Pagina's

Eurolac!

Een blog met (bijna) dagelijkse columns over borstvoeding, hoe het gaat, hoe het ook zou kunnen. Discussie, ironie, satire en parodie worden als stijlbloemen niet verguisd, naast gewone recht-toe recht-aan informatie.

maandag 4 november 2013

Slot en sleutel

Na pijnlijke en kapotte tepels is pijn in de borst, inclusief verstopte melkkanalen en borstontsteking, het meest voorkomende probleem bij borstvoeding. Soms is de oorzaak voor de pijn overduidelijk: er is een verstopping of een ontsteking of een infectie. Andere keren is er geen direct aanwijsbare oorzaak. In sommige gevallen kan de pijn worden verklaard als napijn of  als een soort fantoompijn na een eerdere ontsteking of verwonding. Soms kan het een uitstralende spierpijn zijn als gevolg van een ongemakkelijke houding bij het voeden of het aanspannen van spieren door stress of in reactie op andere pijn. Behandeling van de stressveroorzakers of hulp van een fysiotherapeut of een ergotherapeut voor het verbeteren van de houding kunnen dan de oplossing bieden. Sommige mensen kiezen liever voor en chiropractor of manueel therapeut voor het losmaken van op slot zittende spieren en gewrichten die pijn veroorzaken.

Wanneer de pijn wordt veroorzaakt door een borstontsteking is er meestal sprake van een ontstekingsreactie. Een ontsteking is een reactie op iets in het lichaam dat niet goed is: een verwonding, druk o de weefsels en dergelijke. Het lichaam wil dat wat verkeerd is wegnemen en gebruikt daarvoor de sleutels dolor (pijn), calor (warmte),tumor (zwelling) en rubor (roodheid). De pijn is een markeersleutel: het geeft de boodschap aan de eigenaar van het lichaam dat er iets fout is. De pijn zelf is dus niet het probleem, maar slechts de waarschuwing. De andere drie sleutels gaan over omstandigheden waaronder de probleemoplossers van het lichaam, bijvoorbeeld leukocyten (witte bloedcellen), het beste werken: extra vocht voor de aan- en afvoer van hulptroepen en afval, warmte voor een plezierig werkomgeving en roodheid als indicatie van extra bloedtoevoer. Ontstekingen worden vaak verward met infecties en daarom staan behandelaren vaak al snel klaar met antibiotica om de bacteriën die de meeste infecties veroorzaken te bestrijden.

Onderzoek van onder ander Witt et al (2013) toont aan dat lacterende vrouwen met persisterende pijn in de borsten zonder in tekenen van acute infectie en hoger bacterietelling hebben van Staphylococcus aureus dan vrouwen zonder pijn, maar niet van Enterobacter species en coagulase-negatieve Staphylococcus (CNS). De vrouwen met pijn  hadden in hun geschiedenis een hogere incidentie van mastitis, kapotte tepels en andere borstvoeding problemen. De correlatie van mastitis met S aureus wijst op de behoefte aan meer duidelijkheid over de juiste antibioticum behandeling. Op dat gebied voerden Shayeseh cs (2013) een Cochrane review uit. Zij kwamen tot de conclusie dat er veel meer gericht onderzoek nodig is naar de antibiotische behandeling van mastitis, omdat het beschikbare onderzoek noch het succes noch het falen van dit soort behandeling bevestigt.

Dus antibioticum is niet de eerste lijn van handelen pijn in de borst, die wordt veroorzaakt door verstoppingen en borstontsteking. Wat dan wel? Wel, als de borst op slot zit (er zit melk in, die er niet uit kan, de boel zit vast en gaat niet open) moet je de sleutel zoeken die erop past. Het slot moet los, de melk moet weer kunnen stromen. Als het slot verstopt zit, is soms een drupje olie nodig om de sleutel te kunnen draaien. We zoeken dus naar manieren om de verstopping op te lossen en de melk vrijelijk te laten stromen. Bij wijze van de druppeltjes olie kan lecithine (voedingssupplement) worden ingezet en een extra boost met vitamine C. Lecithine voorkomt kloddervorming in de melk en vitamine C ondersteunt het genezingsproces bij ontstekingen. Bij recidiverende (steeds terugkerende) ontstekingen kan eens gekeken worden naar de hele vitaminestatus en kan (tijdelijk) een vitamine-mineralencomplex worden overwogen. Dit geneest niet direct zelf, maar ondersteunt het zelfgenezende vermogen van het lichaam en verhoogt de weerstand.

