Pagina's

Eurolac!

Een blog met (bijna) dagelijkse columns over borstvoeding, hoe het gaat, hoe het ook zou kunnen. Discussie, ironie, satire en parodie worden als stijlbloemen niet verguisd, naast gewone recht-toe recht-aan informatie.
Posts tonen met het label zoet. Alle posts tonen
Posts tonen met het label zoet. Alle posts tonen

donderdag 6 juni 2013

Lollipop

Foto: De Chordettes zingen Lollipop. Ook  Mika zingt Lollipop (Live - AOL), by islandrecords video's. De lollipop is in beide uitvoeringen niet precies bedoeld als onschuldig kindersnoepgoed.

Borstvoedend en moederend Nederland werd opgeschrikt door een bericht op NU.nl: Fabrikant maakt lolly met moedermelksmaak. Geïnspireerd door de komst van kinderen in de vriendenkring zag de fabrikant het als zijn plicht te komen met een lolly die krijsende kindjes tevreden zou stellen. Een snelle blik op de site Lollyphile geeft al gelijk aan dat deze lollyfabrikant zich niet primair richt op kindersnoepgoed, maar op meer ondeugend bedoelde volwassenen versnaperingen. Een beetje dubieus dus, dat bericht. Het gaat overigens enkel om een moedermelksmaak en de lolly's zijn niet van echte moedermelk gemaakt. Het zou ook erg moeilijk zijn om van echte moedermelk lolly's te maken die consistent dezelfde smaak hebben. Een van de belangrijkste opvallendheden van moedermelk is namelijk dat het nooit hetzelfde smaakt. Dr. Karleen Gribble vroeg in een onderzoek onder kinderen die al kunnen praten en aan  de borst zijn naar hun ervaringen met borstvoeding en moedermelk en met name ook de smaak ervan. De ondervraagde kinderen vergeleken de smaak van moedermelk met allerlei andere voedingsmiddelen, maar meestal beter smakend*.
Kunstvoeding is van gelijkmatige smaakkwaliteit: het smaakt altijd even onaangenaam**. Kinderen die geen borstvoeding of moedermelk krijgen, proeven bij elke maaltijd gedurende de eerste zes maanden van hun leven altijd maar één smaak. Kinderen die borstvoeding krijgen, krijgen een proefje mee van alle smaken voedsel die hun moeder eet. De vluchtige stoffen die smaak en geur bepalen gaan vrij gemakkelijk over in het bloed en vervolgens in de melk. Deskundigen gaan ervan uit dat dat ervoor zorgt dat die kinderen als ze aan vast voedsel gaan beginnen de smaken van het gezinsvoedsel al een beetje kennen en herkennen en dat ze daardoor minder problemen hebben met de overgang naar vast voedsel. Voorwaarde daarbij is natuurlijk wel dat dat voedsel het gezinsvoedsel is en niet een of ander ondefinieerbaar prutje uit een potje. Want die smaken net als kunstvoeding gelijkmatig matig.
Kinderen die met de gezinsmaaltijden mee eten en geen speciale kindermaaltijden voorgezet krijgen, hebben door de bank genomen minder eetproblemen. Kinderen die met plezier eten en veel smaken kunnen uitproberen, herkennen en leren kennen zijn ook minder waarschijnlijk kieskeurige eters. 
En over die lolly's, tja, een brullend en krijsend kind heeft zeker geen behoefte aan zoetigheid -met of zonder moedermelksmaak- om te stoppen met huilen en amok maken. Zo'n kind heeft liefde en aandacht nodig, begrip voor zijn ongelukkig zijn en de borst van zijn moeder.

Gribble KD: ‘As good as chocolate’ and ‘better than ice cream’: how toddler, and older, breastfeeders experience breastfeeding. Early Child Development and Care  2009 (179) 8:1067-1082. http://www.informaworld.com/10.1080/03004430701764176
*) Eerder besproken in Eurolac Flits! peuters vertellen over borstvoeding
**) Eerder besproken in Eurolac Flits!: Outrageously icky white stuff.

woensdag 27 maart 2013

Bitterzoet

Foto: Bitterzoet ofwel Solanum Dulcamana is een nachtschadevariant die zowel zoet is (natuurlijk antibioticum) als bitter (giftig) is. Ook de nachtschadevarianten tomaat en aardappel hebben zoete (eetbare) en bittere (giftige) aspecten.
 
