Pagina's

Eurolac!

Een blog met (bijna) dagelijkse columns over borstvoeding, hoe het gaat, hoe het ook zou kunnen. Discussie, ironie, satire en parodie worden als stijlbloemen niet verguisd, naast gewone recht-toe recht-aan informatie.

vrijdag 22 november 2013

Cijfertjes

Foto: Nelly Frijda als Ma Flodder, Huub Stapel als Johnnie en Mandy Negerman als Toet  in Flodder in Amerika! (1992)

Ma Flodder drinkt zelfgestookte jenever, rookt dikke sigaren, eet soepen en stamppotten waarvan je echt niet wilt weten wat erin zit en toch oogt ze kerngezond. Iedereen kent ook wel in de familie of kennissenkring de beroemde opa van 96 die een dagelijkse neut bij zijn sigaartje geniet en nog opperbest wegkomt. We weten ook allemaal dat zowel Ma Flodder als Opa-van-96 eerder ondanks dan dankzij het roken en drinken in goede gezondheid verkeren. We weten tegenwoordig allemaal dat roken en drinken niet goed voor de gezondheid zijn, evenals ongezond eten, slaap te kort en luchtvervuiling. En kunstvoeding voor baby’s. Maar wat weten we eigenlijk, want zo vaak hoor je iemand zeggen dat dat allemaal wel zal meevallen, want ze zijn er zelf toch ook gezond groot op geworden, en we kennen allemaal de eerder genoemde opa’s en Ma Flodders. En ''als het zo gevaarlijk was zou het niet verkocht worden'', maar dat is voor een ander blog.)

Het probleem zit voor een deel in de manier waarop onderzoeksresultaten worden gepubliceerd en geïnterpreteerd. Er zijn maar weinig zaken die per direct dodelijk zijn, het gaat vrijwel altijd om glijdende schalen. Veel gevaarlijke dingen zijn alleen dosisafhankelijk gevaarlijk. Neem nu water. Drinkwater. Dat is over het algemeen veilig, in onze contreien. Er zitten mineralen in die meestal goed voor ons zijn en wat lichte verontreinigingen waarmee ons afweersysteem over het algemeen goed raad mee weet. Toch kun je van gewoon kraanwater of flessenwater behoorlijk ziek worden. Als je er maar genoeg van achter elkaar drinkt.  Dit heet waterintoxicatie. Het feit dat in sommige gevallen mensen ziek worden en zelfs overlijden door het drinken van grote hoeveelheden water is echter geen reden om het drinken van water te ontmoedigen.

Het ligt dus aan de dosering en de omstandigheden of een bepaald voedingsmiddel of genotsmiddel schadelijk is of niet. Hetzelfde geldt voor allerlei andere veilige/onveilige keuzes. Het is mede daarom dat ik eigenlijk een hekel heb aan uitspraken als ‘’borstvoeding beschermt tegen <vul ziekte of aandoening in>’’. Ten eerste beschermt borstvoeding niet, maar leveren alternatieven risico’s, maar vooral ook omdat dat zo vaak verkeerd geïnterpreteerd wordt. Stel er is een onderzoek gedaan naar de invloed van voedingskeuze voor zuigelingen op het vóórkomen van een bepaalde ziekte. Een uitkomst kan dan zijn dat die ziekte bij de ene groep kinderen vaker voorkomt dan bij de andere groep. Er wordt dan al snel geroepen dat de keuze met de minste ziektegevallen kennelijk een beschermende werking heeft. Dat komt dan zo in het nieuws. Het gemiddelde publiek (en soms de journalist ook) leest dat dan als dat je met die positievere voedingskeuze de onderzochte ziekte niet meer kan krijgen of dat je bij de mindere keuze die ziekte dus beslist zult krijgen.

En dat is waar het fout gaat en daar komen dan de reacties als ‘’ik heb kunstvoeding gehad en ben er ook goed groot op geworden’’. Welke voeding baby’s ook krijgen, het overgrote deel zal in een redelijke tot goede gezondheid groot worden. En welke voeding baby’s ook krijgen, sommigen worden ziek, erg ziek of gaan dood. Want onderzoeksresultaten zijn nooit, echt nooit, absolute waarheden. Het zijn statistieken en kansberekeningen.

