Pagina's

Eurolac!

Een blog met (bijna) dagelijkse columns over borstvoeding, hoe het gaat, hoe het ook zou kunnen. Discussie, ironie, satire en parodie worden als stijlbloemen niet verguisd, naast gewone recht-toe recht-aan informatie.
Posts tonen met het label behoeften. Alle posts tonen
Posts tonen met het label behoeften. Alle posts tonen

dinsdag 13 november 2012

Geluk

Foto: Mijn twee lieve oude honden, wachtend tot ik weer tijd heb voor hun soortgebonden zorg.
Belofte maakt schuld. Ik beloofde de studenten lactatiekunde gisteren dat er vandaag een flitsende blog zou zijn. En daar zit ik nu te staren naar een maagdelijk onbeschreven blad. Inspiratieloos. Groggy. Soepogen. Wattenhoofd. Zelfs Muse op de achtergrond helpt niet. De wat groenig-grijs gekleurde morgenstond heeft vandaag ook al geen goud in de mond. Maar er wacht een boel werk, dus hop-hop, kom nu maar op met die inspiratie. ~*trommelt met de nagels op het bureau*~ Zal ik eerst mijn nagels even doen? Als ik er zo goed mee kan trommelen zijn ze eigenlijk te lang. Nee-nee, dat is uitstelgedrag. Schrijven moet je, en daarna je achterstallige email verwerken, vragen beantwoorden, dan de administratie die je van het weekend al had moeten doen en de stapel bestellingen die zich heeft opgehoopt na een dag winkelsluiting. En cursusvoorbereidingen. En schrijven aan je boek. Hop-hop. ~*…*~*~*…*~
Als ik voor een baas werkte, stond die nu wel achter me te porren. Maar ik ben eigen baas, dus ik kan alleen maar mezelf porren en door mezelf gepord worden. Ik sluit een compromis met mezelf: blog schrijven, nu eerst, dan de mail en vanmiddag de bestellingen. Dan mag ik tussendoor even op de bank met een boek. Goeie baas heb ik toch wel, met prima secondaire arbeidsvoorwaarden. Een moeder met een afhankelijke baby is ook eigen baas en die kan zich eigenlijk nooit zo’n baal-dagje veroorloven. Een baby vraagt namelijk nogal wat. Een baby is namelijk nog niet zelfvoorzienend en zelfredzaam, die heeft daar zijn moeder voor nodig. Mensen zijn wel eens geneigd die baby veeleisend te noemen en ze vinden dat voor zo’n klein mens eigenlijk nogal veel van het goede. Net komen kijken en dan al zoveel noten op je zang.
Helemaal eerlijk is dat niet, maar helemaal waar is het ook niet. Een pasgeboren mensenkind heeft onvoorstelbare vermogens om voor zichzelf te zorgen. Alles wat hij daarnaast nodig heeft is de juiste omgeving en toegang tot wat hij nodig heeft. En laat die omgeving nu precies dat zijn wat hem toegang geeft tot wat hij nodig heeft. Zo simpel als wat: aan de borst en in de armen van zijn moeder. Die van zijn vader voldoen ook een heel eind, ware het niet dat hij daar geen eten vindt of bescherming tegen ziekteverwekkers. Hij vindt er wel voeding voor zijn ziel en bescherming tegen grotere aanvallers. Het mooie is dat het verlenen van die dienst aan hun kind ouders nauwelijks iets kost aan tijd, geld of inspanning. Want terwijl het kind tegen hun lichaam aan ligt gaan zij gewoon verder en doen hun eigen ding. Toegegeven, het leren hem te voeden kost de moeder in de eerste levensdagen en misschien weken enig werk, determinatie en oefening, maar daarna moet dat dat van een leien dakje gaan*.
Ouders hebben wel eens het gevoel dat zij zichzelf opofferen voor de behoeften van hun kind of dat dat toch van hen wordt verwacht. Het idee dat je de belangen van een ander boven die van jezelf zou moeten stellen is soms moeilijk te verteren. Hoe kom je dan nog toe aan zelfverwezenlijking? Wat met je eigen behoeften, moeten die niet voldaan worden? Mensen met een kinderwens zouden er goed aan doen zich deze dingen op voorhand af te vragen. Een mens op de wereld zetten is namelijk van een iets andere orde dan een herinrichting van je huis of de keuze voor een nieuwe auto. Besluiten dat je een kind wilt krijgen (nee, we nemen er geen, we willen er graag een krijgen; een hond neem je, je meubels en speeltjes koop je, een kind krijg je) is een volledig vrije, eigen keuze. Maar voor iemand die keuze maakt, moet er goed over worden nagedacht wat die keuze inhoudt, wat erbij hoort. Want een mens op de wereld zetten, betekent dat je de verantwoordelijkheid hebt voor dat mens, zolang dat mens zelf die verantwoordelijkheid niet kan dragen. En dat duurt toch gauw een jaar of achttien.
Van dieren wordt verwacht dat zij goed en passend bij hun natuurlijke leefwijze en behoeften worden behandeld. Het simpele aanvoeren van voedsel en afvoeren van afval wordt algemeen niet als goede en passende zorg voor dieren gezien. Voor een mensenkind is dat het ook niet. De zorg voor een mensenkind vergt veel meer dan dat en soms vergt het ook dat de zorger haar eigen behoeften even niet laat prevaleren boven die van het kind. Dat hoort bij de verantwoordelijkheid die is genomen. Dat is niet altijd leuk. Gelukkig geeft dat niet. Niet alles in het leven hoeft altijd leuk te zijn. Het leven hoeft niet te bestaan uit een eindeloos en ononderbroken genieten. Niemand heeft je dat ooit beloofd, of ooit mogen beloven. Wanneer dat als feit wordt geaccepteerd (kom op, je bent een grote meid nu, volwassen mensen kunnen dingen accepteren die minder leuk lijken) en de volwassen zorger, die zelf koos voor de verantwoordelijkheden horend bij het geven van leven, inderdaad haar eigen behoeften even achterstelt bij die van haar kind, dan kan zo maar eens blijken dat dat nu juist uiteindelijk het grootste geluk kan geven, de grootste voldoening, het intiemste genieten.
*) Zoek bijtijds gespecialiseerde hulp als het er binnen een paar dagen naar uitziet dat er problemen zijn die je niet zelf met wat oefening kunt oplossen. Pijn bij het voeden, een huilend kind en onvoldoende groei zijn altijd tekenen dat hulp nodig is. Stel het niet uit, denk niet dat ze je een aansteller of overbezorgde moeder zullen vinden. Dat mogen ze vinden, maar dat wil niet zeggen dat jij geen hulp nodig hebt. Vraag die hulp. Accepteer die hulp. Je hoeft niet je tanden op elkaar te zetten en het zelf uit te zoeken.

