Pagina's

Eurolac!

Een blog met (bijna) dagelijkse columns over borstvoeding, hoe het gaat, hoe het ook zou kunnen. Discussie, ironie, satire en parodie worden als stijlbloemen niet verguisd, naast gewone recht-toe recht-aan informatie.

dinsdag 28 mei 2013

Kwantumkorting

Foto: Steve Martin als Tom Baker en Taylor Lautner  als Eliot Murtaugh  in Cheaper by the Dozen 2 (2005)
Mensen krijgen over het algemeen één kind tegelijk en als dat kind min of meer zelfstandig kan overleven kan er een volgende komen. Het moederlichaam is perfect ingesteld op het voeden en koesteren van dat ene kind vanaf het moment dat ei en zaad met elkaar kennismaken tot en met de laatste slok aan de borst een paar jaar later. Fijnzinnig afgestelde hormonale systemen zorgen voor voedsel voor het kind en onderhoud voor de moeder. Tijdens het langzaam verminderen van de voeding voor het kind begint de moeder weer met het opbouwen van reserves voor een volgende ronde. Het reproductieve systeem van de mensenvrouw is ingesteld op elke handvol jaren of iets minder een kind. Als de levensomstandigheden gunstig zijn en er een overvloed aan voedsel beschikbaar is, kan die cyclus korter zijn en kunnen er meerdere kinderen in datzelfde tijdsbestek komen. En soms komen er twee of drie kinderen tegelijk. Of zelfs nog meer, maar dat is in natuurlijke omstandigheden eerder ongewoon. Maar een gezonde vrouw kan met gemak twee kinderen voorzien van voedsel en zorg vanaf de conceptie tot enkele jaren later als zij zelfvoorzienend kunnen zijn. De meeste vrouwen kunnen dat ook nog met drie tegelijk.
Een vrouw wordt geboren met een bepaalde hoeveelheid klierweefsel in aanleg. Hoe meer, vaker en beter dat klierweefsel wordt gestimuleerd, hoe groter de productiecapaciteit zal zijn. Er is een enorm verschil tussen klierweefselmassa binnen de normale range. de borstklier als geheel is opgedeeld in 10-15 lobben (die samen uitmonden in 5-10 tepeluitgangen). Elke lob is dan weer opgebouwd uit 20 tot 40 kleine lobben die op hun beurt elk zo’n 10 tot 100 melkkliertjes bevatten. Het aantal melkkliertjes is dus tussen 10x20x10 en 15x20x100. Dat is nogal een verschil. En toch kan ook die moeder met het kleinste volume aan klierweefsel net zo goed een of twee kinderen voeden als de moeder met het meest uitgebreid aangelegde klierweefsel. Een lacterende borst is een volcontinu werkend productiebedrijf. Wat vooraan wordt afgenomen wordt achteraan direct bijgemaakt. Het grootste verschil is dat de vrouw met meer klierweefsel ook meer opslagruimte heeft en dus wat meer voorraad kan aanmaken, terwijl de vrouw met krapper bemeten klierweefsel dat niet kan en dus vaker moet leveren om aan haar quotum te komen. Uiteindelijk zal meer klierweefsel een groter potentieel vermogen hebben, dus meer kinderen tegelijk van voedsel kunnen voorzien.
Tijdens de zwangerschap wordt het klierweefsel door de invloed van de zwangerschapshormonen geactiveerd en uitgebreid. Bij sommige vrouwen leidt dit tot een meetbaar verschil van soms één of twee cupmaten, andere vrouwen voelen alleen dat de structuur van de borsten steviger wordt. Na de geboorte zorgt prolactine voor de aanmaak en afscheiding van melk, terwijl oxytocine zorgt voor de uitscheiding middels een krachtige toeschietreflex. De frequente prikkeling van de prolactinerespons in de eerste dagen zorgt ervoor dat de prolactine receptoren (de aanlegplaatsen voor prolactine in de melkkliertjes) worden geactiveerd. Hoe beter dit gebeurt, hoe makkelijker de moeder in de maanden en jaren die komen melk zal kunnen maken. Dat is de reden dat ook voor een heel klein te vroeg geboren kindje moet worden gekolfd alsof het voor een voldragen kind is en voor een kleine tweeling alsof het om twee voldragen kinderen gaat. Vrijwel elke vrouw kan dat, maar er moet wel tijd en energie  in worden geïnvesteerd. Vaak en effectief voeden of kolven in de eerste dagen of weken is het geheim voor een moeiteloze melkproductie voor zoveel kinderen als nodig, zo lang zij dat nodig hebben. Bij een meerling kan dat betekenen dat je die eerste tijd letterlijk met niets anders bezig bent.
