Pagina's

Eurolac!

Een blog met (bijna) dagelijkse columns over borstvoeding, hoe het gaat, hoe het ook zou kunnen. Discussie, ironie, satire en parodie worden als stijlbloemen niet verguisd, naast gewone recht-toe recht-aan informatie.

maandag 22 oktober 2012

Stelletje pubers

Foto: Rijksscholengemeenschap te Bergen op Zoom, 1970, parallelklassen H2
Op de middelbare school hadden wij een leraar Engels. De arme man was best goed in zijn vak, de Engels taal en literatuur, maar het over brengen ervan aan een klas vol veertienjarigen was een groter probleem. Zijn temperament was daarbij een complicerende factor. Op momenten van opperste vertwijfeling kon hij alleen nog maar uitroepen: ‘’stelletje púbers!’’. En dat was nu net het punt, natuurlijk. Wij waren een stelletje pubers. Volop, breeduit, middenin de laatste fase tussen kind en volwassene. De arme man had beter gekozen voor lesgeven aan een jongere of een oudere groep. Hoewel in de huidige tijd een jongere groep wel eens net zo’n stelletjes pubers zou kunnen zijn als de veertienjarigen in de vroege jaren ’70 van de vorige eeuw. De leeftijd waarop de puberteit begint is in die 40 jaar geleidijk omlaag gegaan.
Er zijn ook wetenschappelijke bronnen die melden dat na 1980 die afname van de leeftijd waarop de puberteit begint is gestopt. Recent onderzoek stelt dan juist weer dat het steeds vaker voorkomt dat de puberteit bij zowel jongens als meisjes eerder inzet. Het verschil zit hem bij deze twee opvattingen in wat er precies werd gemeten. Degenen die zeggen dat er na 1980 geen verschil meer was, keken met name naar de leeftijd van de eerste menstruatie (menarche) bij meisjes en die ligt inderdaad al enkele decennia stabiel op rond de 13 jaar (een aantal maanden jonger voor sommige etnische achtergronden, zoals African American, Europees van Noord Afrikaanse afkomst). Degenen die opmerken dat het steeds vaker voorkomt dat meisjes al voor hun negende of tiende jaar gaan puberen kijken naar de eerste tekenen van borstgroei en schaamhaar (Biro et al, 2010; Cesario & Hughes, 2007). Ook bij jongens komen vaker vroege kenmerken van het begin van de seksuele maturatie voor.
Diverse onderzoeken geven verschillende oorzaken voor deze vervroeging, zoals grotere welvaart met inherente hogere voedingsstatus maar ook meer overgewicht, genetische factoren, zuigelingenvoeding en hormoon verstorende omgevingsfactoren. Gilchrist c.s. (2010) gebruikte diagnostische beeldvorming om bij jongens en meisjes van 4 maanden het volume van hormoongevoelige organen te meten: prostaat, testikels, borstknoppen, baarmoeder en eierstokken. Zij vonden een klein verschil in de kinderen die borstvoeding kregen of kunstvoeding op basis van koe- of sojamelk. In meisjes die kunstvoeding kregen vonden zij gemiddeld grotere eierstokken en meer cysten in de eierstokken dan bij meisjes die borstvoeding kregen. Bij jongetjes waren de testikels gemiddeld kleiner bij hen die kunstvoeding kregen dan bij borstgevoedde kinderen. Er werden geen verschillen gevonden tussen koe- of sojamelkvoedingen. Kim et al (2011) vonden dan weer wel hogere concentraties van isoflavonen (fyto-oestrogenen) in het bloed van meisjes die tekenen van vervroegde seksuele maturatie vertoonden dan bij anderen. Dit kan duiden op invloed van grote hoeveelheden soja in de voeding, maar niet noodzakelijkerwijs alleen of voornamelijk in de zuigelingenvoeding. Het geeft wel aan dat verstoring van de natuurlijke hormoonhuishouding door invloeden van buitenaf mede verantwoordelijk is voor vroegtijdige puberteit.
