Pagina's

Eurolac!

Een blog met (bijna) dagelijkse columns over borstvoeding, hoe het gaat, hoe het ook zou kunnen. Discussie, ironie, satire en parodie worden als stijlbloemen niet verguisd, naast gewone recht-toe recht-aan informatie.

donderdag 1 augustus 2013

Flash

Foto: Vandaag jarig: Kris Holden-Ried hier als William Compton in het kostuumdrama The Tudors, hoewel ik hem persoonlijk liever zie in zijn wat rauwere rollen in Lost Girl of Underworld. Terzijde, met even weinig inhoudelijke waarde als de opmerking over de datum gisteren, dit is aflevering 888 van dit blog. Gewoon een mooi getal, symmetrisch in de breedte en de hoogte.

In de zomerspecial In de herhaling vandaag nog een keer oxytocine, huilen als communicatie, nog een keer moedermelk als beschermer tegen infecties, die soms zelf ook beschermd moet worden, en een stukje dat ook nu weer tipt aan de actualiteit. Dat laatste gaat over scholing van zorgverleners. Dat is belangrijk, want zelfs na jarenlange studies weten veel zorgverleners nog steeds niet alles over alles en over veel dingen, waaronder borstvoeding, maar bedroevend weinig. Vandaag verscheen in de zomerspecial van Medisch Contact een portret van de ''tegendraadse'' huisarts Hans van der Linde, die eveneens inging op de scholing van artsen. En de verderfelijke invloed van de industrie via grove sponsoring van opleidingen, bijscholingen en voorlichtende artsen. Scholing en informatie aan en door zorgverleners moet neutraal zijn en zeker vrij van commerciële invloeden. Scholing die wordt verzorgd, betaald of gepromoot door economisch belanghebbenden van bepaalde handelswijzen of behandelmethodes is per definitie ongeschikt en geeft onwetenschappelijke informatie die in het beste geval alleen duur is voor de cliënt/patiënt, in het slechtste geval schadelijk en soms zelfs dodelijk. Vampiers en weerwolven zijn er niks bij. De Tudors (en ook de De Medici, wat dat betreft, de naam is uiteraard geheel toevallig) konden van die praktijken nog wat opsteken.
Moedermelk behandelen tegen ziekteverwekkers
Verse moedermelk heeft actieve en levende bestanddelen die infecties bestrijden, zowel van bacteriën, virussen als schimmels. Bij ernstige besmetting (zoals een uitbraak van spruw of een HIV+ moeder) of bij gebruik door een ander kind (donormelk) kan het zijn dat deze ingebouwde afweer onvoldoende of onzeker is en kan worden gekozen voor extra maatregelen. Meest rigoureuze is steriliseren, waarbij de melk gedurende langere tijd boven 100 graden wordt gehouden. Alle mogelijke ziekteverwekkers zijn dan vernietigd, maar ook de meeste afweerstoffen en een deel van de vitaminen. Pasteurisatie heeft daarom de voorkeur: dat vernietigt ook de ziekteverwekkers, maar is vriendelijker voor de afweerstoffen en vitamines. Het is in de thuissituatie ook iets moeilijker uit te voeren. Pasteurisatie kan op lagere temperatuur voor langere tijd (60-68 graden, half uur) of hogere temperaturen voor korte tijd (72 graden, 15 seconden). Dit laatste heet 'flash pasteurisatie'. Beide methoden vergen erg veel oplettendere en het gebruik van een kookthermometer. In een pannetje op het vuur is het heel moeilijk om voor een bepaalde tijd een bepaalde temperatuur aan te houden. Voor het behandelen van moedermelk is daarom een andere vorm van 'flash heating' ontwikkeld door Kiersten Israel-Ballard van UC Berkeley's School of Public Health. In haar methode wordt de melk in een glazen container in een pannetje water gezet en het water wordt aan de kook gebracht. Zodra het water borrelend kookt wordt het potje melk eruit gehaald. Op deze manier worden de meeste ziekteverwekkers voldoende vernietigd om geen gevaar meer op te leveren (zelfs HIV), maar met behoud van het grootste deel van de beschermende stoffen en de vitamines.  13 oktober 2010
en
Echte en synthetische oxytocine