Zomaar een twitterberichtje: ‘’Voor ik begon zei ik 6mnd. Na 't begin ‘nou, eerst maar eens 3 maanden’ en vandaag zijn we 6 maanden onderweg en er nog niet zat van!’’ en nog een: ‘’De beste troost van een ziek en hangerig kindje van 13 maanden: borstvoeding; super trots op m’n kleine mannetje en m’n mamamelk!’’. Zomaar twee moeders die hun plezier en geluk delen, maar ook twijfels en zorg. Maar vooral ook hun trots, op zichzelf, hun melk en hun kindjes. Nog maar een paar generaties geleden was moeder worden iets dat je kreeg of niet, zonder dat je daar zelf erg veel bij had in te brengen. Opvoeden was iets dat min of meer vanzelfsprekend ging: gewoon net als ieder ander in je omgeving. Je dacht er niet veel over na. Nu is moeder worden of niet een bewuste keuze (over het algemeen) en moeder zijn hangt van afwegingen en keuzes maken aan elkaar (meestal dan toch). Niet dat ouders vroeger geen problemen en zorgen hadden en gelukkig hadden ze ook volop vreugde, maar andere zorgen en dus andere vreugde. Maar linksom of rechtsom, ouderschap is altijd een ietwat bitterzoet plezier geweest.


Voorafgaand aan ouderschap nu is een heel traject afwegingen: wil ik een kind (of meer) en wanneer wil ik dat kind? Met die tweede bemoeit de hele maatschappij zich. Dokters vinden dat je ze als vrouw beter op wat jongere leeftijd kan krijgen, want dan is je lijf er geschikter voor, ben je vruchtbaarder en is de kans op zwangerschapscomplicaties en afwijkingen in het kind kleiner. Feministen vinden dat je eerst jezelf moet ontplooien en je opleiding te gelde maken, je vrienden vinden dat je eerst zelf eens van het leven moet genieten en je baas vindt waarschijnlijk dat je er liever helemaal niet aan begint, want zwangere vrouwen en moeders zijn lastige, veel verzuimende werknemers met een boel eisen voor de werkomstandigheden. Je ouders beginnen hints te geven dat ze eindelijk wel eens een kleinkind willen en sommige vriendinnen verklaren je voor gek dat je überhaupt je goed geregelde leven wilt opgeven voor zo’n krijsend en aan alle kanten lekkend wurm.


Wanneer je dan zo ver bent dat je besluit moeder te willen worden, opent zich een heel nieuw scala aan mogelijkheden om uit te kiezen, variërend van de keuze van verloskundige of gynaecoloog, tot de plaats waar en de houding waarin je gaat bevallen; van de vraag waar je kind slaapt tot wat hij eet en hoe zijn schoolcarrière vormgegeven gaat worden. En ook hier bemoeit de hele wereld zich ertegenaan. Sommige keuzes zijn levensstijl keuzes, andere gaan over je eigen gezondheid of het welzijn van je kind. En dan zijn er nog allerlei lieden die geldelijk willen profiteren van elke keuze die je voor jezelf en je gezin maakt. Zoete dromen van rozewolkerig moederschap krijgen zo wel een bittere bijsmaak.


Wanneer dan eenmaal de keuzes zijn gemaakt en het kind is geboren lijken zoete tijden na de bittere te zijn aangebroken. De keuzes zijn gemaakt, de koers is uitgezet, zo gaat het gebeuren. In sprookjes is dat wellicht zo, want die eindigen steevast met een ‘’en zij leefden nog lang en gelukkig’’. In het echte leven blijkt die geboorte helemaal niet het gelukkige einde van de reis te zijn, maar het bitterzoete begin. Het kind in je armen kan je overweldigende zoete gevoelens van liefde en toewijding geven, maar ook bittere twijfels en angsten. Wie ben ik dat ik zoveel geluk in mijn schoot geworpen krijg? Wie ben ik om te denken dat ik die verantwoordelijkheid voor een nieuw mens aankan? Het is ook niet niks, als je er even bij stilstaat. Het levensgeluk, het welzijn en de gezondheid van een heel mens liggen daar in jouw armen. 