Vervroegd begin van de puberteit kan gezien worden als een gezondheids- of ontwikkelingsprobleem van individuele kinderen, maar ook als symptoom van iets wat maatschappij-breed niet goed gaat. Diverse onderzoeken wijzen in de richting van externe factoren die op een of andere manier de hormoon huishouding van opgroeiende kinderen verstoren. Dat maakt het tot een maatschappelijk probleem. Het plaatst de vroege puberteit in de rij met welvaartsziekten, maar ook in het bereik van milieuvervuiling. Het is makkelijk om dan overheden op te roepen het probleem aan te pakken. Dat gaat niet gebeuren zolang lagere overheden volksgezondheid campagnes laten co-financieren door de multinationale voedselfabrikanten en zolang voor de nationale overheid het braafste jongetje van de Europese klas zijn en meedraaien in de NAVO belangrijker zijn dan zorg en onderwijs.
Dan moeten dus de ouders zelf de gezondheid van hun kinderen ter harte nemen voor zover zij dat kunnen. Gelukkig kunnen ouders veel doen. Het begint gewoon met de voeding en dagelijkse verzorging van hun kinderen. Vanuit welk oogpunt je het ook bekijkt, borstvoeding is de veiligste keuze voor zuigelingenvoeding. Moedermelk bevat geen fyto-oestrogenen, geen door de bio-industrie toegevoegde hormonen of hormoonverstorende componenten, noch andere ziekmakende toevoegingen. Er zijn geen flessen nodig met mogelijk giftige of anderszins gevaarlijke stoffen (als er toch eens moedermelk op een andere manier gegeven moet worden kan overwogen worden dat uit glazen of roestvrijstalen bekers te geven; aardewerk kan glazuur hebben dat zware metalen afgeeft). Na de periode van uitsluitend borstvoeding kunnen ouders kiezen voor eerlijk voedsel, thuis klaargemaakt, bij voorkeur van biologische oorsprong. Kant en klaar voedsel, gemaksvoedsel, zakjes en pakjes bevatten vrijwel altijd ongewenste stoffen, hetzij in het product zelf, hetzij in de verpakking. De productie processen van het product en de verpakkingen en de afvalverwerking van die verpakkingen dragen sterk bij een milieuvervuiling, die ook milieuvervuilende en ziekmakende stoffen in de lucht en het grondwater en de voedselgewassen brengen. In de dagelijkse verzorging, de keuze van de luiers, verzorgingsartikelen, speelgoed en verpakkingen zijn ook allerlei keuzes te maken die al dan niet bijdragen aan de hormonale verstoring van de kinderen.
Inzet van de verschillende overheden is natuurlijk ook nodig en zeer gewenst. Wetten tegen milieuvervuiling, tegen ongezond en zelfs ziekmakend voedsel, onnodige verpakkingen, ziekmakende stoffen in eetgerei en speelgoed voor kinderen zijn hard nodig om ouders te helpen hun kinderen zo gezond als mogelijk is te voeden, verzorgen en opvoeden. Meer over wat jij als ouder in de tussentijd zelf kunt doen vind je bij Een veilig nest
Biro FM, Galvez MP, Greenspan LC, Succop PA, Vangeepuram N, Pinney SM, Teitelbaum S, Windham GC, Kushi LH, Wolff MS: Pubertal Assessment Method and Baseline Characteristics in a Mixed Longitudinal Study of Girls. Pediatrics 2010; 126:3 e583-e590; published ahead of print August 9, 2010, doi:10.1542/peds.2009-3079
Cesario SK &Hughes LA (2007): Precocious Puberty: A Comprehensive Review of Literature. Journal of Obstetric, Gynecologic, & Neonatal Nursing, 36: 263–274. doi: 10.1111/j.1552-6909.2007.00145.x
Gilchrist JM, Moore MB, Andres A, Estroff JA, Badger TM: Ultrasonographic Patterns of Reproductive Organs in Infants Fed Soy Formula: Comparisons to Infants Fed Breast Milk and Milk Formula. The Journal of pediatrics 1 February 2010, 156(2):215-220 DOI: 10.1016/j.jpeds.2009.08.043)
Kim, J., Kim, S., Huh, K., Kim, Y., Joung, H. and Park, M. (2011), High serum isoflavone concentrations are associated with the risk of precocious puberty in Korean girls. Clinical Endocrinology, 75: 831–835. doi: 10.1111/j.1365-2265.2011.04127.x

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen

Welkom bij Eurolac!