maandag 5 november 2012

Informatica

Foto: Pauley Perrette die als Abby Sciuto in NCIS: Naval Criminal Investigative Service op geheel eigen wijze grote hoeveelheden onsamenhangende informatie verwerkt, ordent en duidt.
De inspiratie voor dit verhaaltje kwam van een paar van mijn eigen Twitterberichten gisteren: ‘’Moeders denken dat ze geen info kunnen krijgen over kunstvoeding omdat reclame is verboden. Maar van reclame krijg je geen informatie. Kunstvoeding hoort bij zorgverleners niet tentoongesteld te worden, maar ze moeten ouders die het nodig hebben één op één voorlichten. Zorgverleners hebben daarvoor wetenschappelijke kennis over kunstvoeding nodig, geen reclamekennis. Informatie voor ouders die geen borstvoeding geven omvat soorten, veilig klaarmaken en voeden. Zorgverleners geven goede informatie over normaal babygedrag, voeding; behoefte is niet erg anders bij borstvoeding of kunstvoeding’’.
Informatie betekende oorspronkelijk onderrichting, berichtgeving of onderzoek. ''Men informeert zich'' wil zeggen dat men iets ergens over wil leren. In de politiek kennen we deze betekenis nog in de functie van de informateur, die onderzoek doet naar de mogelijkheden om op basis van verkiezingsuitslagen een regering te vormen. In het huidige taalgebruik wordt informatie op verschillende manieren gebruikt, maar het is nog steeds een begrip waarmee wordt aangeduid dat er sprake is van het zoeken naar of verkrijgen van kennis of inzicht over bepaalde zaken. Wanneer het woord informatie de basis wordt van informatica gaat het om de wetenschap die zich bezighoudt met de beheersing van complexiteit (o.a. op het vlak van informatie en gegevens, communicatie, softwarebouw, en technisch-wetenschappelijke rekenen). Veel van de informatie die wij zoeken en krijgen over allerlei onderwerpen gaat via deze weg: computer, internet, sociale media.
Informatie is de basis van het meeste van onze keuzes, beslissingen en handelingen. Veel van wat wij doen lijkt onbewust gekozen te zijn, maar ook daar is wel degelijk sprake van onderliggende informatie. Voor andere dingen gaan we dan weer bewust op zoek naar informatie. Wij zijn in feite allemaal lopende computers die zich bezig houden met het verzamelen, verwerken, ordenen en gebruiken van informatie. Zonder informatie kunnen we eigenlijk geen besluiten nemen, keuzes maken, dingen doen. De keuze voor het voeden van onze kinderen wordt over het algemeen al lang voordat er sprake van kinderen is, gemaakt en meestal vrijwel onbewust en op basis van informatie die we onbewust hebben opgenomen. Voor de definitieve keuze en het uitvoeren van die keuze hebben we meer bewuste en specifieke informatie nodig.
Goede informatie over de voeding van zuigelingen begint met goede informatie over hoe baby’s in elkaar zitten en wat zij nodig hebben. Vervolgens informatie over hoe de verschillende opties voor zuigelingenvoeding zich daartoe verhouden. Goede informatie over zuigelingenvoeding betekent ook dat duidelijk wordt gemaakt dat dit over het kind gaat en niet over de ouders. Ethisch gezien is de enige vrije keuze die de volwassene maakt, die over de vraag ‘’wil ik een kind krijgen ja of nee?’’. Zodra de keuze voor ouderschap is gemaakt gaan alle andere keuzes over dat kind en staat het belang van het kind voorop. Wie namelijk besluit een kind op de wereld te zetten heeft vervolgens de volledige verantwoordelijkheid voor het gezond groeien, ontwikkelen en volwassen worden van dat kind. Misschien zou daar eerst eens wat meer informatie over moeten worden ingewonnen voor die keuze om een kind te krijgen wordt genomen.