Maar wat nu als die meer dan één niet tegelijk komen, maar na elkaar. Afhankelijk van de leefomstandigheden, persoonlijke aanleg en voedingstoestand kan een vrouw terwijl ze nog volop borstvoeding geeft alweer vruchtbaar zijn en opnieuw in verwachting raken. Dit is voor het drinkende kind alleen een groot probleem wanneer hij nog volledig of voor het grootste deel van de melk van zijn moeder afhankelijk is. Zodra de moeder zwanger is, gaat de aandacht van haar lichaam naar het jongste leven. De zwangerschap moet in stand gehouden worden en dat jongste kind moet worden gevoed. De borsten gaan zich voorbereiden op een het geven van melk die geschikt is voor een pasgeboren kind. Meestal betekent dat dat de melkproductie daalt of helemaal stopt en dat de melk die er nog is heel anders smaakt. Voor een kind dat zijn voedsel voor een flink deel al uit andere voeding haalt, is dat niet zo’n probleem; de meeste kinderen vinden een lege of vrijwel lege borst ook nog prima voor alle andere borstdrinkdoelen. Moeders vinden het vaak wel onaangenaam of regelrecht pijnlijk worden.
Kinderen kunnen de zwangerschap doordrinken en de beperkingen voor lief nemen, of stoppen. Voor het lichaam van de moeder en voor het in de baarmoeder groeiende kind maakt dat niet uit. Het is wel belangrijk dat een zwangere die ook nog een kind aan de borst heeft, goed voor zichzelf zorgt en zorgt voor een nutriëntenrijke voeding. Na de geboorte van het jongste kind kan de peuter doorgaan met drinken of opnieuw beginnen. Dat heeft over het algemeen een gunstig effect op het op gang komen van de melkproductie en de peuter kan eventuele stuwing makkelijker wegdrinken dan de pasgeboren baby. de samenstelling van de melk is afgestemd op de behoeften van het jongste leven, het kwetsbaarste kind. Voor het oudere kind geeft dat niet: ook melk die is afgestemd op een pasgeboren broertje of zusje past altijd nog beter bij hem dan de gemanipuleerde melk van een koe. Overigens geldt dat omgekeerd ook: de melk van een donormoeder met een peuter aan de borst past altijd beter bij een pasgeboren kind dan de gemanipuleerde melk van een koe of een sojaboon.
En dan de kwantumkorting: drielingen, vierlingen kunnen volledig aan de borst gevoed worden. Ja, uiteraard is moeder met niets anders bezig, maar dat zal ze met flessen ook zijn. Die hulp die ze in het begin krijgt stopt en dan mag ze het zelf doen. Die hulp in het begin kan beter voor het gezin en de huishouding zorgen in de eerste weken terwijl zij aan het oefenen is met borstvoeding geven. Dan zal ze later, als de hulptroepen weg zijn, veel makkelijker al haar kinderen kunnen voeden dan wanneer ze dan helemaal alleen al die flessen moet maken en de rommel weer opruimen. Maar ook het tandemvoeden (zoals we het voeden van twee kinderen van verschillende leeftijden noemen) kan groter worden dan dat. Ook moeders die een baby en een peuter aan de borst hebben, kunnen weer zwanger worden en zichzelf terug zien met een pasgeboren baby, een peuter en een kleuter aan de borst. Daarvoor geldt eigenlijk hetzelfde verhaal als bij de gewone tandem. Moeder en kinderen zullen daarin hun weg moeten vinden. Voor het ene kind zullen andere regels gelden dan voor het andere kind, afhankelijk van het stadium van de borstvoeding waarin elk kind zich bevindt.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen

Welkom bij Eurolac!

