouwen in zichzelf en de ander. Deze hormonen werken ook als de partner en het kind veel samen zijn, veel lijfelijk contact hebben. Mannen die net vader zijn geworden hebben als zij zich aan hun kind wijden een lager testosteron en een hoger prolactinegehalte in hun bloed.
Aan je kind gebonden zijn is dus wel degelijk iets goeds. En met dat aan huis gebonden zijn valt het natuurlijk ook reuze mee. @verab81 liep de Vierdaagse met haar kolf op de rug en gaf ze haar kinderen ook een keer langs de route de borst. @DzjezHoff twitterde de mooie foto ‘’borstvoeding geven op de boot naar Vlieland’’. Met je kind op pad is eigenlijk met borstvoeding een stuk eenvoudiger: geen zorgen of de melk wel goed blijft en of je het flesje wel ergens kunt opwarmen. Of de omstandigheden wel hygiënisch genoeg zijn. Of je wel genoeg bij je hebt en wel op tijd terug bent als het op is. Met borstvoeding is het meer van ‘neem je kind op en wandel’. Alles bij de hand, altijd genoeg en schoon en altijd op temperatuur.
Dzjez Hoff ‏@DzjezHoff #borstvoeding  geven op de boot naar Vlieland pic.twitter.com/28bWLiW9
Moeder kolft melk langs parcours De Gelderlander
vera ‏@verab81 Live voeden is natuurlijk veel fijner. #4daagse #linden #borstvoeding pic.twitter.com/zcUjjGeR
Tips bij voeden in het openbaar Aidulac

De kleine zeemeermin

‘’Ik ben niet geschikt voor borstvoeding’’. Vijfde in een serie Sprookjes en bakerpraatjes over borstvoeding
Foto: De Kleine Zeemeermin kijkt op de grens tussen twee werelden uit over zee naar de mensenwereld (Kopenhagen, Denemarken).
‘’Ik ga geen borstvoeding geven, hoor, dat is niks voor mij,’’ kondigde mijn schoonzus ruim 20 jaar geleden aan toen ze zwanger was van haar eerste en enige kind. Het was een verdedigende aanval - of een aanvallende verdediging - want ik had mijn vier kinderen (nummer vijf moest nog komen) de borst gegeven en deed ook al jaren ''iets in zo’n club daarover''. Voor mij was borstvoeding prima en geweldig, want ik was ‘’echt zo’n moeder-type’’ en ook soort van alternatief, maar voor haarzelf, nee dat werd niks.
Je hoort het vrouwen wel vaker zeggen dat zij ‘’geen type zijn om borstvoeding te geven’’. Kennelijk moet je een bepaald soort vrouw zijn om borstvoeding te geven. Alsof het een karaktereigenschap betreft of een talent. Alsof je tot een bepaalde wereld moet horen om dat te kunnen, zoals een zeemeermin alleen na ingrijpende ingrepen in de mensenwereld kan wonen. Wat is er, behalve een willige baby, nodig voor borstvoeding? En waarom zouden sommige vrouwen daarvan niet voorzien zijn, waardoor zij minder geschikt zijn om borstvoeding te geven?
Om borstvoeding te geven is een stel goed functionerende borsten nodig. Eén zou ook al volstaan. Een paar armen en handen om de baby vast te houden is ook handig, hoewel strikt genomen niet noodzakelijk. Een goed werkend hormonaal systeem dat wordt aangestuurd door een accuraat zenuwstelsel is vrij cruciaal, maar kan desnoods medicinaal worden ondersteund. Tot slot een minimale voorraad moedermelk nutriënten in de opslagplaatsen van het lichaam en voldoende voorraad en/of aanvoer van energie om de fabriek aan de gang te houden. 
Ik schat dat zeker 98% van alle vrouwen die een kind dragen en baren aan deze voorwaarden voldoet. Niks bijzonders, geen aparte bevolkingsgroep, niets engs of alternatievigs. Gewoon normale lichamelijke attributen en functies. Geen zwemvliezen, geen vissenstaart en geen kieuwen. Geen toverspreuken van enge petemoeien. Eigenlijk gewoon dat waarmee, in principe, elke mensenvrouw wordt geboren. Het zit hem dus niet in het lichamelijke deel.
Ergens niet het type voor zijn heeft dus te maken met hoe we denken en doen, of hoe we denken te doen.  Mijn schoonzus dacht dat ze een te nerveus type was; anderen denken dat ze de claim die op ze gelegd wordt niet aankunnen. Vaak wordt gedacht dat een nerveuze moeder een nerveuze baby maakt en dat een moeder die makkelijk de zenuwen krijgt maar beter de fles geeft. Om haar kind niet met haar zenuwen te besmetten als het ware. Waarschijnlijk valt het risico van overgewaaide zenuwen wel mee als je ze afzet tegen wat het kind op allerlei andere gebieden mist zonder borstvoeding. De claim die op een moeder wordt gelegd als zij borstvoeding geeft ligt lastiger. Want het is niet de borstvoeding die de claim legt, maar haar kind. Een baby, welke voeding hij ook krijgt, heeft zijn moeder nodig. Volcontinu. Lijfelijk. Borstvoeding is daarvan maar een deel. Ook een kind dat flesvoeding krijgt heeft lijfelijk contact nodig. Liefst met zijn moeder. Een vaste andere hechtingsfiguur zoals de vader of de partner van de moeder of oma of opa kan ook. Niet te veel verschillende mensen is het beste, maar veel verschillende mensen is altijd beter dan geen menselijk lijfcontact.
Een vrouw die moeder wordt en borstvoeding geeft hoeft veel minder op te geven dan een zeemeermin die als mens wil leven. Het enige wat ze wellicht moet aanpassen is haar vooropgezette idee van wat moederschap inhoudt.