Een pasgeboren mensenkind heeft het (voor onder andere zijn neurologische en mentale ontwikkeling) nodig om vrijwel voortdurend in zo direct mogelijk lichamelijk contact te zijn met een ander mens, bij voorkeur zijn moeder. Zijn spijsvertering, metabolisme, groei en ontwikkeling zijn afgestemd op een zeer frequente toevoer van relatief kleine hoeveelheden vloeibaar voedsel. De specifieke menselijke groei en ontwikkeling heeft voeding nodig die rijk is aan lactose en melkvetten van gevarieerde samenstelling, relatief weinig eiwitten, waarvan zoveel mogelijk wei-eiwitten en beschermende eiwitten, factoren die gunstig zijn voor de hersenontwikkeling en de opbouw en groei van zenuwen en het hele zenuwstelsel. En naast voedsel een zo breed en sterk mogelijke bescherming tegen ziekte, zodat alle energie en bouwstoffen van zijn voedsel voor groei en ontwikkeling kunnen worden ingezet. Tekorten in deze behoeften van leefomstandigheden en voedsel vertalen zich in een hoger energieverbruik en het gebruik van bouwstoffen voor oneigenlijke doelen en daarmee een suboptimale groei en ontwikkeling. Informatie over zuigelingenvoeding zet de opties naast elkaar en vergelijkt elke optie met deze behoeften. Wanneer de keuze voor een optie is gemaakt volgt informatie over het klaarmaken van en voeden met de voeding van keuze.
Er is eigenlijk maar één manier van voeden en één soort voedsel die aan al deze behoeften tegemoet komt en dat is borstvoeding. Borstvoeding hoeft niet te worden klaargemaakt, maar er zijn omstandigheden die het nodig maken dat de melk wordt afgekolfd. Dan is informatie nodig over hoe dat te doen, over hoe die melk te bewaren en ermee te voeden. Ook over hoe borstvoeding geven in de dagelijkse praktijk werkt is informatie nodig, want hoewel lacteren een aangeboren vermogen is, is het geven van borstvoeding een aangeleerde vaardigheid.
Om goede informatie over kunstvoeding te kunnen geven heeft degene die informeert kennis nodig over de verschillende merken en typen kunstvoeding die te koop zijn. Geen reclamekennis, maar wetenschappelijke kennis over de samenstelling, ook in vergelijking met elkaar en met moedermelk. Ouders die kunstvoeding willen geven moeten vervolgens zo goed mogelijk worden geïnformeerd over de manier van klaarmaken, bewaren van en voeden met deze melk. Belangrijk voor de gezondheid van het kind is het om daarbij ruimschoots aandacht te geven aan de behoefte van veelvuldige kleine voedingen en veel lichamelijk contact tijdens de voedingen en er tussendoor. Voor het aanleren van gezonde eet- en voedingsgewoonten, die bij borstvoeding min of meer vanzelf komen, moet informatie worden gegeven over snelheid van voeden, het risico van overvoeden (wat bij kunstvoeding veel grotere gezondheidsrisico's geeft dan bij borstvoeding) en het behouden van de eigen regie van het kind.
Het is niet ondenkbaar, dat na dit soort goede, volledige en vooral eerlijke informatie de ideeën over welke manier van voeden voor het kind, maar ook voor de ouders, de voorkeur heeft, en dat mogelijk zelfs de keuze wordt bijgesteld. Tot slot geldt dat welke keuze er ook wordt gemaakt de behoefte aan informatie niet stopt met het maken van die keuze. Ouders hebben tijdens de volledige zuigelingenperiode behoefte aan doorgaande informatie wanneer dingen anders lopen dan gedacht, wanneer het kind in een andere ontwikkelingsfase komt of wanneer de omstandigheden veranderen. Ouders hebben, met andere woorden, behoefte aan doorlopende informatie om in staat te zijn om de keuze die zij hebben gemaakt ook te kunnen uitvoeren.