Eurolac! is een onderdeel van Eurolac Lactatiekunde

Dit is het oude blog.

Voor de nieuwste berichten en voor diepgaande informatie, achtergrondartikelen, hulp en ondersteuning ga je naar www.eurolac.net. Hier vind je ook de Eurolac Lactatiekunde Webwinkel

Labels

aan-de-borstvoeding aanbevelingen aandacht aangeboren aangeleerd aanhappen aanklikbedje aanleg aanleggen aanleghulp aanname aanpassen aasgieren ABC abces ABM achtergrond achterkamertjes acrobatiek actie acupunctuur ademhaling ADHD adolescent adoptie advies advisering advocaat AFASS afbouwen affectie affectief afhankelijkheid afkoeling afkolven afleiding afsluiten afstamming afstrepen aftellen afvallen afvalstoffen afweer afwijking afwijzen agressie alcohol Alexandre Dumas alledaags alleen allergeen allergie allo-ouderschap allopathie alternatieve zorg aminozuren Amsterdam anamnese anatomie Angelina Jolie angst Anna Staas-Vink anorexia antibiotica anticonceptie antropologie apart apoptose apparaat appels archetype argument asimov ASS assortiment astma asymmetrie atopisch Attachment Parenting attachment theorie attitude autostoeltje baby baby-led-weaning babyverzorging babywise bacteriën bad badzout bakerpraat bakerpraatjes balts baren baring baringsrituelen bed-sharing bedrog beeldvorming begeleiden begeleiding begroting beha behandeling behoefte behoeften belasting beleid beloften beloning beoordeling beperken beroep beschadigen beschermen bescherming besmetting beurs bevalling bevorderen bewaren beweging bewerken bewijs bewijslast bewustzijn BFHI bijgeloof bijhouden bijscholing bijten bijvoeden aan de borst bijvoeding bijzonder bilirubine Biological Nurturing biologie biologisch biologische zuivel bitter blauwdruk bloed bloedarmoede bloedcellen bloeddruk bloedstolling bloedsuikers blootstelling BMI boek bonafide borst borstabces borsten borstkanker borstmassage borstonderzoek borstontsteking borstproblemen borstverkleining borstvoeding borstvoeding.com borstvoedingcafe borstvoedingcijfers borstvoedinginformatie borstvoedingmanagement borstvoedingorganisatie borstvoedingsbeleid borstvoedingsduur borstvoedingsorganisatie borstvoedingsthee borstvoedingvriendelijk borstweigeren botdichtheid botvorming boulemie bouwstoffen Bowlby BPA Brian Palmer brood broodjeaapverhaal buidelen buitengewoon cadeautjes caius calcium calendula campagne candida albicans capaciteit cariës caseine changeling chapeau chefkok chimpansee China chocolade clausule clusteren clusterkolven CMV co-ouderschap co-sleeping Cochrane Code coeliakie cohortstudie colostrum comfortabel commercie commissie communicatie compassie complementair complex complicated congruent consequent consequenties consultatiebureau contra-indicatie controle corrupt cortisol counseling couveuse CT cultuur cyclus D-MER D-TSR DALY's dankbaar darm darmflora darmfunctie David Sackett debat deficientie dehydratie delen demoniseren deskundig determinanten diabetes diagnose Diane Wiessinger diarree diëtiek dik discreet discriminatie discussie dissociatie DNA doel dokters dompelbad domperidon donormelk doorverwijzen doorzetten doula dr. Jay gordon draagkracht draaglast draagling draak dragen drempels drinken drinkproblemen drinktechniek druk dubbele boodschap duimzuigen duurzaamheid dwang E-Sakazakii EBM EBP echografie ecologisch borstvoeden ecologische voetafdruk economisch economische waarde eczeem educatie eenvoudig eerlijkheid eetproblemen eetstoornis eierstokkanker Einstein eiwitten emancipatie emotie emotioneel welzijn