Oxytocine is een belangrijk hormoon bij borstvoeding en hechting. Het natuurlijke gedrag van en pasgeboren baby en zijn moeder (huid-op-huidcontact en drinken aan de borst) zorgen bij beide voor frequente afgifte van oxytocine, waardoor de melk rijkelijk kan stromen en moeder en kind zich goed aan elkaar kunnen hechten. Oxytocine zorgt ook voor een daling van stresshormonen, zoals cortisol, bij moeder en kind. Voor het kind betekent dit onder meer dat er meer energie overblijft voor groei en ontwikkeling. Er is ook synthetische oxytocine, die wordt gebruikt bij het inleiden van baringen en voor het voorkomen van bloedingen na de baring. Handlin et al onderzochten de invloed van synthetische oxytocine op de afgifte van natuurlijke oxytocine. Zij vergeleken groepen vrouwen in de tweede 24 uur na de bevalling. Vrouwen die synthetische oxytocine hadden gekregen maakten minder en later natuurlijk oxytocine aan dan vrouwen die dat niet hadden gekregen. Deze reactie was dosis-afhankelijk: hoe meer synthetisch, hoe minder natuurlijk. Deze minder goede oxytocine werking kan leiden tot en minder makkelijk op gang komen van de borstvoeding en afvallen bij het kind. Dat kan weer leiden tot het bijvoeden met ander melk, met alle risico's van dien. 14 oktober 2010
en
Borstvoedingeducatie voor zorgverleners
Al sinds WHO en Unicef begin jaren 80 van de vorige eeuw begonnen met hun programma's voor de bevordering, bescherming en promotie van borstvoeding was de scholing van zorgverleners daarin een vooraanstaand onderwerp. Op de een of andere manier is in de mondiale uitwerking hiervan toch wat de klad gekomen, met als resultaat dat veel moeders het idee kregen dat ze werden gepusht om borstvoeding te geven door zorgverleners die eigenlijk niet wisten hoe ze die borstvoeding dan verder moesten begeleiden. Voor veel moeders was dit een reden om teleurgesteld te stoppen met borstvoeding vóór de termijn die ze zich hadden voorgesteld. Inmiddels komt ook de scholing en bijscholing van zorgverleners meer in de belangstelling en wordt er ook onderzoek gedaan naar de effectiviteit van training tijdens de opleiding en bijscholing op de werkplek. In Massachusetts werden in 4 ziekenhuizen alle personeelsleden bijgeschoold middels een cursus van 12 uur. Na afloop bleek dat kinderen die werden geboren na deze bijscholing een significant grotere kans hadden om met borstvoeding te beginnen dan kinderen die daarvoor waren geboren. In een studie van Feldman-Winter et al (2010) werden aio’s (arts in opleiding tot specialist) van de specialismen kindergeneeskunde, huisartsengeneeskunde en obstetrie-gynaecologie ingedeeld in opleidingsprogramma's met en zonder intensive scholing voor borstvoeding. Zij kregen voor- en na toetsen en in de patiënten gegevens werd gekeken naar borstvoeding incidentie. Na afloop van de studie bleek dat intensive scholing over borstvoeding leidde tot een beter begrip van de materie, meer zelfvertrouwen in het begeleiden bij borstvoeding en een toename van exclusief borstvoeding bij hun cliënten. 15 oktober 2010
en
Huilende baby
Baby's die veel huilen worden in Nederland 'huilbaby's' genoemd, in België en Engelssprekende landen hebben ze koliek. Beide termen zijn inadequaat. Een baby die huilt communiceert. Een huilende baby vertelt dat er ergens iets niet goed is: baby is alleen, moe, vies, ziek of heeft honger, dorst pijn. Huilen is een late, vaak radeloze communicatie, nadat de minder luide pogingen geen resultaat hadden. In samenlevingen waar moeder en kind nabijheid en het dragen van kinderen norm is, hoor je veel minder, eigenlijk nauwelijks, huilende baby's. In de methodes die worden geboden om het huilen van kinderen te verminderen wordt meestal vooral aan symptoombestrijding gedaan, zonder ouders te leren te kijken en luisteren naar hun kinderen, zorg te bieden die de noodzaak tot huilen vermindert en te zoeken naar oorzaken van huilen. Soms kan het nodig zijn over te gaan tot behandeling door een professional omdat er een lichamelijke oorzaak is voor het huilen, bijvoorbeeld pijn door geboortetrauma. 16 oktober 2010