vrijdag 3 augustus 2012

Vechten

Foto: Bij Taekwondo wordt hoofd- en torsobescherming gedragen om kwetsuren te voorkomen.
Sommige olympische sporten geven mij moeite met het concept sport. Het zijn de vechtsporten: boksen, worstelen, judo, taekwondo. Ik ben een fervent pacifist en ben uiterst afkerig van lichamelijk geweld in welke situatie ook. Ik heb problemen met het verbinden van de concepten 'sport' en 'geweld'. Boksen, en andere sporten waarbij het voornaamste doel is de tegenstander knock-out te slaan, daar kan ik dus helemaal niets mee. Die andere vechtsporten zijn bij nader inzien toch niet alleen geweld en aanval, maar vooral ook verdediging en krachtmeting. En waar bij boksen de hersenen onvermijdelijk langzaam maar zeker veranderen in een inerte grijze brei, moet de grijze massa bij andere vechtsporten actief en alert blijven en worden gebruikt.
Met name bij de Oosterse vechtsporten is het van het grootste belang dat de vechter zijn tegenstander inschat, zijn sterke en zwakke punten leert kennen en, vooral, kan voorzien wat de strategie van zijn tegenstander zal zijn. Vervolgens zal niet een botte aanval, als in ''aanval is de beste verdediging'', de actie van onze vechter zijn, maar hij zal proberen de actie van zijn tegenstander tot zijn eigen voordeel te gebruiken. De actie van zijn tegenstander tot zijn eigen actie maken; de kracht van de tegenstander tot zijn eigen kracht maken. Dit vergt nadenken over de eigen doelen en handelingen en over die van de tegenstander.
Opvoeding wordt in sommige denkwijzen gezien als een manier om een kind te vormen tot een gewenst persoon, waarbij het breken of afleren van wat het kind zelf meebrengt noodzakelijk is of kan zijn. Dat kan ertoe leiden dat opvoeden wordt gezien als een gevecht, waarbij de ouder zich in een aanvallende positie opstelt. In extreme vormen kan fysiek geweld worden ingezet om het opvoedingsdoel te bereiken. Net als bij boksen kan dat fysieke geweld leiden tot fysieke schade, maar ook tot hersenbeschadiging. Dit kan eveneens het geval zijn wanneer dat geweld niet fysiek is, maar psychisch en emotioneel. Schelden, dreigen, kleineren en beschamen kunnen een kind, net zo erg als slaan, schoppen en schudden, voor het leven tekenen.
Subtieler, maar nog steeds een worsteling, zijn methodes waarbij een kind wordt overgehaald of aangemoedigd tot het aanwennen of vertonen van gewenst gedrag door straf en beloning. Bij straf en beloning is het vaak het kind, de persoon zelf, die wordt beoordeeld en kinderen krijgen het gevoel dat zij de liefde van hun ouders kunnen verliezen door ongewenst gedrag en verdienen door gewenst gedrag. De motivatie voor hun gedrag komt dus niet uit henzelf, maar wordt gestuurd door hun behoefte aan geliefd zijn door de ouders. Terwijl de liefde van de ouders voor hun kind een vaststaand gegeven hoort te zijn, welk gedrag een kind al dan niet vertoont.
Die drang naar het sturen, veranderen, modelleren van het gedrag van een kind begint al vanaf dat hij is geboren. Vanuit de baby zelf is het eenvoudig. Zoals dr. Grantly Dick-Read al zei: ‘’De pasgeborene heeft maar drie dingen nodig: de warmte in de armen van zijn moeder, de melk uit haar borsten en de zekerheid van het weten dat zij er is. Hij vindt deze alle drie aan de borst.’’ Op de een of andere manier hebben we als maatschappij het idee gekregen of onszelf en elkaar aangepraat, dat dit verkeerde behoeften zijn en dat eraan toegeven leidt tot verwende, onzelfstandige mensen met mogelijk nog allerlei andere ongemakkelijke eigenschappen zoals ongehoorzaamheid en egoïsme. Het is opvallend te zien dat uit ervaring en onderzoek blijkt dat mensen die als kind hebben gekregen wat ze nodig hadden, wanneer en zo vaak en zo veel ze dat nodig hadden, een veel grotere kans hebben zelfstandige, zelfverantwoordelijke en sociaal gevoelige mensen te zijn. Misschien niet een volgzame, serviele en gehoorzame burger, maar wel iemand die niet bang is zelf na te denken en verantwoording voor het eigen handelen te nemen.
Opvoeding begint al in het kraambed. Niet door disciplineren en kinderen in een schema wringen of de tijd tussen en van zijn voedingen en slaapjes te manipuleren, maar door hem de drie dingen te geven die hij nodige heeft. Wanneer hij ze nodig heeft. Zo vaak en zo veel hij ze nodig heeft. Zo is opvoeden geen gevecht, geen krachtmeting en zelfs geen zelfverdediging, maar een relatie die is gebaseerd op liefde en vertrouwen. Toch kunnen de eigenschappen die een beoefenaar van oosterse vechtsporten in zichzelf traint en cultiveert - zelfbeheersing, concentratie en meditatie - goed van pas komen als we als ouders ook maar mensen blijken te zijn en uit onmacht en frustratie toch gaan schreeuwen of erger. En ''sorry'' en  ''ík houd van je'' zeggen, wanneer je als ouder toch uit de bocht gevlogen bent, zijn krachtige technieken om je eigen mentale gezondheid en die van je kind intact te houden.
O, en behalve de melk, kunnen die basisbehoeften van de baby met even goed gevolg door de vader worden voldaan. Duidelijk geen olympische vechtsport dat opvoeden, als je het met zijn drieën doet.