Eurolac! is een onderdeel van Eurolac Lactatiekunde

Dit is het oude blog.

Voor de nieuwste berichten en voor diepgaande informatie, achtergrondartikelen, hulp en ondersteuning ga je naar www.eurolac.net. Hier vind je ook de Eurolac Lactatiekunde Webwinkel

Labels

aan-de-borstvoeding aanbevelingen aandacht aangeboren aangeleerd aanhappen aanklikbedje aanleg aanleggen aanleghulp aanname aanpassen aasgieren ABC abces ABM achtergrond achterkamertjes acrobatiek actie acupunctuur ademhaling ADHD adolescent adoptie advies advisering advocaat AFASS afbouwen affectie affectief afhankelijkheid afkoeling afkolven afleiding afsluiten afstamming afstrepen aftellen afvallen afvalstoffen afweer afwijking afwijzen agressie alcohol Alexandre Dumas alledaags alleen allergeen allergie allo-ouderschap allopathie alternatieve zorg aminozuren Amsterdam anamnese anatomie Angelina Jolie angst Anna Staas-Vink anorexia antibiotica anticonceptie antropologie apart apoptose apparaat appels archetype argument asimov ASS assortiment astma asymmetrie atopisch Attachment Parenting attachment theorie attitude autostoeltje baby baby-led-weaning babyverzorging babywise bacteriën bad badzout bakerpraat bakerpraatjes balts baren baring baringsrituelen bed-sharing bedrog beeldvorming begeleiden begeleiding begroting beha behandeling behoefte behoeften belasting beleid beloften beloning beoordeling beperken beroep beschadigen beschermen bescherming besmetting beurs bevalling bevorderen bewaren beweging bewerken bewijs bewijslast bewustzijn BFHI bijgeloof bijhouden bijscholing bijten bijvoeden aan de borst bijvoeding bijzonder bilirubine Biological Nurturing biologie biologisch biologische zuivel bitter blauwdruk bloed bloedarmoede bloedcellen bloeddruk bloedstolling bloedsuikers blootstelling BMI boek bonafide borst borstabces borsten borstkanker borstmassage borstonderzoek borstontsteking borstproblemen borstverkleining borstvoeding borstvoeding.com borstvoedingcafe borstvoedingcijfers borstvoedinginformatie borstvoedingmanagement borstvoedingorganisatie borstvoedingsbeleid borstvoedingsduur borstvoedingsorganisatie borstvoedingsthee borstvoedingvriendelijk borstweigeren botdichtheid botvorming boulemie bouwstoffen Bowlby BPA Brian Palmer brood broodjeaapverhaal buidelen buitengewoon cadeautjes caius calcium calendula campagne candida albicans capaciteit cariës caseine changeling chapeau chefkok chimpansee China chocolade clausule clusteren clusterkolven CMV co-ouderschap co-sleeping Cochrane Code coeliakie cohortstudie colostrum comfortabel commercie commissie communicatie compassie complementair complex complicated congruent consequent consequenties consultatiebureau contra-indicatie controle corrupt cortisol counseling couveuse CT cultuur cyclus D-MER D-TSR DALY's dankbaar darm darmflora darmfunctie David Sackett debat deficientie dehydratie delen demoniseren deskundig determinanten diabetes diagnose Diane Wiessinger diarree diëtiek dik discreet discriminatie discussie dissociatie DNA doel dokters dompelbad domperidon donormelk doorverwijzen doorzetten doula dr. Jay gordon draagkracht draaglast draagling draak dragen drempels drinken drinkproblemen drinktechniek druk dubbele boodschap duimzuigen duurzaamheid dwang E-Sakazakii EBM EBP echografie ecologisch borstvoeden ecologische voetafdruk economisch economische waarde eczeem educatie eenvoudig eerlijkheid eetproblemen eetstoornis eierstokkanker Einstein eiwitten emancipatie emotie emotioneel welzijn