Israel-Ballard K, Donovan R, Chantry C, Coutsoudis A, Sheppard H, Sibeko L, Abrams B: Flash-Heat Inactivation of HIV-1 in Human Milk: A Potential Method to Reduce Postnatal Transmission in Developing Countries. JAIDS 2007 45(3):318-323. http://www.youtube.com/watch?v=NNw1odieIoI
W. Jonas, L.M. Johansson, E. Nissen, M. Ejdebäck, A.B. Ransjö-Arvidson, K. Uvnäs-Moberg: Effects of Intrapartum Oxytocin Administration and Epidural Analgesia on the Concentration of Plasma Oxytocin and Prolactin, in Response to Suckling During the Second Day Postpartum. Breastfeeding Medicine. June 2009, 4(2): 71-82.
Linda Handlin, Wibke Jonas, Maria Petersson, Mikael Ejdebäck, Anna-Berit Ransjö-Arvidson, Eva Nissen, Kerstin Uvnäs-Moberg: Effects of Sucking and Skin-to-Skin Contact on Maternal ACTH and Cortisol Levels During the Second Day Postpartum—Influence of Epidural Analgesia and Oxytocin in the Perinatal Period. Breastfeeding Medicine. December 2009, 4(4): 207-220.
Grossman X, Chaudhuri J, Feldman-Winter L, Abrams J, Newton KN, Philipp BL, Merewood A: Hospital Education in Lactation Practices (Project HELP): Does Clinician Education Affect Breastfeeding Initiation and Exclusivity in the Hospital? Birth 2009, 36(1):54-59
Feldman-Winter L, Barone L, Milcarek B, Hunter K, Meek J, Morton J, Williams T, Naylor A, Lawrence RA:Residency curriculum improves breastfeeding care. Pediatrics. 2010 Aug;126(2):289-97
Miller JE, Phillips HL: Long-Term Effects of Infant Colic: A Survey Comparison of Chiropractic Treatment and Nontreatment Groups. Journal of manipulative and physiological therapeutics, 2009, 32(8):635-638
Bleah DA, Ellett ML: Infant Crying Among Recent African Immigrants. Health Care for Women International 2010, 31(7):652-663
Kitzinger S: Letter from Europe: A Quick Fix for Crying? Birth 2009, 36(1):86-87
Broersen S: Zomerportret 3. Hans van der Linde: ‘Een beetje principiële levenshouding is niet verkeerd’. http://medischcontact.artsennet.nl/archief-6/tijdschriftartikel/135089/zomerportret-3.-hans-van-der-linde-een-beetje-principiele-levenshouding-is-niet-verkeerd.htm Medisch Contact, 2013, 31/32 (1598-1601

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen

Welkom bij Eurolac!

Eurolac! is een onderdeel van Eurolac Lactatiekunde

Dit is het oude blog.

Voor de nieuwste berichten en voor diepgaande informatie, achtergrondartikelen, hulp en ondersteuning ga je naar www.eurolac.net. Hier vind je ook de Eurolac Lactatiekunde Webwinkel