Olympiade

Afbeelding: iconisch: borstvoeding als olympische prestatie
Zwanger zijn en vervolgens een kind baren wordt wel vergeleken met een Olympische duursport. Die Olympische prestatie wordt als het aan het lichaam van de moeder en aan de baby ligt afgerond met een lange en intensieve cooling down: borstvoeding. Ter ere van de Olympische Spelen en van de Olympische prestatie die elke vrouw levert als zij moeder wordt zolang de Spelen duren elke dag een stukje met een olympische sport als thema en afbeelding. Deze serie begon met een Proloog op 26 juli.

Welkom bij Eurolac!

Eurolac! is een onderdeel van Eurolac Lactatiekunde

Dit is het oude blog.

Voor de nieuwste berichten en voor diepgaande informatie, achtergrondartikelen, hulp en ondersteuning ga je naar www.eurolac.net. Hier vind je ook de Eurolac Lactatiekunde Webwinkel

Labels

aan-de-borstvoeding aanbevelingen aandacht aangeboren aangeleerd aanhappen aanklikbedje aanleg aanleggen aanleghulp aanname aanpassen aasgieren ABC abces ABM achtergrond achterkamertjes acrobatiek actie acupunctuur ademhaling ADHD adolescent adoptie advies advisering advocaat AFASS afbouwen affectie affectief afhankelijkheid afkoeling afkolven afleiding afsluiten afstamming afstrepen aftellen afvallen afvalstoffen afweer afwijking afwijzen agressie alcohol Alexandre Dumas alledaags alleen allergeen allergie allo-ouderschap allopathie alternatieve zorg aminozuren Amsterdam anamnese anatomie Angelina Jolie angst Anna Staas-Vink anorexia antibiotica anticonceptie antropologie apart apoptose apparaat appels archetype argument asimov ASS assortiment astma asymmetrie atopisch Attachment Parenting attachment theorie attitude autostoeltje baby baby-led-weaning babyverzorging babywise bacteriën bad badzout bakerpraat bakerpraatjes balts baren baring baringsrituelen bed-sharing bedrog beeldvorming begeleiden begeleiding begroting beha behandeling behoefte behoeften belasting beleid beloften beloning beoordeling beperken beroep beschadigen beschermen bescherming besmetting beurs bevalling bevorderen bewaren beweging bewerken bewijs bewijslast bewustzijn BFHI bijgeloof bijhouden bijscholing bijten bijvoeden aan de borst bijvoeding bijzonder bilirubine Biological Nurturing biologie biologisch biologische zuivel bitter blauwdruk bloed bloedarmoede bloedcellen bloeddruk bloedstolling bloedsuikers blootstelling BMI boek bonafide borst borstabces borsten borstkanker borstmassage borstonderzoek borstontsteking borstproblemen borstverkleining borstvoeding borstvoeding.com borstvoedingcafe borstvoedingcijfers borstvoedinginformatie borstvoedingmanagement borstvoedingorganisatie borstvoedingsbeleid borstvoedingsduur borstvoedingsorganisatie borstvoedingsthee borstvoedingvriendelijk borstweigeren botdichtheid botvorming boulemie bouwstoffen Bowlby BPA Brian Palmer brood broodjeaapverhaal buidelen buitengewoon cadeautjes caius calcium calendula campagne candida albicans capaciteit cariës caseine changeling chapeau chefkok chimpansee China chocolade clausule clusteren clusterkolven CMV co-ouderschap co-sleeping Cochrane Code coeliakie cohortstudie colostrum comfortabel commercie commissie communicatie compassie complementair complex complicated congruent consequent consequenties consultatiebureau contra-indicatie controle corrupt cortisol counseling couveuse CT cultuur cyclus D-MER D-TSR DALY's dankbaar darm darmflora darmfunctie David Sackett debat deficientie dehydratie delen demoniseren deskundig determinanten diabetes diagnose Diane Wiessinger diarree diëtiek dik discreet discriminatie discussie dissociatie DNA doel dokters dompelbad domperidon