Om de verstopping te lossen, beginnen we met vaak aanleggen van een goed drinkende baby. Bij een nog niet erg vastzittende verstopping is een krachtige toeschietreflex vaak al voldoende om de prop eruit te duwen en de melkstroom weer op gang te krijgen. Als de baby niet goed drinkt, of de verstopte borst weigert of gewoon geen zin heeft, dan kan een goede kolf of afkolven met de hand* in combinatie met massage* goed werken. Een oxytocine neusspray (doktersrecept) kan zorgen voor een krachtiger toeschietreflex. De stress van pijn in de borst kan de eigen toeschietreflex tijdelijk wat verminderen. Zorg voor een warme borst wanneer de baby gaat drinken, bij massage en bij kolven. De warmte zorgt voor en betere melkstroom door het ontspannen van de weefsels. Gebruik alleen kou als dat nodig is voor pijnbestrijding en nooit direct voor het kolven of voeden.

Wanneer voeden, masseren en kolven onvoldoende of geen resultaat geeft, zit de borst kennelijk vaster op slot dan eerst gedacht en is meer overredingskracht nodig. Een zoutwaterdompelbad is van dat extra smeermiddel om het slot open te krijgen. Het is niet elegant en ook niet erg handig om te doen, maar zeer effectief. Los 30gram zeezout, speciaal badzout* of magnesiumzout (Epsom salt) per liter zeer warm water (voeg desgewenst een klein handje kamillebloemen* toe), in een teiltje of kom groot genoeg om de borst of borsten in te hangen. Het water moet zo warm zijn dat het nog net niet oncomfortabel is. Het voorover hangen, de warmte en het zout zetten allemaal tot stromen. Tijdens het weken worden de borsten met twee handen gemasseerd, krachtig, maar niet pijnlijk, vanaf de basis naar de tepel, met extra aandacht voor de verstopte plaats. Zorg voor goede tegendruk achter de verstopping. Het masseren kan ook worden afgewisseld met het weken. Houd in dat geval de borst die dan niet gemasseerd wordt warm met een in het zoute water gedoopte doek die wordt afgedekt met keukenfolie en een handdoek.

Na het weken en masseren en kolven (melk van de zoutwaterborst weggooien!) kan de borst worden afgespoeld en de baby worden aangelegd. Zo nodig later op de dag herhalen, en zo vaak daarna tot de borst weer helemaal van het slot is en de melk vrijelijk stroomt. De pijn is waarschijnlijk direct minder als de verstopping weg is, maar kan nog een poos blijven na-ijlen alsof er een blauwe plek zit.

Academy of Breastfeeding Medicine Protocol Committee: ABM clinical protocol #4: mastitis. Revision, May 2008. Breastfeed Med. 2008 Sep;3(3):177-80. doi: 10.1089/bfm.2008.9993.
Witt A, Mason MJ, Burgess K, Flocke S, Zyzanski S: A Case Control Study of Bacterial Species and Colony Count in Milk of Breastfeeding Women with Chronic Pain. Breastfeed Med. 2013 Jun 21. [Epub ahead of print]
Shayesteh J, Ng Chirk Jenn N, Teng Cheong Lieng T: Antibiotics for mastitis in breastfeeding women. Cochrane Database of Systematic Reviews. 2013:2
*) www.eurolacwinkel.nl: Instructiekaart/infoblad ‘Borst- en buikjesmassage’, ‘Afkolven met de hand’; Massageolie B&B; Badzout Goudhaartje; kamillethee (gedroogde kamillebloemen).