Labels

aan-de-borstvoeding aanbevelingen aandacht aangeboren aangeleerd aanhappen aanklikbedje aanleg aanleggen aanleghulp aanname aanpassen aasgieren ABC abces ABM achtergrond achterkamertjes acrobatiek actie acupunctuur ademhaling ADHD adolescent adoptie advies advisering advocaat AFASS afbouwen affectie affectief afhankelijkheid afkoeling afkolven afleiding afsluiten afstamming afstrepen aftellen afvallen afvalstoffen afweer afwijking afwijzen agressie alcohol Alexandre Dumas alledaags alleen allergeen allergie allo-ouderschap allopathie alternatieve zorg aminozuren Amsterdam anamnese anatomie Angelina Jolie angst Anna Staas-Vink anorexia antibiotica anticonceptie antropologie apart apoptose apparaat appels archetype argument asimov ASS assortiment astma asymmetrie atopisch Attachment Parenting attachment theorie attitude autostoeltje baby baby-led-weaning babyverzorging babywise bacteriën bad badzout bakerpraat bakerpraatjes balts baren baring baringsrituelen bed-sharing bedrog beeldvorming begeleiden begeleiding begroting beha behandeling behoefte behoeften belasting beleid beloften beloning beoordeling beperken beroep beschadigen beschermen bescherming besmetting beurs bevalling bevorderen bewaren beweging bewerken bewijs bewijslast bewustzijn BFHI bijgeloof bijhouden bijscholing bijten bijvoeden aan de borst bijvoeding bijzonder bilirubine Biological Nurturing biologie biologisch biologische zuivel bitter blauwdruk bloed bloedarmoede bloedcellen bloeddruk bloedstolling bloedsuikers blootstelling BMI boek bonafide borst borstabces borsten borstkanker borstmassage borstonderzoek borstontsteking borstproblemen borstverkleining borstvoeding borstvoeding.com borstvoedingcafe borstvoedingcijfers borstvoedinginformatie borstvoedingmanagement borstvoedingorganisatie borstvoedingsbeleid borstvoedingsduur borstvoedingsorganisatie borstvoedingsthee borstvoedingvriendelijk borstweigeren botdichtheid botvorming boulemie bouwstoffen Bowlby BPA Brian Palmer brood broodjeaapverhaal buidelen buitengewoon cadeautjes caius calcium calendula campagne candida albicans capaciteit cariës caseine changeling chapeau chefkok chimpansee China chocolade clausule clusteren clusterkolven CMV co-ouderschap co-sleeping Cochrane Code coeliakie cohortstudie colostrum comfortabel commercie commissie communicatie compassie complementair complex complicated congruent consequent consequenties consultatiebureau contra-indicatie controle corrupt cortisol counseling couveuse CT cultuur cyclus D-MER D-TSR DALY's dankbaar darm darmflora darmfunctie David Sackett debat deficientie dehydratie delen demoniseren deskundig determinanten diabetes diagnose Diane Wiessinger diarree diëtiek dik discreet discriminatie discussie dissociatie DNA doel dokters dompelbad domperidon donormelk doorverwijzen doorzetten doula dr. Jay gordon draagkracht draaglast draagling draak dragen drempels drinken drinkproblemen drinktechniek druk dubbele boodschap duimzuigen duurzaamheid dwang E-Sakazakii EBM EBP echografie ecologisch borstvoeden ecologische voetafdruk economisch economische waarde eczeem educatie eenvoudig eerlijkheid eetproblemen eetstoornis eierstokkanker Einstein eiwitten emancipatie emotie emotioneel welzijn emotionele beschikbaarheid empathie energie epigenetica Erikson erotofobie eten ethiek etiket etniciteit eurolac evalueren evidencebeest evolutie examen exclusief excreet excuus experimenteren extreem fabels fabeltjes fabrikanten Facebook factoren familie fanatiek feel-good feest feestdagen feiten feminisme fenegriek filmpje filosofie flash-heating fles flesvoeding flesweigeren flow focus fopspeen forensisch onderzoek forum foto's fouten freakshow frenulum frequent voeden freud functie functional food functionaliteit fysiologie gadgets galactogoog galega gastcolumn gebakken lucht gebit gebonden geboorte geboortegewicht geboortetrauma gedijen gedrag geelzucht geen kwaad doen geheim gehemelte gehemelteplaatje geinduceerde baring geinduceerde lactatie geïnduceerde lactatie . geit geld geloven geluk gelukkig gemiddeld gender genen GenerationR genetische manupulatie Gentiaan Violet George Clooney geschiedenis geur gevaar gevaarlijk gevaren geweld gewicht gewichtsverlies gewoon gezin gezond gezonde voeding gezondheid gezondheid moeder gezondheidsclaims gezondheidsinformatie gezondheidsprogramma gist glucose go with the flow goed goed genoeg goud griep groei groeistandaarden groen groene_leem grondstoffen grootmoeder gulden snede gynaecoloog halfjaar HAMLET handelplan hard drugs harry piekema hart hart- en vaatziekten