donormelk doorverwijzen doorzetten doula dr. Jay gordon draagkracht draaglast draagling draak dragen drempels drinken drinkproblemen drinktechniek druk dubbele boodschap duimzuigen duurzaamheid dwang E-Sakazakii EBM EBP echografie ecologisch borstvoeden ecologische voetafdruk economisch economische waarde eczeem educatie eenvoudig eerlijkheid eetproblemen eetstoornis eierstokkanker Einstein eiwitten emancipatie emotie emotioneel welzijn emotionele beschikbaarheid empathie energie epigenetica Erikson erotofobie eten ethiek etiket etniciteit eurolac evalueren evidencebeest evolutie examen exclusief excreet excuus experimenteren extreem fabels fabeltjes fabrikanten Facebook factoren familie fanatiek feel-good feest feestdagen feiten feminisme fenegriek filmpje filosofie flash-heating fles flesvoeding flesweigeren flow focus fopspeen forensisch onderzoek forum foto's fouten freakshow frenulum frequent voeden freud functie functional food functionaliteit fysiologie gadgets galactogoog galega gastcolumn gebakken lucht gebit gebonden geboorte geboortegewicht geboortetrauma gedijen gedrag geelzucht geen kwaad doen geheim gehemelte gehemelteplaatje geinduceerde baring geinduceerde lactatie geïnduceerde lactatie . geit geld geloven geluk gelukkig gemiddeld gender genen GenerationR genetische manupulatie Gentiaan Violet George Clooney geschiedenis geur gevaar gevaarlijk gevaren geweld gewicht gewichtsverlies gewoon gezin gezond gezonde voeding gezondheid gezondheid moeder gezondheidsclaims gezondheidsinformatie gezondheidsprogramma gist glucose go with the flow goed goed genoeg goud griep groei groeistandaarden groen groene_leem grondstoffen grootmoeder gulden snede gynaecoloog halfjaar HAMLET handelplan hard drugs harry piekema hart hart- en vaatziekten hartfunctie hechting heks helen helper herinneren hersenen hersenontwikkeling heupdysplasie Hippocrates hirsutisme historie HIV HM4HB HMF holistisch honger hongersignalen honing hormonen horror houdbaarheid houding Hugh Laurie huidcontact huidflora huilen hulp hulp zoeken hulpmiddel hulpmiddelen hulpset hygiene hygiëne hype hyperlactatie hypoglycemie hypolactatie hysterie IBFAN ideaal IFE ijs ijzer IL-10 illusionist immuniteit immunologie immuuncellen Ina May Gaskin inbakeren individu indoctrinatie industrie infectie infecties inflammatie informatie informeren infuus ingetrokken tepels ingewikkeld ingrediënten ingrijpen initiatierite inleiden inschatten instinct instincten instinctief voeden instructie insuline intake intelligentie intentie inter-species zogen interactief interventie intiem intolerantie introductie inventariseren investering invloed invoelen inwikkelen inzet IQ irritatie Ja zuster nee zuster Jack Newman James McKenna JGZ JHL jodium Johan Cruijff Johnny Depp jonge moeder journalist jubileum Kangoeroe Moeder Zorg kanker kansen kapotte tepels karakter KDV keizersnede kennis kennisoverdracht keuze keuzes keuzes maken kiezen kijken kin kind kinderarts kinderdagverblijf kinderopvang kindersterfte KISS klacht kleur klierweefsel klinische lactatiekunde KMC KMZ knippen koemelk koesteren koestering koffie koken kokosolie kolf kolonisatie kolven korte tepels kosten kosten gezondheidszorg Kotlow koude kraam kraamafdeling kraambed kracht krampjes kritiek kruiden kruipen kunstvoeding kwakzalverij kwaliteit laat-prematuur lactaptin lactatie lactatiekunde lactatiekundige lacteren lactoengineering lactoferrine lactogenese LAM lange termijn langvoeden lanoline leefomgeving leiden lekken lengte lente leren leren aanleggen levende cellen levensles lezen lichaamscontact liefde lipriempje literatuuronderzoek LLL lobby logica