Gelukkig komt de overweldigende drang tot voortplanten samen met ingebouwde gereedschappen en hulpmiddelen om ook die opvoeding, voeding en verzorging tot een goed einde te brengen. De natuur investeert niet in nieuw leven zonder overleven en gedijen veilig te stellen. Bij dieren gaat dat over het algemeen goed. Er gaat wel eens iets fout, een foutje in de aanleg, onvoorziene omstandigheden, klimaat schommelingen en meer van die bittere zaken, maar over het algemeen gaat het goed en floreert de soort. Bij de soort mens zou dat ook gewoon zo moeten zijn, ware het niet dat de mens denkt overal over te moeten nadenken. Ons denkvermogen is zowel de zoetste als de bitterste toevoeging aan het ontwerp dat de mens onderscheidt van het dier. Omdat we het kunnen doen we het bij alles en nog wat, ook bij dingen waarbij we  dat eigenlijk niet zouden moeten doen. Net als wanneer je heel erg gaat nadenken bij lopen, dan loop je niet meer soepel en zeker, maar wankelend en uit je evenwicht. Dan wordt het geheel een bitterzoete ervaring.

 
Eurolac Flits! met label of zoekterm zoet, bitter, ouderschap, moederschap. Deze links leiden naar een lijst met blogs met dit label, klik op de plaatjes in de linkerzijbalk voor meer verhaaltjes.

dinsdag 26 maart 2013

Suikerzoet

Foto: Elizabeth Banks als Effie Trinket in  The Hunger Games (2012): suikerzoete verhulling van de lelijke waarheid.
Ongevraagd materiaal aangereikt krijgen voor blogjes, betekent dat dat je het gemaakt hebt in bloggersland? Ik vind het in elk geval wel leuk, zo’n ongevraagd opstekertje. Vandaag wees namelijk iemand mij op een vorig jaar uitgekomen onderzoek over zuigelingenvoeding en diabetes. Goed, degelijk onderzoek en de conclusie deels in de juiste formulering neergezet. Daar ben ik echt blij mee. Ik kan dan wel altijd doen alsof wetenschap en zo allemaal maar niks is, maar dat is natuurlijk wel wat gechargeerd. Er wordt soms te veel waarde aan gehecht, er worden veel onlogische conclusies getrokken, men gaat vaak van onjuiste vooronderstellingen en onderzoeksvragen uit en er is gewoon heel veel matig tot slecht onderzoek, maar toch is onderzoek uiteraard niet zonder waarde. Goed onderzoek dan, over logische vragen en met correcte en correct geformuleerde conclusies.
Patelarou et al (2012) deden uitgebreid literatuuronderzoek naar het verband tussen zuigelingenvoeding en de incidentie van diabetes type 1 (T1D). Ze onderwierpen 161 onderzoeken aan een minutieus onderzoek naar onderzoeksmethode en criteria en hielden er 28 over die voldeden aan de eisen voor een systematische review. Iets meer dan de helft van die studies toonde duidelijk een oorzakelijk verband aan tussen voeding als zuigeling en het ontwikkelen van T1D. Acht daarvan omschreven borstvoeding daarbij als een beschermende factor. Zeven studies formuleerden het duidelijker en stelden dat geen of kort borstvoeding het risico van T1D later in het leven vergroot.
Ik houd daarvan, zowel van de bevestiging dat zuigelingenvoeding wel degelijk uitmaakt als van de juiste formulering. Het gros van alle onderzoeken geeft de formuleringen een suikerzoete coating en ontkent daarmee het belang van de keuze van zuigelingenvoeding. Door zoetjes te stellen dat borstvoeding beschermt, zeg je namelijk eigenlijk dat het heel normaal is om diabetes te krijgen, maar dat je als ouders, door je kinderen borstvoeding te geven, iets extra’s voor je kind doet, ze een bonus geeft, waardoor ze minder kans hebben diabetes te krijgen.
Laten we gewoon het beestje bij zijn naam noemen, er geen doekjes om winden en vooral geen suikerzoete vergoelijkingen gebruiken: kinderen die geen of kort borstvoeding krijgen hebben een nadeel. Ze hebben een vergroot risico voor het krijgen, opdoen of ontwikkelen van ziekten als diabetes, maar ook sommige vormen van kanker, darmfunctiestoornissen, stoornissen in de cardiovasculaire gezondheid en allerlei infectie- en auto-immuunziekten. Niet dat ze het zeker allemaal zullen krijgen, evenmin als kinderen, die tot in de eeuwigheid borstvoeding krijgen, nooit ziek zullen worden, maar de kansen liggen heel duidelijk ongunstiger voor kinderen die geen of kort borstvoeding kregen. The odds are definitely not in their favor, om het met Effie (afbeelding) te zeggen.
Bittere medicijnen krijgen een suikerlaagje, of worden opgelost in suikerzoete siroop om te verhullen hoe vies ze zijn. Dat is eigenlijk een raar idee, want medicijnen mogen best vies smaken, dat behoedt je waarschijnlijk voor het onnodig innemen ervan. Het behoedt zeker kinderen ervan te snoepen of te drinken. Medicijnen als snoepjes of limonade vermommen is een slecht idee als je het welzijn van kinderen op het oog hebt. Het verzoeten van de waarheid over allerlei gezondheidskeuzes is net zo ongezond. Roken is slecht voor je gezondheid. Het is niet zo dat niet-roken voordelen heeft omdat dat je risico van longkanker verlaagt. Alcohol consumptie is risicogedrag. Het is niet zo dat geen-alcoholconsumptie je kansen op levercirrose verlaagt.
Gewoon benoemen zoals het is; gewoon de ongemakkelijke waarheid vertellen, zonder suikerlaagje, zonder suikerzoet drankje, zonder toeters en bellen. Zuigelingen iets anders als voedsel geven dan borstvoeding is risicogedrag. Het vergroot de kansen dat die kinderen allerlei ziektes of aandoeningen krijgen. Soms is het nodig. Soms moet je de risicovollere keuze maken. Dat is niet anders, maar doe het dan wel zo zorgvuldig mogelijk.
Patelarou, E., Girvalaki, C., Brokalaki, H., Patelarou, A., Androulaki, Z. and Vardavas, C. (2012), Current evidence on the associations of breastfeeding, infant formula, and cow's milk introduction with type 1 diabetes mellitus: a systematic review. Nutrition Reviews, 70: 509–519. doi: 10.1111/j.1753-4887.2012.00513.x
Eurolac Flits! met label of zoekterm diabetes, suiker, zoet, Voldemort. Deze links leiden naar een lijst met blogs met dit label, klik op de plaatjes in de linkerzijbalk voor meer verhaaltjes.