emotionele beschikbaarheid empathie energie epigenetica Erikson erotofobie eten ethiek etiket etniciteit eurolac evalueren evidencebeest evolutie examen exclusief excreet excuus experimenteren extreem fabels fabeltjes fabrikanten Facebook factoren familie fanatiek feel-good feest feestdagen feiten feminisme fenegriek filmpje filosofie flash-heating fles flesvoeding flesweigeren flow focus fopspeen forensisch onderzoek forum foto's fouten freakshow frenulum frequent voeden freud functie functional food functionaliteit fysiologie gadgets galactogoog galega gastcolumn gebakken lucht gebit gebonden geboorte geboortegewicht geboortetrauma gedijen gedrag geelzucht geen kwaad doen geheim gehemelte gehemelteplaatje geinduceerde baring geinduceerde lactatie geïnduceerde lactatie . geit geld geloven geluk gelukkig gemiddeld gender genen GenerationR genetische manupulatie Gentiaan Violet George Clooney geschiedenis geur gevaar gevaarlijk gevaren geweld gewicht gewichtsverlies gewoon gezin gezond gezonde voeding gezondheid gezondheid moeder gezondheidsclaims gezondheidsinformatie gezondheidsprogramma gist glucose go with the flow goed goed genoeg goud griep groei groeistandaarden groen groene_leem grondstoffen grootmoeder gulden snede gynaecoloog halfjaar HAMLET handelplan hard drugs harry piekema hart hart- en vaatziekten hartfunctie hechting heks helen helper herinneren hersenen hersenontwikkeling heupdysplasie Hippocrates hirsutisme historie HIV HM4HB HMF holistisch honger hongersignalen honing hormonen horror houdbaarheid houding Hugh Laurie huidcontact huidflora huilen hulp hulp zoeken hulpmiddel hulpmiddelen hulpset hygiene hygiëne hype hyperlactatie hypoglycemie hypolactatie hysterie IBFAN ideaal IFE ijs ijzer IL-10 illusionist immuniteit immunologie immuuncellen Ina May Gaskin inbakeren individu indoctrinatie industrie infectie infecties inflammatie informatie informeren infuus ingetrokken tepels ingewikkeld ingrediënten ingrijpen initiatierite inleiden inschatten instinct instincten instinctief voeden instructie insuline intake intelligentie intentie inter-species zogen interactief interventie intiem intolerantie introductie inventariseren investering invloed invoelen inwikkelen inzet IQ irritatie Ja zuster nee zuster Jack Newman James McKenna JGZ JHL jodium Johan Cruijff Johnny Depp jonge moeder journalist jubileum Kangoeroe Moeder Zorg kanker kansen kapotte tepels karakter KDV keizersnede kennis kennisoverdracht keuze keuzes keuzes maken kiezen kijken kin kind kinderarts kinderdagverblijf kinderopvang kindersterfte KISS klacht kleur klierweefsel klinische lactatiekunde KMC KMZ knippen koemelk koesteren koestering koffie koken kokosolie kolf kolonisatie kolven korte tepels kosten kosten gezondheidszorg Kotlow koude kraam kraamafdeling kraambed kracht krampjes kritiek kruiden kruipen kunstvoeding kwakzalverij kwaliteit laat-prematuur lactaptin lactatie lactatiekunde lactatiekundige lacteren lactoengineering lactoferrine lactogenese LAM lange termijn langvoeden lanoline leefomgeving leiden lekken lengte lente leren leren aanleggen levende cellen levensles lezen lichaamscontact liefde lipriempje literatuuronderzoek LLL lobby logica logopedist loslaten luchtweginfecties luiers luisteren maag maagdarminfecties maaginhoud maagzuurremmers maan maat maatschappij macgyveren machinaal maffia magie magisch malafide mama maneschijn manieren manipuleren mannelijke lactatie marketeer marketing massage mastitis matrix Max Tailleur