logopedist loslaten luchtweginfecties luiers luisteren maag maagdarminfecties maaginhoud maagzuurremmers maan maat maatschappij macgyveren machinaal maffia magie magisch malafide mama maneschijn manieren manipuleren mannelijke lactatie marketeer marketing massage mastitis matrix Max Tailleur mazelen meanderen Meatloaf Medela media medicalisatie medicijnen medicijngebruik medische misser medium meerling melk melkbank melklijsten melkproductie melkstase melkstroom melktransfer melkzusters menarche menselijk mensenrechten menstruatie Meryl Streep met rust laten meten methode Michel Odent micronutriënten middenoorontsteking mijmeren milieuvervuiling min Miranda Kerr mode moe moeder moeder en kind nabijheid moeder-en-kind-nabijheid moedergodin moedergroep moedermelk moedermelknetwerk moedermelkvoeding moederschap mondflora mondonderzoek Montessori morbiditeit mores mortaliteit motieven motivatie motorische ontwikkeling MRI MRSA multidisciplinair multimoeder multiple sclerose mythe nabijheid nachtouderschap nachtvoedingen nadelen nadenken nalaten namaak nature-nurture natuur natuurlijk nauwkeurigheid NEC neerslachtigheid Nestle boycot nicotine nieuw nieuwsgierig Nils Bergman niplette non-nutritief noodsituatie norm normaal normen en waarden normwaarde Nurse Jackie nutriënten Obelix obesitas obsceen observeren obstreticus oedeem oefenen oestrogenen ogen oligosacchariden olympisch oma omega 3 omgeving omweg onaangepast onafhankelijkheid onconditioneel onconditioneel opvoeden onderkaak onderscheid ondersteuning ondervoeding onderwijs onderwijzen onderzoek onderzoek retrospectief onderzoeken onderzoeker onderzoekmethodes ongemakkelijk ongewenst zwanger ongewoon ongezond onrustig drinken ontdooien ontmoeten ontspannen ontsteking ontwerp ontwikkeling onvoldoende onvoorwaardelijk onvoorwaardelijk ouderschap onwennig oorlog oorontstekingen oorzaken opbrengst openbaar openbaar voeden opgelucht opleiding opleidingsniveau ouders oplossing opoffering oproep opties opvoeden opvoeding opvolgmelk opzoeken orale anatomie organische chemicaliën osteoporose Oud en Nieuw ouder-kind-interactie ouders ouderschap overdenking overeenkomsten overgewicht overheden overheid overleg overleven overproductie oververhitting oxytocine paced bottle feeding pacifisme pap papa parasiet partner pasgboren pasgeboren passie pasteuriseren patroon Paula Meier PCOS pech pedagoog peer support peercounseling pepermunt perceptie perfectie perinatale sterfte perspectief PET Peter Facinelli peuter pijn pijnbestrijding Pink pink ribbon plaats placebo plagiocefalie plan plan B plannen plezier politiek portie portiegrootte postnatale depressie postpartum bloedverlies powerpoint PPD prematuur prenataal afkolven prenatale depressie prenatale ontwikkeling prestatie preventie prijsvraag primaten prins prinses priorteit probiotica PROBIT probleemgedrag problemen problemen maken problemen oplossen productie professioneel profijt programma prolactine promoten promotie protocol psychologie PTSS puber radicaal ramp Rapley Raynaud RCT reactie realiteit rechten van het kind rechten-van-het-kind reclame redden redenen redeneren referentie referenties reflexen reflux regelen regelmaat regels reinheid relactatie relatie religie respect responsief ouderschap reuk revolutie richtlijn Riley ringsling risico risico van geen borstvoeding risicogedrag rituelen Robert De Niro robot roes roken rollen Romeo en Julia röntgenfoto routines rouw rozengeur RPS ruimte rumenzuur rust rustig RVP safe motherhood sagen salie salma hayek Salmonella samen samen slapen samenspel samenstelling samenwerking SBO congres scan Scandinavië schaamte schaap