hartfunctie hechting heks helen helper herinneren hersenen hersenontwikkeling heupdysplasie Hippocrates hirsutisme historie HIV HM4HB HMF holistisch honger hongersignalen honing hormonen horror houdbaarheid houding Hugh Laurie huidcontact huidflora huilen hulp hulp zoeken hulpmiddel hulpmiddelen hulpset hygiene hygiëne hype hyperlactatie hypoglycemie hypolactatie hysterie IBFAN ideaal IFE ijs ijzer IL-10 illusionist immuniteit immunologie immuuncellen Ina May Gaskin inbakeren individu indoctrinatie industrie infectie infecties inflammatie informatie informeren infuus ingetrokken tepels ingewikkeld ingrediënten ingrijpen initiatierite inleiden inschatten instinct instincten instinctief voeden instructie insuline intake intelligentie intentie inter-species zogen interactief interventie intiem intolerantie introductie inventariseren investering invloed invoelen inwikkelen inzet IQ irritatie Ja zuster nee zuster Jack Newman James McKenna JGZ JHL jodium Johan Cruijff Johnny Depp jonge moeder journalist jubileum Kangoeroe Moeder Zorg kanker kansen kapotte tepels karakter KDV keizersnede kennis kennisoverdracht keuze keuzes keuzes maken kiezen kijken kin kind kinderarts kinderdagverblijf kinderopvang kindersterfte KISS klacht kleur klierweefsel klinische lactatiekunde KMC KMZ knippen koemelk koesteren koestering koffie koken kokosolie kolf kolonisatie kolven korte tepels kosten kosten gezondheidszorg Kotlow koude kraam kraamafdeling kraambed kracht krampjes kritiek kruiden kruipen kunstvoeding kwakzalverij kwaliteit laat-prematuur lactaptin lactatie lactatiekunde lactatiekundige lacteren lactoengineering lactoferrine lactogenese LAM lange termijn langvoeden lanoline leefomgeving leiden lekken lengte lente leren leren aanleggen levende cellen levensles lezen lichaamscontact liefde lipriempje literatuuronderzoek LLL lobby logica logopedist loslaten luchtweginfecties luiers luisteren maag maagdarminfecties maaginhoud maagzuurremmers maan maat maatschappij macgyveren machinaal maffia magie magisch malafide mama maneschijn manieren manipuleren mannelijke lactatie marketeer marketing massage mastitis matrix Max Tailleur mazelen meanderen Meatloaf Medela media medicalisatie medicijnen medicijngebruik medische misser medium meerling melk melkbank melklijsten melkproductie melkstase melkstroom melktransfer melkzusters menarche menselijk mensenrechten menstruatie Meryl Streep met rust laten meten methode Michel Odent micronutriënten middenoorontsteking mijmeren milieuvervuiling min Miranda Kerr mode moe moeder moeder en kind nabijheid moeder-en-kind-nabijheid moedergodin moedergroep moedermelk moedermelknetwerk moedermelkvoeding moederschap mondflora mondonderzoek Montessori morbiditeit mores mortaliteit motieven motivatie motorische ontwikkeling MRI MRSA multidisciplinair multimoeder multiple sclerose mythe nabijheid nachtouderschap nachtvoedingen nadelen nadenken nalaten namaak nature-nurture natuur natuurlijk nauwkeurigheid NEC neerslachtigheid Nestle boycot nicotine nieuw nieuwsgierig Nils Bergman niplette non-nutritief noodsituatie norm normaal normen en waarden normwaarde Nurse Jackie nutriënten Obelix obesitas obsceen observeren obstreticus oedeem oefenen oestrogenen ogen oligosacchariden olympisch oma omega 3 omgeving omweg onaangepast onafhankelijkheid onconditioneel onconditioneel opvoeden onderkaak onderscheid ondersteuning ondervoeding onderwijs onderwijzen onderzoek onderzoek retrospectief onderzoeken onderzoeker onderzoekmethodes ongemakkelijk ongewenst zwanger ongewoon ongezond onrustig drinken ontdooien ontmoeten ontspannen ontsteking ontwerp ontwikkeling onvoldoende onvoorwaardelijk onvoorwaardelijk ouderschap onwennig oorlog oorontstekingen oorzaken opbrengst openbaar openbaar voeden opgelucht opleiding opleidingsniveau ouders oplossing opoffering oproep opties opvoeden opvoeding opvolgmelk opzoeken orale anatomie organische chemicaliën osteoporose Oud en Nieuw ouder-kind-interactie ouders ouderschap overdenking overeenkomsten overgewicht overheden overheid overleg overleven overproductie oververhitting oxytocine paced bottle feeding pacifisme pap papa parasiet partner pasgboren pasgeboren passie pasteuriseren patroon Paula Meier PCOS pech pedagoog peer support peercounseling pepermunt perceptie perfectie perinatale sterfte perspectief PET Peter Facinelli peuter pijn pijnbestrijding Pink pink ribbon plaats placebo plagiocefalie plan plan B plannen plezier politiek portie portiegrootte postnatale depressie postpartum bloedverlies powerpoint PPD prematuur prenataal