Welkom bij Eurolac!

Eurolac! is een onderdeel van Eurolac Lactatiekunde

Dit is het oude blog.

Voor de nieuwste berichten en voor diepgaande informatie, achtergrondartikelen, hulp en ondersteuning ga je naar www.eurolac.net. Hier vind je ook de Eurolac Lactatiekunde Webwinkel

Labels

aan-de-borstvoeding aanbevelingen aandacht aangeboren aangeleerd aanhappen aanklikbedje aanleg aanleggen aanleghulp aanname aanpassen aasgieren ABC abces ABM achtergrond achterkamertjes acrobatiek actie acupunctuur ademhaling ADHD adolescent adoptie advies advisering advocaat AFASS afbouwen affectie affectief afhankelijkheid afkoeling afkolven afleiding afsluiten afstamming afstrepen aftellen afvallen afvalstoffen afweer afwijking afwijzen agressie alcohol Alexandre Dumas alledaags alleen allergeen allergie allo-ouderschap allopathie alternatieve zorg aminozuren Amsterdam anamnese anatomie Angelina Jolie angst Anna Staas-Vink anorexia antibiotica anticonceptie antropologie apart apoptose apparaat appels archetype argument asimov ASS assortiment astma asymmetrie atopisch Attachment Parenting attachment theorie attitude autostoeltje baby baby-led-weaning babyverzorging babywise bacteriën bad badzout bakerpraat bakerpraatjes balts baren baring baringsrituelen bed-sharing bedrog beeldvorming begeleiden begeleiding begroting beha behandeling behoefte behoeften belasting beleid beloften beloning beoordeling beperken beroep beschadigen beschermen bescherming besmetting beurs bevalling bevorderen bewaren beweging bewerken bewijs bewijslast bewustzijn BFHI bijgeloof bijhouden bijscholing bijten bijvoeden aan de borst bijvoeding bijzonder bilirubine Biological Nurturing biologie biologisch biologische zuivel bitter blauwdruk bloed bloedarmoede bloedcellen bloeddruk bloedstolling bloedsuikers blootstelling BMI boek bonafide borst borstabces borsten borstkanker borstmassage borstonderzoek borstontsteking borstproblemen borstverkleining borstvoeding borstvoeding.com borstvoedingcafe borstvoedingcijfers borstvoedinginformatie borstvoedingmanagement borstvoedingorganisatie borstvoedingsbeleid borstvoedingsduur borstvoedingsorganisatie borstvoedingsthee borstvoedingvriendelijk borstweigeren botdichtheid botvorming boulemie bouwstoffen Bowlby BPA Brian Palmer brood broodjeaapverhaal buidelen buitengewoon cadeautjes caius calcium calendula campagne candida albicans capaciteit cariës caseine changeling chapeau chefkok chimpansee China chocolade clausule clusteren clusterkolven CMV co-ouderschap co-sleeping Cochrane Code coeliakie cohortstudie colostrum comfortabel commercie commissie communicatie compassie complementair complex complicated congruent consequent consequenties consultatiebureau contra-indicatie controle corrupt cortisol counseling couveuse CT cultuur cyclus D-MER D-TSR DALY's dankbaar darm darmflora darmfunctie David Sackett debat deficientie dehydratie delen demoniseren deskundig determinanten diabetes diagnose Diane Wiessinger diarree diëtiek dik discreet discriminatie discussie dissociatie DNA doel dokters dompelbad domperidon donormelk doorverwijzen doorzetten doula dr. Jay gordon draagkracht draaglast draagling draak dragen drempels drinken drinkproblemen drinktechniek druk dubbele boodschap duimzuigen duurzaamheid dwang E-Sakazakii EBM EBP echografie ecologisch borstvoeden ecologische voetafdruk economisch economische waarde eczeem educatie eenvoudig eerlijkheid eetproblemen eetstoornis eierstokkanker Einstein eiwitten emancipatie emotie