emotionele beschikbaarheid empathie energie epigenetica Erikson erotofobie eten ethiek etiket etniciteit eurolac evalueren evidencebeest evolutie examen exclusief excreet excuus experimenteren extreem fabels fabeltjes fabrikanten Facebook factoren familie fanatiek feel-good feest feestdagen feiten feminisme fenegriek filmpje filosofie flash-heating fles flesvoeding flesweigeren flow focus fopspeen forensisch onderzoek forum foto's fouten freakshow frenulum frequent voeden freud functie functional food functionaliteit fysiologie gadgets galactogoog galega gastcolumn gebakken lucht gebit gebonden geboorte geboortegewicht geboortetrauma gedijen gedrag geelzucht geen kwaad doen geheim gehemelte gehemelteplaatje geinduceerde baring geinduceerde lactatie geïnduceerde lactatie . geit geld geloven geluk gelukkig gemiddeld gender genen GenerationR genetische manupulatie Gentiaan Violet George Clooney geschiedenis geur gevaar gevaarlijk gevaren geweld gewicht gewichtsverlies gewoon gezin gezond gezonde voeding gezondheid gezondheid moeder gezondheidsclaims gezondheidsinformatie gezondheidsprogramma gist glucose go with the flow goed goed genoeg goud griep groei groeistandaarden groen groene_leem grondstoffen grootmoeder gulden snede gynaecoloog halfjaar HAMLET handelplan hard drugs harry piekema hart hart- en vaatziekten hartfunctie hechting heks helen helper herinneren hersenen hersenontwikkeling heupdysplasie Hippocrates hirsutisme historie HIV HM4HB HMF holistisch honger hongersignalen honing hormonen horror houdbaarheid houding Hugh Laurie huidcontact huidflora huilen hulp hulp zoeken hulpmiddel hulpmiddelen hulpset hygiene hygiëne hype hyperlactatie hypoglycemie hypolactatie hysterie IBFAN ideaal IFE ijs ijzer IL-10 illusionist immuniteit immunologie immuuncellen Ina May Gaskin inbakeren individu indoctrinatie industrie infectie infecties inflammatie informatie informeren infuus ingetrokken tepels ingewikkeld ingrediënten ingrijpen initiatierite inleiden inschatten instinct instincten instinctief voeden instructie insuline intake intelligentie intentie inter-species zogen interactief interventie intiem intolerantie introductie inventariseren investering invloed invoelen inwikkelen inzet IQ irritatie Ja zuster nee zuster Jack Newman James McKenna JGZ JHL jodium Johan Cruijff Johnny Depp jonge moeder journalist jubileum Kangoeroe Moeder Zorg kanker kansen kapotte tepels karakter KDV keizersnede kennis kennisoverdracht keuze keuzes keuzes maken kiezen kijken kin kind kinderarts kinderdagverblijf kinderopvang kindersterfte KISS klacht kleur klierweefsel klinische lactatiekunde KMC KMZ knippen koemelk koesteren koestering koffie koken kokosolie kolf kolonisatie kolven korte tepels kosten kosten gezondheidszorg Kotlow koude kraam kraamafdeling kraambed kracht krampjes kritiek kruiden kruipen kunstvoeding kwakzalverij kwaliteit laat-prematuur lactaptin lactatie lactatiekunde lactatiekundige lacteren lactoengineering lactoferrine lactogenese LAM lange termijn langvoeden lanoline leefomgeving leiden lekken lengte lente leren leren aanleggen levende cellen levensles lezen lichaamscontact liefde lipriempje literatuuronderzoek LLL lobby logica logopedist loslaten luchtweginfecties luiers luisteren maag maagdarminfecties maaginhoud maagzuurremmers maan maat maatschappij macgyveren machinaal maffia magie magisch malafide mama maneschijn manieren manipuleren mannelijke lactatie marketeer marketing massage mastitis matrix Max Tailleur