Time-lapse

Foto: Katie Salidas auteur van onder andere de Immortalis serie
Omdat ik naast het schrijven over moeders, kinderen en borstvoeding ok aspiraties heb om fictie te schrijven, lees ik naast blogs over moeders, kinderen en borstvoeding ook graag over schrijvers. Zo viel mijn  ook op een gastblog van schrijfster Katie Salidas (auteur van volwassen vampiers en ander nachtelijk gespuis romans) Ze beschrijft hoe ze het schrijfsterschap combineert met het moederschap. Ze geeft een heel treffende beschrijving van een dag in het leven van een moeder van een schoolgaand kind en een kleine baby. De dag is opgedeeld in brokjes van halve uren, met voeden, spelen en snelle dutjes van de baby. Haar conclusie ‘’ It’s so funny how quickly the day disappears when a cute little baby occupies your day. That little smile and those squeaky giggles are worth getting behind on your work and enduring the sleepless nights.’’ zal veel moeder’s herkennend doen glimlachen.  Haar overzicht van een normale dag deed mij onmiddellijk denken aan het verschijnsel timelapse. Dat is een filmtechniek waarbij een langzaam proces versneld wordt afgedraaid, gecomprimeerd tot een kort, vloeiend proces. Leven met een baby kan voor moeders een timelapse ervaring lijken. Vanaf dat je je ogen opent (in reactie op het wakker worden van de baby waarschijnlijk) in de zeer vroege ochtend totdat je ze (samen met die van de baby) laat in de avond weer sluit word je meegenomen in een ononderbroken stroom van kleine gebeurtenissen waarvan je doodmoe wordt. Als het dan avond is en je afgewerkt in de bank hangt heb je geen idee waar je zo moe van bent, want er is geen afgemaakt stuk werk uit je handen gekomen. Maar is dat wel zo? Afgemeten aan de manier waarop werk en waarde in onze maatschappij worden gemeten misschien wel. Maar anders bekeken heb je als moeder in zo’n timelapse dag wel degelijk hard gewerkt. Je hebt gebouwd aan de toekomst. Je hebt je baby gevoed. Zijn maag gevoed met de voeding die speciaal voor hem op maat is gemaakt. Met alles wat hij nodig heeft om zijn lichaam te laten groeien op precies die manier die daarvoor ontworpen is. Je hebt zijn brein gevoed met diezelfde melk en met je stimulerende nabijheid. En je hebt zijn ziel gevoed. En nu begeef ik me wellicht voor sommige lezers op glad ijs. Maar weest gerust, dit wordt geen vaag-zwevende preek. Met ziel bedoel ik dat deel van een mens dat niet fysiek aan te wijzen is, maar wat als het Ik, het Zelf wordt ervaren. Dat is wat die timelapsedagen met de baby voeden. Het Ik van het kind. Voeden, slapen, spelen op verzoek is voedsel voor de ziel. Het leert een kind dat het geliefd en gewenst is en waard om in de nabijheid te zijn. Het leert een kind dat hij het waard is om op zijn vraag antwoord te krijgen. Het leert een kind respect door respect te krijgen. Het vult een kind met liefde die hij later zelf kan schenken. Borstvoeding helpt moeders om dit belangrijke werk te doen door het hoog houden van hormoonspiegels die maken dat moeders dit graag willen doen. Moeders die kunstvoeding geven moeten daar harder voor werken en zullen waarschijnlijk nog vermoeider zijn en ze krijgen niet de endorfinen als beloning voor hun inspanningen. Ze krijgen wel, net als moeders die borstvoeding geven, de eeuwigdurende dank en liefde van hun kind ervoor terug. Als je je dat bedenkt aan het einde van weer een timelapsedag lijkt het toch minder dat je nergens aan teo gekomen bent.
Tip voor moeders die dit allemaal leuk en aardig vinden maar toch ook nog iets anders gedaan willen  krijgen behalve een gelukkig mens groot brengen: draag je kind. Koop een goede draagdoek, laat je goed uitleggen hoe het werkt en doe je ding terwijl je kind dicht bij je is. En een tip voor moeders die alle slaap uit een nacht willen halen die er inzit: slaap met je kind. Veilig samen slapen is een levensredder voor moeders.
Salidas K: Managing writing, marketing, & blogging with a new baby in the house. Op het weblog Murder, Suspense & Musings, 6 mei 2012
Eurolac Flits met label dragen, samen slapen, hechting