afkolven prenatale depressie prenatale ontwikkeling prestatie preventie prijsvraag primaten prins prinses priorteit probiotica PROBIT probleemgedrag problemen problemen maken problemen oplossen productie professioneel profijt programma prolactine promoten promotie protocol psychologie PTSS puber radicaal ramp Rapley Raynaud RCT reactie realiteit rechten van het kind rechten-van-het-kind reclame redden redenen redeneren referentie referenties reflexen reflux regelen regelmaat regels reinheid relactatie relatie religie respect responsief ouderschap reuk revolutie richtlijn Riley ringsling risico risico van geen borstvoeding risicogedrag rituelen Robert De Niro robot roes roken rollen Romeo en Julia röntgenfoto routines rouw rozengeur RPS ruimte rumenzuur rust rustig RVP safe motherhood sagen salie salma hayek Salmonella samen samen slapen samenspel samenstelling samenwerking SBO congres scan Scandinavië schaamte schaap schade scheiding-van-moeder-en-kind scheidingsangst scheikunde schema schildklier schimmel schimmelinfecties schisis schizofrenie scholing schoonheid schrijven schudden schuim schuld schuldgevoel secreet seksisme seksleven seksualiteit seksuele mishandeling sensitief ouderschap sensitieve zorg SES Shakira show SIDS silicium simultaan voeden sintjanskruid slaap slaapcondities slaapcyclus slaapgebrek slaapomgeving slaappatroon slaapproblemen slaapritme slaaptraining slapen slendang smaak smaakontwikkeling smoes sneeuw sociaal gedrag sociaal netwerk socialiseren softdrugs sondevoeding soortspecifiek SPECT speen speenhoes spelen spelregels spenen spijsvertering sponsoring sport spraakontwikkeling spreken sprongetjes sprookjes spruw spugen stamcellen stand standaard stappenplan start statistieken Stefan Kleintjes stemherkenning sterk steun stoppen storen stress strijdmodel structuur studie stukjes stuwing substituut suiker suikermetabolisme suikerwater suppletie surrogaat symbiose taal taboe tandemvoeden tanden tattoo TBS te veel melk te weinig melk team technieken technologie tegendruk tegenwerken tellen temperatuur tentoonstelling tepelhoedje tepelkloven tepelproblemen tepels terminologie testosteron TGF-beta1 The Bad Mother's Handbook thema therapeutisch flesvoeden therapie thymus tienermoeder tijd tijger TNO toeschietreflex tolerant tong tongriem tortocillis toveren toxinen TRAIL triple P troosten trots trouw trucjes tweeling twijfel twilight type uitkomsten uitvinden Uncle Vernon UNICEF uniek universiteit urban legend utopia vaardigheden vacceenzuur vaccinatie vacuum vader vaderrol vaderschap vak vakantie valentijn vallen vampier variabelen variatie vaste voeding VBBB VBN vechten vegetariër veilig veiligheid verandering verantwoordelijkheid verantwoording verdediging verdriet vergelijking verhalen verkoudheid verliefd verloskundige vermoeidheid verondersteld te weinig melksyndroom verschillen verslikken verstopping vertrouwen verwaarlozing verwachten verwachting verwachtingen verwarmen verwarring verwennen verzadigingsignalen verzorgen verzorging vet vetzuren vies vingervoeding virus visite vitamine A vitamine B vitamine C vitamine D vitamine K vlakke tepels voeden voeden op verzoek voeding voeding moeder voedingesindustrie voedingsbeha voedingscentrum voedingsfrequentie voedingskussen voedingsmethode voedingspatroon voedingsstoffen voedingswaarde voedsel Voldemort voldoende volksgezondheid volledige zuigelingenvoeding volturi voorbeeld voorbereiden voorbereiding voordeel voordelen voorkeurshouding voorkomen voorlichting voornemen vooronderstelling voorschrift voortgezette borstvoeding voorwaarden vorm vraag vraag en aanbod vragen vreemd vreugde vriezer vrijwilligers vroede vrouw vroeggeboorte vrouw vruchtbaarheid vuistregels vulture vuurwerk vzwBorstvoeding waarde waarheid WABA wapens WAPF warmte water waterhuishouding waterpokken waterwereld WBW weeën wereldvrede werkende moeder werkende vader werkgever Weston A Price wetenschap wetgever WHO Whoopi wiegelied wiegendood wijkverpleegkundige wijsheid will smith winkel winkel concept winst wisselkind woede wolf wondermiddel woonomgeving woorden workshop WYSIWYG Yvo Smulders zalf zelfbeschikking zelfregulatie zelfstandig zelfvertrouwen ziektelast ziekteverekkers ziel zien zilver zink zintuigen zitten zoeken zoet zoethoudertjes zonlicht zonnesteek zoogdieren zoogkompressen zorg Zorg voor Borstvoeding zorgen zorggedrag zorgverleners zorgzaam zout zuigbehoefte zuigelingen zuigelingenvoeding zuigen zuigfles zuivelindustrie zwanger zwangerschap zwembad

Drukwerk educatieve materialen

Prijsprinter - copyshop - banner