Om dit duidelijker te maken stel je je twee groepen van elk 1000 kinderen voor. De ene groep krijgt biologisch normale voeding, borstvoeding zoals onze blauwdruk dat heeft bedoeld, en de andere groep krijgt geen of weinig borstvoeding. In beide groepen zullen kinderen ziek worden, maar in de tweede groep zullen er dat meer zijn. Neem nu twee groepen van 1000 kinderen die ziek zijn, ook weer een groep die borstvoeding krijgt en eentje die dat niet of weinig krijgt. In beide groepen zullen zeer ernstig zieke kinderen zijn, maar weer in de tweede groep meer. Tot slot nemen we twee groepen ernstig zieke kinderen met of zonder borstvoeding. Dan zullen er, hoe spijtig ook, in beide groepen kinderen overlijden. In de groep zonder borstvoeding zullen er dat meer zijn.

Kinderen die geen borstvoeding krijgen hebben dus een verhoogd risico om ziek te worden en te overlijden ten opzichte van kinderen die enkel borstvoeding krijgen. Dat betekent niet dat alle kinderen die kunstvoeding krijgen dus ziek worden en het betekent evenmin dat kinderen die enkel borstvoeding krijgen nooit ziek zullen worden. Borstvoeding beschermt kinderen niet tegen ziek worden, maar houdt hun risico zo laag als mogelijk is. Alternatieven voor borstvoeding verhogen dat risico.

Voor wie iets verder kijkt dan alleen de eindconclusie kan ook zoeken naar de exacte cijfers van een onderzoek. Stel dat voor een bepaalde keuze in gezondheidsgedrag een groep kinderen wordt bekeken op het vóórkomen van een bepaalde aandoening en zij vinden 5 kinderen met die aandoening. In de groep waar andere keuzes werden gemaakt vinden zij 10 kinderen met die aandoening. Dat lijkt dan een enorme risicoverhoging, een verdubbeling. Als de groepen onderzochte kinderen maar 10 individuen groot waren is de uitslag verpletterend. Waren het groepen van 100 kinderen elk dan was er een vergroting van risico van 5% naar 10%, nog steeds substantieel. Maar als het ging om groepen van 1000 kinderen was het een verhoging van 0,5% naar 1%. Nog steeds een verdubbeling, maar beide zeer lage risico’s. 

Hoe groter de groep kinderen waarin onderzoek wordt gedaan, hoe relevanter de cijfers. Onderzoeken met N=1 (N betekent het aantal onderzoek subjecten), met andere woorden  ‘’mijn kind heeft nooit borstvoeding gehad en is kerngezond’’ of ‘’die van de buren heeft nooit anders dan borstvoeding gehad en is altijd verkouden’’, zijn per definitie onbetrouwbaar en geven geen enkel feit weer over de werkelijk risico’s en gevaren en bescherming. Net als de opa’s van 96 en de Ma Flodders.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen

Welkom bij Eurolac!

Eurolac! is een onderdeel van Eurolac Lactatiekunde

Dit is het oude blog.

Voor de nieuwste berichten en voor diepgaande informatie, achtergrondartikelen, hulp en ondersteuning ga je naar www.eurolac.net. Hier vind je ook de Eurolac Lactatiekunde Webwinkel