Borstvoeding, pijn en hechting

De reactie van de moeder op onrust en niet-welbevinden van haar kind heeft een belangrijk effect op de ontwikkeling van het kind. In dierstudies is al aangetoond dat zogen en gezoogd worden een belangrijke rol spelen bij het in stand houden van die moederlijke reacties. Pearson et al observeerder de mate waarin moeders reageert op onrust van haar baby. Zij vonden dat moeders die borstvoeding geven meer aandacht hadden voor onrust van hun kind dan vrouwen die geen borstvoeding geven. Dit verschil was nog niet merkbaar in testen tijdens de zwangerschap bij vrouwen die kozen voor kunst- dan wel borstvoeding. De auteurs gingen er daarom van uit dat het de daad van borstvoeding is die het gedrag van de moeder verandert en niet de intentie om borstvoeding te gaan geven. Evolutionair gezien is dit een belangrijk gegeven en men mag ervan uitgaan dat zulk belangrijk gedrag niet makkelijk te ondermijnen is. Toch meldde veel vrouwen in een kwalitatief onderzoek van Kelleher dat zij in meerdere of mindere mate pijn en een oncomfortabele beleving hebben tijdens de borstvoeding, soms zo sterk dat zij er na aan toe zijn de borstvoeding op te geven of dat hun houding naar hun kind er negatief door wordt beïnvloed. Op grond van de kennis dat borstvoeding zowle voor de fysieke als de psychische gezondheid van kind en moeder zo belangrijk is, kan worden gesteld dat het ervaren van veel pijn door zoveel vrouwen ongewoon zou moeten zijn. Wellicht mankeert er iets aan de manier waarop vrouwen geleerd wordt borstvoeding te geven.
Pearson RM, Lightman SL, Evans J: The impact of breastfeeding on mothers' attentional sensitivity towards infant distress. Infant Behavior and Development, In Press, Corrected Proof, Available online 24 December 2010, ISSN 0163-6383
Kelleher CM: The physical challenges of early breastfeeding. Social Science & Medicine, 2006, 63(10):2727-2738.

Barrières voor optimaal borstvoedingbeleid

Volgens alle experts is moeder en kind nabijheid in combinatie met vaak voeden in de eerste dagen belangrijk voor het leggen van de basis voor een gezonde moeder-kind relatie en het verzekeren van een vlot verlopende borstvoedingperiode. Men zou dus verwachten dat praktijken en routines rondom de vroege postpartum zorg daarop gericht zouden zijn. Niets is minder waar. In 2006 onderzocht het team van Morrison hoe vaak moeders in de eerste dag postpartum op hun ziekenhuiskamer werden gestoord en hoe lang ze gemiddeld alleen waren om met hun kind bezig te zijn. De schokkende uitslag was dat tijdens de observatie-uren (overdag van 8 tot 8 uur) er gemiddeld 54 keer een interruptie (deur open of telefoon) was, die gemiddeld 17 minuten duurde. Moeders hadden gemiddeld 24 keer een episode alleen met hun kind, waarvan de helft hooguit 9 minuten duurde. Moeders voedden hun kind tussen 2 en 10 keer. Een tegenmaatregel zou kunnen zijn om het huidcontact tussen moeder en baby direct na de geboorte te verlengen na het ''verplichte'' eerste uur. Bramson et al beschrijven de uitkomsten van een interventionele vergelijkende studie, waaruit bleek dat koppels die 3 uur ongestoord huidcontact hadden direct na de geboorte beduidend meer kans hadden om exclusief bosrtvoeding te geven, dan zij die geen of minder huidcontact hadden. De relatie huidcontact-exclusief borstvoeding was dosis-afhankelijk.
Morrison B, Ludington-Hoe S,  Anderson GC: Interruptions to Breastfeeding Dyads on Postpartum Day 1 in a University Hospital. JOGNN, 2006, 35:709-716.
Bramson L, Lee JW, Moore E, Montgomery S, Neish C,  Bahjr K, Lopez Melcher C: Effect of Early Skin-to-Skin Mother—Infant Contact During the First 3 Hours Following Birth on Exclusive Breastfeeding During the Maternity Hospital Stay. J Hum Lact May 2010 26: 130-137

Waar zal dat kindje slapen ...