emotioneel welzijn emotionele beschikbaarheid empathie energie epigenetica Erikson erotofobie eten ethiek etiket etniciteit eurolac evalueren evidencebeest evolutie examen exclusief excreet excuus experimenteren extreem fabels fabeltjes fabrikanten Facebook factoren familie fanatiek feel-good feest feestdagen feiten feminisme fenegriek filmpje filosofie flash-heating fles flesvoeding flesweigeren flow focus fopspeen forensisch onderzoek forum foto's fouten freakshow frenulum frequent voeden freud functie functional food functionaliteit fysiologie gadgets galactogoog galega gastcolumn gebakken lucht gebit gebonden geboorte geboortegewicht geboortetrauma gedijen gedrag geelzucht geen kwaad doen geheim gehemelte gehemelteplaatje geinduceerde baring geinduceerde lactatie geïnduceerde lactatie . geit geld geloven geluk gelukkig gemiddeld gender genen GenerationR genetische manupulatie Gentiaan Violet George Clooney geschiedenis geur gevaar gevaarlijk gevaren geweld gewicht gewichtsverlies gewoon gezin gezond gezonde voeding gezondheid gezondheid moeder gezondheidsclaims gezondheidsinformatie gezondheidsprogramma gist glucose go with the flow goed goed genoeg goud griep groei groeistandaarden groen groene_leem grondstoffen grootmoeder gulden snede gynaecoloog halfjaar HAMLET handelplan hard drugs harry piekema hart hart- en vaatziekten hartfunctie hechting heks helen helper herinneren hersenen hersenontwikkeling heupdysplasie Hippocrates hirsutisme historie HIV HM4HB HMF holistisch honger hongersignalen honing hormonen horror houdbaarheid houding Hugh Laurie huidcontact huidflora huilen hulp hulp zoeken hulpmiddel hulpmiddelen hulpset hygiene hygiëne hype hyperlactatie hypoglycemie hypolactatie hysterie IBFAN ideaal IFE ijs ijzer IL-10 illusionist immuniteit immunologie immuuncellen Ina May Gaskin inbakeren individu indoctrinatie industrie infectie infecties inflammatie informatie informeren infuus ingetrokken tepels ingewikkeld ingrediënten ingrijpen initiatierite inleiden inschatten instinct instincten instinctief voeden instructie insuline intake intelligentie intentie inter-species zogen interactief interventie intiem intolerantie introductie inventariseren investering invloed invoelen inwikkelen inzet IQ irritatie Ja zuster nee zuster Jack Newman James McKenna JGZ JHL jodium Johan Cruijff Johnny Depp jonge moeder journalist jubileum Kangoeroe Moeder Zorg kanker kansen kapotte tepels karakter KDV keizersnede kennis kennisoverdracht keuze keuzes keuzes maken kiezen kijken kin kind kinderarts kinderdagverblijf kinderopvang kindersterfte KISS klacht kleur klierweefsel klinische lactatiekunde KMC KMZ knippen koemelk koesteren koestering koffie koken kokosolie kolf kolonisatie kolven korte tepels kosten kosten gezondheidszorg Kotlow koude kraam kraamafdeling kraambed kracht krampjes kritiek kruiden kruipen kunstvoeding kwakzalverij kwaliteit laat-prematuur lactaptin lactatie lactatiekunde lactatiekundige lacteren lactoengineering lactoferrine lactogenese LAM lange termijn langvoeden lanoline leefomgeving leiden lekken lengte lente leren leren aanleggen levende cellen levensles lezen lichaamscontact liefde lipriempje literatuuronderzoek LLL lobby logica logopedist loslaten luchtweginfecties luiers luisteren maag maagdarminfecties maaginhoud maagzuurremmers maan maat maatschappij macgyveren machinaal maffia magie magisch malafide mama maneschijn manieren manipuleren mannelijke lactatie marketeer marketing massage mastitis matrix