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen

Welkom bij Eurolac!

Eurolac! is een onderdeel van Eurolac Lactatiekunde

Dit is het oude blog.

Voor de nieuwste berichten en voor diepgaande informatie, achtergrondartikelen, hulp en ondersteuning ga je naar www.eurolac.net. Hier vind je ook de Eurolac Lactatiekunde Webwinkel

Labels

aan-de-borstvoeding aanbevelingen aandacht aangeboren aangeleerd aanhappen aanklikbedje aanleg aanleggen aanleghulp aanname aanpassen aasgieren ABC abces ABM achtergrond achterkamertjes acrobatiek actie acupunctuur ademhaling ADHD adolescent adoptie advies advisering advocaat AFASS afbouwen affectie affectief afhankelijkheid afkoeling afkolven afleiding afsluiten afstamming afstrepen aftellen afvallen afvalstoffen afweer afwijking afwijzen agressie alcohol Alexandre Dumas alledaags alleen allergeen allergie allo-ouderschap allopathie alternatieve zorg aminozuren Amsterdam anamnese anatomie Angelina Jolie angst Anna Staas-Vink anorexia antibiotica anticonceptie antropologie apart apoptose apparaat appels archetype argument asimov ASS assortiment astma asymmetrie atopisch Attachment Parenting attachment theorie attitude autostoeltje baby baby-led-weaning babyverzorging babywise bacteriën bad badzout bakerpraat bakerpraatjes balts baren baring baringsrituelen bed-sharing bedrog beeldvorming begeleiden begeleiding begroting beha behandeling behoefte behoeften belasting beleid beloften beloning beoordeling beperken beroep beschadigen beschermen bescherming besmetting beurs bevalling bevorderen bewaren beweging bewerken bewijs bewijslast bewustzijn BFHI bijgeloof bijhouden bijscholing bijten bijvoeden aan de borst bijvoeding bijzonder bilirubine Biological Nurturing biologie biologisch biologische zuivel bitter blauwdruk bloed bloedarmoede bloedcellen bloeddruk bloedstolling bloedsuikers blootstelling BMI boek bonafide borst borstabces borsten borstkanker borstmassage borstonderzoek borstontsteking borstproblemen borstverkleining borstvoeding borstvoeding.com borstvoedingcafe borstvoedingcijfers borstvoedinginformatie borstvoedingmanagement borstvoedingorganisatie borstvoedingsbeleid borstvoedingsduur borstvoedingsorganisatie borstvoedingsthee borstvoedingvriendelijk borstweigeren botdichtheid botvorming boulemie bouwstoffen Bowlby BPA Brian Palmer brood broodjeaapverhaal buidelen buitengewoon cadeautjes caius calcium calendula campagne candida albicans capaciteit cariës caseine changeling chapeau chefkok chimpansee China chocolade clausule clusteren clusterkolven CMV co-ouderschap co-sleeping Cochrane Code coeliakie cohortstudie colostrum comfortabel commercie commissie communicatie compassie complementair complex complicated congruent consequent consequenties consultatiebureau contra-indicatie controle corrupt cortisol counseling couveuse CT cultuur cyclus D-MER D-TSR DALY's dankbaar darm darmflora darmfunctie David Sackett debat deficientie dehydratie delen demoniseren deskundig determinanten diabetes diagnose Diane Wiessinger diarree diëtiek dik discreet discriminatie discussie dissociatie DNA doel dokters dompelbad domperidon donormelk doorverwijzen doorzetten doula dr. Jay gordon draagkracht draaglast draagling draak dragen drempels drinken drinkproblemen drinktechniek druk dubbele boodschap duimzuigen duurzaamheid dwang E-Sakazakii EBM EBP echografie ecologisch borstvoeden ecologische voetafdruk economisch economische waarde eczeem educatie eenvoudig eerlijkheid eetproblemen eetstoornis eierstokkanker