Labels

aan-de-borstvoeding aanbevelingen aandacht aangeboren aangeleerd aanhappen aanklikbedje aanleg aanleggen aanleghulp aanname aanpassen aasgieren ABC abces ABM achtergrond achterkamertjes acrobatiek actie acupunctuur ademhaling ADHD adolescent adoptie advies advisering advocaat AFASS afbouwen affectie affectief afhankelijkheid afkoeling afkolven afleiding afsluiten afstamming afstrepen aftellen afvallen afvalstoffen afweer afwijking afwijzen agressie alcohol Alexandre Dumas alledaags alleen allergeen allergie allo-ouderschap allopathie alternatieve zorg aminozuren Amsterdam anamnese anatomie Angelina Jolie angst Anna Staas-Vink anorexia antibiotica anticonceptie antropologie apart apoptose apparaat appels archetype argument asimov ASS assortiment astma asymmetrie atopisch Attachment Parenting attachment theorie attitude autostoeltje baby baby-led-weaning babyverzorging babywise bacteriën bad badzout bakerpraat bakerpraatjes balts baren baring baringsrituelen bed-sharing bedrog beeldvorming begeleiden begeleiding begroting beha behandeling behoefte behoeften belasting beleid beloften beloning beoordeling beperken beroep beschadigen beschermen bescherming besmetting beurs bevalling bevorderen bewaren beweging bewerken bewijs bewijslast bewustzijn BFHI bijgeloof bijhouden bijscholing bijten bijvoeden aan de borst bijvoeding bijzonder bilirubine Biological Nurturing biologie biologisch biologische zuivel bitter blauwdruk bloed bloedarmoede bloedcellen bloeddruk bloedstolling bloedsuikers blootstelling BMI boek bonafide borst borstabces borsten borstkanker borstmassage borstonderzoek borstontsteking borstproblemen borstverkleining borstvoeding borstvoeding.com borstvoedingcafe borstvoedingcijfers borstvoedinginformatie borstvoedingmanagement borstvoedingorganisatie borstvoedingsbeleid borstvoedingsduur borstvoedingsorganisatie borstvoedingsthee borstvoedingvriendelijk borstweigeren botdichtheid botvorming boulemie bouwstoffen Bowlby BPA Brian Palmer brood broodjeaapverhaal buidelen buitengewoon cadeautjes caius calcium calendula campagne candida albicans capaciteit cariës caseine changeling chapeau chefkok chimpansee China chocolade clausule clusteren clusterkolven CMV co-ouderschap co-sleeping Cochrane Code coeliakie cohortstudie colostrum comfortabel commercie commissie communicatie compassie complementair complex complicated congruent consequent consequenties consultatiebureau contra-indicatie controle corrupt cortisol counseling couveuse CT cultuur cyclus D-MER D-TSR DALY's dankbaar darm darmflora darmfunctie David Sackett debat deficientie dehydratie delen demoniseren deskundig determinanten diabetes diagnose Diane Wiessinger diarree diëtiek dik discreet discriminatie discussie dissociatie DNA doel dokters dompelbad domperidon donormelk doorverwijzen doorzetten doula dr. Jay gordon draagkracht draaglast draagling draak dragen drempels drinken drinkproblemen drinktechniek druk dubbele boodschap duimzuigen duurzaamheid dwang E-Sakazakii EBM EBP echografie ecologisch borstvoeden ecologische voetafdruk economisch economische waarde eczeem educatie eenvoudig eerlijkheid eetproblemen eetstoornis eierstokkanker Einstein eiwitten emancipatie emotie emotioneel welzijn emotionele beschikbaarheid empathie energie epigenetica Erikson erotofobie eten ethiek etiket etniciteit eurolac evalueren evidencebeest evolutie examen exclusief excreet excuus experimenteren extreem fabels fabeltjes fabrikanten Facebook factoren familie fanatiek feel-good feest feestdagen feiten feminisme fenegriek filmpje filosofie flash-heating fles flesvoeding flesweigeren flow focus fopspeen forensisch onderzoek forum foto's fouten freakshow frenulum frequent voeden freud functie functional food functionaliteit fysiologie gadgets galactogoog galega gastcolumn gebakken lucht gebit gebonden geboorte geboortegewicht geboortetrauma gedijen gedrag geelzucht geen kwaad doen geheim gehemelte gehemelteplaatje geinduceerde baring geinduceerde lactatie geïnduceerde lactatie . geit geld geloven geluk gelukkig gemiddeld gender genen GenerationR genetische manupulatie Gentiaan Violet George Clooney geschiedenis geur gevaar gevaarlijk gevaren geweld gewicht gewichtsverlies gewoon gezin gezond gezonde voeding gezondheid gezondheid moeder gezondheidsclaims gezondheidsinformatie gezondheidsprogramma gist glucose go with the flow goed goed genoeg goud griep groei groeistandaarden groen groene_leem grondstoffen grootmoeder gulden snede gynaecoloog halfjaar HAMLET handelplan hard drugs harry piekema hart hart- en vaatziekten