mazelen meanderen Meatloaf Medela media medicalisatie medicijnen medicijngebruik medische misser medium meerling melk melkbank melklijsten melkproductie melkstase melkstroom melktransfer melkzusters menarche menselijk mensenrechten menstruatie Meryl Streep met rust laten meten methode Michel Odent micronutriënten middenoorontsteking mijmeren milieuvervuiling min Miranda Kerr mode moe moeder moeder en kind nabijheid moeder-en-kind-nabijheid moedergodin moedergroep moedermelk moedermelknetwerk moedermelkvoeding moederschap mondflora mondonderzoek Montessori morbiditeit mores mortaliteit motieven motivatie motorische ontwikkeling MRI MRSA multidisciplinair multimoeder multiple sclerose mythe nabijheid nachtouderschap nachtvoedingen nadelen nadenken nalaten namaak nature-nurture natuur natuurlijk nauwkeurigheid NEC neerslachtigheid Nestle boycot nicotine nieuw nieuwsgierig Nils Bergman niplette non-nutritief noodsituatie norm normaal normen en waarden normwaarde Nurse Jackie nutriënten Obelix obesitas obsceen observeren obstreticus oedeem oefenen oestrogenen ogen oligosacchariden olympisch oma omega 3 omgeving omweg onaangepast onafhankelijkheid onconditioneel onconditioneel opvoeden onderkaak onderscheid ondersteuning ondervoeding onderwijs onderwijzen onderzoek onderzoek retrospectief onderzoeken onderzoeker onderzoekmethodes ongemakkelijk ongewenst zwanger ongewoon ongezond onrustig drinken ontdooien ontmoeten ontspannen ontsteking ontwerp ontwikkeling onvoldoende onvoorwaardelijk onvoorwaardelijk ouderschap onwennig oorlog oorontstekingen oorzaken opbrengst openbaar openbaar voeden opgelucht opleiding opleidingsniveau ouders oplossing opoffering oproep opties opvoeden opvoeding opvolgmelk opzoeken orale anatomie organische chemicaliën osteoporose Oud en Nieuw ouder-kind-interactie ouders ouderschap overdenking overeenkomsten overgewicht overheden overheid overleg overleven overproductie oververhitting oxytocine paced bottle feeding pacifisme pap papa parasiet partner pasgboren pasgeboren passie pasteuriseren patroon Paula Meier PCOS pech pedagoog peer support peercounseling pepermunt perceptie perfectie perinatale sterfte perspectief PET Peter Facinelli peuter pijn pijnbestrijding Pink pink ribbon plaats placebo plagiocefalie plan plan B plannen plezier politiek portie portiegrootte postnatale depressie postpartum bloedverlies powerpoint PPD prematuur prenataal afkolven prenatale depressie prenatale ontwikkeling prestatie preventie prijsvraag primaten prins prinses priorteit probiotica PROBIT probleemgedrag problemen problemen maken problemen oplossen productie professioneel profijt programma prolactine promoten promotie protocol psychologie PTSS puber radicaal ramp Rapley Raynaud RCT reactie realiteit rechten van het kind rechten-van-het-kind reclame redden redenen redeneren referentie referenties reflexen reflux regelen regelmaat regels reinheid relactatie relatie religie respect responsief ouderschap reuk revolutie richtlijn Riley ringsling risico risico van geen borstvoeding risicogedrag rituelen Robert De Niro robot roes roken rollen Romeo en Julia röntgenfoto routines rouw rozengeur RPS ruimte rumenzuur rust rustig RVP safe motherhood sagen salie salma hayek Salmonella samen samen slapen samenspel samenstelling samenwerking SBO congres scan Scandinavië schaamte schaap schade scheiding-van-moeder-en-kind scheidingsangst scheikunde schema schildklier schimmel schimmelinfecties schisis schizofrenie scholing schoonheid