Einstein eiwitten emancipatie emotie emotioneel welzijn emotionele beschikbaarheid empathie energie epigenetica Erikson erotofobie eten ethiek etiket etniciteit eurolac evalueren evidencebeest evolutie examen exclusief excreet excuus experimenteren extreem fabels fabeltjes fabrikanten Facebook factoren familie fanatiek feel-good feest feestdagen feiten feminisme fenegriek filmpje filosofie flash-heating fles flesvoeding flesweigeren flow focus fopspeen forensisch onderzoek forum foto's fouten freakshow frenulum frequent voeden freud functie functional food functionaliteit fysiologie gadgets galactogoog galega gastcolumn gebakken lucht gebit gebonden geboorte geboortegewicht geboortetrauma gedijen gedrag geelzucht geen kwaad doen geheim gehemelte gehemelteplaatje geinduceerde baring geinduceerde lactatie geïnduceerde lactatie . geit geld geloven geluk gelukkig gemiddeld gender genen GenerationR genetische manupulatie Gentiaan Violet George Clooney geschiedenis geur gevaar gevaarlijk gevaren geweld gewicht gewichtsverlies gewoon gezin gezond gezonde voeding gezondheid gezondheid moeder gezondheidsclaims gezondheidsinformatie gezondheidsprogramma gist glucose go with the flow goed goed genoeg goud griep groei groeistandaarden groen groene_leem grondstoffen grootmoeder gulden snede gynaecoloog halfjaar HAMLET handelplan hard drugs harry piekema hart hart- en vaatziekten hartfunctie hechting heks helen helper herinneren hersenen hersenontwikkeling heupdysplasie Hippocrates hirsutisme historie HIV HM4HB HMF holistisch honger hongersignalen honing hormonen horror houdbaarheid houding Hugh Laurie huidcontact huidflora huilen hulp hulp zoeken hulpmiddel hulpmiddelen hulpset hygiene hygiëne hype hyperlactatie hypoglycemie hypolactatie hysterie IBFAN ideaal IFE ijs ijzer IL-10 illusionist immuniteit immunologie immuuncellen Ina May Gaskin inbakeren individu indoctrinatie industrie infectie infecties inflammatie informatie informeren infuus ingetrokken tepels ingewikkeld ingrediënten ingrijpen initiatierite inleiden inschatten instinct instincten instinctief voeden instructie insuline intake intelligentie intentie inter-species zogen interactief interventie intiem intolerantie introductie inventariseren investering invloed invoelen inwikkelen inzet IQ irritatie Ja zuster nee zuster Jack Newman James McKenna JGZ JHL jodium Johan Cruijff Johnny Depp jonge moeder journalist jubileum Kangoeroe Moeder Zorg kanker kansen kapotte tepels karakter KDV keizersnede kennis kennisoverdracht keuze keuzes keuzes maken kiezen kijken kin kind kinderarts kinderdagverblijf kinderopvang kindersterfte KISS klacht kleur klierweefsel klinische lactatiekunde KMC KMZ knippen koemelk koesteren koestering koffie koken kokosolie kolf kolonisatie kolven korte tepels kosten kosten gezondheidszorg Kotlow koude kraam kraamafdeling kraambed kracht krampjes kritiek kruiden kruipen kunstvoeding kwakzalverij kwaliteit laat-prematuur lactaptin lactatie lactatiekunde lactatiekundige lacteren lactoengineering lactoferrine lactogenese LAM lange termijn langvoeden lanoline leefomgeving leiden lekken lengte lente leren leren aanleggen levende cellen levensles lezen lichaamscontact liefde lipriempje literatuuronderzoek LLL lobby logica logopedist loslaten luchtweginfecties luiers luisteren maag maagdarminfecties maaginhoud maagzuurremmers maan maat maatschappij macgyveren machinaal maffia magie magisch malafide mama maneschijn manieren manipuleren mannelijke lactatie marketeer marketing