Max Tailleur mazelen meanderen Meatloaf Medela media medicalisatie medicijnen medicijngebruik medische misser medium meerling melk melkbank melklijsten melkproductie melkstase melkstroom melktransfer melkzusters menarche menselijk mensenrechten menstruatie Meryl Streep met rust laten meten methode Michel Odent micronutriënten middenoorontsteking mijmeren milieuvervuiling min Miranda Kerr mode moe moeder moeder en kind nabijheid moeder-en-kind-nabijheid moedergodin moedergroep moedermelk moedermelknetwerk moedermelkvoeding moederschap mondflora mondonderzoek Montessori morbiditeit mores mortaliteit motieven motivatie motorische ontwikkeling MRI MRSA multidisciplinair multimoeder multiple sclerose mythe nabijheid nachtouderschap nachtvoedingen nadelen nadenken nalaten namaak nature-nurture natuur natuurlijk nauwkeurigheid NEC neerslachtigheid Nestle boycot nicotine nieuw nieuwsgierig Nils Bergman niplette non-nutritief noodsituatie norm normaal normen en waarden normwaarde Nurse Jackie nutriënten Obelix obesitas obsceen observeren obstreticus oedeem oefenen oestrogenen ogen oligosacchariden olympisch oma omega 3 omgeving omweg onaangepast onafhankelijkheid onconditioneel onconditioneel opvoeden onderkaak onderscheid ondersteuning ondervoeding onderwijs onderwijzen onderzoek onderzoek retrospectief onderzoeken onderzoeker onderzoekmethodes ongemakkelijk ongewenst zwanger ongewoon ongezond onrustig drinken ontdooien ontmoeten ontspannen ontsteking ontwerp ontwikkeling onvoldoende onvoorwaardelijk onvoorwaardelijk ouderschap onwennig oorlog oorontstekingen oorzaken opbrengst openbaar openbaar voeden opgelucht opleiding opleidingsniveau ouders oplossing opoffering oproep opties opvoeden opvoeding opvolgmelk opzoeken orale anatomie organische chemicaliën osteoporose Oud en Nieuw ouder-kind-interactie ouders ouderschap overdenking overeenkomsten overgewicht overheden overheid overleg overleven overproductie oververhitting oxytocine paced bottle feeding pacifisme pap papa parasiet partner pasgboren pasgeboren passie pasteuriseren patroon Paula Meier PCOS pech pedagoog peer support peercounseling pepermunt perceptie perfectie perinatale sterfte perspectief PET Peter Facinelli peuter pijn pijnbestrijding Pink pink ribbon plaats placebo plagiocefalie plan plan B plannen plezier politiek portie portiegrootte postnatale depressie postpartum bloedverlies powerpoint PPD prematuur prenataal afkolven prenatale depressie prenatale ontwikkeling prestatie preventie prijsvraag primaten prins prinses priorteit probiotica PROBIT probleemgedrag problemen problemen maken problemen oplossen productie professioneel profijt programma prolactine promoten promotie protocol psychologie PTSS puber radicaal ramp Rapley Raynaud RCT reactie realiteit rechten van het kind rechten-van-het-kind reclame redden redenen redeneren referentie referenties reflexen reflux regelen regelmaat regels reinheid relactatie relatie religie respect responsief ouderschap reuk revolutie richtlijn Riley ringsling risico risico van geen borstvoeding risicogedrag rituelen Robert De Niro robot roes roken rollen Romeo en Julia röntgenfoto routines rouw rozengeur RPS ruimte rumenzuur rust rustig RVP safe motherhood sagen salie salma hayek Salmonella samen samen slapen samenspel samenstelling samenwerking SBO congres scan Scandinavië schaamte schaap schade scheiding-van-moeder-en-kind scheidingsangst scheikunde schema schildklier schimmel schimmelinfecties schisis schizofrenie scholing