mazelen meanderen Meatloaf Medela media medicalisatie medicijnen medicijngebruik medische misser medium meerling melk melkbank melklijsten melkproductie melkstase melkstroom melktransfer melkzusters menarche menselijk mensenrechten menstruatie Meryl Streep met rust laten meten methode Michel Odent micronutriënten middenoorontsteking mijmeren milieuvervuiling min Miranda Kerr mode moe moeder moeder en kind nabijheid moeder-en-kind-nabijheid moedergodin moedergroep moedermelk moedermelknetwerk moedermelkvoeding moederschap mondflora mondonderzoek Montessori morbiditeit mores mortaliteit motieven motivatie motorische ontwikkeling MRI MRSA multidisciplinair multimoeder multiple sclerose mythe nabijheid nachtouderschap nachtvoedingen nadelen nadenken nalaten namaak nature-nurture natuur natuurlijk nauwkeurigheid NEC neerslachtigheid Nestle boycot nicotine nieuw nieuwsgierig Nils Bergman niplette non-nutritief noodsituatie norm normaal normen en waarden normwaarde Nurse Jackie nutriënten Obelix obesitas obsceen observeren obstreticus oedeem oefenen oestrogenen ogen oligosacchariden olympisch oma omega 3 omgeving omweg onaangepast onafhankelijkheid onconditioneel onconditioneel opvoeden onderkaak onderscheid ondersteuning ondervoeding onderwijs onderwijzen onderzoek onderzoek retrospectief onderzoeken onderzoeker onderzoekmethodes ongemakkelijk ongewenst zwanger ongewoon ongezond onrustig drinken ontdooien ontmoeten ontspannen ontsteking ontwerp ontwikkeling onvoldoende onvoorwaardelijk onvoorwaardelijk ouderschap onwennig oorlog oorontstekingen oorzaken opbrengst openbaar openbaar voeden opgelucht opleiding opleidingsniveau ouders oplossing opoffering oproep opties opvoeden opvoeding opvolgmelk opzoeken orale anatomie organische chemicaliën osteoporose Oud en Nieuw ouder-kind-interactie ouders ouderschap overdenking overeenkomsten overgewicht overheden overheid overleg overleven overproductie oververhitting oxytocine paced bottle feeding pacifisme pap papa parasiet partner pasgboren pasgeboren passie pasteuriseren patroon Paula Meier PCOS pech pedagoog peer support peercounseling pepermunt perceptie perfectie perinatale sterfte perspectief PET Peter Facinelli peuter pijn pijnbestrijding Pink pink ribbon plaats placebo plagiocefalie plan plan B plannen plezier politiek portie portiegrootte postnatale depressie postpartum bloedverlies powerpoint PPD prematuur prenataal afkolven prenatale depressie prenatale ontwikkeling prestatie preventie prijsvraag primaten prins prinses priorteit probiotica PROBIT probleemgedrag problemen problemen maken problemen oplossen productie professioneel profijt programma prolactine promoten promotie protocol psychologie PTSS puber radicaal ramp Rapley Raynaud RCT reactie realiteit rechten van het kind rechten-van-het-kind reclame redden redenen redeneren referentie referenties reflexen reflux regelen regelmaat regels reinheid relactatie relatie religie respect responsief ouderschap reuk revolutie richtlijn Riley ringsling risico risico van geen borstvoeding risicogedrag rituelen Robert De Niro robot roes roken rollen Romeo en Julia röntgenfoto routines rouw rozengeur RPS ruimte rumenzuur rust rustig RVP safe motherhood sagen salie salma hayek Salmonella samen samen slapen samenspel samenstelling samenwerking SBO congres scan Scandinavië schaamte schaap schade scheiding-van-moeder-en-kind scheidingsangst scheikunde schema schildklier schimmel schimmelinfecties schisis schizofrenie scholing schoonheid