massage mastitis matrix Max Tailleur mazelen meanderen Meatloaf Medela media medicalisatie medicijnen medicijngebruik medische misser medium meerling melk melkbank melklijsten melkproductie melkstase melkstroom melktransfer melkzusters menarche menselijk mensenrechten menstruatie Meryl Streep met rust laten meten methode Michel Odent micronutriënten middenoorontsteking mijmeren milieuvervuiling min Miranda Kerr mode moe moeder moeder en kind nabijheid moeder-en-kind-nabijheid moedergodin moedergroep moedermelk moedermelknetwerk moedermelkvoeding moederschap mondflora mondonderzoek Montessori morbiditeit mores mortaliteit motieven motivatie motorische ontwikkeling MRI MRSA multidisciplinair multimoeder multiple sclerose mythe nabijheid nachtouderschap nachtvoedingen nadelen nadenken nalaten namaak nature-nurture natuur natuurlijk nauwkeurigheid NEC neerslachtigheid Nestle boycot nicotine nieuw nieuwsgierig Nils Bergman niplette non-nutritief noodsituatie norm normaal normen en waarden normwaarde Nurse Jackie nutriënten Obelix obesitas obsceen observeren obstreticus oedeem oefenen oestrogenen ogen oligosacchariden olympisch oma omega 3 omgeving omweg onaangepast onafhankelijkheid onconditioneel onconditioneel opvoeden onderkaak onderscheid ondersteuning ondervoeding onderwijs onderwijzen onderzoek onderzoek retrospectief onderzoeken onderzoeker onderzoekmethodes ongemakkelijk ongewenst zwanger ongewoon ongezond onrustig drinken ontdooien ontmoeten ontspannen ontsteking ontwerp ontwikkeling onvoldoende onvoorwaardelijk onvoorwaardelijk ouderschap onwennig oorlog oorontstekingen oorzaken opbrengst openbaar openbaar voeden opgelucht opleiding opleidingsniveau ouders oplossing opoffering oproep opties opvoeden opvoeding opvolgmelk opzoeken orale anatomie organische chemicaliën osteoporose Oud en Nieuw ouder-kind-interactie ouders ouderschap overdenking overeenkomsten overgewicht overheden overheid overleg overleven overproductie oververhitting oxytocine paced bottle feeding pacifisme pap papa parasiet partner pasgboren pasgeboren passie pasteuriseren patroon Paula Meier PCOS pech pedagoog peer support peercounseling pepermunt perceptie perfectie perinatale sterfte perspectief PET Peter Facinelli peuter pijn pijnbestrijding Pink pink ribbon plaats placebo plagiocefalie plan plan B plannen plezier politiek portie portiegrootte postnatale depressie postpartum bloedverlies powerpoint PPD prematuur prenataal afkolven prenatale depressie prenatale ontwikkeling prestatie preventie prijsvraag primaten prins prinses priorteit probiotica PROBIT probleemgedrag problemen problemen maken problemen oplossen productie professioneel profijt programma prolactine promoten promotie protocol psychologie PTSS puber radicaal ramp Rapley Raynaud RCT reactie realiteit rechten van het kind rechten-van-het-kind reclame redden redenen redeneren referentie referenties reflexen reflux regelen regelmaat regels reinheid relactatie relatie religie respect responsief ouderschap reuk revolutie richtlijn Riley ringsling risico risico van geen borstvoeding risicogedrag rituelen Robert De Niro robot roes roken rollen Romeo en Julia röntgenfoto routines rouw rozengeur RPS ruimte rumenzuur rust rustig RVP safe motherhood sagen salie salma hayek Salmonella samen samen slapen samenspel samenstelling samenwerking SBO congres scan Scandinavië schaamte schaap schade scheiding-van-moeder-en-kind scheidingsangst scheikunde schema schildklier schimmel schimmelinfecties schisis schizofrenie