schrijven schudden schuim schuld schuldgevoel secreet seksisme seksleven seksualiteit seksuele mishandeling sensitief ouderschap sensitieve zorg SES Shakira show SIDS silicium simultaan voeden sintjanskruid slaap slaapcondities slaapcyclus slaapgebrek slaapomgeving slaappatroon slaapproblemen slaapritme slaaptraining slapen slendang smaak smaakontwikkeling smoes sneeuw sociaal gedrag sociaal netwerk socialiseren softdrugs sondevoeding soortspecifiek SPECT speen speenhoes spelen spelregels spenen spijsvertering sponsoring sport spraakontwikkeling spreken sprongetjes sprookjes spruw spugen stamcellen stand standaard stappenplan start statistieken Stefan Kleintjes stemherkenning sterk steun stoppen storen stress strijdmodel structuur studie stukjes stuwing substituut suiker suikermetabolisme suikerwater suppletie surrogaat symbiose taal taboe tandemvoeden tanden tattoo TBS te veel melk te weinig melk team technieken technologie tegendruk tegenwerken tellen temperatuur tentoonstelling tepelhoedje tepelkloven tepelproblemen tepels terminologie testosteron TGF-beta1 The Bad Mother's Handbook thema therapeutisch flesvoeden therapie thymus tienermoeder tijd tijger TNO toeschietreflex tolerant tong tongriem tortocillis toveren toxinen TRAIL triple P troosten trots trouw trucjes tweeling twijfel twilight type uitkomsten uitvinden Uncle Vernon UNICEF uniek universiteit urban legend utopia vaardigheden vacceenzuur vaccinatie vacuum vader vaderrol vaderschap vak vakantie valentijn vallen vampier variabelen variatie vaste voeding VBBB VBN vechten vegetariër veilig veiligheid verandering verantwoordelijkheid verantwoording verdediging verdriet vergelijking verhalen verkoudheid verliefd verloskundige vermoeidheid verondersteld te weinig melksyndroom verschillen verslikken verstopping vertrouwen verwaarlozing verwachten verwachting verwachtingen verwarmen verwarring verwennen verzadigingsignalen verzorgen verzorging vet vetzuren vies vingervoeding virus visite vitamine A vitamine B vitamine C vitamine D vitamine K vlakke tepels voeden voeden op verzoek voeding voeding moeder voedingesindustrie voedingsbeha voedingscentrum voedingsfrequentie voedingskussen voedingsmethode voedingspatroon voedingsstoffen voedingswaarde voedsel Voldemort voldoende volksgezondheid volledige zuigelingenvoeding volturi voorbeeld voorbereiden voorbereiding voordeel voordelen voorkeurshouding voorkomen voorlichting voornemen vooronderstelling voorschrift voortgezette borstvoeding voorwaarden vorm vraag vraag en aanbod vragen vreemd vreugde vriezer vrijwilligers vroede vrouw vroeggeboorte vrouw vruchtbaarheid vuistregels vulture vuurwerk vzwBorstvoeding waarde waarheid WABA wapens WAPF warmte water waterhuishouding waterpokken waterwereld WBW weeën wereldvrede werkende moeder werkende vader werkgever Weston A Price wetenschap wetgever WHO Whoopi wiegelied wiegendood wijkverpleegkundige wijsheid will smith winkel winkel concept winst wisselkind woede wolf wondermiddel woonomgeving woorden workshop WYSIWYG Yvo Smulders zalf zelfbeschikking zelfregulatie zelfstandig zelfvertrouwen ziektelast ziekteverekkers ziel zien zilver zink zintuigen zitten zoeken zoet zoethoudertjes zonlicht zonnesteek zoogdieren zoogkompressen zorg Zorg voor Borstvoeding zorgen zorggedrag zorgverleners zorgzaam zout zuigbehoefte zuigelingen zuigelingenvoeding zuigen zuigfles zuivelindustrie zwanger zwangerschap zwembad

Drukwerk educatieve materialen

Prijsprinter - copyshop - banner