schrijven schudden schuim schuld schuldgevoel secreet seksisme seksleven seksualiteit seksuele mishandeling sensitief ouderschap sensitieve zorg SES Shakira show SIDS silicium simultaan voeden sintjanskruid slaap slaapcondities slaapcyclus slaapgebrek slaapomgeving slaappatroon slaapproblemen slaapritme slaaptraining slapen slendang smaak smaakontwikkeling smoes sneeuw sociaal gedrag sociaal netwerk socialiseren softdrugs sondevoeding soortspecifiek SPECT speen speenhoes spelen spelregels spenen spijsvertering sponsoring sport spraakontwikkeling spreken sprongetjes sprookjes spruw spugen stamcellen stand standaard stappenplan start statistieken Stefan Kleintjes stemherkenning sterk steun stoppen storen stress strijdmodel structuur studie stukjes stuwing substituut suiker suikermetabolisme suikerwater suppletie surrogaat symbiose taal taboe tandemvoeden tanden tattoo TBS te veel melk te weinig melk team technieken technologie tegendruk tegenwerken tellen temperatuur tentoonstelling tepelhoedje tepelkloven tepelproblemen tepels terminologie testosteron TGF-beta1 The Bad Mother's Handbook thema therapeutisch flesvoeden therapie thymus tienermoeder tijd tijger TNO toeschietreflex tolerant tong tongriem tortocillis toveren toxinen TRAIL triple P troosten trots trouw trucjes tweeling twijfel twilight type uitkomsten uitvinden Uncle Vernon UNICEF uniek universiteit urban legend utopia vaardigheden vacceenzuur vaccinatie vacuum vader vaderrol vaderschap vak vakantie valentijn vallen vampier variabelen variatie vaste voeding VBBB VBN vechten vegetariër veilig veiligheid verandering verantwoordelijkheid verantwoording verdediging verdriet vergelijking verhalen verkoudheid verliefd verloskundige vermoeidheid verondersteld te weinig melksyndroom verschillen verslikken verstopping vertrouwen verwaarlozing verwachten verwachting verwachtingen verwarmen verwarring verwennen verzadigingsignalen verzorgen verzorging vet vetzuren vies vingervoeding virus visite vitamine A vitamine B vitamine C vitamine D vitamine K vlakke tepels voeden voeden op verzoek voeding voeding moeder voedingesindustrie voedingsbeha voedingscentrum voedingsfrequentie voedingskussen voedingsmethode voedingspatroon voedingsstoffen voedingswaarde voedsel Voldemort voldoende volksgezondheid volledige zuigelingenvoeding volturi voorbeeld voorbereiden voorbereiding voordeel voordelen voorkeurshouding voorkomen voorlichting voornemen vooronderstelling voorschrift voortgezette borstvoeding voorwaarden vorm vraag vraag en aanbod vragen vreemd vreugde vriezer vrijwilligers vroede vrouw vroeggeboorte vrouw vruchtbaarheid vuistregels vulture vuurwerk vzwBorstvoeding waarde waarheid WABA wapens WAPF warmte water waterhuishouding waterpokken waterwereld WBW weeën wereldvrede werkende moeder werkende vader werkgever Weston A Price wetenschap wetgever WHO Whoopi wiegelied wiegendood wijkverpleegkundige wijsheid will smith winkel winkel concept winst wisselkind woede wolf wondermiddel woonomgeving woorden workshop WYSIWYG Yvo Smulders zalf zelfbeschikking zelfregulatie zelfstandig zelfvertrouwen ziektelast ziekteverekkers ziel zien zilver zink zintuigen zitten zoeken zoet zoethoudertjes zonlicht zonnesteek zoogdieren zoogkompressen zorg Zorg voor Borstvoeding zorgen zorggedrag zorgverleners zorgzaam zout zuigbehoefte zuigelingen zuigelingenvoeding zuigen zuigfles zuivelindustrie zwanger zwangerschap zwembad

Drukwerk educatieve materialen

Prijsprinter - copyshop - banner