hartfunctie hechting heks helen helper herinneren hersenen hersenontwikkeling heupdysplasie Hippocrates hirsutisme historie HIV HM4HB HMF holistisch honger hongersignalen honing hormonen horror houdbaarheid houding Hugh Laurie huidcontact huidflora huilen hulp hulp zoeken hulpmiddel hulpmiddelen hulpset hygiene hygiëne hype hyperlactatie hypoglycemie hypolactatie hysterie IBFAN ideaal IFE ijs ijzer IL-10 illusionist immuniteit immunologie immuuncellen Ina May Gaskin inbakeren individu indoctrinatie industrie infectie infecties inflammatie informatie informeren infuus ingetrokken tepels ingewikkeld ingrediënten ingrijpen initiatierite inleiden inschatten instinct instincten instinctief voeden instructie insuline intake intelligentie intentie inter-species zogen interactief interventie intiem intolerantie introductie inventariseren investering invloed invoelen inwikkelen inzet IQ irritatie Ja zuster nee zuster Jack Newman James McKenna JGZ JHL jodium Johan Cruijff Johnny Depp jonge moeder journalist jubileum Kangoeroe Moeder Zorg kanker kansen kapotte tepels karakter KDV keizersnede kennis kennisoverdracht keuze keuzes keuzes maken kiezen kijken kin kind kinderarts kinderdagverblijf kinderopvang kindersterfte KISS klacht kleur klierweefsel klinische lactatiekunde KMC KMZ knippen koemelk koesteren koestering koffie koken kokosolie kolf kolonisatie kolven korte tepels kosten kosten gezondheidszorg Kotlow koude kraam kraamafdeling kraambed kracht krampjes kritiek kruiden kruipen kunstvoeding kwakzalverij kwaliteit laat-prematuur lactaptin lactatie lactatiekunde lactatiekundige lacteren lactoengineering lactoferrine lactogenese LAM lange termijn langvoeden lanoline leefomgeving leiden lekken lengte lente leren leren aanleggen levende cellen levensles lezen lichaamscontact liefde lipriempje literatuuronderzoek LLL lobby logica logopedist loslaten luchtweginfecties luiers luisteren maag maagdarminfecties maaginhoud maagzuurremmers maan maat maatschappij macgyveren machinaal maffia magie magisch malafide mama maneschijn manieren manipuleren mannelijke lactatie marketeer marketing massage mastitis matrix Max Tailleur mazelen meanderen Meatloaf Medela media medicalisatie medicijnen medicijngebruik medische misser medium meerling melk melkbank melklijsten melkproductie melkstase melkstroom melktransfer melkzusters menarche menselijk mensenrechten menstruatie Meryl Streep met rust laten meten methode Michel Odent micronutriënten middenoorontsteking mijmeren milieuvervuiling min Miranda Kerr mode moe moeder moeder en kind nabijheid moeder-en-kind-nabijheid moedergodin moedergroep moedermelk moedermelknetwerk moedermelkvoeding moederschap mondflora mondonderzoek Montessori morbiditeit mores mortaliteit motieven motivatie motorische ontwikkeling MRI MRSA multidisciplinair multimoeder multiple sclerose mythe nabijheid nachtouderschap nachtvoedingen nadelen nadenken nalaten namaak nature-nurture natuur natuurlijk nauwkeurigheid NEC neerslachtigheid Nestle boycot nicotine nieuw nieuwsgierig Nils Bergman niplette non-nutritief noodsituatie norm normaal normen en waarden normwaarde Nurse Jackie nutriënten Obelix obesitas obsceen observeren obstreticus oedeem oefenen oestrogenen ogen oligosacchariden olympisch oma omega 3 omgeving omweg onaangepast onafhankelijkheid onconditioneel onconditioneel opvoeden onderkaak onderscheid ondersteuning ondervoeding onderwijs onderwijzen onderzoek onderzoek retrospectief onderzoeken onderzoeker onderzoekmethodes ongemakkelijk ongewenst zwanger ongewoon ongezond onrustig drinken ontdooien ontmoeten ontspannen ontsteking ontwerp ontwikkeling onvoldoende onvoorwaardelijk onvoorwaardelijk ouderschap onwennig oorlog oorontstekingen oorzaken opbrengst openbaar openbaar voeden opgelucht opleiding opleidingsniveau ouders oplossing opoffering oproep opties opvoeden opvoeding opvolgmelk opzoeken orale anatomie organische chemicaliën osteoporose Oud en Nieuw ouder-kind-interactie ouders ouderschap overdenking overeenkomsten overgewicht overheden overheid overleg overleven overproductie oververhitting oxytocine paced bottle feeding pacifisme pap papa parasiet partner pasgboren pasgeboren passie pasteuriseren patroon Paula Meier PCOS pech pedagoog peer support peercounseling pepermunt perceptie perfectie perinatale sterfte perspectief PET Peter Facinelli peuter pijn pijnbestrijding Pink pink ribbon plaats placebo plagiocefalie plan plan B plannen plezier politiek portie portiegrootte postnatale depressie postpartum bloedverlies powerpoint PPD prematuur prenataal