schade scheiding-van-moeder-en-kind scheidingsangst scheikunde schema schildklier schimmel schimmelinfecties schisis schizofrenie scholing schoonheid schrijven schudden schuim schuld schuldgevoel secreet seksisme seksleven seksualiteit seksuele mishandeling sensitief ouderschap sensitieve zorg SES Shakira show SIDS silicium simultaan voeden sintjanskruid slaap slaapcondities slaapcyclus slaapgebrek slaapomgeving slaappatroon slaapproblemen slaapritme slaaptraining slapen slendang smaak smaakontwikkeling smoes sneeuw sociaal gedrag sociaal netwerk socialiseren softdrugs sondevoeding soortspecifiek SPECT speen speenhoes spelen spelregels spenen spijsvertering sponsoring sport spraakontwikkeling spreken sprongetjes sprookjes spruw spugen stamcellen stand standaard stappenplan start statistieken Stefan Kleintjes stemherkenning sterk steun stoppen storen stress strijdmodel structuur studie stukjes stuwing substituut suiker suikermetabolisme suikerwater suppletie surrogaat symbiose taal taboe tandemvoeden tanden tattoo TBS te veel melk te weinig melk team technieken technologie tegendruk tegenwerken tellen temperatuur tentoonstelling tepelhoedje tepelkloven tepelproblemen tepels terminologie testosteron TGF-beta1 The Bad Mother's Handbook thema therapeutisch flesvoeden therapie thymus tienermoeder tijd tijger TNO toeschietreflex tolerant tong tongriem tortocillis toveren toxinen TRAIL triple P troosten trots trouw trucjes tweeling twijfel twilight type uitkomsten uitvinden Uncle Vernon UNICEF uniek universiteit urban legend utopia vaardigheden vacceenzuur vaccinatie vacuum vader vaderrol vaderschap vak vakantie valentijn vallen vampier variabelen variatie vaste voeding VBBB VBN vechten vegetariër veilig veiligheid verandering verantwoordelijkheid verantwoording verdediging verdriet vergelijking verhalen verkoudheid verliefd verloskundige vermoeidheid verondersteld te weinig melksyndroom verschillen verslikken verstopping vertrouwen verwaarlozing verwachten verwachting verwachtingen verwarmen verwarring verwennen verzadigingsignalen verzorgen verzorging vet vetzuren vies vingervoeding virus visite vitamine A vitamine B vitamine C vitamine D vitamine K vlakke tepels voeden voeden op verzoek voeding voeding moeder voedingesindustrie voedingsbeha voedingscentrum voedingsfrequentie voedingskussen voedingsmethode voedingspatroon voedingsstoffen voedingswaarde voedsel Voldemort voldoende volksgezondheid volledige zuigelingenvoeding volturi voorbeeld voorbereiden voorbereiding voordeel voordelen voorkeurshouding voorkomen voorlichting voornemen vooronderstelling voorschrift voortgezette borstvoeding voorwaarden vorm vraag vraag en aanbod vragen vreemd vreugde vriezer vrijwilligers vroede vrouw vroeggeboorte vrouw vruchtbaarheid vuistregels vulture vuurwerk vzwBorstvoeding waarde waarheid WABA wapens WAPF warmte water waterhuishouding waterpokken waterwereld WBW weeën wereldvrede werkende moeder werkende vader werkgever Weston A Price wetenschap wetgever WHO Whoopi wiegelied wiegendood wijkverpleegkundige wijsheid will smith winkel winkel concept winst wisselkind woede wolf wondermiddel woonomgeving woorden workshop WYSIWYG Yvo Smulders zalf zelfbeschikking zelfregulatie zelfstandig zelfvertrouwen ziektelast ziekteverekkers ziel zien zilver zink zintuigen zitten zoeken zoet zoethoudertjes zonlicht zonnesteek zoogdieren zoogkompressen zorg Zorg voor Borstvoeding zorgen zorggedrag zorgverleners zorgzaam zout zuigbehoefte zuigelingen zuigelingenvoeding zuigen zuigfles zuivelindustrie zwanger zwangerschap zwembad

Drukwerk educatieve materialen

Prijsprinter - copyshop - banner