schoonheid schrijven schudden schuim schuld schuldgevoel secreet seksisme seksleven seksualiteit seksuele mishandeling sensitief ouderschap sensitieve zorg SES Shakira show SIDS silicium simultaan voeden sintjanskruid slaap slaapcondities slaapcyclus slaapgebrek slaapomgeving slaappatroon slaapproblemen slaapritme slaaptraining slapen slendang smaak smaakontwikkeling smoes sneeuw sociaal gedrag sociaal netwerk socialiseren softdrugs sondevoeding soortspecifiek SPECT speen speenhoes spelen spelregels spenen spijsvertering sponsoring sport spraakontwikkeling spreken sprongetjes sprookjes spruw spugen stamcellen stand standaard stappenplan start statistieken Stefan Kleintjes stemherkenning sterk steun stoppen storen stress strijdmodel structuur studie stukjes stuwing substituut suiker suikermetabolisme suikerwater suppletie surrogaat symbiose taal taboe tandemvoeden tanden tattoo TBS te veel melk te weinig melk team technieken technologie tegendruk tegenwerken tellen temperatuur tentoonstelling tepelhoedje tepelkloven tepelproblemen tepels terminologie testosteron TGF-beta1 The Bad Mother's Handbook thema therapeutisch flesvoeden therapie thymus tienermoeder tijd tijger TNO toeschietreflex tolerant tong tongriem tortocillis toveren toxinen TRAIL triple P troosten trots trouw trucjes tweeling twijfel twilight type uitkomsten uitvinden Uncle Vernon UNICEF uniek universiteit urban legend utopia vaardigheden vacceenzuur vaccinatie vacuum vader vaderrol vaderschap vak vakantie valentijn vallen vampier variabelen variatie vaste voeding VBBB VBN vechten vegetariër veilig veiligheid verandering verantwoordelijkheid verantwoording verdediging verdriet vergelijking verhalen verkoudheid verliefd verloskundige vermoeidheid verondersteld te weinig melksyndroom verschillen verslikken verstopping vertrouwen verwaarlozing verwachten verwachting verwachtingen verwarmen verwarring verwennen verzadigingsignalen verzorgen verzorging vet vetzuren vies vingervoeding virus visite vitamine A vitamine B vitamine C vitamine D vitamine K vlakke tepels voeden voeden op verzoek voeding voeding moeder voedingesindustrie voedingsbeha voedingscentrum voedingsfrequentie voedingskussen voedingsmethode voedingspatroon voedingsstoffen voedingswaarde voedsel Voldemort voldoende volksgezondheid volledige zuigelingenvoeding volturi voorbeeld voorbereiden voorbereiding voordeel voordelen voorkeurshouding voorkomen voorlichting voornemen vooronderstelling voorschrift voortgezette borstvoeding voorwaarden vorm vraag vraag en aanbod vragen vreemd vreugde vriezer vrijwilligers vroede vrouw vroeggeboorte vrouw vruchtbaarheid vuistregels vulture vuurwerk vzwBorstvoeding waarde waarheid WABA wapens WAPF warmte water waterhuishouding waterpokken waterwereld WBW weeën wereldvrede werkende moeder werkende vader werkgever Weston A Price wetenschap wetgever WHO Whoopi wiegelied wiegendood wijkverpleegkundige wijsheid will smith winkel winkel concept winst wisselkind woede wolf wondermiddel woonomgeving woorden workshop WYSIWYG Yvo Smulders zalf zelfbeschikking zelfregulatie zelfstandig zelfvertrouwen ziektelast ziekteverekkers ziel zien zilver zink zintuigen zitten zoeken zoet zoethoudertjes zonlicht zonnesteek zoogdieren zoogkompressen zorg Zorg voor Borstvoeding zorgen zorggedrag zorgverleners zorgzaam zout zuigbehoefte zuigelingen zuigelingenvoeding zuigen zuigfles zuivelindustrie zwanger zwangerschap zwembad

Drukwerk educatieve materialen

Prijsprinter - copyshop - banner