De plaats waar een baby slaapt is sinds mensenheugenis en over de hele wereld geen vraag geweest, maar een automatisme: bij de moeder. In de laatste eeuw is het in de Westerse wereld mode geworden om kinderen alleen te slapen te leggen en in de laatste decennia is de boodschap dat het gevaarlijk is kinderen bij hun moeder te laten slapen er met vaak grove middelen in gestampt. (Het feit dat het aantal kinderen dat overlijdt als gevolg van wiegendood ongeveer even groot is als het aantal kinderen dat overlijdt als gevolg van het niet krijgen van borstvoeding, wordt angstvallig verzwegen; het feit dat geen borstvoeding krijgen het risico van wiegendood verdubbelt wordt niet hardop genoemd, want daar zouden ouders maar schuldgevoel van krijgen.) Diverse onderzoeken, onder andere van de experts in dit gebied Ball (UK) en McKenna (USA) tonen echter aan dat veilig toegepast samen slapen geen verhoogd risico voor het kind met zich meebrengt. De onderzoekers benadrukken echter wel dat er niet 1 advies is dat voor alle ouders en kinderen geldt en dat er goede en volledige informatie moet worden gegeven over veilig samen slapen en over risicofactoren zoals roken, alcohol, slapen op bank of leunstoel en onjuiste bedmaterialen.
Vennemann, MM, Bajanowski T, Brinkmann B, Jorch G, Yucesan K, Sauerland C, Mitchell EA, GeSID Study Group: Does Breastfeeding Reduce the Risk of Sudden Infant Death Syndrome? Pediatrics 2009 123: e406-e410
Ball, H. (2009), Airway covering during bed-sharing. Child: Care, Health and Development, 35: 728–737
Ball, Helen L. (2009) 'Bed-sharing and co-sleeping : research overview.', NCT new digest., 48 . pp. 22-27.
Gettler LT, McKenna JJ: Never Sleep with Baby? Or Keep Me Close But Keep Me Safe: Eliminating Inappropriate “Safe Infant Sleep” Rhetoric in the United States. Current Pediatric Reviews, 2010, 6(1):71-77(7)

Borstvoedingshormonen - oxytocine

Oxytocine is en vluchtig hormoon waarvan lang werd gedacht dat het vooral invloed had op lichaamsfuncties mt onwillekeurige spieraanspanning: barensweeën, bloedsomloop, spijsvertering en toeschietreflex. Maar meer en meer wordt duidelijk dat het een net zo belangrijke, misschien wel belangrijker functie heeft op het sociaal functioneren. Zonder oxytocine is het moeilijk om met mensen om te gaan en sociaal gedrag te herkennen en te vertonen. Zo vonden Missig et al dat oxytocine kan helpen bij mensen met een post-traumatisch stress syndroom (PTSS), waarbij het niveau van nervositeit reguleert, zonder het vermogen om te leren van nieuwe situaties te onderdrukken. Andari et al onderzochten het effect van oxytocine op het sociale functioneren van hoog-functionerend mensen met stoornissen in het autistisch spectrum en zij vonden dat oxytocine hielp bij het herkennen van sociaal gedrag en het vertonen van dit gedrag. Stratearn et al vergeleken de oxytocine spiegels van moeders die meer of minder veilig hechtingsgedrag vertonen. Er was een duidelijke positieve correlatie tussen meer veilig gehecht gedrag en hogere oxytocinespiegels.
Missig G, Ayers LW, Schulkin J, Rosen JB: Oxytocin Reduces Background Anxiety in a Fear-Potentiated Startle Paradigm. Neuropsychopharmacology, 2010, doi:10.1038/npp.2010.155
Andari E, Duhame J-Rl, Zalla T, Herbrecht E, Leboyer M, Sirigu A: Promoting social behavior with oxytocin in high-functioning autism spectrum disorders PNAS 2010 107 (9) 4389-4394; published ahead of print February 16, 2010, doi:10.1073/pnas.0910249107
Strathearn L, Fonagy P, Amico J, Montague P: Adult Attachment Predicts Maternal Brain and Oxytocin Response to Infant Cues. Neuropsychopharmacology 2009/08/26/online http://dx.doi.org/10.1038/npp.2009.103