scholing schoonheid schrijven schudden schuim schuld schuldgevoel secreet seksisme seksleven seksualiteit seksuele mishandeling sensitief ouderschap sensitieve zorg SES Shakira show SIDS silicium simultaan voeden sintjanskruid slaap slaapcondities slaapcyclus slaapgebrek slaapomgeving slaappatroon slaapproblemen slaapritme slaaptraining slapen slendang smaak smaakontwikkeling smoes sneeuw sociaal gedrag sociaal netwerk socialiseren softdrugs sondevoeding soortspecifiek SPECT speen speenhoes spelen spelregels spenen spijsvertering sponsoring sport spraakontwikkeling spreken sprongetjes sprookjes spruw spugen stamcellen stand standaard stappenplan start statistieken Stefan Kleintjes stemherkenning sterk steun stoppen storen stress strijdmodel structuur studie stukjes stuwing substituut suiker suikermetabolisme suikerwater suppletie surrogaat symbiose taal taboe tandemvoeden tanden tattoo TBS te veel melk te weinig melk team technieken technologie tegendruk tegenwerken tellen temperatuur tentoonstelling tepelhoedje tepelkloven tepelproblemen tepels terminologie testosteron TGF-beta1 The Bad Mother's Handbook thema therapeutisch flesvoeden therapie thymus tienermoeder tijd tijger TNO toeschietreflex tolerant tong tongriem tortocillis toveren toxinen TRAIL triple P troosten trots trouw trucjes tweeling twijfel twilight type uitkomsten uitvinden Uncle Vernon UNICEF uniek universiteit urban legend utopia vaardigheden vacceenzuur vaccinatie vacuum vader vaderrol vaderschap vak vakantie valentijn vallen vampier variabelen variatie vaste voeding VBBB VBN vechten vegetariër veilig veiligheid verandering verantwoordelijkheid verantwoording verdediging verdriet vergelijking verhalen verkoudheid verliefd verloskundige vermoeidheid verondersteld te weinig melksyndroom verschillen verslikken verstopping vertrouwen verwaarlozing verwachten verwachting verwachtingen verwarmen verwarring verwennen verzadigingsignalen verzorgen verzorging vet vetzuren vies vingervoeding virus visite vitamine A vitamine B vitamine C vitamine D vitamine K vlakke tepels voeden voeden op verzoek voeding voeding moeder voedingesindustrie voedingsbeha voedingscentrum voedingsfrequentie voedingskussen voedingsmethode voedingspatroon voedingsstoffen voedingswaarde voedsel Voldemort voldoende volksgezondheid volledige zuigelingenvoeding volturi voorbeeld voorbereiden voorbereiding voordeel voordelen voorkeurshouding voorkomen voorlichting voornemen vooronderstelling voorschrift voortgezette borstvoeding voorwaarden vorm vraag vraag en aanbod vragen vreemd vreugde vriezer vrijwilligers vroede vrouw vroeggeboorte vrouw vruchtbaarheid vuistregels vulture vuurwerk vzwBorstvoeding waarde waarheid WABA wapens WAPF warmte water waterhuishouding waterpokken waterwereld WBW weeën wereldvrede werkende moeder werkende vader werkgever Weston A Price wetenschap wetgever WHO Whoopi wiegelied wiegendood wijkverpleegkundige wijsheid will smith winkel winkel concept winst wisselkind woede wolf wondermiddel woonomgeving woorden workshop WYSIWYG Yvo Smulders zalf zelfbeschikking zelfregulatie zelfstandig zelfvertrouwen ziektelast ziekteverekkers ziel zien zilver zink zintuigen zitten zoeken zoet zoethoudertjes zonlicht zonnesteek zoogdieren zoogkompressen zorg Zorg voor Borstvoeding zorgen zorggedrag zorgverleners zorgzaam zout zuigbehoefte zuigelingen zuigelingenvoeding zuigen zuigfles zuivelindustrie zwanger zwangerschap zwembad

Drukwerk educatieve materialen

Prijsprinter - copyshop - banner