afkolven prenatale depressie prenatale ontwikkeling prestatie preventie prijsvraag primaten prins prinses priorteit probiotica PROBIT probleemgedrag problemen problemen maken problemen oplossen productie professioneel profijt programma prolactine promoten promotie protocol psychologie PTSS puber radicaal ramp Rapley Raynaud RCT reactie realiteit rechten van het kind rechten-van-het-kind reclame redden redenen redeneren referentie referenties reflexen reflux regelen regelmaat regels reinheid relactatie relatie religie respect responsief ouderschap reuk revolutie richtlijn Riley ringsling risico risico van geen borstvoeding risicogedrag rituelen Robert De Niro robot roes roken rollen Romeo en Julia röntgenfoto routines rouw rozengeur RPS ruimte rumenzuur rust rustig RVP safe motherhood sagen salie salma hayek Salmonella samen samen slapen samenspel samenstelling samenwerking SBO congres scan Scandinavië schaamte schaap schade scheiding-van-moeder-en-kind scheidingsangst scheikunde schema schildklier schimmel schimmelinfecties schisis schizofrenie scholing schoonheid schrijven schudden schuim schuld schuldgevoel secreet seksisme seksleven seksualiteit seksuele mishandeling sensitief ouderschap sensitieve zorg SES Shakira show SIDS silicium simultaan voeden sintjanskruid slaap slaapcondities slaapcyclus slaapgebrek slaapomgeving slaappatroon slaapproblemen slaapritme slaaptraining slapen slendang smaak smaakontwikkeling smoes sneeuw sociaal gedrag sociaal netwerk socialiseren softdrugs sondevoeding soortspecifiek SPECT speen speenhoes spelen spelregels spenen spijsvertering sponsoring sport spraakontwikkeling spreken sprongetjes sprookjes spruw spugen stamcellen stand standaard stappenplan start statistieken Stefan Kleintjes stemherkenning sterk steun stoppen storen stress strijdmodel structuur studie stukjes stuwing substituut suiker suikermetabolisme suikerwater suppletie surrogaat symbiose taal taboe tandemvoeden tanden tattoo TBS te veel melk te weinig melk team technieken technologie tegendruk tegenwerken tellen temperatuur tentoonstelling tepelhoedje tepelkloven tepelproblemen tepels terminologie testosteron TGF-beta1 The Bad Mother's Handbook thema therapeutisch flesvoeden therapie thymus tienermoeder tijd tijger TNO toeschietreflex tolerant tong tongriem tortocillis toveren toxinen TRAIL triple P troosten trots trouw trucjes tweeling twijfel twilight type uitkomsten uitvinden Uncle Vernon UNICEF uniek universiteit urban legend utopia vaardigheden vacceenzuur vaccinatie vacuum vader vaderrol vaderschap vak vakantie valentijn vallen vampier variabelen variatie vaste voeding VBBB VBN vechten vegetariër veilig veiligheid verandering verantwoordelijkheid verantwoording verdediging verdriet vergelijking verhalen verkoudheid verliefd verloskundige vermoeidheid verondersteld te weinig melksyndroom verschillen verslikken verstopping vertrouwen verwaarlozing verwachten verwachting verwachtingen verwarmen verwarring verwennen verzadigingsignalen verzorgen verzorging vet vetzuren vies vingervoeding virus visite vitamine A vitamine B vitamine C vitamine D vitamine K vlakke tepels voeden voeden op verzoek voeding voeding moeder voedingesindustrie voedingsbeha voedingscentrum voedingsfrequentie voedingskussen voedingsmethode voedingspatroon voedingsstoffen voedingswaarde voedsel Voldemort voldoende volksgezondheid volledige zuigelingenvoeding volturi voorbeeld voorbereiden voorbereiding voordeel voordelen voorkeurshouding voorkomen voorlichting voornemen vooronderstelling voorschrift voortgezette borstvoeding voorwaarden vorm vraag vraag en aanbod vragen vreemd vreugde vriezer vrijwilligers vroede vrouw vroeggeboorte vrouw vruchtbaarheid vuistregels vulture vuurwerk vzwBorstvoeding waarde waarheid WABA wapens WAPF warmte water waterhuishouding waterpokken waterwereld WBW weeën wereldvrede werkende moeder werkende vader werkgever Weston A Price wetenschap wetgever WHO Whoopi wiegelied wiegendood wijkverpleegkundige wijsheid will smith winkel winkel concept winst wisselkind woede wolf wondermiddel woonomgeving woorden workshop WYSIWYG Yvo Smulders zalf zelfbeschikking zelfregulatie zelfstandig zelfvertrouwen ziektelast ziekteverekkers ziel zien zilver zink zintuigen zitten zoeken zoet zoethoudertjes zonlicht zonnesteek zoogdieren zoogkompressen zorg Zorg voor Borstvoeding zorgen zorggedrag zorgverleners zorgzaam zout zuigbehoefte zuigelingen zuigelingenvoeding zuigen zuigfles zuivelindustrie zwanger zwangerschap zwembad

Drukwerk educatieve materialen

Prijsprinter - copyshop - banner